اخبار

برنا: عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد و از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاهراه‌های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است.

«حشمت‌الله فلاحت‌پیشه»، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی برنا در خصوص «بیانیه‌ مشترک سه کشور اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) با طرح این ادعا که ایران مسئول حمله به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده است» گفت: در شرایط کنونی، منطقه ما یک منطقه جنگی است؛ یعنی محل تراکم نیروهایی از کشورهای منطقه و کشورهای مختلف دنیاست. نقل و انتقال نیروها در منطقه طبیعی است و به همین دلیل دولت‌ها می‌توانند یک‌سری اسناد ادعایی و دروغین، شکل دهند و آمریکایی ها در راس شکل دادن سندهای دروغین هستند.

او در ادامه بیان کرد: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد. از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاه راه های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است. آمریکایی ها نمی توانند با ادعای واهی اسنادی را علیه ایران مطرح کنند.

نماینده مردم اسلام آباد غرب و دالاهو بیان کرد: ایران اگر به آرامکو حمله می‌کرد هیچ اثری از آرامکو نمی‌ماند. جنگ یمن به سمت توازن پیش می رود و در طول تاریخ هر جنگی که فرسایشی شده، به سمت توازن پیش رفته است. به جای فرافکنی و فرار رو به جلو، عربستان و دیگر کشورها موضوع یمن را در قالب حق حاکمیت ملی یمنی ها حل کنند و بیش از این فرافکنی نکنند.

او بیان کرد: فیلمی را که آمریکا ادعا کرده منتشر می‌کند جزو سلسله ادعای آمریکاست که در گذشته هم مطرح کرده اند، اینها همه ادعا است. اینکه سه کشور بزرگ اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) طی بیانیه‌ای مشترک مدعی شدند که ایران مسئول حمله هفته گذشته به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده، تکرار موضع آمریکاست. این بیانیه در هماهنگی با دولت آمریکا نوشته شده و آن هم به عنوان یکی از آخرین ابزارهای فشار بر جمهوری اسلامی ایران.

فلاحت‌پیشه مطرح کرد: ایران پخته تراز ان است که در چنین شرایطی وارد فضای مذاکراتی شود و امتیاز دهد. اروپایی‌ها بجای فشار، باید تقصیر خود را در رسیدن به این شرایط، بپذیرند.

خبرنگار: رستمی

بی‌بی‌سی: سه تحلیل‌گر سابق وزارت خارجه و امنیت ملی آمریکا در امور خاورمیانه در نشریه پولتیکو از واکنش به حملات آرامکو نوشته‌اند

ماجرای گفتگوی تلفنی دونالد ترامپ با رئیس‌جمهور اوکراین بر سر تحقیقات از جو بایدن و پسرش در چند روز گذشته داغ‌تر شد تا عصر سه‌شنبه با آغاز تحقیقات رسمی استیضاح رئیس جمهوری آمریکا اوج گرفت و به همین نسبت رسانه‌های آمریکا کانون توجه خود را از ایران و حملات آرامکو به سوی این ماجرای جنجالی تغییر داده‌اند.

با این حال، بسیاری از مقام‌های دولتی سابق و ناظران مسایل خاورمیانه همچنان به رمزگشایی از تبعات جهانی این حملات می‌پردازند، آن هم با نیم نگاهی به پیامدهای مجاورت فیزیکی دونالد ترامپ و حسن روحانی در یک ساختمان؛ مقر سازمان ملل متحد که این هفته میزبان مجمع عمومی رهبران بیش از ۱۹۰ کشور جهان است.

در کنار این موضوع یک خبر دیگر مربوط به ایران هم در رسانه‌های دو سوی اقیانوس آرام داغ شده است؛ صدور حکم نگار قدس‌کنی شهروند ایرانی-استرالیایی در دادگاه ایالت مینه‌سوتا آمریکا.
بن‌بست ترامپ بر سر رویارویی با ایران

آرون دیوید میلر، مقام سابق وزارت خارجه و تحلیل‌گر برجسته خاورمیانه از اندیشکده ویلسون؛ استون سیمون، مقام سابق کمیته امنیت ملی کاخ‌سفید و ریچارد سوکولسکی، مقام سابق دفتر سیاست‌گذاری وزارت خارجه آمریکا در یادداشتی مشترک که در نشریه پولیتیکو امروز، سه‌شنبه ۲۴ سپتامبر منتشر کرده‌اند به صراحت گفته‌اند: “ممکن است مایک پومپئو گمان کند که جنگ تمام عیار با ایران ایده خوبی است، اما نظر ما منفی است.”

در این یادداشت با عنوان “ترامپ چه‌ گونه می‌تواند از بحران ایران گذر کند؟” این سه تحلیل‌گر وضعیت فعلی رئیس‌جمهور آمریکا برای واکنش به حملات نفتی عربستان را این چنین ترسیم کرده‌اند: “به لطف بد عمل کردن وزارت خارجه و تاکید بر سیاست فشار حداکثری، حالا آقای ترامپ باید میان بد و بدتر انتخاب کند؛ اگر کاری نکند همه خواهند گفت که ایالات متحده فقط یک ببر کاغذی است و نمی‌تواند از متحدانش در برابر ایران دفاع کند. گزینه نظامی هم که بسیار بدتر خواهد بود چرا که اولا ممکن است هیچ اثربخشی مشخصی نداشته باشد و دوما ممکن است خیلی سریع دامنه تبعات آن از کنترل خارج شود.”

