اخبار

رادیوفردا: کانادا چهار مقام‌ ارشد قضایی و نظامی جمهوری اسلامی را به‌دلیل مشارکت در «نقض حقوق بشر» و «هدایت سیاست‌های سرکوبگرانه» تحریم کرد.

این افراد عبارتند از محسن کریمی فرمانده منطقه‌ای قرارگاه نجف اشرف در کرمانشاه، احمد خادم سید‌الشهدا فرمانده قرارگاه منطقه‌ای کربلای نیروی زمینی سپاه، مصطفی محبی رئيس برکنار شده سازمان زندان‌های استان تهران و حسن آخریان رئيس سابق بند یکِ زندان رجایی‌شهر.

در بیانیۀ وزارت خارجه کانادا که روز دوشنبه، ۲۴ آذر صادر شده، آمده که این چهار نفر، در «نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر» در جمهوری اسلامی ایران دخیل بوده‌ و نقش مهمی در «تسهیل و هدایت سیاست‌های سرکوبگرانه» داشته‌اند.

وزارت خارجه کانادا تأکید کرده که این کشور در برجسته کردن بی‌توجهی مداوم حکومت ایران به حقوق بشر مردم خود و درخواست تغییر تردید نخواهد کرد.

در بیانیه روز پنج‌شنبه وزارت خارجه کانادا در عین حال آمده است که حکومت ایران، همچنان به سرکوب اعتراضات و مخالفت‌ها در نقض تعهدات حقوق بشری بین‌المللی ادامه می‌دهد.

کانادا تأکید کرده که ضروری است که جمهوری اسلامی دربارهٔ همه موارد نقض حقوق بشر مطابق با حقوق بین‌الملل تحقیق کند، عدالت را برای قربانیان تضمین کرده و اطمینان حاصل کند که سیاست‌ها و رویه‌هایش تعهدات حقوق بشری‌اش را رعایت می‌کنند.

با اعمال این تحریم‌های تازه، کانادا از اکتبر ۲۰۲۲ تاکنون ۱۸ دور تحریم علیه مقامات و نهادهای ایرانی مسئول نقض حقوق بشر اعمال کرده است.

کانادا تاکنون، برای بیست و سومین سال پیاپی، رهبری تصویب قطعنامه وضعیت حقوق بشر در ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد را برعهده داشته است.

با این اقدامات جدید، کانادا اکنون بیش از ۲۱۰ فرد ایرانی و ۲۵۴ نهاد ایرانی را تحریم کرده است.

در سال ۲۰۱۲، نیز کانادا ایران را بر اساس قانون مصونیت دولت‌ها به عنوان دولتی حامی تروریسم تعیین کرد.

این تعیین، همراه با قانون عدالت برای قربانیان تروریسم، به قربانیان اجازه می‌دهد علیه جمهوری اسلامی برای خسارات یا آسیب‌های ناشی از عمل تروریستی مرتبط با ایران که در هر نقطه‌ای از جهان رخ داده باشد، اقدام حقوقی انجام دهند.

از سال ۲۰۰۳، کانادا قطعنامه سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران را رهبری کرده و با بیش از ۴۰ حامی مشترک برای کسب حمایت گسترده بین‌المللی در این زمینه همکاری کرده است.

این قطعنامه همچنان عنصر مرکزی تلاش‌های بین‌المللی برای جلب توجه به وضعیت حقوق بشر ایران و فشار برای بهبود آن است.

توضیح: تصویر از سایت بی‌بی‌سی است:

از راست: مصطفی محبی،‌ رئیس سابق سازمان زندان‌های استان تهران، احمد خادم سیدالشهدا،‌ فرمانده قرارگاه کربلا نیروی زمینی سپاه و محسن کریمی،‌ فرمانده قرارگاه نجف اشرف در کرمانشاه. از حسن آخریان ،‌ رئیس سابق بند یک زندان رجایی‌شهر که به «جلاد» شهرت دارد، نفر دوم از راست، عکسی موجود نیست.

رادیوفردا: گروه شبه‌نظامی سنی «جیش‌العدل» اعلام کرده است که با چند گروه کوچک‌تر بلوچ متحد شده و ائتلاف جدیدی را برای هدف قرار دادن حکومت مذهبی ایران تشکیل داده است.

در بیانیه‌ای ویدئویی که ۱۹ آذرماه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، سخنگویی ناشناس گفت که این گروه جدید «جبهه مقاومت مردمی» نام دارد و هدف از تشکیل آن را «افزایش توان مبارزه» با «استبداد جمهوری اسلامی» توصیف کرد.

«جیش‌العدل» که از سوی ایران و آمریکا به عنوان گروهی «تروریستی» شناخته می‌شود، مدعی است برای حقوق اقلیت بلوچ با جمهوری اسلامی مبارزه می‌کند.

نکتهٔ قابل‌توجه این است که در این بیانیه اشاره‌ای صریح به استقلال بلوچستان نشده و سخنگو به جای آن بر وحدت گسترده‌تر ایرانیان علیه حکومت تأکید کرده است.

به نظر می‌رسد جیش‌العدل از هدف اولیهٔ جدایی‌طلبانه خود فاصله گرفته و در تلاش برای معرفی خود به‌عنوان بخشی از جنبش مخالفان سراسری جمهوری اسلامی است، که می‌تواند تغییری مهم در اهداف اعلام‌شدهٔ این گروه ارزیابی شود.

عبدالستار دوشوکی، مدیر مرکز مطالعات بلوچستان در لندن، نیز در گفت‌وگو با رادیو فردا مشاهده‌ای مشابه را مطرح کرده و گفته است پرچم گروه جدید هیچ نمادی از جنبش‌های جدایی‌طلب بلوچ ندارد.

او گفت: «این ممکن است نشان دهد که جیش‌العدل تا حدی از مواضع سنتی خود فاصله گرفته است.»

آقای دوشوکی یادآور شد که از زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷، گروه‌های مسلح بلوچ با انگیزه‌های مذهبی یا قومی علیه حاکمان شیعه ایران فعالیت کرده‌اند و افزود تنها گذر زمان نشان خواهد داد که این تغییر جهت تا چه اندازه واقعی است.

