اخبار

بی‌بی‌سی: ژنرال جک کین، معاون اسبق ستاد نیروی زمینی ایالات متحده، به بی‌بی‌سی گفت ابعاد حمله احتمالی آمریکا به سوریه ممکن است بیش از آن چیزی باشد که تاکنون گفته شده است.

بنا به گفته او اقدام نظامی موردنظر باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، فراتر از حمله هوایی محدود به امکانات شیمیایی دولت سوریه خواهد بود.

مقام‌های آمریکایی تاکنون اعلام کرده‌اند که اقدام نظامی‌شان علیه سوریه تنها شامل حملات هوایی محدود است که امکان استفاده از تسلیحات شیمیایی از حکومت سوریه را بگیرد.

سوریه استفاده از سلاح شیمیایی علیه شهروندان خود را رد می‌کند و می‌گوید این ادعا تنها بهانه‌ای برای آغاز جنگ است.

ژنرال جک کین با سناتورهای جمهوری‌خواهی که در جریان برنامه‌های کاخ سفید قرار گرفته‌اند صحبت کرده و می‌گوید به این سناتورها اطمینان داده شده است که باراک اوباما قصد دارد ضربه‌ای چشمگیر به توان نظامی نیروهای بشار اسد بزند.

معاون اسبق ستاد نیروی زمینی آمریکا همچنین گفته که آمریکا برنامه‌هایی برای پشتیبانی گسترده‌تر از شورشیان مخالف اسد دارد.
قطر موافق حمله

با نزدیک شدن به موعد تصمیم‌گیری کنگره آمریکا درباره حمله به سوریه قطر نیز حمایت خود را از این حمله اعلام کرده است.

خالد بن محمد بن عطیه، وزیر خارجه قطر، به بی‌بی‌سی گفت اقدام نظامی خارجی برای حمایت از مردم سوریه ضروری است. او گفته قطر خواهان تغییر رژیم در سوریه نیست، اما اگر بشار اسد در قدرت بماند افراد بیشتری را خواهد کشت.

قطر یکی از اصلی‌ترین پشتیبانان مخالفان بشار اسد است و پیش از این به همراه عربستان سعودی خواستار مداخله نظامی اتحادیه عرب در سوریه شده بود.

روز: در حالی که بحث حمله به سوریه در محافل غربی ادامه دارد٬ فرمانده سپاه پاسداران گفته است که در صورت حمله آمریکا به سوریه٬ جنگ تنها محدود به این کشور نخواهد ماند و در منطقه ادامه خواهد یافت. اما هاشمی رفسنجانی در مقام رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، در حضور رییس جمهور روحانی، از افرادی غیرمرتبط خواسته در این وضعیت حساس از اظهار نظر درباره این مسایل پرهیز کنند و این کار را به افراد مسوول بسپارند. هم‌زمان یک هیات دیپلماتیک از سوی جمهوری‌اسلامی به سوریه سفر کرده‌اند.

سردار جعفری٬ فرمانده سپاه پاسداران٬ گفته است که اگر آمریکا به سوریه حمله کند٬ آن‌گاه “واکنش‌ها فراتر از مرزهای سوریه خواهد بود”. وی اضافه کرده است که این مساله موجب خواهد شد که آمریکا “دچار بحران‌های زودرس در امنیت ملی خود” شود. به گفته‌ی فرمانده سپاه پاسداران “حمله به سوریه به معنای نابودی قریب‌الوقوع اسرائیل خواهد بود”.

هم‌زمان با سخنان جعفری٬ مجلس نهم٬ یک هیات دیپلماتیک به ریاست علاالدین بروجردی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، را به لبنان و سوریه اعزام کرده است. علاوه بر بروجردی٬ فتح‌الله حسینی و جواد کریمی قدوسی، دو عضو دیگر این کمیسیون٬ هم در این هیات حضور دارند. آن‌گونه که یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس اعلام کرده٬ این سه تن حامل “سه پیام مهم” برای مقام‌های لبنان و سوریه هستند: “دولت و ملت ایران با هر نوع دخالت نظامی بیگانه در امور سوریه به شدت مخالف است و تمام تلاشش را به کار خواهد گرفت تا کشور بیگانه چنین امکانی را برای دخالت در سوریه پیدا نکن… حمایت دولت و ملت ایران از جبهه مقاومت و مقابله با تجاوزگری‌های رژیم اشغالگر قدس… و انزجار دولت و ملت ایران از به‌کار گیری سلاح‌های شیمیایی”.

هفته گذشته و پس از استفاده از بمب شیمیایی در درگیری میان نیروهای دولتی سوریه و مخالفان٬ کشورهای غربی اعلام کردند که به همین بهانه قصد دارند حمله‌ای محدود علیه دولت بشار اسد انجام دهند.

آن زمان و و در یکی از نخستین واکنش‌های مقام‌های جمهوری‌اسلامی به این حمله احتمالی٬ محمدجواد ظریف٬ وزیر امورخارجه٬ گفته بود: “دنیا نمی‌تواند تحمل کند که یک یا چند کشور خودشان نقش دادستان، قاضی و مجری احکام را یک‌جا به عهده بگیرند و بر اساس منافع خودشان و نه واقعیات عمل کنند که پایان این مساله برای خودشان نیز خطرناک است”.

آیت‌الله خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری‌اسلامی نیز با فاجعه خواندن امکان حمله نظامی به سوریه٬‌ گفته بود: “منطقه، مثل انبار باروت است و هیچ آینده‌ای را نمی‌توان پیش‌بینی کرد”.

