اخبار

دویچه‌وله: دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، پس از بمباران سایت‌های هسته‌ای کلیدی ایران توسط اسرائیل و کشته شدن مقامات ارشد نظامی جمهوری اسلامی در حمله ۲۳ خرداد، هشداری جدی به ایران داد و به تهران گفت: «قبل از اینکه خیلی دیر شود، توافق کنید». ترامپ در ساعات اولیه صبح جمعه در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” خود نوشت: «مرگ و ویرانی بزرگی رخ داده است، اما هنوز زمان برای پایان دادن به این قتل عام وجود دارد و حملات بعدی که از قبل برنامه‌ریزی شده‌اند، حتی بیرحمانه‌تر خواهند بود. ایران باید قبل از اینکه همه چیز از بین برود، توافق کند.»

اسرائیل یک حمله گسترده به ایران را در طول سحرگاه جمعه ۲۳ خرداد آغاز کرد و اهدافی، از جمله تأسیسات هسته‌ای نطنز، مقامات هسته‌ای، فرماندهان نظامی و دانشمندان کلیدی هسته‌ای را هدف قرار داد. به گفته سخنگوی ارتش اسرائیل، تهران با بیش از ۱۰۰ پهپاد در اقدامی تلافی‌جویانه به اسرائیل حمله کرده است.

ترامپ نوشت که “به ایران فرصت‌های زیادی برای رسیدن به توافق” و توقف برنامه هسته‌ای‌اش داده است، اما “هر چقدر هم که تلاش کردند، هر چقدر هم که به آن نزدیک شدند، نتوانستند آن را به سرانجام برسانند”.

او در ادامه شرح داد: «به آنها گفتم که این بسیار بدتر از هر چیزی خواهد بود که می‌دانند، پیش‌بینی می‌کنند یا به آنها گفته شده است. گفتم ایالات متحده بهترین و کشنده‌ترین تجهیزات نظامی را در هر کجای جهان می‌سازد و اسرائیل مقدار زیادی از آنها را در اختیار دارد و چیزهای بیشتری هم در راه است.»

اما به گفته او، “تندروهای ایران” به هشدارها توجه نکردند و “آنها اکنون مرده‌اند و اوضاع فقط بدتر خواهد شد”.

قرار بود دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا روز یک‌شنبه ۲۵ خرداد برگزار شود. 

تشدید چشمگیر تنش‌ میان ایران و اسرائیل رهبران جهان را شوکه کرده است. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، وضعیت را “عمیقا نگران‌کننده” خوانده‌ و از همه طرف‌ها خواسته تا “خویشتن‌داری کنند، تنش‌زدایی کنند و تلافی نکنند”.

مارک روته، دبیرکل ناتو نیز گفت که برای متحدان اسرائیل “بسیار مهم” است که برای کاهش تنش‌ها تلاش کنند. روته در یک کنفرانس مطبوعاتی در استکهلم به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم این امر اکنون اولویت اول روز است.»

رادیوفردا: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر سیاست شاخص دورهٔ اول ریاست‌جمهوری خود را احیا و اعلام کرد که شهروندان ۱۲ کشور از جمله ایران از سفر به ایالات متحده منع خواهند شد و شهروندان هفت کشور دیگر با محدودیت‌های شدیدی روبرو می‌شوند.

این ممنوعیت قرار است از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد دوشنبه ۱۹ خرداد به اجرا در آید، تا از بروز هرج‌ومرج در فرودگاه‌های سراسر کشور جلوگیری شود.

آقای ترامپ که از زمان آغاز به کار دولت دوم خود در ماه ژانویه، برنامه‌هایی برای یک ممنوعیت جدید در زمینهٔ سفر به آمریکا اعلام کرده بود، به نظر می‌رسد این بار در موضع قوی‌تری قرار دارد، زیرا دیوان عالی ایالات متحده در این مسیر با او هم‌نظر است.