او اضافه کرد که جیش‌العدل همچنان بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین عضو این ائتلاف است، در حالی که دیگر گروه‌های عضو در سال‌های اخیر عمدتاً غیرفعال بوده‌اند.

تاکنون هیچ واکنش رسمی از سوی تهران نسبت به تشکیل این ائتلاف جدید ابراز نشده است.

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بیانیه اخیر جیش‌العدل را کم‌اهمیت جلوه داده و مدعی شده است که این گروه صرفاً «پوست‌اندازی» کرده تا حامیان مالی احتمالی را جذب کند.

حکومت ایران مدت‌ها است که ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی را به تسلیح جیش‌العدل متهم می‌کند، هرچند تاکنون مدرکی علنی در این زمینه ارائه نداده است.

سال گذشته، تحلیلگران در گفت‌وگو با رادیو فردا گفته بودند که منابع مالی اصلی این گروه از ثروتمندان بلوچ ساکن کشورهای حوزه خلیج فارس و همچنین قاچاق مواد مخدر تأمین می‌شود، نه از دولت‌های خارجی. آن‌ها همچنین اشاره کردند که تسلیحات این گروه عمدتاً از افغانستان پس از سال ۲۰۲۱ و از بازار سیاه تهیه می‌شود.

ناظران همچنین گفته‌اند جیش‌العدل اخیراً شروع به جمع‌آوری کمک‌های مالی از طریق رمزارز کرده است.

جیش‌العدل که نام آن به عربی به معنای «لشکر عدالت» است، در سال ۲۰۱۲ به عنوان جانشین گروه شبه‌نظامی بلوچ «جندالله» پدیدار شد.

جندالله که از حدود سال ۲۰۰۳ شکل گرفت، چندین بمب‌گذاری و حمله مسلحانه پراکنده علیه نیروهای امنیتی ایران انجام داد تا آن‌که در پی سرکوب شدید دولتی و دستگیری و اعدام رهبرش عبدالمالک ریگی در خرداد ۱۳۸۹، عملاً از هم پاشید.

تهران جیش‌العدل را متهم می‌کند که از خاک پاکستان فعالیت می‌کند و بارها از اسلام‌آباد به دلیل ناتوانی در مقابله با این گروه انتقاد کرده است. پاکستان این اتهام را رد کرده و می‌گوید این سازمان حضور سازمان‌یافته‌ای در خاک آن کشور ندارد.

جیش‌العدل از سوی ایران و ایالات متحده به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به رادیو فردا گفت: «جیش‌العدل تحت هر نامی همچنان در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی و تروریست‌های جهانی ویژه باقی می‌ماند.»

رادیو فردا از وزارت خارجه آمریکا خواسته است روشن کند آیا این طبقه‌بندی شامل ائتلاف تازه‌تشکیل «جبهه مقاومت مردمی» نیز می‌شود یا نه.

در همان روزی که تشکیل این ائتلاف اعلام شد، این گروه مسئولیت حمله‌ای مرگبار به گشت مرزی سپاه پاسداران در استان سیستان‌وبلوچستان را بر عهده گرفت؛ حمله‌ای که در آن سه عضو نیروی زمینی سپاه کشته شدند.

بی‌بی‌سی: صداوسیما در اقدامی کم‌سابقه ویدیوهایی از حملات اسرائیل به یک مرکز کنترل پدافند هوایی و یکی از تاسیسات پدافند ارتش جمهوری اسلامی ایران منتشر کرد. این ویدیوها در جریان مصاحبه سرتیپ رضا خواجه، معاون عملیات پدافند هوایی ارتش ایران، با صداوسیما پخش شده است.

در مصاحبه معاون عملیات پدافند هوایی ارتش ایران، ویدیویی از دو حمله اسرائیل به اهدافی نظامی در ایران پخش شد. در یکی از این دو ویدیو یک سامانه پدافندی هدف قرار می‌گیرد؛ اما به مکان آن اشاره‌ای نمی‌شود.

تاریخ درج‌شده صداوسیما روی این ویدیو، ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد) یعنی روز اول حمله سراسری اسرائیل است. اما تاریخی ثبت‌شده روی خود ویدیوی دوربین مداربسته‌، ۱۲ ژوئن (۲۲ خرداد) ساعت ۰۳:۳۲ دقیقه را نشان می‌دهد.

به گفته سرتیپ خواجه «دو نفر» کادر این سامانه پیش از حمله اسرائیل به آن از این سامانه فاصله می‌گیرند که به گفته او «دچار سوختگی خیلی زیادی» شدند.

معاون عملیات پدافند هوایی ارتش ایران اما درباره تصویر دیگر منتشر شده در خلال این مصاحبه گفت که این ویدیو مربوط به لحظه هدف قرار گرفت «مرکز فرماندهی کنترل پدافند تبریز» است.

در تصاویر منتشر شده از این مرکز، چند نفر پیش از اصابت موشک در حال کار دیده می‌شوند و سپس در تصاویر دیده می‌شود که تعدادی از آنها در حال خروج از این اتاق هستند که این مرکز مورد اصابت قرار می‌گیرد.

سرتیپ خواجه گفت که این افراد از اینکه در آستانه هدف قرار گرفتند هستند مطلع بودند و افزود که فرمانده پدافندی این مرکز بر اثر حمله اسرائیل «جانباز» شد. در ادبیات سیاسی ایران «جانباز» به کسی اطلاق می‌شود که در حین انجام وظیفه دچار ناتوانی روحی یا جسمی می‌شود.

معاون عملیات پدافند هوایی ارتش ایران در این مصاحبه گفته است که «۳۵ نفر» از اعضای پدافند در جریان جنگ ۱۲روزه اسرائیل و ایران کشته شدند.

او گفته است که در این دوره «بیش از ۱۹۶ فروند انواع هواگرد اسرائیل توسط پدافند هوایی ارتش و پدافند نیروهای هوافضای سپاه سرنگون شد.»