“ما سه نفر روی هم ۸۰ سال برای دولت‌های مختلف آمریکا کار کرده‌ایم و به خوبی واقفیم که چه قدر مهم است که آمریکا برای حفظ اعتبارش خود را “قوی و استوار” نشان دهد اما همزمان معتقدیم تنها راه خروج از این کلاف – اگر راهی باقی مانده باشد – گفتگو و مذاکره است، اگرچه روزنه امید آن بسیار ناچیز می‌نماید.”

“ایران خباثت‌های فراوانی کرده و می‌کند. همچنان با شدت و حرارت به دشمنی با آمریکا و مخالفت با حضور ایالات متحده در خاورمیانه ادامه می‌دهد اما همه اینها نشان از این که ایران به دنبال هژمونی در منطقه است، نیست. در حقیقت ایران حتی اگر بخواهد هم توان اقتصادی و نظامی برای این کار را ندارد.”

در ادامه این سه تحلیلگر امور خاورمیانه نوشته‌اند: “ایران به تاسیسات آرامکو حمله کرد چون اولا آمریکا و عربستان در همکاری با هم صادرات نفت این کشور را تقریبا به صفر رسانده‌اند و تهران بارها گفته بود که اگر نتواند نفت بفروشد نخواهد گذاشت دیگران هم چنین کنند. ایران اوضاع را محک زد؛ با این حملات هم توان نظامی خود را به رخ کشید و هم ضعف دفاعی عربستان را نمایان کرد. همزمان به دولت ترامپ هم این پیغام را فرستاد که یا بیا جلو یا بنشین سرجات… با وجود این‌، پیغام این حملات به معنای تلاش ایران برای استیلا بر منطقه نیست. به همین علت هم خویشتن‌داری در برابر ایران به معنای چراغ سبز به ایرانیزه کردن جهان عرب یا انقیاد اسرائیل نیست.”

در ادامه این یادداشت مفصل در پولیتیکو که نام سه تحلیل‌گر برجسته یعنی آقایان میلر، سیمون و سوکولسکی باعث خواهد شد دانه درشت‌های واشنگتن آن را بخوانند، نویسندگان به بحث این روزهای محافل سیاسی پایتخت پرداخته‌اند که طی آن حمله جورج بوش پدر به عراق بعد از اشغال کویت با حملات آرامکو مقایسه می‌شود.

“این دو قابل مقایسه نیستند. آنجا صدام ۱۰۰ هزار نیرو به خاک کویت فرستاد. مردم این کشور را تهدید کرد و تلاش کرد که تمام تاسیسات نفتی این کشور را نابود کند و در نتیجه (با آتش‌زدن چاه‌های نفت کویت) یک فاجعه زیست محیطی پدید آورد. علاوه بر این، تفاوت میان این دو واقعه فقط در درجه‌بندی شدت و میزان وخامت آنها نیست بلکه در آن زمان جورج بوش پدر یک اجماع جهانی پشت خود داشت. جنگ کویت منطقی به نظر می‌آمد. هر چند همان جنگ هم مقدمه‌ای شد بر ورود آمریکا به جنگ با عراق در سی سال گذشته که چند تریلیون دلار خرج بر دست واشنگتن گذاشته و موجب مرگ هزاران آمریکایی و عراقی شده است. یادآوری این چیزها برای آنها که با ایران عداوت دارند شاید مهم باشد.”

اخبار مرتبط
نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست در چند مقاله جداگانه به جنگ احتمالی با ایران و سناریوهای شبیه‌سازی شده در پنتاگون پرداخته حق نشر عکس National Interest
Image caption نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست در چند مقاله جداگانه به جنگ احتمالی با ایران و سناریوهای شبیه‌سازی شده در پنتاگون پرداخته

چرا ترامپ باید از جنگ با ایران پرهیز کند؟

هری کازیانیس، کارشناس موسسه نشنال اینترست (که پیش‌تر به بنیاد صلح و آزادی نیسکون شهرت داشت و توسط ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور فقید آمریکا تاسیس شده) در یادداشتی که برای فاکس‌نیوز نوشته گفته دونالد ترامپ تصمیم عاقلانه‌ای گرفته که در پی حملات به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، به ایران حمله نظامی نکرده است.

آقای کازیانس معتقد است: “با وجود همه رفتارهای اخیر ایران از جمله حمله به تاسیسات نفتی، حمله به نفتکش‌ها و ساقط کردن پهپاد آمریکایی … دونالد ترامپ با هوشمندی واقف است که جنگ با ایران نبردی بسیار خونین خواهد بود… معتقدم تا او (دونالد ترامپ) را در گوشه دیوار گیر نیاندازند حاضر به آغاز جنگ نخواهد شد.”

“من بارها در راستای کار تحقیقاتی که در اندیشکده نشنال اینترست می‌کنم در نبردهای شبیه‌سازی شده با ایران جنگیده‌ام… یکی از آنها، در سال ۲۰۱۳ بود که یک گروه از کارشناسان غیرجناحی یک نبرد آزمایشی برابر ایران را بر اساس داده‌های نظامی موجود شبیه‌سازی کردند….”