برخی از ۱۲ کشور ذکر شده در این فهرست، در دورهٔ اول دولت ترامپ نیز در فهرست کشورهای ممنوعه قرار داشتند، اما نه همه آن‌ها. بر اساس فرمان جدید رئیس‌جمهور ایالات متحده، شهروندان افغانستان، میانمار، چاد، جمهوری کنگو، گینهٔ استوایی، اریتره، هائیتی، ایران، لیبی، سومالی، سودان و یمن از ورود به خاک این کشور منع شده‌اند.

همچنین محدودیت‌های شدیدی برای سفر اتباع کشورهایی مانند بروندی، کوبا، لائوس، سیرالئون، توگو، ترکمنستان و ونزوئلا اعمال خواهد شد.

در ویدئویی که شامگاه چهارشنبه ۱۴ خرداد در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، آقای ترامپ این ممنوعیت جدید را به حملهٔ تروریستی روز یکشنبه در بولدر، کلرادو، مرتبط دانست و گفت این حمله نشان‌دهندهٔ خطراتی است که برخی از افرادی که بیش از مدت مجاز روادید خود در کشور اقامت می‌کنند، بوجود می‌آورند.

این استناد در حالی است که متهم حملهٔ یاد شده تبعه مصر است، کشوری که در فهرست محدودیت‌های ترامپ قرار ندارد. وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده که او بیش از زمان مجاز در روادید توریستی‌اش در کشور اقامت داشته است.

ترامپ گفت که برخی کشورها در زمینهٔ فرآیندهای بررسی و کنترل مهاجران دارای «نقص» هستند یا در گذشته از بازگرداندن شهروندان خود امتناع کرده‌اند.

او اظهار داشت: «ما از کشورهایی که با اطمینان و ایمنی، نتوانیم بررسی و ارزیابی افراد متقاضی ورود به ایالات متحده را انجام دهیم نمی‌توانیم مهاجرت آزاد داشته باشیم».

یافته‌های او به طور گسترده بر گزارش سالانهٔ وزارت امنیت داخلی آمریکا دربارهٔ اقامت بیش از حد افراد دارای روادید توریستی، تجاری و دانشجویی تکیه دارد که از راه‌های هوایی و دریایی وارد کشور می‌شوند.

ممنوعیت سفر به خاک آمریکا ناشی از فرمان اجرایی است که رئیس‌جمهور ایالات متحده ۲۰ ژانویه گذشته امضا کرد و از وزارت خارجه، وزارت امنیت داخلی و مدیر اطلاعات ملی خواست تا گزارشی دربارهٔ «نگرش‌های خصمانه» نسبت به ایالات متحده و این‌که آیا ورود شهروندان برخی کشورها تهدیدی برای امنیت ملی محسوب می‌شود یا نه، تهیه کنند.

گنجاندن نام افغانستان در این فهرست، خشم برخی حامیانی که به‌دنبال اسکان مجدد شهروندان این کشور بودند را برانگیخته است. این ممنوعیت، استثنائاتی برای افغان‌هایی که «روادید مهاجر ویژه» را دارند، در نظر گرفته است؛ افرادی که در طول جنگ بیست ساله در افغانستان، بیشترین همکاری را با دولت آمریکا داشتند.

افغانستان همچنین یکی از بزرگ‌ترین منابع پناهجویانی بوده که در طول یک‌سال، از سپتامبر ۲۰۲۴، حدود ۱۴ هزار نفر از آن‌ها وارد خاک آمریکا شدند. دونالد ترامپ در اولین روز کاری خود، روند اسکان مجدد پناهندگان را متوقف کرد.

ایران واکنش فوری به قرار گرفتن در این فهرست نشان نداده است. دولت ترامپ، حکومت جمهوری اسلامی را «حامی تروریسم دولتی» خوانده و ورود مسافران غیرمجاز، جز کسانی که قبلاً روادید داشتند یا اقلیت‌های تحت آزار و اذیت که روادید خاص آمریکا را دارند، ممنوع کرده است.