پیش از این حسین شریعتمداری٬ نماینده منصوب ایت‌الله خامنه‌ای در موسسه کیهان٬ پیرامون حمله احتمالی آمریکا به سوریه٬ در سرمقاله این روزنامه نوشته بود: “آمریکا می‌تواند آغازکننده جنگ باشد ولی پایان دادن به آن در اختیار آمریکا و متحدانش نیست… اسرائیل پاشنه آشیل آمریکا و متحدان اروپایی آن است و بدون کمترین تردیدی، با آغاز حمله به سوریه، همه روزه هزاران موشک سراسر این سرزمین اشغالی و تاسیسات حیاتی آن را زیر و رو خواهد کرد… جهان اسلام از فتنه‌انگیزی‌های آمریکا و اسرائیل و برخی کشورهای عربی به تنگ آمده‌اند و برای مقابله مستقیم با صهیونیست‌ها به جای رودررویی با عوامل دست‌نشانده آنها لحظه‌شماری می‌کنند. حمله به سوریه این فرصت طلایی را در اختیار ملت‌های مسلمان که اسرائیل را در محاصره دارند، قرار خواهد داد”.

برای بررسی استفاده از بمب‌های شیمیایی٬ هیاتی از بازرسان سازمان ملل به مناطق آسیب دیده عازم شد و هفته گذشته کار خود را پایان داد. قرار است این هیات نتایج بررسی‌های خود را در اختیار دبیرکل سازمان ملل قرار دهد٬ گرچه گفته می‌شود این گزارش مشخص نخواهد کرد که تسیلحات شیمیایی از سوی کدام طرف مشاجره مورد استفاده قرار گرفته است.

محمدجواد ظریف٬ در گفت‌وگویی با هفته‌نامه آسمان گفته بود که وی به همراه مقام‌های روسی٬ از دولت سوریه درخواست کرده است که به بازرسان سازمان ملل اجازه دهد از مناطق آسیب‌دیده بازرسی کنند. وی همچنین در همین مصاحبه به انتقاد از مقام‌های سوری پرداخته و گفته است: “معتقدیم که اشتباهات بزرگی که توسط حاکمیت در سوریه اتفاق افتاده است متاسفانه زمینه را برای سواستفاده فراهم کرده است”.

این تنها ظریف نیست که مواضع متفاوتی درباره سوریه اتخاذ کرده است. برخی دیگر از مقام‌های جمهوری‌اسلامی نیز مواضعی درباره سوریه اتخاذ کرده‌اند که با موضع رسمی که از سوی اصول‌گرایان و نهادهای نزدیک به رهبر جمهوری‌اسلامی تبلیغ می‌شود٬‌ متفاوت است.

هاشمی با انتقاد از مقام‌های سوری برای استفاده از بمب شیمیایی٬ به افرادی هم اشاره کرده بود که در داخل٬ مواضع تند پیرامون بحران سوریه می‌گیرند و گفته بود: “باید از بیان مواضع غیررسمی و افراطی توسط افراد غیرمرتبط پرهیز شود و مواضع اصولی و هوشیارانه نظام توسط کانال‌های رسمی و مسئول بیان شود”.

حسن روحانی٬ رییس جمهوری‌اسلامی٬ نیز پس از حمله شیمیایی در سوریه٬ گفته بود: “شرایط حاکم بر سوریه و کشته و زخمی شدن بسیاری از مردم بیگناه، بویژه با عوامل شیمیایی، تاسف بار است”.

برای برخی از حامیان دولت روحانی اما٬ حمله احتمالی غرب به سوریه٬ یادآور حمله آمریکا به عراق در زمان ریاست‌جمهوری سیدمحمد خاتمی است. آن‌ها معتقدند که حضور نظامی غرب در سوریه٬ می‌تواند باعث اخلال در برنامه‌های دولت روحانی شود و به همین دلیل دولت را تشویق می‌کنند که ایران را بدون پرداختن هزینه٬ از این بحران دور کند.

محمدعلی سبحانی٬ در سرمقاله روز گذشته روزنامه بهار نوشت: “هیچ انسانی از این فجایع از طرف هرکسی که باشد نمی‌تواند ناراحت نشود و همان‌طور که رییس‌جمهوری ایران گفت و من این موضع را می‌پسندم که هرکسی چنین کاری انجام داده باشد، جنایتکار است و محکوم است. همه باید در مقابل این اقدام موضع‌گیری کنیم اما مساله دولت ایران و وظایفی که نسبت به ملت خود دارد و تعهداتی که در قول و قرارها با مردم وجود دارد آن است که در این وانفسای جنگ و خون در منطقه خاورمیانه‌ای از مواضع اعتدالی عدول نکنیم و اجازه کشیده‌شدن این مشکلات به کشور عزیزمان ایران را ندهیم. هر دولتی وظیفه دارد در چارچوب ملی وظایف ملی خود را براساس منافع ملی پیگیری کند. در این شرایط حساس، وظیفه ملی ما تقویت انسجام داخلی است که حتی اگر آن تحلیل درست باشد که وزیرخارجه سوریه گفته است که هدف حمله به سوریه تهران است دشمنان ایران با دیدن این وحدت داخلی و عزم ملی در دفاع از منافع ملی به فکر دست‌اندازی به ایران نشوند”.