این برنامه در شرایطی منتشر شد که بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره جنگ اسرائیل و ایران بالا گرفت.

معاون پدافند ارتش ایران: اسرائیل اول با جنگنده وارد نشد

سرتیپ خواجه گفت که اغلب هواگردهای سرنگون‌شده اسرائیل از نوع پهپادهای هرمس ۹۰۰ و هرمس ۴۵۰ و پهپاد هرون بوده و عمدتا در غرب ایران، مرکز کشور و تهران رهگیری شده بود.

معاون پدافند ارتش ایران گفت که حمله اسرائیل به ایران در روزهای اول با «موشک‌های کروز و بالستیک» بود و به‌گفته او اسرائیل «اول با جنگنده وارد نشد.»

این مصاحبه و ویدئوهای حمله اسرائیل به مراکز پدافندی ایران در شرایطی منتشر شده که روزهای اخیر اخبار غیررسمی و تایید نشده در برخی از رسانه‌های منطقه از حضور هواپیماهای اسرائیل در آسمان عراق و در نزدیکی مرزهای ایران گزارش داده بودند.

سرتیپ خواجه در پاسخ به سئوالی درباره حضور احتمالی جنگنده‌های اسرائیلی گفته است که تهدیدی علیه آسمان ایران بعد از جنگ ۱۲روزه وجود نداشته است.

او در این مصاحبه به‌صورت تلویحی امکانات پدافندی که در اختیار ایران است را به‌دلایلی ازجمله مسائل مرتبط با تحریم‌ها با امکانات پیشرفته اسرائیل مقایسه کرد و وعده داد که «هدف غایی» پدافند ایران یافتن توانایی رهگیری «جنگنده‌های پیشرفته» در آسمان کشور است.

پس از شروع جنگ انتقادهایی از میزان توان پدافندی ایران مطرح شد که تاکنون هم ادامه دارد.

در جریان این جنگ اسرائیل شماری قابل توجه از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ازجمله فرمانده کل، فرمانده هوافضا، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا و سپس فرمانده‌ای که جانشین او شد و شماری از دست‌اندرکاران برنامه اتمی ایران را هدف قرار داد.

در طول این جنگ ایالات متحده هم به تاسیسات اصلی اتمی ایران در نطنز، اصفهان و فردو حمله کرد.

از زمان شروع آتش‌بس تاکنون مقام‌های ایران به‌طور پیوسته می‌گویند که تمایلی به جنگ ندارند اما برای حمله احتمالی مجدد آماده‌اند.

مقام‌های نظامی ایران می‌گویند این کشور از تمام توان خود برای ضربه‌زدن به اسرائیل در جریان جنگ ۱۲روزه استفاده نکرده است.

بی‌بی‌سی: پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا روز پنجشنبه گفت کشورش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست حامیان دولتی تروریسم قرار داده است.

این اقدام استرالیا در پی یک برآورد اطلاعاتی است که حکایت از آن داشت که سپاه پاسداران حملات به جامعه یهودیان استرالیا را هماهنگ کرده بود.

آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، در ماه اوت، شهریور، ایران را به هدایت دو حمله یهودستیزانه و آتش زدن اماکن متعلق به یهودیان در شهرهای سیدنی و ملبورن متهم کرد و گفت سفیر ایران را اخراج می‌کند.

در آن زمان، دولت استرالیا احمد صادقی، سفیر ایران، را «عنصر نامطلوب» خواند و به او و سه مقام دیگر جمهوری اسلامی هفت روز فرصت داد تا خاک آن کشور را ترک کنند.

آقای آلبانیزی همچنین اضافه کرده بود که فعالیت سفارت استرالیا در تهران به حالت تعلیق درآمده و همه دیپلمات‌های استرالیایی که در تهران مشغول به کار بودند، در کشوری ثالث در امنیت هستند.

نخست‌وزیر استرالیا گفته بود که دولتش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به عنوان یک سازمان «تروریستی» معرفی خواهد کرد.

همان موقع، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این اتهامات را تکذیب کرد و گفت: «یهودستیزی در سیاست ما هیچ جایی ندارد.»

آقای بقایی گفته بود این اتهام ساخته و پرداخته موساد بوده و از استرالیا خواسته بود «اجازه ندهد روابطش با دیگر کشورها تحت‌ تاثیر داستان‌پردازی‌ها و توطئه‌‌های نهادهای اطلاعاتی اسرائیل» قرار بگیرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران یک گزارش موساد درباره دست‌ داشتن یک یگان نیروی قدس سپاه در حمله به اهداف یهودی در استرالیا را «داستان‌سرایی» خوانده و گفته بود که نهادهای استرالیایی هم همان «ادعا» را منتشر کردند.

اما تونی بورک، وزیر کشور استرالیا، یک ماه پیش تاکید کرد که تصمیمات دولت استرالیا و اطلاعاتش درباره دخالت ایران در حملات یهودی‌ستیزانه در سیدنی و ملبورن فقط بر اساس اطلاعات نهادهای داخلی این کشور بوده است.

سفارت اسرائیل در استرالیا از تصمیم این کشور برای اخراج سفیر ایران و نیز تصمیم برای تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استقبال کرده بود.

مایکل برجس، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا، هم گفته بود تحقیقات «دقیق» این سرویس اطلاعاتی ارتباط بین حملات یهودستیزانه و سپاه پاسداران را آشکار کرده و نشان داده است که سپاه پاسداران حداقل دو حمله و «احتمالا» حملات بیشتری را علیه منافع یهودیان در استرالیا هدایت کرده است.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا در عین حال گفته بود که سفارت ایران در استرالیا و دیپلمات‌های آن نقشی در این حملات نداشته‌اند.

گزارشی در مورد کشته یا مجروح شدن کسی در این دو حمله منتشر نشد.

بی‌بی‌سی: آداو در نخستین روز کاری‌اش، متوجه شد که یک اشتباه بزرگ کرده است.