هری کازیانس در ادامه یادداشت خود از سناریوی این جنگ شبیه‌سازی شده می‌نویسد و آغاز آن را چنین توصیف می‌کند:

ایران از افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه عصبانی شده
آمریکا اخیرا در پاسخ به توان زیردریایی‌های جدید ایران و افزایش سامانه‌های موشکی این کشور به خلیج فارس نیرو اعزام کرده است
ایران شروع به آزمایش موشکی می‌کند… موشک‌های قاره پیما و میان‌برد
ناو آمریکایی برای ضرب شست نشان دادن به ایران یکی از این موشک‌ها را که به نزدیکی ناو پرتاب شده ساقط می‌کند
ایران در پاسخ اعلام “منطقه کشتیرانی ممنوع” می‌کند و می‌گوید برای یک مانور نظامی آب‌های خود را بروی تردد بین المللی می‌بندد، اما مشکل اینجاست که این محدوده شامل تنگه‌هرمز هم می‌شود
بازار نفت بهم می‌خورد؛ بهای نفت بالا می‌رود. اقتصاد جهانی به شدت پریشان می‌شود
آمریکا ضرب الاجل ۲۴ ساعته برای باز کردن تنگه هرمز تعیین می‌کند
ایران نه تنها عقب‌نشینی نمی‌کند بلکه زمان مانور را بیشتر می‌کند و شروع به آزمایش موشک‌های جدید ضد ناو خود می‌کند
آمریکا حمله می‌کند. زیردریایی‌های اتمی آمریکا با موشک‌های کروز همه آنچه از نیروی دریایی ایران در تنگه هرمز است نابود می‌کنند
آمریکا همچنین به تاسیسات نظامی و هسته‌ای ایران حمله می‌کند. همه چیز به نفع آمریکاست
اما ایران که زخم خورده برای مقابله، ناو هواپیمابر آمریکا را که نماد قدرت نظامی اوست هدف می‌گیرد
ایران ۱۰۰ موشک به سوی یو.اس. دیسترویر شلیک می‌کند
سپر موشکی ناو دچار استیصال می‌شود. ناو هواپیمابر منهدم می‌شود و ۲۰۰۰ نیروی آمریکایی کشته می‌شوند؛ بزرگترین تلفات آمریکا بعد از حملات ۱۱ سپتامبر
ایران که می‌داند باید منتظر پاسخ سهمگین آمریکا باشد تصمیم می‌گیرد پیش‌دستی کند و به همه پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه حمله کند

آقای کازیانس که از سردبیران نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست هم هست در ادامه تجربه حضور خود در این جنگ شبیه‌سازی شده با ایران می‌نویسد: “بعد از پنج روز، مهلت برنامه تمام شد و ما نتوانستیم مابقی جنگ را ادامه دهیم… این شبیه‌سازی‌ها همیشه محدودیت زمانی دارد.. پیش از اتمام آن با این سوال روبرو شدیم که حالا آمریکا باید چه کند؟ نیروهایش در منطقه در حال کشته شدن‌اند….”

“من در طول چند سال گذشته بارها در این جنگ‌های شبیه‌سازی علیه ایران شرکت کرده‌ام و همیشه وضع همین بوده؛ یعنی هیچ وقت تا پایان مهلت برنامه، پیروزی قاطعانه و نهایی برای آمریکا وجود نداشته مگر این که آمریکا دائما نیروی بیشتری برای نابود کردن کامل توان نظامی تهران به کار بگیرد؛ که آن هم ماه‌ها و سال‌ها به طول می‌انجامد.”

این تحلیل‌گر موسسه نشنال اینترست در پایان نتیجه‌گیری کرده: “آیا جنگ واقعی به این شبیه‌سازی‌ها (که بر اساس داده‌های واقعی تهیه شده‌اند) شباهتی خواهد داشت؛ هیچ کس به یقین پاسخ را نمی‌داند؛ اما چرا که نه؟ توصیه من به پرزیدنت ترامپ این است با دقت تمام به همه جوانب فکر کن و اگر خواستی حمله کنی با تمام قوا و به طور استیصال‌آوری این کار را بکن.”

رادیو فردا: وزارت خارجه ایران روز سه‌شنبه، دوم مهرماه، بیانیه سه کشور اروپایی درباره مذاکرات جدید درباره برنامه اتمی و موشکی جمهوری اسلامی را «تکرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های» آمریکا خواند و تاکید کرد که ایران وارد مذاکرات جدید نخواهد شد.

رهبران فرانسه و آلمان و بریتانیا روز دوشنبه در بیانیه مشترکی اعلام کردند که ایران مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی است و از ایران خواستند «مذاکرات درازمدت برای برنامه اتمی و امنیت منطقه از جمله برنامه موشکی خود را بپذیرد».

وزارت خارجه ایران در واکنش به این بیانیه در توییتر خود نوشت: «فلج بودن سه کشور اروپایی در عمل به تعهدات خود بدون اجازه ایالات متحده، از ماه مه ۲۰۱۸ عیان بوده است. راه حل این نقیصه، عزم خود را جزم کردن برای شکل دادن مسیری مستقل است؛ و نه تکرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های ایالات متحده که با برجام همخوانی ندارد.»

این وزارتخانه سخنان محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران را تکرار کرد که گفته بود که ایران پیش از اجرای کامل توافق هسته‌ای موسوم به برجام، وارد هیچ توافق جدید نخواهد شد.

مقامات جمهوری اسلامی اتحادیه اروپا را متهم می‌کنند که به تعهدات خود در قبال باقی ماندن ایران در برجام متعهد نبوده و تحت تاثیر فشارهای آمریکا برای نجات این توافق دست از تلاش کشیده است.