هم‌زمان صادق زیباکلام نیز در روزنامه اعتماد نوشته است: “فضا بین متحدین سوریه و غرب بعد از حمله آنان به سوریه آنقدر سرد و تیره می‌شود كه عملا هیچ جایی برای تنش زدایی و بهبود رابطه از جانب روحانی نمی‌ماند. ایران هم مجبور می‌شود لحنش را نسبت به غرب تغییر داده و خصمانه كند. حتی اگر به فرض آقای روحانی و دكتر ظریف هم لحن‌شان را تغییر ندهند، مجموعه حاكمیت و نظام آنقدر لحن‌شان رادیكال و خصمانه نسبت به غرب خواهد شد كه جای زیادی برای اعتدال و آشتی‌جویی از سوی دولت تدبیر و امید باقی نمی‌ماند. ضمن آنكه خود روحانی هم نمی‌تواند در آن شرایط خیلی برخلاف جهت آب شنا كند. همه اینها در صورتی است كه دامنه درگیری‌ها صرفا محدود به بمباران مراكز نظامی سوریه آن هم به‌گونه‌یی محدود شود و نه سوری‌ها، نه ایران و نه حزب‌الله واكنشی نشان ندهند. اما اگر دمشق و متحدینش واكنش نشان داده و فی‌المثل اهدافی را در اسراییل یا مناطق دیگر مورد حمله قرار دهند، در آن صورت هیچ چیز قابل پیش بینی نخواهد بود. در چنین وضعیتی‌ای بسا «روحانی معتدل» و صلح‌طلب خود را در كنار جنگ نشسته و در كنار فرماندهان نظامی ببیند. در این صورت سیلی كه به راه می‌افتد نه تنها پرونده بنفش رنگ تنش‌زدایی روحانی با غرب را با خود خواهد برد، بلكه‌ ای‌بسا خود وی را هم از جا كنده و ببرد”.

درگیری در سوریه میان نیروهای مخالف دولت و حکومت٬ بیش از دو سال است که ادامه دارد و براساس آمارهای بین‌المللی بیش از صد هزار نفر در این حمله‌ها جان خود را از دست داده‌اند که اکثر آن‌ها از نیروهای غیرنظامی و شهروندان عادی بودند. همچنین گفته می‌شود نزدیک به دو میلیون نفر نیز مجبور به ترک سوریه و پناه گرفتن در کشورهای دیگر شده‌اند.

رادیوفردا: جان کری وزیر خارجه آمریکا روز جمعه از موضع واشینگتن درباره سوریه سخن گفت و تاکید کرد ایالات متحده مطمئن است که مسئول حملات شیمیایی دولت بشار اسد بوده است.

وزیر خارجه آمریکا اظهار داشت که باراک اوباما چندین روز است که با در حال مشورت با کنگره و رهبران کشورهای جهان درباره سوریه است.

جان کری گفت که پنجشنبه شب اوباما از همه اعضای دولت و تیم امنیت ملی‌اش خواست که با رهبران کنگره مشورت کنیم.

وی افزود به عنوان کسی که نزدیک به سه دهه در کنگره ایالات متحده بوده می‌داند که اینگونه مشورت‌ها روش درستی برای رئیس جمهور است وقتی که می‌خواهد تصمیمی درباره اقدام نظامی بگیرد.

جان کری دولت سوریه را متهم کرد که دست به حملات شیمیایی زده است و گفت پاسخ ندادن به این اقدام حتی به فراتر از مرزهای سوریه می‌کشد. وی تصریح کرد که اگر به سوریه پاسخ داده نشود ایران در برنامه هسته‌ای خود برای رسیدن به سلاح‌ هسته‌ای جسارت پیدا می‌کند و گروه‌هایی مانند حزب‌الله ممکن است به استفاده از سلاح شیمیایی بیندیشند.

جان کری وزیر خارجه آمریکا گفت: «این موضوع همچنین به فراتر از مرزهای سوریه می‌کشد. به ایران مربوط می‌شود که خود قربانی حمله‌های سلاح‌های شیمیایی بوده و حالا در نبود اقدام عملی، برای دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای جسور خواهد شد. به حزب‌الله و دیگر گروه‌های تروریستی مربوط است که به استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی بیاندیشند.»

جان کری گفت انتشار اسناد غیرمحرمانه برای در میان گذاشتن اطلاعات حمله شیمیایی در سوریه حائز اهمیت است.

وزیر خارجه آمریکا اظهار داشت: خودتان اسناد را بخوانید و قضاوت کنید.

به گفته کری جامعه اطلاعاتی آمریکا بارها اطلاعات در مورد حمله شیمیایی در حومه دشمق را بررسی کرده است و با توجه به تجربه عراق در این مورد حساسیت زیادی به خرج داده شده و برای همین هم بخشی از اطلاعات در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

کری گفت اما برای اینکه منابع و روش‌های گرد‌آوری اطلاعات محفوظ بماند بخشی از این اطلاعات در اختیار اعضای کنگره گذاشته شده است.

کری گفت ما می‌دانیم که سوریه بزرگترین برنامه سلا‌ح‌های شیمیایی در کل خاورمیانه را دارد.

وی تصریح کرد: «ما می‌دانیم که این رژیم چندین بار امسال از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده بود اما در مقیاس کوچکتری؛ و هنوز هم علیه مردم خود استفاده می‌کند و از جمله جایی نزدیک به محل حمله چهارشنبه گذشته.»

وزیر خارجه آمریکا گفت ما می‌دانیم که به عناصری از رژیم سوریه گفته شده بود که با استفاده از ماسک‌های ضدگاز و دیگر تدابیر برای حمله شیمیایی آماده شوند.

کری تاکید کرد که آمریکا می‌داند که راکت‌ها از کجا شلیک شده، چه ساعتی شلیک شده و کجا فرود آماده و چه زمانی فرود آماده.

وزیر خارجه‌ آمریکا گفت این راکت‌ها از مناطق تحت کنترل نیروهای بشار اسد شلیک شده و در مناطق تحت کنترل مخالفان و محله‌های اطراف فرود آماده است.