او می‌گوید: «ما یونیفورم‌هایمان را گرفتیم، بدون اینکه دقیقا بدانیم چه کاری قرار است بکنیم. از همان روز اول ما را به کارخانه پهپادها بردند. وارد شدیم و پهپادها و آدم‌هایی که کار می‌کردند را همه‌جا دیدیم. سپس ما را به ایستگاه‌های کاری مختلف‌ بردند.»

آداو، بیست ‌و سه ‌ساله و اهل سودان ‌جنوبی است. او می‌گوید که سال گذشته با وعده یک شغل تمام‌ وقت به منطقه اقتصادی ویژه آلابوگا در جمهوری تاتارستان روسیه جذب شد.

او برای برنامه استخدامی‌ که هدفش زنان ۱۸ تا ۲۲ ساله عمدتا از آفریقا است درخواست داد. این برنامه به‌طور فزاینده‌ای از آمریکای لاتین و جنوب‌شرقی آسیا هم زنان را جذب می‌کند. این طرح وعده می‌دهد که شرکت‌کنندگان آموزش حرفه‌ای در حوزه‌هایی مانند لجستیک، پذیرایی و مهمان‌داری دریافت کنند.

ولی این برنامه به استفاده از فریب در روند جذب متهم شده، و همچنین متهم است که شرکت‌کنندگان جوانش را مجبور کرده با شرایط خطرناک کار کنند و دستمزدی کمتر از آنچه تبلیغ شده دریافت کنند. این برنامه همه این اتهامات را رد کرده، ولی انکار نکرده که برخی کارکنانش در ساخت پهپادها مشارکت داشته‌اند.

طرح «آلابوگا استارت» اخیرا وقتی اینفلوئنسرهای اهل آفریقای جنوبی که این برنامه را تبلیغ می‌کردند، به ترویج قاچاق انسان متهم شدند در سطح جهانی مطرح شد.

بی‌بی‌سی با اینفلوئنسرهای مذکور و رابط مسئول ارتباط آن‌ها با برنامه تماس گرفت، اما هیچ‌کدام به درخواست‌های ما پاسخ ندادند.

برآوردهایی وجود دارد که بیش از هزار زن از سراسر آفریقا برای کار در کارخانه‌های تسلیحاتی آلابوگا جذب شده‌اند. در ماه اوت دولت آفریقای جنوبی تحقیقاتی را آغاز کرد و به شهروندانش هشدار داد که جذب این طرح نشوند.

آداو از بی‌بی‌سی خواسته است که نام خانوادگی یا عکسش منتشر نشود چون نمی‌خواهد با این برنامه مرتبط باشد. او می‌گوید برای نخستین‌بار در ۲۰۲۳ درباره آن شنید.

آداو می‌افزاید: «دوستم در فیس‌بوک پستی درباره بورسیه‌ای در روسیه منتشر کرد. آگهی از طرف وزارت آموزش عالی سودان‌جنوبی بود.»

او از طریق واتس‌اپ با برگزارکنندگان تماس گرفت.

آداو می‌گوید: «آن‌ها از من خواستند فرمی پر کنم با نام، سن و دلیل اینکه می‌خواهم به آلابوگا بپیوندم و سپس همچنین از من خواستند سه حوزه کاری که می‌خواهم در آن کار کنم را انتخاب کنم.»

آداو می‌گوید انتخاب اولش را اپراتوری جرثقیل برجی گذاشت. او همیشه به فناوری علاقه داشت و حتی شده بود به خارج سفر کند تا در مسابقه روباتیک شرکت کند.

او می‌گوید: «می‌خواستم در حوزه‌هایی کار کنم که به‌طور معمول زنان در آن مشغول نیستند. خیلی سخت است برای یک زن که وارد زمینه‌هایی مثل اپراتوری جرثقیل برجی شود، مخصوصا در کشور من.»

فرایند درخواست به دلیل طولانی بودن روند ویزا یک سال طول کشید.

در مارس سال گذشته، بالاخره به روسیه رسید.

او می‌گوید: «وقتی اولین‌بار آنجا رسیدم خیلی سرد بود، از آن متنفر شدم. ما در اواخر زمستان سفر کردیم. لحظه‌ای که از فرودگاه خارج شدیم، یخ‌زده بود.»

ولی نخستین احساسش وقتی وارد منطقه ویژه آلابوگا شدند، خوب بود.

«او می‌گوید: خیلی تحت تاثیر قرار گرفتم. دقیقا همان چیزی بود که فکر می‌کردم. کارخانه‌های زیادی دیدم، ماشین‌ها و شرکت‌های کشاورزی.»

آداو قبل از شروع به کار در ژوئیه سه ماه کلاس زبان داشت. آن ‌زمان بود که اوضاع بدتر شد.

او می‌گوید که خودش و بقیه شرکت‌کنندگان حق انتخاب نداشتند که آیا در کارخانه پهپاد کار کنند یا نه. آن‌ها قرارداد عدم افشا امضا کرده بودند، پس حتی نمی‌توانستند درباره کارشان با خانواده‌شان صحبت کنند.

او می‌گوید: «ما همه سئوال‌های زیادی داشتیم. همه ما برای کار در حوزه‌های فنی ثبت‌نام کرده بودیم. تولید، عملیات، لجستیک، اپراتوری جرثقیل برجی ولی همه‌مان به کارخانه پهپاد رسیدیم.»

آلابوگا استفاده از فریب در جذب کارگران را رد کرده است. و در پاسخ به پرسش‌های ما گفت: «تمام حوزه‌هایی که شرکت‌کنندگان ما در آن کار می‌کنند در وب‌سایت ما فهرست شده‌اند.»

کارگران اجازه نداشتند داخل تاسیسات عکس بگیرند، ولی بی‌بی‌سی به آداو ویدئویی نمایش داد که توسط شبکه دولتی روسی «آر‌تی» از کارخانه‌ای در آلابوگا که پهپادهای ایرانی «شاهد ۱۳۶» می‌ساخت پخش شده بود. او تایید کرد که این همان جایی است که او در آن کار می‌کرد.

اسپنسر فراگاسو از انستیتو علوم و امنیت بین‌المللی می‌گوید: «واقعیت منطقه ویژه آلابوگا این است که یک تاسیسات تولید محصولات جنگی است.»