کشورهای غربی اخیرا بر ضرورت دستیابی به توافقی جدید با ایران تاکید کرده‌اند.

در همین زمینه، نخست‌وزیر بریتانیا روز دوشنبه گفت زمان آن فرا رسیده که به جلو برویم و به توافق جدیدی با ایران دست یابیم.

این اظهارات با واکنش مثبت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روبه‌رو شد. دونالد ترامپ گفت که برای بوریس جانسون احترام قائل است و از پیشنهادش شگفت‌زده نشده است.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه ابراز امیدواری کرده که تلاش دیپلماتیکش منجر به دیدار حسن روحانی و دونالد ترامپ شود.

آقای مکرون روز دوشنبه نیز گفته بود: «ایرانی‌ها در زمینه شرط و شروط انعطاف دارند، اما در مورد زمان‌بندی نه. آنها معتقدند که [مذاکره] تنها باید بعد از این روند [لغو تحریم‌ها] انجام شود. این در حالی است که هدف ایالات متحده این است که جلسه [مذاکره] در آینده نزدیک برگزار شود.»

در همین حال کریستین امانپور، مجری شبکه خبری سی‌ان‌ان، روز شنبه به نقل از محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، نوشت که حسن روحانی مایل به دیدار با دونالد ترامپ است، به شرطی که «در قبال برداشتن تحریم‌ها ‘نظارت دائمی بر تاسیسات اتمی ایران [انجام گیرد]».

منابع: شبکه‌های اجتماعی، سی‌ان‌ان، رادیوفردا/ ا. م./ ف. دو.

تابناک: دونالد ترامپ به تازگی با این معضل روبه رو شده است كه چگونه به اقدامات ادعایی حمله ایران علیه تأسیسات نفتی عربستان سعودی پاسخ دهد. چند ماه قبل نیز، وی پس از ساقط شدن یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی با معمای مشابهی دست و پنجه نرم کرد.

به گزارش «تابناک»؛ نیویورک تایمز در مطلبی در همین خصوص اشاره کرده است که در ماه ژوئن، در میانه بالا گرفتن تنش ها میان ایالات متحده و ایران، نیروهای ایرانی یک هواپیمای اطلاعاتی، نظارت و شناسایی نیروی دریایی ایالات متحده (BAMS-D) را ساقط کردند – که یک پهپاد تقریباً 130 میلیون دلاری از نوع RQ-4A گلوبال هاوک بلند پرواز و با مداومت پروازی بالا بود.

چند ساعت پس از این حمله به هواپیمای بدون سرنشین، رئیس جمهور آمریکا تیم خود را برای گفتگو درباره پاسخ های احتمالی به آن، گرد هم آورد.

جزئیات مذاکرات ترامپ با تیم خود قبل از تصمیم حمله به ایران

بنا بر گزارش ها، پنتاگون حمله به یک قایق حامل موشک ایرانی را ترجیح می داد. قرار بر این بود که به خدمه دستور داده شود تا قایق را رها کنند و از این کار آن‌ها فیلمبرداری شده و سپس ارتش آمریکا قایق را غرق کند. این طرح نظامی این امکان را به ایالات متحده می‌داد بدون آنکه تلفاتی جانی وارد شود، اقدام به تلافی کرده و پاسخی متناسب به سقوط یک پهپاد بدهد.

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه و جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، اما خواستار حمله به خاک ایران شدند. طبق گفته تایمز مقامات آمریکایی تصمیم به هدف قرار دادن سه باتری موشکی و تأسیسات راداری ایران گرفتند.

یک «لیست جامع» از اهداف جمع آوری شد، اما مشخص گشت، اگر قرار باشد، حمله به سرعت انجام شود، می‌توان تعداد معدودی از آن‌ها را هدف گرفت.

با تکیه بر اطلاعات مربوط به وضعیت نگهبانی نیرو‌های ایرانی، تخمین زده می‌شد که حدود ۱۵۰ تن در این حملات جان خود را از دست بدهند؛ هرچند برخی اظهار داشتند با توجه به اینکه این حمله در شب صورت می‌گیرد و دور و اطراف این تأسیسات افراد چندانی نخواهند بود، این بدترین سناریو از تعداد تلفات است.

همان طور که قبلاً نیز گزارش شده بود، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا ژنرال جوزف دانفورد اظهار داشت، حمله به پاسگاه‌هایی که نیروی انسانی در آن است، پاسخی نامتناسب خواهد بود، و اقدامی است که می‌تواند تنش‌ها را به طرز چشمگیری افزایش دهد حتی اگر یک جنگ تمام عیار را رقم نزدند، و این آخرین چیزی که ایالات متحده به آن نیاز دارد، آن هم در حالی که متمرکز بر رقابت با قدرت‌های بزرگ است.

این حمله قرار بود، با موشک‌های کروز Tomahawk که از دو کشتی نیروی دریایی ایالات متحده شلیک شوند، انجام بشود. واشنگتن پست پیش از این گزارش کرده بود که این پاسخ قرار بوده شامل استفاده از کشتی جنگی USS Leyte Gulf مجهز به موشک‌های کروز هدایت شونده و ناوشکن USS Bainbridge باشد. قرار بوده جنگنده‌های مستقر در این شناور‌ها آماده واکنش به هر اقدام تلافی جویانه احتمالی باشند؛ اما این حمله هیچ وقت انجام نشد.