کری اظهار داشت تنها ۹۰ دقیقه پس از این حمله این صحنه‌ها در شبکه‌های اجتماعی گذاشته شد. ما به چشمان خود هزاران گزارش از ۱۱ منطقه جداگانه در حومه دمشق دیدیم. همه آنها نشان می‌دهند و گزارش می‌کنند که قربانیان عوارضی چون مشکلات تنفسی، انقباض عضلانی، سرفه، تپش قلب، کف دهان، بیهوشی و نهایتا مرگ داشتند.

وی افزود همچنانکه ما می‌دانیم مردم عادی سوریه همه این صحنه‌های هولناک را گزارش کرده‌اند.

جان کری اظهار داشت که ۱۴۲۹ از مردم در حمله شیمیایی سوریه کشته شدند که دست کم ۴۲۶ نفر از آنها کودک بودند. وی افزود که تیم پزشکی می‌خواستند مصدومان را نجات دهند که خود قربانی شدند.

وزیر خارجه آمریکا اظهار داشت که یک مقام بلندپایه سوریه که از حمله به حومه دمشق اطلاع داشته، تایید کرده که رژیم اسد سلاح شیمیایی استفاده کرده است و اثرات را آن مطالعه کرده و در واقع واهمه داشته که این حمله شیمیایی افشا شود.

وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد که جامعه اطلاعاتی آمریکا در این مورد اطمینان بالایی دارد.

کری اظهار داشت که ممنوعیت استفاده از جنگ‌افزارهای شیمیایی به زمان جنگ جهانی اول بازمی‌گردد و اکنون ما به دنبال خلاص شدن از این سلاح مخوف هستیم.

وزیر خارجه آمریکا گفت به خاطر همین است که ما پیمان استارت، استارت جدید و پیمان جنگ‌افزارهای شیمیایی را امضا کردیم. پیمانی که ۱۸۰ کشور و از جمله ایران، عراق و لبنان آن را امضا کرده‌اند.

وزیر خارجه آمریکا گفت که اکنون مسئله امنیت ملی آمریکا و متحدان آن است. مسئله اسرائیل ترکیه، اردن و لبنان است که همه آنها فاصله کمی با دمشق دارند. همه جاهایی که در آنجا سلاح‌های شیمیایی وجود دارد و اگر با آن برخورد نشود چه بسا باعث خسارت و مرگ بیشتر در میان دوستان آمریکا بشود.

جان کری در ادامه تاکید کرد که این موضوع عمیقا به اعتبار و آینده منافع آمریکا و متحدانش در ارتباط است. چراکه به گفته او بسیاری از کشورها که سیاست‌هایشان معیارهای بین‌المللی را به چالش کشیده در حال نظاره هستند. آنها می‌خواهند ببینند که آمریکا و دوستانش وقتی حرفی می‌زنند واقعا به آن عمل می‌کنند یا نه.

جان کری وزیر خارجه آمریکا تصریح کرد: «این موضوع همچنین به فراتر از مرزهای سوریه می‌کشد. به ایران مربوط می‌شود که خود قربانی حمله‌های سلاح‌های شیمیایی بوده و حالا در نبود اقدام عملی، برای دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای جسور خواهد شد. به حزب‌الله و کره‌شمالی و دیگر گروه‌های تروریستی یا دیکتاتورها مربوط است که به استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی بیاندیشند. آیا آنهادر ذهن خواهند داشت که جلوی رژیم اسد برای استفاده از این سلاح‌ها الان و در آینده گرفته ‌شد؟ یا اینکه آنها به یادشان می‌ماند که جهان کنار ایستاد و چشم فرو بست؟»

وزیر خارجه آمریکا استفاده از سلاح‌های شیمیایی در سوریه را «جنایت علیه وجدان بشری»، «جنایت علیه بشریت»، «جنایت علیه بنیادی‌ترین اصول جامعه جهانی و عرف جامعه جهانی» دانست.

کری گفت همچنانکه بان گی مون دبیر کل سازمان ملل بارها گفته بازرسان سازمان ملل مسئول حملات شیمیایی را مشخص نمی‌کنند بلکه تنها بر روی خود حمله‌ها تمرکز دارند.

وزیر خارجه آمریکا با اشاره به وتوی روسیه در شورای امنیت اظهار داشت که سازمان ملل نمی‌تواند جلوی جهان را برای چیزی که باید انجام داد بگیرد.

جان کری تاکید کرد همانطور که باراک اوباما گفته هرگونه اقدام نظامی در سوریه محدود خواهد بود. کری گفت این اقدام نظامی مشابه افغانستان، عراق، یا حتی لیبی نخواهد بود.

رادیوفردا: آيت‌الله علی خامنه‌ای روز چهارشنبه، ششم شهريور، «دخالت آمريکا» در بحران سوريه را يک «فاجعه» خواند و گفت که «اين آتش افروزی همچون جرقه‌ای در انبار باروت است که ابعاد و پيامدهای آن نامشخص خواهد بود».

رهبر جمهوری اسلامی ايران اين اظهارات را در ديدار با اعضای دولت حسن روحانی بيان کرد و ضمن اشاره به تحولات روزهای اخير در سوريه و بالا گرفتن احتمال حمله نظامی آمريکا و متحدان غربی آن به حکومت بشار اسد به اتهام «استفاده از سلاح شيميايی»، ابراز عقيده کرد: «اگر چنين اقدامی انجام شود، آمريکايی‌ها قطعاً همانند دخالت در عراق و افغانستان، ضرر خواهند کرد».

به گزارش پايگاه اطلاع‌رسانی آيت‌الله خامنه‎ای، وی گفته است که دخالت آمريکا «معنايی غير از آتش‌افروزی و جنگ‌طلبی ندارد».