او می‌افزاید: «روسیه آشکارا در ویدئوهایی که منتشر کرده‌ پذیرفته است که آنجا پهپاد شاهد ۱۳۶ می‌سازد. آن‌ها درباره این سایت و درباره دستاوردهای آن با افتخار صحبت می‌کنند.»

او می‌گوید که مانند آداو، بسیاری از زنانی که با آن‌ها مصاحبه شده گفته‌اند که هیچ ایده‌ای نداشتند که در حال ساخت سلاح خواهند بود.

او می‌افزاید: «در ظاهر، این فرصت شگفت‌انگیزی برای بسیاری از این زنان است که دنیا را ببینند، تجربه کاری کسب کنند و حقوقی بگیرند تا امرار معاش کنند. اما در واقع، وقتی به آلابوگا می‌آیند، واقعیت تلخ را درمی‌یابند که این وعده‌ها عملی نمی‌شوند و واقعیت کارشان بسیار متفاوت است از آنچه به آن‌ها وعده داده شده بود.»

آداو می‌گوید همان‌جا فهمید که نمی‌تواند در کارخانه بماند.

او می‌گوید «همه چیز برایم روشن شد: تمام دروغ‌هایی که از زمان درخواست کار به ما گفته شده بود. احساس می‌کردم نمی‌توانم در کنار کسانی کار کنم که درباره آن مسائل به من دروغ می‌گویند و می‌خواستم با زندگی‌ام کاری فراتر از کار کردن در یک کارخانه پهپاد انجام دهم.»

او استعفا داد ولی به او گفته شد دوره اطلاع قبلی برای استعفا دو هفته است، که در این زمان باید کار کند. در آن مدت، او بدنه خارجی پهپادها را با مواد شیمیایی رنگ می‌زد که می‌گوید پوستش را سوزاند.

آداو می‌گوید: «وقتی به خانه برگشتم پوستم را چک کردم و داشت کنده می‌شد. ما لباس‌های محافظ پوشیده بودیم، لباس‌های کار سفید، ولی مواد شیمیایی باز هم از آن‌ها عبور می‌کردند. این مواد پارچه را خشک و سخت می‌کردند.»

آلابوگا می‌گوید که همه کارکنان لباس محافظ لازم را دریافت می‌کنند.

واین موضوعتنها خطر نبود. در دوم آوریل سال ۲۰۲۴، تنها دو هفته بعد از رسیدن آداو به روسیه، منطقه ویژه آلابوگا هدف حمله پهپادی اوکراین قرار گرفت.

آداو می‌گوید: «آن روز با صدای زنگ هشدار آتش‌سوزی بیدار شدم، ولی این یکی غیرعادی بود. پنجره‌های طبقه بالا خوابگاهمان شکسته بودند، و برخی از دخترها با انفجار بیدار شده بودند. پس بیرون رفتیم.»

آداو می‌گوید وقتی آن‌ها در هوای سرد صبح شروع کردند به دور شدن از خوابگاه‌شان، متوجه شد که دیگران شروع به دویدن کردند.

او می‌گوید: «دیدم که بعضی‌ها دست‌شان را به بالا گرفته‌اند، بالا را نگاه کردم و یک پهپاد دیدم که از آسمان می‌آید. آن‌وقت بود که من هم شروع به دویدن کردم. آن‌قدر سریع دویدم که از کسانی که قبل از من دویده بودند جلو افتادم.»

بی‌بی‌سی فیلمی را که آداو از روز حمله فرستاده بود، راستی‌آزمایی کرد و تایید کرد که فیلم در همان روز گرفته شده و مکانی که در فیلم دیده می‌شود همان است که شدیدترین حمله پهپادی اوکراین به خاک روسیه در آن رخ داده است.

آداو می‌گوید: «پهپاد خوابگاه کناری ما را هدف قرار داد. آن ساختمان کاملا نابود شد و ساختمان ما هم آسیب دید.»

چند ماه بعد، وقتی فهمید که در یک کارخانه پهپاد کار کرده است، به این فکر افتاد که به همین دلیل آن‌ها هدف قرار گرفته‌اند.

او می‌گوید: «اوکراین می‌دانست که دختران آفریقایی که برای کار در کارخانه‌های پهپاد آمده بودند، در آن خوابگاه زندگی می‌کنند که هدف قرار گرفته بود. این در خبرها بود. وقتی اوکراین متهم شد که خانه‌های غیرنظامی را زده، آن‌ها گفتند: نه، این‌ها کارگرانی هستند که در کارخانه پهپاد کار می‌کنند.»

پس از حمله پهپادی، چند زن بدون اطلاع برنامه را ترک کردند و این باعث شد برگزارکنندگان این برنامه گذرنامه کارگران را برای مدتی توقیف کنند.

وقتی از آداو پرسیده شد که چرا حمله خوابگاه و گزارش‌های موجود درباره اینکه آلابوگا مرکز تولید پهپاد روسیه است شک‌برانگیز نشد، او گفت که به‌طور مکرر به او اطمینان داده شده بود که شرکت‌کنندگان فقط در حوزه‌هایی کار می‌کنند که ثبت نام کرده‌اند.

او می‌گوید: «اتهام اینکه ما پهپاد خواهیم ساخت برایم شبیه تبلیغات ضدروسی به نظر می‌رسید.»

او اضافه می‌کند: «خبرهای جعلی زیادی درباره روسیه هست، که می‌خواهند روسیه را بد نشان دهند. منطقه ویژه قبلا افرادی از اروپا و آمریکا داشت، ولی پس از جنگ اوکراین روسیه به‌خاطر تحریم‌ها همه رفتند. بنابراین وقتی روسیه برای کار آنجا شروع کرد به سراغ آفریقایی‌ها رفتن، اینطور برداشت شد که فقط می‌خواهند جای خالی را که اروپایی‌ها ترک کرده‌اند پر کنند.»