دریاسالار مایکل ای. بویل، فرمانده ناو گروه ابراهیم لینکلن، به تایمز گفته: همه سیستم‌ها روشن بودند، همه چراغ‌ها سبز بودند، ما منتظر دستور بودیم. ولی دستوری نیامد.

روز بعد ترامپ شرح داد، چرا حمله متوقف شده است. وی در توییتر توضیح داد: روز دوشنبه [ایران]یک هواپیمای بدون سرنشین را که در آب‌های بین المللی پرواز می‌کرد، ساقط کرد. ما شب گذشته آماده و مهیای حمله تلافی جویانه به سه هدف متفاوت بودیم. ترامپ گفت که فهمیده که ۱۵۰ تن در این حمله خواهند مرد.

وی گفت: ده دقیقه قبل از حمله من آن را متوقف کردم. وی توضیح داد، چنین پاسخی “متناسب با سقوط یک پهپاد بدون سرنشین نیست”. وقتی این تصمیم گرفته شد، معاون رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی کاخ سفید هیچ یک در جریان نبودند.

ترامپ در عوض تصمیم به اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران گرفت؛ یعنی همان واکنشی که برای پاسخ به حمله اخیر به سایت‌های نفتی عربستان انتخاب کرد.

برخی افراد در حزب خود رئیس جمهور آمریکا، وی را به نشان دادن ضعف در مقابل ایران متهم کرده اند. ترامپ اخیراً در پاسخ توییت کرد: این نشانه‌ای از قدرت بود که برخی از افراد آن را نمی‌فهمند!

پاسخ ترامپ به این تنش‌ها با ایران، درگیری درونی رئیس جمهور آمریکا را برجسته می‌کند؛ جایی که از یک طرف می‌خواهد قدرت نمایی کند، اما از طرف دیگر، می‌خواهد از دخالت گسترده ایالات متحده در منازعات در خاورمیانه نیز جلوگیری کند.

متن اصلی خبر در نیویورک تایمز

دویچه‌وله: روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه به نقل از یک کارشناس اقتصادی ایرانی نوشت، با ادامه تحریم‌ها اقتصاد ایران بیش از پیش تضعیف خواهد شد و در صورت تشدید فشارهای آمریکا، ایران دو راه بیشتر ندارد: یا مذاکره با آمریکا یا جنگ.

روز دوشنبه، یکم مهر (۲۳ سپتامبر) روزنامه فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ گزارشی در باره وضعیت فعلی ایران و چشم‌انداز تحریم‌های ایالات متحده علیه این کشور منتشر کرد.

منبع اصلی داده‌های گزارش روزنامه معتبر آلمانی مهدی قدسی، کارشناس اقتصاد و پژوهشگر موسسه اتریشی “مقایسه اقتصادهای جهان” (WIIW) است.

در آغاز این گزارش تاکید شده است که ایران هنوز روابط اقتصادی پراهمیتی با همسایگان خود از جمله ترکیه، عراق، افغانستان و همچنین کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا دارد. این اتحادیه شامل روسیه، بلاروس، قرقیزستان، قزاقستان و ارمنستان است.

به گفته مهدی قدسی، روابط ایران با این کشورها در سایه تحریم‌های آمریکا تنگ‌تر شده است. این کارشناس اقتصادی رابطه با کشورهای نام‌برده را “مهم‌ترین ضربان قلب اقتصاد ایران” قلمداد کرده است.

امکان قطع شریان اقتصادی ایران

مهدی قدسی تصریح کرده است که روابط ایران با این کشورها ثباتی ندارد، زیرا اگر واشنگتن فشار بر آنها را افزایش دهد، “شریان اقتصادی” ایران بیش از پیش به خطر خواهد افتاد. او می‌گوید: «در این صورت ایران دو امکان بیشتر ندارد: مذاکره یا ورود به جنگ».

قدسی ضمن بیان اینکه ایران برای واردات امکان استفاده از منابع ارزی خود را ندارد و صادرات نفت کشور به روزانه زیر ۳۰۰ هزار بشکه رسیده تاکید کرده است که جمهوری اسلامی از نظر اقتصادی زمین‌گیر شده و حتی قدرت خرید مواد خوراکی و دارویی را هم ندارد.

سرکوب اعتراضات

مهدی قدسی در گفت‌وگو با روزنامه فرانکفورتر آلگماینه به اعتراضات کارگران و کارمندان دولتی نیز اشاره کرده و اینکه ارگان‌های حکومتی معترضان را به “تهدید امنیت ملی” متهم و آنها را به‌شدت سرکوب می‌کنند.

به اعتقاد او، این گونه سرکوب‌ها هم در درازمدت مشکلات را حل نخواهند کرد و “اگر مسئولان نتوانند مردم را سیر کنند، اعتراضات شدت می‌یابند».

در ماه‌های اخیر سازمان‌های حقوق بشری همواره به تشدید سرکوب فعالان سیاسی و مدنی در جمهوری اسلامی اعتراض کرده و خواهان آزادی بی‌قیدوشرط فعالان دربند شده‌اند.

خطر جنگ

کارشناس موسسه اتریشی “مقایسه اقتصادهای جهان” معتقد است که حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی با “استراتژی تهران” همخوانی دارد. او در این راستا به گفته‌های رئیس جمهور حسن روحانی اشاره کرده که بارها گفته است، اگر ایران نتواند نفت خود را صادر کند کشورهای دیگر هم نخواهند توانست، نفت خود را بفروشند.