تنش در منطقه پس از آن بالا گرفت که يک حمله شيميايی در حومه دمشق که روز چهارشنبه هفته گذشته به وقوع پيوست، صدها کشته و مصدوم بر جای گذاشت. اين حمله، واکنش گسترده بين‌المللی را به دنبال داشت و بحث تهاجم نظامی نيروهای غرب به رهبری ايالات متحده، بريتانيا و فرانسه را به سوريه شدت بخشيد.

ايران که همراه با روسيه متحد اصلی حکومت بشار اسد است، انجام اين حمله را به شورشيان نسبت داده و به آمريکا درباره هر گونه حمله به سوريه هشدار داده اند.

مقام‌های تهران نگران هستند که در صورت سرنگونی حکومت بشار اسد، يک رژيم طرفدار غرب و سنی روی کار آيد که می‌تواند توازن منطقه‌ای را به ضرر ايران رقم زده و مهم‌ترين متحد خود را در خاورميانه از دست بدهد.

سوريه همچنين گذرگاه اصلی تأمين سلاح برای گروه حزب‌الله لبنان است که از سوی جمهوری اسلامی ايران حمايت می‌شود.

آيت‌الله خامنه‌ای از زمان آغاز بهار عربی در خاورميانه از ابتدای سال ۲۰۱۱، همواره از اعتراض های مردمی در مصر، ليبی، تونس، بحرين و يمن به عنوان «بيداری اسلامی» ياد می‌کند، اما اعتراض‌های داخلی به حکومت بشار اسد را ناشی از دخالت قدرت‌های خارجی و به نفع اسرائيل می‌داند.

به گزارش سازمان ملل متحد، درگيری‌های سوريه تاکنون بيش از يکصد هزار کشته بر جای گذاشته و ميليون‌ها نفر از مردم اين کشور را آواره کرده است.

«اقتصاد در دستور کار دولت قرار گیرد»

آقای خامنه‌ای در ادامه سخنان خود، رئیس جمهور ایران و هیات وزرای او را به حل مشکلات اقتصادی کشور فراخواند و خواست که این مسئله در «دستور کار فوری» دولت قرار بگیرد.

به گفته رهبر جمهوری اسلامی، دولت باید در پی «ایجاد ثبات و آرامش ذهنی مردم و بازار، کاهش تورم، تامین نیازهای اساسی مردم و تحرک بخشیدن به تولید ملی» باشد.

ایران در سال‌های اخیر نابسامانی‌های شدید اقتصادی را تجربه کرده است به‌طوری که سال گذشته بیش از ۵۰ درصد ارزش پول ملی آن کاهش یافت.

حسن روحانی نیز چندی پیش در دیدار با تعدادی از مراجع تقلید شیعیان با انتقاد از وضعیت اقتصادی کشور گفت که «هیچ زمانی به سختی امروز نبوده، به‌طوری که اکثر کارخانه‌ها تعطیل و نیمه تعطیل هستند و وضعیت کشاورزی نابسامان است».

با این حال آیت‌الله خامنه‌ای تاکید می‌کند که در ۱۰ سال اخیر «زیرساخت‌های اقتصادی خوبی نیز در کشور ایجاد شده است».

آیت‌الله خامنه‌ای در دوران هشت ساله ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد بارها به‌طور علنی از او در برابر منتقدانش حمایت کرد و سیاست‌های او را ستود.

فرارو: ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در پیامی به بشار اسد همتای سوری خود حمایت همه جانبه این کشور از سوریه را اعلام کرد.

خبرگزاری “دام پرس” سوریه به نقل از منابع آگاه اعلام کرد: نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه با انتقال پیامی به رهبری سوریه اظهار داشته روسیه اجازه سقوط هیچ گونه موشک ویا بمبی را در سرزمین سوریه در صورت تجاوز خارجی به این کشور نخواهد داد و در یک صف واحد با سوریه می‌ایستد.

روسیه درباره عواقب فاجعه بار هرگونه اقدام نظامی برضد سوریه هشدار داد. مسکو همچنین از واشنگتن خواست در مسئله سوریه محتاط باشد و به قوانین بین المللی احترام بگذارد.

رادیوفرانسه: خبر گزاری فارس نزدیک به مواضع سپاه پاسداران از قول یک کارشناس راهبردی که نامش را فاش نساخت نوشت: “موشک‌های مافوق صوت و ضدکشتی “یاخونت” سوریه و حزب‌الله لبنان یک عامل بازدارنده جدی در برابر ناوهای آمریکایی در مدیترانه است.

خبرگزاری فارس از قول این کارشناس راهبردی همچنین گزارش داده است که ناوهای آمریکایی در صورت مداخله در سوریه باید منتظر موشک های بالستیک دقیق‌ زن “اسکندر” و موشک های ضد کشتی “اسکاد” باشند و سلاحی که بتواند این موشک های ضد کشتی را خنثی کند روی ناوهای آمریکایی وجود ندارد.

البته خبرگزاری فارس تصریح نکرده است که موشک های ضد کشتی دقیق و بی نظیر “اسکندر” و “اسکاد” متعلق به کدام کشور است. اما همانطورکه از نامش پیداست، احتمالاً میتواند به سپاه پاسداران تعلق داشته باشد.

این کارشناس مسائل راهبردی همچنین این واقعیت را که ارتش سوریه و نیروهای مسلح مردمی آن کشور در شش ماه اخیر روی دور پیروزی بوده اند را مهمترین دلیل مبرّی بودن حکومت سوریه از کاربرد سلاح شیمیایی دانست و گفت:”هیچ دلیلی ندارد نیروی مسلحی که روی دور پیروزی است و در همه عملیات بزرگ خود پیروز بوده است دست به چنین کاری که او را به شدت بدنام می کند بزند.”