سایر کشورهای خاورمیانه که در این فهرست قرار دارند، یعنی لیبی، سودان و یمن، همگی درگیر جنگ داخلی هستند.

آقای ترامپ در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری خود، ژانویه ۲۰۱۷، نیز یک فرمان اجرایی صادر کرد که سفر شهروندان هفت کشور عمدتاً مسلمان شامل عراق، سوریه، ایران، سودان، لیبی، سومالی و یمن به آمریکا را ممنوع می‌کرد.

جو بایدن، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، که در ژانویه ۲۰۲۰ جایگزین ترامپ شد، در سال ۲۰۲۱ این ممنوعیت را لغو کرده و آن را «ننگی بر وجدان ملی ما» خوانده بود.

بی‌بی‌سی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تازه‌ترین گزارش فصلی خود اعلام کرد که انباشت سریع اورانیوم با غنای بالای ایران، «باعث نگرانی جدی» است. در گزارش دیگری رافائل گروسی، مدیرکل آژانس از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است. این دو گزارش بلافاصله واکنش اسرائیل را در پی داشت که آن را «هشدار روشنی» مبنی بر «عزم ایران برای به سرانجام رساندن برنامه تسلیحاتی اتمی» آن کشور توصیف کرد.

آقای گروسی در «گزارش جامع» برنامه اتمی ایران اعلام کرده که آن کشور در سال جاری میلادی ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را از ۲۷۴/۸ کیلوگرم در اوایل فوریه به ۴۰۸/۶ کیلوگرم در بهار امسال افزایش داده است.

اورانیوم با غنای ۶۰ درصد از نظر خلوص به سطح مورد نیاز برای تسلیحات هسته‌ای که حدود ۹۰ درصد است، بسیار نزدیک است.

ایران بارها تأکید کرده که به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست اما در عین حال برنامه غنی سازی اورانیوم را حق خود می داند و گفته از آن دست برنخواهد داشت.

بر اساس گزارش مدیرکل آژانس، ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند.

در گزارشی جداگانه و جامع، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است.

این گزارش بنابر درخواست اعضای شورای حکام و بر اساس قطعنامه این شورا تهیه شده است.

در این گزارش همچنین آمده است: «در حالی‌که ایران به همکاری در زمینه اجرای پادمان‌های معمول ادامه می‌دهد، در برخی جنبه‌ها همکاری آن با آژانس کمتر از سطح رضایت‌بخش بوده است.»

مدیرکل در این گزارش به‌ویژه به «عدم پیشرفت ایران در ارائه توضیح درباره مواد هسته‌ای کشف‌شده در سایت‌های اعلام‌نشده» اشاره کرده است.

«به‌طور مشخص، ایران بارها یا به سؤالات آژانس پاسخ نداده، یا پاسخ‌های فنی و معتبر ارائه نکرده و برخی از مکان‌ها را طبق فهرست این گزارش پاک‌سازی کرده که این مسئله باعث مختل شدن فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس شده است.»

خبرگزاری بلومبرگ می‌گوید نسخه‌ای از گزارش محرمانه را در اختیار دارد که در آن مدیرکل آژانس گفته «قادر نیست تضمین دهد که برنامه هسته‌ای ایران صرفاً صلح‌آمیز است.»

هر دو گزارش مدیرکل در جریان نشست شورای حکام که اواخر خرداد برگزار می‌شود، بررسی خواهد شد.

واکنش دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به گزارش‌های آژانس

پس از انتشار گزارش‌های جدید مدیرکل آژانس درباره ایران، اسرائیل به آن واکنش نشان داده و جمهوری اسلامی ایران را به داشتن عزمی راسخ برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم کرد.

در بیانیه‌ دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل آمده است که این گزارش «هشدار روشنی» است مبنی بر این‌که «ایران کاملاً مصمم است برنامه تسلیحات هسته‌ای خود را به سرانجام برساند.»