علاوه بر این، به گفته قدسی، حمله به تاسیسات عربستان توانایی نظامی ایران را به نمایش گذاشته است.

جمهوری اسلامی همواره تاکید کرده که در حمله‌به تاسیسات نفتی عربستان دخالت نداشته است.

فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ به نقل از مهدی قدسی نوشته است که در صورت بروز جنگ، آمریکا دست برتر را خواهد داشت اما هزینه‌ای گزاف برای جنگ با ایران خواهد پرداخت.

به اعتقاد کارشناس اقتصادی ایرانی، آمریکا به اهداف خود نرسیده است و تنها راه صلح‌آمیز خروج از این بحران، مذاکره مستقیم میان تهران و واشنگتن است.

قدسی تاکید کرده است که در این میان اتحادیه اروپا و اینستکس آنها هیچ نقشی ایفا نخواهند کرد.

رادیوفردا: فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران با ابراز اینکه «نه ما و نه آمریکایی‌ها قصدی برای جنگ نداریم»، افزود: «البته ممکن است نیروهای در میدان که در تماس با هم هستند، دست به چنین اقدامی بزنند که در این صورت ممکن است جنگی شروع شود.»

به گزارش خبرگزاری تسنیم، امیر علی حاجی‌زاده که در یک برنامه تلویزیونی سخن می‌گفت افزود: «ما همواره خودمان را برای یک جنگ تمام‌عیار آماده کرده‌ایم.»

فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران همچنین بار دیگر گفت که «تمامی پایگاه‌های آمریکایی و شناورهای آنها تا فاصله دو هزار کیلومتری زیر برد موشک‌های ما قرار دارد».

سپاه پاسداران روز سی‌ام خرداد امسال از سرنگون کردن یک پهپاد تجسسی آمریکا از نوع «گلوبال هاوک موسوم به ام ‌کیو ۴ سی ترایتن» پس از «ورود به قلمرو هوایی ایران» خبر داد. اما مقام های آمریکایی تاکید می‌کنند که این پهپاد در برفراز آبهای بین المللی هدف قرار گرفته شده است.

امیرعلی حاجی‌زاده با اشاره به آن رخداد، روز یکشنبه در ادامه سخنانش گفت که «در آفند، نیروهای عمل‌کننده، قبل از عملیات دستور می‌گیرند ولی در پدافند ممکن است یک افسر جزء عمل‌کننده، بنا بر دستورالعمل، آتش‌به‌اختیار عمل کند. در موضوع زدن پهپاد آمریکایی نیز همین اتفاق افتاد و خود من بعد از زدن پهپاد متوجه شدم».

او همچنین گفت که نیروهای سپاه پس از سرنگون کردن پهپاد آمریکایی در خرداد ماه، دو پایگاه نظامی و یک ناو آمریکا در منطقه را نیز هدف‌گیری کرده بودند.

آقای حاجی‌زاده توضیح داد: «بعد از ساقط‌کردن پهپاد آمریکایی، به‌طور مشخص پایگاه العدید (پایگاه آمریکایی‌ها در قطر)، پایگاه الظفره (پایگاه آمریکایی‌ها در امارات) و یک ناو آمریکایی در دریای عمان نیز توسط موشک‌های سپاه هدف‌گیری شده بود».

وی اضافه کرد: «اگر آمریکایی‌ها حتی یک زمین خالی ما را هم می‌زدند، به آنها پاسخ می‌دادیم و در این صورت اگر آنها مجدداً جواب می‌دادند، جنگ شروع می‌شد.»

پیش از این فرماندهان سپاه پاسداران گفته بودند که نیروهای این نهاد پس از سقوط پهپاد آمریکایی و در آماده‌باش برای مقابله با اقدام احتمالی آمریکا تعدادی پایگاه‌های این کشور در منطقه را هدف گرفته بودند.

سقوط پهپاد آمریکایی با آتش نیروهای سپاه پاسداران ایران در اواخر خرداد ماه گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال وقوع جنگ میان دو کشور را شدت بخشید.

با این حال مقامات دو کشور احتمال وقوع جنگ بین دو کشور را رد کرده‌اند.

امیرعلی حاجی‌زاده نیز روز یک‌شنبه گفت که دو کشور قصدی برای جنگ ندارند اما ممکن است درگیری ناگهانی نیروهای دو طرف منجر به جنگ شود.
منابع: خبرگزاری‌های تسنیم و صدا و سیما و رادیو فردا /ا.م / .پ.پ

بی‌بی‌سی: نام نفتکش “گریس یک” بعد از توقیف در جبل‌الطارق به “آدریان دریای یک” تغییر کرد

روزنامه بریتانیایی فایننشال تایمز می‌گوید به ایمیل‌هایی دست یافته که نشان می‌دهند برایان هوک، مسئول ایران در وزارت خارجه آمریکا به کاپیتان هندی نفتکش “آدریان دریای یک” پیشنهاد کرده که در ازای “چندین میلیون دلار” این نفتکش را به کشوری ببرد که آمریکا بتواند آن را توقیف کند.

نفتکش “آدریان دریای یک” با نام “گریس-۱” در روز ۴ ژوئیه (۱۳ تیرماه) توسط نیروهای بریتانیایی در تنگه جبل‌الطارق توقیف شد. اما این کشتی سرانجام در میانه ماه اوت آزاد شد.

روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی که روز چهارشنبه منتشر کرده نوشته به ایمیل‌های برایان هوک به اکهیلش کومار، کاپیتان این کشتی دست یافته که در روز ۲۶ اوت (۴ شهریور ماه) فرستاده شده‌اند.

در این زمان، کشتی “آدریان دریای یک” در آب‌های دریای مدیترانه در حرکت بود.

به نوشته این روزنامه بریتانیایی، آقای هوک در ایمیل خود نوشته است: “من برایان هوک هستم … من به عنوان نماینده ویژه ایران برای مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا کار می‌کنم.”

هوک در ادامه این ایمیل خطاب به آقای کومار نوشته که برایش “خبر خوبی” دارد. این خبر خوب نیز این است که اگر او کشتی را به جایی ببرد که آمریکا آن را توقیف کند، “چندین میلیون دلار” دریافت خواهد کرد.

چنانکه فایننشال تایمز نوشته است، در این ایمیل برای اینکه اعتماد کاپیتان نفتکش ایرانی جلب شود، شماره تلفن وزارت خارجه آمریکا نیز وجود دارد.

در گزارش اشاره‌ای به پاسخ آقای کومار به این پیشنهادات نشده است.
حق نشر عکس Getty Images
Image caption فایننشال تایمز نوشته که برایان هوک در ماههای اخیر ایمیل‌های مشابهی به کاپیتان‌های دیگر کشتی ایران هم فرستاده است

اما کشتی آدریان دریای یک به راهش ادامه داده و در نهایت چهار روز بعد از ارسال این ایمیل، آمریکا کشتی آدریان دریای یک و کاپیتان آن را تحریم کرد.

بعد از این اتفاق در روز اول سپتامبر (۱۰ شهریور ماه) هند اعلام کرد که تحریم شدن یکی از شهروندانش را به شکل رسمی از وزارت خارجه آمریکا دنبال خواهد کرد.

به نوشته روزنامه هندی “اکونومیست تایمز”، مقام‌های هندی استدلال می‌کنند که شهروندان این کشور که در کشتی‌های دیگر کار می‌کنند، نقش مستقیمی در خرید و فروش‌ها ندارند و آقای کومار نیز مسئول اقدامات مقام‌های تهران نیست.

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز بدون اشاره به وضعیت کاپیتان هندی کشتی آدریای دریای یک در توییتی نوشت: “بعد از اینکه آمریکا در دزدی دریایی شکست خورد، حالا به باج‌گیری روی آورده: نفت ایران را برای ما بیاورید و میلیون‌ها دلار بگیرید، وگرنه خودتان تحریم می‌شوید.”

روزنامه فایننشال تایمز نوشته است، ایمیلی که برای کاپیتان آدریان دریای یک ارسال شده، نخستین ایمیل از این دست نیست و در ماه‌های اخیر بسیاری از کاپیتان‌هایی که کشتی‌های ایرانی را کنترل می‌کنند، ایمیل‌ها و تکست‌هایی از برایان هوک دریافت کرده‌اند.

برایان هوک، در کنار مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا و جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید از چهره‌های اصلی کمپین موسوم به “فشار حداکثری” بر تهران هستند.

در چارچوب این کمپین، واشنگتن از برجام خارج شده و تحریم‌های سخت‌گیرانه و فزاینده‌ای علیه ایران وضع کرده است.

ناتوانی تهران در فروش نفت و فشارهای اقتصادی قابل توجه در نهایت موجب شد تا ایران اعلام کند به شکل گام به گام از تعهداتش در برجام تخطی خواهد کرد.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا می‌گوید توافقی که دولت کشورش در دوران باراک اوباما امضا کرده، توافق خوبی نیست و در عوض اگر مقام‌های ایرانی با او مذاکره کنند، به توافقی دست خواهند یافت که هم برای آمریکا بهتر باشد و هم برای ایران.

دویچه‌وله: آمریکا ۱۶ شرکت، ۱۱ کشتی و ۱۰ فرد “تحت هدایت سپاه” را مشمول تحریم‌ کرد؛ از جمله رستم قاسمی، وزیر سابق نفت و فرمانده اسبق قرارگاه خاتم‌الانبیا. برای ارائه اطلاعات از چرخه مالی سپاه نیز ۱۵میلیون دلار پاداش تعیین شده است.

یک روز پس از تحریم سازمان فضایی ایران، پژوهشگاه هوافضا و مرکز تحقیقات فضایی ایران، وزارت خزانه‌داری آمریکا از تحریم یک شبکه انتقال نفت این کشور خبر داد.

خزانه‌داری ایالات متحده روز چهارشنبه ۱۳ شهریور (۴ سپتامبر) اعلام کرد این شبکه تحت کنترل سپاه پاسداران قرار دارد و عامل مبادله بیش از ۷۵۰میلیون دلار نفت بوده که عمدتا به دست سوریه رسیده است. مقامات آمریکایی گفته‌اند که ایران درآمد حاصل از فروش این نفت را خرج گروه‌هایی چون حزب‌الله کرده که عامل بی‌ثباتی خاورمیانه هستند. مجموعه‌ مورد تحریم، “شبکه نفت در خدمت تروریسم” خوانده شده است.