دیگربان: مسعود جزایری٬ معاون ستاد کل نیروهای مسلح همزمان با ورود سلطان قابوس بن سعید، پادشاه عمان به عنوان بزرگ‌ترین میانجی میان ایران و آمریکا به تهران٬ پیام‌های تهدیدآمیزی برای واشنگتن ارسال کرد.

به گزارش روز یک‌شنبه (سوم شهریور) خبرگزاری دفاع مقدس٬ آقای جزایری گفته «آمریکا محدوده خط قرمز جبهه سوریه را می‌داند و هرگونه عبور از خط قرمز سوریه پیامدهای شدید برای کاخ سفید» خواهد داشت.

جزایری افزوده «کسانی که بر دامنه آتش سوریه می‌افزایند از انتقام ملت‌ها در امان نخواهند بود.»

مقام‌های آمریکایی پس از استفاده از بمب‌های شیمیایی در جنگ سوریه درباره گزینه جنگ مستقیم علیه این کشور سخن به میان آورده‌اند.

در این میان پادشاه عمان نیز به ایران سفر کرده تا به گفته برخی رسانه‌های جهان عرب پیام مقام‌های آمریکایی را تسلیم حسن روحانی و علی خامنه‌ای کند.

آن‌طور که این رسانه‌ها نوشته‌اند سلطان قابوس در این سفر تلاش خواهد کرد زمینه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا را فراهم کند.

این رسانه‌ها همچنین اعلام کرده‌اند که پادشاه عمان برای طرح پیشنهادات خود در تهران٬ موافقت‌های مقدماتی از امریکا و ایران دریافت کرده است.

مذاکره درباره توقف خدمات سوئیفت کد و برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی از دیگر مسائل مورد مذاکره پادشاه عمان با حسن روحانی اعلام شده است.

رادیوفرانسه: وزارت دادگستری آمریکا مردی را که در فرودگاه جان اف کندی نیویورک بازداشت شده، به واسطه‌گری برای فروش یک هزار تن اورانیوم خالص به ایران متهم کرد.

پلیس آمریکا روز چهارشنبه گذشته پاتریک کمپبل را، مرد سی و سه ساله که مقیم سیرالئون است، در فرودگاه جان فیتزجرالد کندی نیویورک، همراه با مقدرای اورانیوم که در کف کفش خود پنهان کرده بود، بازداشت کرد.

او از ماه مه 2012 تحت نظر بوده؛ زمانی که وی به یک آگهی در یک سایت اینترنتی درباره خرید اورانیوم 308 (کیک زرد) پاسخ داده بود.

این در حالی بود که پشت این آگهی، یک افسر آمریکایی سرویس مهاجرت این کشور قرار داشت.

پاتریک کمپبل گفته بود که اورانیوم را از سیرالیون در بندرعباس تحویل می‌دهد.

اما ایران به خبر بازداشت این فرد واکنش نشان داده است. علاء الدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت، در این باره گفت: «ادعای مطرح شده از سوی مقامات آمریکایی بیشتر شبیه جوک است تا واقعیت؛ کیک زرد با کیک صبحانه تفاوت زیادی دارد زیرا نمی‌توان بخشی از آن را در پاشنه کفش جای داد و از کشوری به کشور دیگر منتقل کرد.»

رادیوفردا: در شصت سالی که از وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ می‌گذرد، هر یک از ناظران این رخدادها روایت خود را از آنچه به سقوط دولت محمد مصدق گذشت، به قلم کشیده‌اند و در این زمینه صدها کتاب و مقاله انتشار یافته است.

فریبا امینی، روزنامه‌نگار مستقل ساکن آمریکا، و دختر نصرت‌الله امینی، وکیل دختر مصدق نیز، در یادداشتی، روایت خود از این رویداد را از جمله با تکیه بر خاطرات پدرش* به رشته تحریر درآورده است.

۲۸ مرداد شاید یکی از مهم‌ترین وقایع در تاریخ معاصر ایران باشد که عمق و اهمیت آن نه تنها در اذهان بسیاری زنده است، بلکه مورد بررسی و تحقیقات وسیع از جانب تاریخ‌نویسان، متفکران و روشنفکران ایرانی و خارجی قرار گرفته است.

پس از ۶۰ سال که از آن واقعه می‌گذرد، عده‌ای بر آن شده‌اند که این کودتا را زیر سؤال ببرند و در واقع با تحریف تاریخ در صدند که آن را نه یک کودتای نظامی، بلکه قیام ملی علیه حکومت دکتر مصدق جلوه دهند. اما اسناد و مدارک متعدد چه از طرف سازمان‌های جاسوسی امریکا و انگلیس، و چه اسناد وزارت خارجه‌های آن زمان به وضوح از تدارک و انجام کودتایی سخن می‌گویند که بالاخره در روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲به سرانجام رسید.

ار جمله سفیر وقت فرانسه در تهران در تلگرافی به وزارت خارجه کشورش می‌نویسد که «اتفاقی که چند روز پیش در ایران رخ داد، بدون شک یک کودتای نظامی بود».

شاید بیش از هر کس دیگر، کسانی که خود شاهد عینی وقایع آن روز بودند بهترین گواه این موضوع باشند از جمله اعضای جبهه ملی و کسانی که در آن روزهای تاریخ‌ساز هر لحظه با دکتر محمد مصدق بودند.

​​در آن تابستان گرم و واقعه‌ساز، پدر و مادرم، با دو فرزند پسرشان محمد و مسعود، در نارون خارج از تهران خانه‌ای را کرایه کرده بودند که دور از گرمای تهران باشند. پدرم هر روز به سرکار خود در سازمان بیمه‌های اجتماعی در تهران می‌رفت.