بعد از اینکه آداو استعفا داد، خانواده‌اش برایش بلیت برگشت فرستادند، ولی او می‌گوید بسیاری از زنان قادر به پرداخت بلیت بازگشت نیستند و در آن‌جا گیر می‌کنند. مخصوصا چون دستمزدشان بسیار کمتر از چیزی بود که تبلیغ شده بود. آداو قرار بود ماهانه ۶۰۰ دلار بگیرد، اما تنها یک ششم آن را دریافت کرد.

او می‌گوید: «آن‌ها پول را بابت اجاره ما کم کردند، بابت کلاس زبان روسی‌مان، بابت اینترنت، بابت رفت و آمد به کار، بابت مالیات از دستمزد ما کم کردند. و سپس هم گفتند اگر یک روز کار را از دست بدهیم، ۵۰ دلار کم می‌کنند. اگر ما زنگ هشدار آتش‌سوزی را هنگام آشپزی، به‌راه بیندازیم ۶۰ دلار کم می‌کنند. اگر تکالیف زبان روسی‌مان را تحویل ندهیم، یا اگر سر کلاس حضور نداشته باشیم، از حقوق‌مان کم می‌کنند.»

برنامه آلابوگا استارت به بی‌بی‌سی گفته است که حقوق‌ها تا حدی بر اساس عملکرد و رفتار در محل کار تعیین می‌شوند.

ما با زن دیگری که در این برنامه بود صحبت کردیم که از ترس واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی نخواست نامش فاش شود. او می‌گوید تجربه‌اش در آلابوگا مثبت‌تر بود.

این زن به بی‌بی‌سی می‌گوید: «صادقانه بگویم هر شرکت قوانینی دارد. چگونه می‌توانند تمام حقوق‌تان را به شما بدهند اگر سر کار نباشید، یا خوب عمل نکنید؟ همه‌چیز منطقی است، هیچ‌کس مجبور به کاری نمی‌شود که نمی‌خواهد. بیشتر دخترانی که در نهایت می‌روند، کارشان را از دست داده‌اند و قواعد را دنبال نکرده‌اند. آلابوگا کسی را گروگان نگه نمی‌دارد، می‌توانید هر وقت خواستید بروید.»

ولی آداو می‌گوید کار برای ماشین جنگی روسیه ویران‌کننده بود.

او می‌افزاید: «احساسش وحشتناک بود. زمانی رسید که به خوابگاه برگشتم و گریه کردم. به خودم گفتم: باورم نمی‌شود که الان دارم این کار را می‌کنم. دست داشتن در ساخت چیزی که جان این‌همه آدم را می‌گیرد وحشتناک بود.»

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۳ آبان به نقل از دو منبع دریایی از اسکورت نفتکش خارجی «تالارا» توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سواحل ایران خبر داد.

ساعاتی پس از انتشار این خبر شرکت مدیریت دریایی کلمبیا تأیید کرد که ارتباط خود را با این کشتی از دست داده است.

خبرگزاری رویترز مالک این کشتی را شرکت «پاشا فاینانس» مستقر در قبرس معرفی کرده و نوشته است که کشتی حامل سوخت گازوئیل است.

شرکت امنیت دریایی اَمبری پیشتر گفته بود که یک نفتکش حامل نفت خام با پرچم جزایر مارشال که از امارات به‌ سمت سنگاپور در حرکت بود، به‌طور ناگهانی از مسیر خود در خلیج عمان منحرف شده و به‌سوی آب‌های سرزمینی ایران حرکت کرده است.

UKMTO WARNING 042-25 – UPDATE 001 – 14 NOV 25

Click here to view the full Advisory⤵️https://t.co/yo0ifPJJjr#MaritimeSecurity #MarSec pic.twitter.com/3JNttMpdlH

— UKMTO Operations Centre (@UK_MTO) November 14, 2025

اما این شرکت در خبر تکمیلی خود به نقل از مقامات دریایی بریتانیا گفت که «سه قایق کوچک یک نفتکش را در خلیج عمان محاصره کرده و آن را تا آب‌های ایران اسکورت کردند».

این شرکت اقدام نیروهای سپاه را «احتمالاً هدفمند» توصیف کرده است.

سپاه پاسداران و رسانه‌های وابسته به آن هنوز به این خبر واکنش نشان نداده‌اند.

ایران سابقهٔ توقیف کشتی‌ها در آب‌های خلیج فارس را دارد اما اخیراً چنین اقدامی انجام نداده بود.

در همین حال، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد که گزارشی از یک حادثهٔ «مشکوک» در دریای مکران دریافت کرده است.

این رویداد در فاصلهٔ ۲۰ مایل دریایی در شرق خور فکان امارات رخ داده و توسط مقامات دریایی در دست بررسی است.

بی‌بی‌سی: ده‌ها تن از فعالان سیاسی و مدرسان دانشگاه، درباره «موج بازداشت و احضار پژوهشگران مستقل و چپ‌گرا» هشدار دادند و در بیانیه‌ای نوشتند: «وجه مشترک‌ آنها توجه به اقشار ضعیف بود.» نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، از جمله امضاکنندگان این بیانیه است. نزدیک به یک هفته پس از احضار و بازداشت شماری از پژوهشگران منتقد، محمد مالجو، اقتصاددان، گفت در روزهای گذشته، «در سه نوبت» و در «ساعت‌های طولانی» در دفتر پیگیری و نظارت اطلاعات سپاه زیر بازجویی بوده است.

کمتر از یک هفته پیش، گزارشی درباره بازداشت شماری از پژوهشگران چپ از جمله پرویز صداقت، اقتصاددان، و مهسا اسدالله‌نژاد، جامعه شناس، و شیرین کریمی، مترجم، منتشر شد.

در همان زمان گزارش شد که شمار احضارها بسیار گسترده‌تر از شمار بازداشت‌ها بوده است.

کمتر از یک هفته بعد محمد مالجو با انتشار متنی گفت: «ساعات طولانی در معرض پرسش‌های خارج از ضوابط قضایی» قرار داشته است.

محمد مالجو نوشت: «ذهن و جسم خسته‌ام به من اجازه نمی‌دهد که به بقیه‌ احضارها پاسخ مثبت دهم و از ۱۷ آبان فقط پاسخگوی مقام قضایی خواهد بود.»