به گزارش رویترز، دولت آمریکا ۱۵ میلیون دلار پاداش نیز برای اطلاعات مربوط به گردش مالی سپاه پاسداران تعیین کرده است. این خبرگزاری به نقل از استیو منوچین، وزیر دارایی آمریکا نوشت: «هر شخص یا شرکتی که با شبکه حمل و نقل تحریم شده معامله کند، درمعرض مجازات‌های مالی این وزارت‌خانه قرار خواهد گرفت.»

کشتی‌های تحریم شده، نفتکش یا کشتی‌های ویژه حمل فرآورده‌های پتروشیمی هستند. نام رستم قاسمی، وزیر نفت دولت دوم احمدی‌نژاد و پسرش در میان افراد تحریم‌شده قرار دارد. رستم قاسمی پیش از تصدی وزارت نفت، فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا بود. قاسمی قبلا نیز در فهرست تحریم‌های شورای امنیت، آمریکا و اروپا قرار داشت.

در میان شرکت‌های تحریم شده، سه شرکت لبنانی، سه شرکت اماراتی، سه شرکت سوری، سه شرکت هندی و یک شرکت سنگاپوری به چشم می‌خورد. شرکت همراهان پیشرو ایران و شرکت بیمه کیش ایرانی هستند. “مهدی گروپ” مستقر در هند نیز که خدمه شبکه‌های کشتیرانی ایرانی را تامین می‌کند، از شرکت‌های تحریم‌شده است.

کشتی‌های بونیتا کویین، جاسمین، سارک، سوبار، سولان و تور ۲ جزء کشتی‌ها و نفتکش‌های تحریم شده هستند.

برایان هوک رئیس “گروه اقدام ایران” در وزارت خارجه آمریکا تاکید کرده که هدف واشنگتن از تشدید تحریم‌ها، بازگشت ایران به میز مذاکره است. رویترز به نقل از او نوشت شبکه‌ای که تحریم شده در ماه‌های گذشته ده میلیون بشکه نفت جابجا کرده است.

دویچه‌وله: وزارت‌ خزانه‌داری آمریکا دو شبکه مرتبط با دولت و سپاه را به دلیل ارسال تجهیزات به ایران تحریم کرد. در اطلاعیه این وزارت‌‌‌خانه آمده که این افراد و شرکت‌ها تجهیزاتی را برای ساخت موشک خریده‌ و در اختیار ایران گذاشته‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز چهارشنبه ششم شهریور (۲۸ اوت) اعلام کرد که ۵ فرد و ۵ شرکت مرتبط با سپاه پاسداران ایران را تحریم کرد.

در اطلاعیه وزارت خزانه‌داری آمریکا در این باره آمده است که یک شبکه ارتباطی سپاه پاسداران با شرکتی در هنگ ‌کنگ به مدیریت فردی به نام حامد دهقان تلاش کرده‌اند با دور زدن تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی فناوری و تجهیزات در اختیار سپاه و دولت ایران قرار دهند.

حامد دهقان به عنوان مدیر یک شرکت پوششی فعالیت می‌کرده و قصد داشته است ده‌ها میلیون دلار قطعات و تجهیزاتی خریداری کند که در ساخت موشک به کار برده می‌شود.

ایالات متحده آمریکا دارایی شرکت‌هایی را که تحریم‌های این کشور علیه ایران را دور می‌زنند مسدود می‌کند. احتمالا ثروت شرکت‌ها و افراد تحریم شده نیز بسته خواهد شد.

آمریکا معامله و تجارت شهروندان خود با شرکت‌های تحریم شده را هم ممنوع کرده است.

علاوه بر آن آمریکا از موسسات مالی خارجی هم خواسته است که با شرکت‌های مورد تحریم همکاری نکنند و تراکنش مالی برای این شرکت‌ها انجام ندهند در غیراین صورت جریمه ‌خواهند پرداخت.

در اطلاعیه وزارت خزانه داری آمریکا از شرکت دیگری با مدیریت فردی به نام سید حسین شریعت نیز نام برده شده که در تهیه تجهیزات مرتبط با آلومینیوم برای نیروهای نظامی ایران دست داشته است. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اطلاعیه خود همچنین گفته است که این شرکت‌ها به دلیل تامین فناوری، قطعات و مواد خام که در برنامه هسته‌ای ایران به کار می‌رود تحریم شده‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا قبلا هم تحریم‌هایی را علیه افراد و شرکت‌های ایرانی وضع کرده بود. اما این‌بار تحریم‌ها بلافاصله بعد از آن وضع شده که از احتمال دیدار دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و همتای ایرانی او صحبت به میان آمده است.

خبرگزاری آلمان (dpa) روز سه‌شنبه پنجم شهریور (۲۷ اوت) با انتشار گزارشی از بیاریتز، محل برگزاری نشست سران و رهبران کشورهای عضو گروه هفت از اعلام آمادگی ترامپ برای دیدار با روحانی ظرف هفته‌های آتی خبر داده بود.

این خبرگزاری از این دیدار احتمالی به عنوان “دیداری تاریخی” هم یاد کرده و به نقل از ترامپ نوشت که او نیز در تمایل مسئولان ایران نسبت به برگزاری این دیدار خوش‌بین است.

ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی خود تاکید کرده بود که در صورت فراهم بودن شرایط، با دیدار با روحانی موافق است.

اما هنوز زمان زیادی از این اظهارات نگذشته است که ۵ شرکت و ۵ فرد ایرانی در ارتباط با برنامه‌های موشکی سپاه پاسداران مورد تحریم آمریکا قرار گرفته‌اند.