دکتر مصدق به خاطر صداقت و درستکاری، پدرم را انتخاب کرده بود که این سازمان را که فساد در آن بی‌داد می‌کرد پاک‌سازی کند. در آن روز به خاطر بیماری یکی از پسران آنها تصمیم می‌گیرند که برای معالجه او به تهران بروند که در راه ماشین‌های ارتشی و سربازان زیادی را می‌بینند که به بازرسی ماشین‌ها مشغولند. آنها دنبال دکتر حسین فاطمی [وزیر خارجه دولت مصدق] می‌گشتند.

بالاخره مادر و پدرم به منزل خود در خیابان هدایت می‌رسند و متوجه می‌شوند که اراذل و اوباش درصدد حمله به منزل‌شان و غارت آن بوده‌اند اما اهالی با شرف محله جلوی آنها را گرفته بودند.

مادرم بارها و بارها مجبور شده بود که اسناد و عکس‌های دکتر مصدق و پدرم را پنهان کند و یا از بین ببرد و البته پس از کودتا و محاکمه ناعادلانه دکتر مصدق شاهد دستگیری پدرم و دیگر هواداران و اعضای جبهه ملی بود.

بدون شک این کودتا و براندازی حکومت دکتر مصدق از مدت‌ها پیش در اتاق‌های فکری و مراکز جاسوسی دولت انگلستان طرح‌ریزی شده بود که البته بعد آمریکایی‌ها نیز به آن پیوستند. ولی این فقط جاسوسان امریکایی انگلیسی و ایرانی نبودند که با دولت مصدق و شخص او غرض‌ورزی و دشمنی داشتند، بلکه این جمله آیت‌الله کاشانی در مصاحبه با مخبر روزنامه المصری نیز گواه بر این است که بسیاری نیز به خاطر منافع خویش و مقام و پول، مصدق را در آخرین لحظه‌های حساس رها کردند. آیت‌الله کاشانی در این مصاحبه گفته است که «خداوند عادل است و آنچه امروز بر مصدق گذشته نتیجه عدل خداوندی است».

شاید هم این حرف سفیر شوروی درست بود که یکسال قبل از وقوع کودتا به مصدق می‌گوید: «شما را چه می‌شود؟ با انگلستان رو به احتضار وارد جنگ شده‌اید تا از حمایت آمریکای قدرتمند برخوردار شوید؟ آمریکا شما را خواهد بلعید».

در خاطرات پدرم آمده است: «بنده در ۲۸ مرداد در سازمان بیمه‌های اجتماعی بودم و واقعاً این ۲۸ مرداد شوکی بود برای من و بسیاری دیگر از مردم وطن‌خواه». در همانجا در مصاحبه با مرحوم دکتر ضیا صدقی در مورد اینکه چرا دکتر مصدق در مقابل کودتا نایستاد می‌گوید که «عده‌ای از طرف سازمان نظامی [حزب توده] آمدند که به ما اسلحه بدهید تا ما در مقابل اینها ایستادگی کنیم. آقای دکتر مصدق گفتند من فدا بشوم بهتر از این است که مملکت فدا شود. دست آن نخست‌وزیری بریده باد که اسلحه ملت را به مخالفین ملت بدهد».

دکتر مصدق به قول پدرم به روس‌ها اعتماد نداشت و می‌گفت که «من دو دستی مملکت را تسلیم روس‌ها نمی‌کنم». پدرم در همان مصاحبه می‌گوید که مصدق به خاطر تسویه‌هایی که در ارتش شده بود به ارتش هم اطمینان نداشت و دکتر فاطمی به نقل از پدرم در حالی که با بدنی تب‌دار بر تخت بیمارستان و قبل از اعدام زمانی که آزموده و عده‌ای از افسران به اتاق او امده بودند می‌گوید که «آقایان افسران این موقعی است که دیگر جایی برای عوام‌فریبی نیست چون بین مرگ و حیات من دقایقی بیش نیست. ما بیست و چند ماه در این مملکت حکومت کردیم و قصدمان این بود که مردم را روشن کنیم که نوکر خودشان باشند ولی متأسفانه دربار نگذاشت».

آن طور که پدرم، نصرت‌الله امینی، در خاطرات خود آورده، دکتر مصدق نمی‌خواست که خون و خونریزی بشود برای اینکه او دولتش به هر قیمتی بمانند. برای او ماندن مملکت مهم‌تر از ماندن خودش بود…«بالاخره این مملکت ماندنی است».

در این خاطرات نصرت‌الله امینی آمده که شاه حتی به دکتر فاطمی پیشنهاد می‌کند که او نخست‌وزیر بشود. شاه دائماً به هرکسی می‌گفته که تو چه چیزی کمتر از مصدق داری؟ و دکتر فاطمی این موضوع را به مصدق اطلاع می‌دهد. مصدق به او می‌گوید که «فوری به مسافرت برو، اینها می‌خواهند تو را بکشند».

فاطمی به مسافرت می‌رود که البته بعد از ۲۸ مرداد این مرد با شهامت را دستگیر کرده و چاقوزده و بقیه‌اش داستانی است بسیار غم‌انگیز. آن طور که پدرم نقل می‌کند، «شاه گفته بود من خودم از داخل دکتر مصدق را ساقط می‌کنم. متأسفانه یکی از رل‌های شاه که خیلی‌ها را گول می‌زد این بود که یکی یکی افراد را می‌خواست و به این‌ها وعده می‌داد».

کودتای ۲۸ مرداد در تاریخ ایران و جهان برای همیشه ثبت شده است حتی امروز که ۶۰ سال از آن می‌گذرد. وزیر اقتصاد انگلیس لسلی رووان مدت‌ها قبل از کودتا می‌گوید که «مصدق که باعث شده سرمایه‌های انگلستان به خطر بیفتد باید داغان شده واز بین برود».