بنابر گزارش‌ها، ماموران امنیتی ابتدا «وسایل الکترونیکی و کتاب‌های» این افراد را توقیف و ضبط کرده‌ بودند.

محمد مالجو، ۵۳ ساله، دکترای اقتصاد از دانشگاه تهران، سابقه تدریس در دانشگاه‌های داخل و خارج از ایران را دارد و به واسطه پژوهش‌های انتقادی‌اش درباره تاریخ اقتصادی ایران به ویژه در دوره پس از انقلاب شناخته شده است.

در سال‌های گذشته عمدتا وزارت اطلاعات و به طور خاص اداره اطلاعات چپ نو این وزارتخانه مسئولیت رسیدگی به این دست پرونده‌ها را داشت.
اکنون گزارش شده که سازمان اطلاعات سپاه در بازداشت و احضارهای اخیر دخالت دارد.

اختیارات سازمان اطلاعات سپاه در دو دهه گذشته به مرور گسترده‌تر شده است.

سازمان اطلاعات سپاه نهاد اطلاعاتی زیر نظر این نیروست که تشکیل آن در مهر ماه ۱۳۸۸ اعلام شد.
بازداشت شدگان «رویکرد انتقادی چپ» داشتند

نهادهای مسئول و قضایی هنوز درباره علت احضار و بازداشت دسته‌جمعی این اقتصاددان و پژوهشگران اظهارنظر نکرده‌اند.

اکنون بیش از ۸۰۰ فعال اجتماعی و سیاسی از بازداشت پژوهشگران مستقل و چپ‌گرا انتقاد کردند و نوشتند: «هر بار که جامعه‌پژوهان کوشیده‌اند با تحلیل و گفت‌وگو راهی برای فهم وضعیت خود و جامعه بیابند، پاسخ آن، نه شنیدن و همراهی، بلکه زندان، تهدید و سکوت اجباری بوده است.»

شمار بسیاری این بیانیه را امضا کردند از جمله نرگس محمدی، برنده صلح نوبل، یرواند آبرهامیان، تاریخدان و کیوان صمیمی.

آنها در این بیانیه نوشته‌اند: «این رخدادها ادامه‌ی همان روند است؛ خاموش‌کردن صداهای منتقد، حذف نگاه‌های مستقل و به حاشیه راندن اندیشه‌هایی که بر عدالت، آگاهی و حقیقت پافشاری می‌کنند.»

کمتر از یک هفته پس از آغاز این احضارها و بازداشت‌ها، نزدیک به ۳۰۰ استاد دانشگاه، هنرمند و فعال فرهنگی خارج از ایران در بیانیه‌ای مشترک این برخوردها را محکوم کردند.

در این بیانیه آمده است که در روزهای اخیر چهره‌هایی بازداشت یا احضار شدند که «شاخص‌ فکرشان جامعه‌گرایی و رویکرد انتقادی چپ نسبت به فساد و بی‌عدالتی و ویران‌گری اقتصادی−اجتماعی و زیست‌محیطی است.»

در این بیانیه آمده است «یورش به روشنفکران، یورش به جامعه است. در وضعیتی که بحران کارآیی در عرصه داخلی و خارجی به اوج رسیده و با درگیری‌های درونی بر سر آینده نظام ترکیب شده، نگرانی اصلی رژیم توان‌یابی جامعه به لحاظ فکر و تشکل است.

بازداشت‌شدگان و افرادی که احضار شده‌اند عمدتا از گردانندگان وبسایت «نقد اقتصاد سیاسی» بودند.

«نقد اقتصاد سیاسی» از وبسایت‌های نظری بود که در سال‌های گذشته بسیاری از نویسندگان و پژوهشگران با گرایش چپ مطالب خود را در آنجا منتشر می‌کردند.

به روزرسانی وبسایت نقد اقتصاد سیاسی از ۱۱ آبان ماه متوقف شده است.

پس از انقلاب بارها روشنفکران و حلقه‌هایی که گرایش چپ داشته‌اند، به صورت دسته‌جمعی بازداشت شدند.

نهادهای ناظر بر وضعیت حقوق بشر، بارها گزارش‌هایی درباره «بازداشت، تهدید، شکنجه، قتل» روشنفکران منتشر کردند.

در دهه‌ ۶۰ شمسی و همچنین اعدام‌های سال ۱۳۶۷ بازداشت‌ها و اعدام‌ها عمدتا متوجه گروه‌های و تشکیلات سیاسی چپ بود.

اما از دهه ۷۰ شمسی به بعد، به ویژه پس از تایید قتل‌های دگراندیشان و روشنفکران که به قتل سیاسی «زنجیره‌ای» مشهور شد، نگرانی‌ها از برخورد با روشنفکران ذیل اتهام‌های امنیتی یا با ماهیت احکام دینی افزایش یافت.

رادیوفردا: جان هرلی، معاون وزیر خزانه‌داری ایالات متحده در امور تروریسم و اطلاعات مالی، می‌گوید واشینگتن قصد دارد از «فرصت موجود» در لبنان برای قطع رسیدن منابع مالی ایران به حزب‌الله و واداشتن این گروه به خلع سلاح استفاده کند.

او در گفت‌وگویی با خبرگزاری رویترز در استانبول که روز یک‌شنبه ۱۸ آبان منتشر شد، اظهار داشت که ایران با وجود فشار تحریم‌های غرب، توانسته در یک سال گذشته حدود یک میلیارد دلار به حزب‌الله لبنان منتقل کند.

جان هرلی در چارچوب سفر به منطقه خاورمیانه که با هدف افزایش فشار بر ایران انجام می‌شود، اکنون در استانبول حضور دارد.

این مقام وزارت خزانه‌داری آمریکا به رویترز گفت: «اکنون برهه‌ای مناسب در لبنان است که اگر بتوانیم حزب‌الله را خلع سلاح کنیم، مردم لبنان می‌توانند کشورشان را پس بگیرند. کلید این کار، بیرون راندن نفوذ و کنترل ایران است که از طریق پولی که به حزب‌الله می‌فرستد، آغاز می‌شود.»