تمام شواهد اسناد و تحقیقات وسیع در مورد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گواه بر این است که این کودتا برای نابودی تنها حکومت مردمی و دموکراتیک در ایران انجام گرفت. ولی به قول شاعر آزاده و ملی نعمت آزرم: «اگرچه رهبر دیروزهای ما بودی/هنوز راهبر رهروان فردایی»

———————————————————————–
* نقل قول‌هایی که خانم امینی از پدرشان نصرت‌الله امینی، وکیل شخصی دکتر محمد مصدق و شهردارتهران در زمان صدارت او، در این یادداشت آورده بیشتر از گفت‌وگوی آقای امینی در مجموعه تاریخ شفاهی ایران دانشگاه هاروارد، روایت شده. این گفت‌وگو در ۱۱ مه ۱۹۸۳، در ویرجینای آمریکا صورت گرفته است.

دویچه‌وله: روزنامه گاردین می‌گوید، به دلیل انتشار افشاگری ‌در مورد برنامه جاسوسی آمریکا به شدت تحت فشار مقام‌های اطلاعاتی بریتانیا قرار گرفته است. به نوشته این روزنامه، آنها اسناد اسنودن در دفتر روزنامه را نابود کرده‌اند.

روزنامه بریتانیایی گاردین می‌گوید به خاطر اسناد محرمانه به‌دست آمده از ادوارد اسنودن، همکار پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) به شدت زیر فشار دولت بریتانیا قرار گرفته است.

آلن راسبریجر، سردبیر روزنامه گاردین شامگاه دوشنبه (۱۹ اوت/ ۲۸ مرداد) در مطلبی که در وب‌سایت این روزنامه منتشر شد نوشت، از گاردین خواسته شد تا اسناد اسنودن را یا تحویل دهد یا منهدم کند. به گفته او، به گاردین هشدار داده شده است، در غیر این صورت دولت علیه این روزنامه وارد دعوای حقوقی می‌شود.

“اسناد اسنودن را نابود کردند”

راسبریجر آورده است، دو تن از افراد مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا (GCHQ) به ساختمان روزنامه آمده و خود بر انهدام حافظه‌های رایانه‌ای (هارد درایو‌های) حاوی افشاگری‌های اسنودن نظارت کرده‌اند.

راسبریجر با اشاره به اقدام یادشده این لحظات را “غریب‌ترین لحظات” تاریخ روزنامه گاردین برشمرد و ادامه داد، روزنامه به گزارش‌دهی در مورد اسناد ادوارد اسنودن ادامه خواهد داد، اما نه از لندن.

به عقیده راسبریجر، این عمل مأموران اطلاعاتی بریتانیا ثابت کرد که آنها از عصر دیجیتال چیزی نمی‌فهمند.

“شما تفریحتان را کرده‌اید”

آلن راسبریجر، سردبیر روزنامه گاردین می‌نویسد، بیش از دو ماه پیش یکی از مقام‌های ارشد دولت دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا با وی تماس برقرار کرده است. در دو دیدار بعد از آن ملاقات از او خواسته شد، اسناد مربوطه را پس بدهد یا همه را نابود سازد.
آلن‌ راسبریجر، سردبیر روزنامه گاردین آلن‌ راسبریجر، سردبیر روزنامه گاردین

راسبریجر می‌گوید، حدود یک ماه پیش شخصی از سوی دولت به او تلفن زده و گفته است: «شما تفریحتان را کرده‌اید. اینک ما میخواهیم آنها [اسناد] را به ما پس بدهید.» در دیدار بعد باز هم این درخواست تکرار شد: انهدام یا تحویل اسناد.

آلن راسبریجر ‌می‌نویسد، به مقام‌های دولتی گفته شد، گاردین در صورت تحویل اسناد دیگر نمی‌تواند به آنها بپردازد. اما آنها گفتند: «شما مباحث خود را ارائه داده‌اید. دیگر دلیلی وجود ندارد که بیشتر از این بنویسید.»

بازداشت جنجال‌برانگیز شریک زندگی روزنامه‌نگار گاردین

در همین حال بازداشت ۹ ساعته شریک زندگی (پارتنر) گلن گرین‌والد، روزنامه‌نگار گاردین در فرودگاه هیتروی لندن همچنان فضای سیاسی را در تکاپو نگاه داشته است. گرین‌والد منتشرکننده اسناد و مدارک اسنودن در روزنامه گاردین است.

دیوید میراندا، شریک زندگی برزیلی گرین‌والد در جریان پرواز از برلین به ریودوژانیرو، به هنگام توقف کوتاهی در فرودگاه هیترو بازداشت شد. برزیل خواستار ادای توضیح از سوی دولت بریتانیا در این باره شده است. وزیر امور خارجه برزیل اعلام کرد، با ویلیام هیگ، همتای بریتانیایی خود در این مورد صحبت خواهد کرد.

دولت آمریکا هر گونه دخالت در بازداشت روزنامه‌نگار گاردین را رد کرده است. آمریکا خواستار استرداد اسنودن از روسیه شده است تا او را به دلیل افشای برنامه جاسوسی ایالات متحده در جهان به دادگاه بکشاند.

اما روسیه به درخواست آمریکا توجهی نکرده و به اسنودن حق پناهندگی یک‌ساله عطا کرده است.

اسنودن که پیش از این همکار آژانس امنیت ملی آمریکا بود هزاران سند محرمانه در مورد فعالیت‌های تجسسی و جاسوسی آمریکا را برملا کرده است.