ایالات متحده اواخر هفتۀ گذشته دو فرد را که متهم به انتقال پول برای حزب‌الله از طریق صرافی‌ها بودند تحریم کرد.

واشینگتن، حزب‌الله را که از سوی چند دولت غربی و کشورهای خلیج فارس گروهی تروریستی شناخته می‌شود یکی از عوامل بی‌ثباتی در منطقه می‌داند.

سفر هرلی به خاورمیانه و اروپا در چارچوب کارزار «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ علیه ایران انجام می‌شود. او در این سفر و در جریان دیدار از اسرائیل، امارات متحده عربی، ترکیه و لبنان تلاش خواهد کرد تا فشار بر تهران و نیروهای نیابتی‌اش را افزایش دهد.

هرلی در بیانیه‌ای پیش از سفر خود گفته بود که رئیس‌جمهور آمریکا «روشن کرده است که فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده و تروریستی ایران باید با فشار پایدار و هماهنگ پاسخ داده شود.»

دولت ترامپ از فوریهٔ گذشته کارزار فشار اقتصادی حداکثری بر جمهوری اسلامی را برای «به صفر رساندن» فروش نفت ایران از سر گرفته است.

در همین حال، پس از شکست گفت‌وگوها بر سر محدودسازی برنامه هسته‌ای و موشکی ایران در سپتامیر، سازمان ملل متحد نیز تحریم‌های تسلیحاتی و اقتصادی علیه تهران را دوباره فعال کرد.

اقتصاد ایران در پی این تحریم‌ها با خطر رکود شدید و تورم افسارگسیخته روبه‌رو است. با این حال، هرلی می‌گوید جمهوری اسلامی همچنان پول زیادی به «نیروهای نیابتی تروریستی» خود در منطقه منتقل می‌کند.

همزمان آن طور که دولت بنیامین نتانیاهو در اسرائیل گفته است، حزب‌الله با وجود توافق آتش‌بس سال گذشته، در حال بازسازی توان نظامی خود است و ارتش اسرائیل با همین توجیه هفتهٔ گذشته بار دیگر مواضع این گروه را در جنوب لبنان هدف حملات هوایی سنگینی قرار داد.

لبنان طبق توافق‌های بین‌المللی موظف است همهٔ گروه‌های مسلح غیردولتی از جمله حزب‌الله را خلع سلاح کند، اما این گروه که از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران منشأ گرفته و از سال ۱۹۸۲ فعالیت خود را آغاز کرده است، هنوز از خلع سلاح کامل سر باز می‌زند.

بی‌بی‌سی: دولت مکزیک در بیانیه‌ای اعلام کرد که وزارت‌ خارجه و وزارت امنیت و ایمنی شهروندان آن کشور، در مورد «تلاش» نیروی قدس سپاه پاسداران برای «ترور» عینات کرانز نایگر، سفیر اسراییل در مکزیک، هیچ اطلاعی ندارند.

این بیانیه شامگاه جمعه در پی آن منتشر شد که یک مقام آمریکایی مدعی شد که «یک یگان فعال نیروی قدس سپاه پاسداران در آمریکای لاتین، قصد داشته نماینده اسرائیل در مکزیک را ترور کند.»

این مقام آمریکایی گفت: «تلاش برای ترور سفیر اسراییل ۱۱ ماه پیش، در پایان سال ۲۰۲۴، آغاز و و در بهار سال ۲۰۲۵ متوقف شده است.»

یک سخنگوی نمایندگی اسرائیل در سازمان ملل در نیویورک هفته پیش به بی‌بی‌سی فارسی گفته بود که «فعلا در این مورد اظهار نظر نمی‌کنیم.»

سفارت اسراییل در مکزیک اما در پی انتشار ادعای مقام‌های آمریکایی در بیانه‌ای نوشت قدردان نیروهای اطلاعاتی و امنیتی دولت مکزیک است که جلوی این طرح ترور از سوی نیروهای سپاه قدس را گرفته‌اند.

در این بیانیه همچنین آمده است که «تلاش‌های دستگاه‌های امنیتی اسراییل هم برای مقابله با تلاش‌های مقام‌های ایران برای هدف قرار دادن اسراییل بی وقفه ادامه خواهد یافت.»

سعید ایروانی نماینده ایران در سازمان ملل در واکنش به رسانه‌ها گفت: «این ادعاها نخ نما شده و ارزش پاسخگویی ندارد.»

رادیوفردا: برنامه «پاداش برای عدالت» وابسته به وزارت خارجهٔ ایالات متحده اعلام کرد تا سقف ۱۵ میلیون دلار برای دریافت اطلاعات دربارهٔ دو فرد به نام‌های مجید نیلی و مهدی فرشچی و فعالیت‌های شرکت بازرگانی «به ژول پارس»، پاداش در نظر گرفته است.

به گفتهٔ این نهاد، این افراد از طریق شرکت یادشده تلاش کرده‌اند فناوری‌ها و تجهیزات حساس مورد نیاز صنایع نظامی ایران، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، را به‌صورت غیرقانونی تهیه و تأمین کنند.

ایالات متحده، سپاه پاسداران را در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی قرار داده است.

حساب فارسی این برنامه در شبکهٔ اجتماعی ایکس از افراد خواسته است در صورت در اختیار داشتن اطلاعاتی دربارهٔ نیلی، فرشچی یا فعالیت‌های مالی شرکت «به ژول پارس» با آن‌ها تماس بگیرند.

این افراد از طریق شرکت بازرگانی «به ژول پارس» می‌کوشند تا به شکل غیرقانونی تکنولوژی حساس مورد نیاز صنایع نظامی ایران، از جمله سپاه تروریستی پاسداران را تهیه و تأمین کنند.

اگر درباره نیلی، فرشچی، به ژول پارس،همکاران و یا فعالیتهای مالی آنان اطلاعات دارید، با ما تماس بگیرید. pic.twitter.com/gwoZIjOstn

— Rewards for Justice فارسی (@RFJ_Persian) October 10, 2025