بر پایه این بیانیه: «چنین سطحی از غنی‌سازی تنها در کشورهایی وجود دارد که به‌طور فعال به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای هستند و هیچ توجیه غیرنظامی‌ برای آن وجود ندارد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود به‌صورت یک‌جانبه ایالات متحده را از توافق اتمی برجام با ایران خارج شد.

این توافق در ازای محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌های شورای امنیت و تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا را در پی داشت و در جریان تصویب قطعنامه‌ ۲۲۳۱ در شورای امنیت، به تأیید سازمان ملل متحد هم رسید.

در حال‌ حاضر تحریم‌های اتمی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود اما دو کشور از اواخر فروردین امسال مذاکراتی را با هدف یک توافق اتمی تازه شروع کردند.

هر دو دولت ایران و آمریکا از آنچه «پیشرفت در مذاکرات» می‌خوانند، ابراز خرسندی می‌کنند اما خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات‌های اروپایی گفته است که با محتوای انتقادی گزارش اخیر آژانس از ایران، سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان همراه با ایالات متحده به دنبال تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران هستند.

سه دولت اروپایی پیش‌ از این گفته بودند که در صورتی‌ که آژانس از نحوه همکاری ایران رضایت نداشته باشد، امکان دارد از سازوکار پیش‌بینی‌شده در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل موسوم به سازوکار ماشه، برای بازگشت خودکار تحریم‌های شورای امنیت استفاده کنند.

مهلت تصمیم‌گیری درباره این موضوع، مهرماه امسال به پایان می‌رسد.

صدای آمریکا: وزارت خارجه آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی با شروط دونالد ترامپ از جمله توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم پای میز مذاکره با واشنگتن نشسته است.

روز پنج‌شنبه تَمی بروس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری به خبرنگاران گفت: «ایران پای میز مذاکره است و براساس خطوط قرمز رئیس‌جمهور ترامپ – از جمله این‌که هرگز نباید سلاح هسته‌ای در کار باشد و غنی‌سازی نباید صورت گیرد – در هر نشست پیشرفت داریم.»

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی خامنه‌ای و وزیر خارجه حکومت در اظهار نظرهای عمومی می‌گویند که حاضر به توقف غنی‌سازی نیستند.

در عین حال تمی بروس در واکنش به افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره نزدیک یا دور بودن دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی، با تاکید بر پیشرفت در مذاکرات، نسبت به اظهارنظرهای زودهنگام هشدار داد.

این واکنش در پی اظهارات عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی صورت گرفت. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا روز سه‌شنبه گفت که ممکن است در هفته‌های آینده توافقی با تهران حاصل شود. اما وزیر خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت رسانه‌ها در حال گمانه‌زنی درباره توافقی قریب‌الوقوع هستند، اما به‌نظر او «هنوز به آن نقطه نرسیده‌ایم».

تَمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری روز پنج‌شنبه، گفت که ایالات متحده از پرداختن به جزئیات مذاکرات خودداری می‌کند.

او گفت: «مردم شروع به گمانه‌زنی می‌کنند چون شاید کسی در رادیو حرفی بزند، حدس بزند و شروع به شایعه‌پراکنی کند. ما این کار را نمی‌کنیم. ما آموخته‌ایم که صحبت درباره جزئیات چیزی به‌حساسیت مذاکرات صلح یا آتش‌بس کمکی نمی‌کند. ممکن است برای برنامه‌های رادیویی جالب باشد، اما شیوه ما این نیست. توافقات جدی از این راه حاصل نمی‌شوند.»

او از اظهار نظر مستقیم درباره اظهارات وزیر خارجه جمهوری اسلامی خودداری، اما بر «مثبت» بودن روند مذاکرات تأکید کرد و گفت: «آنچه من می‌دانم این است که همه گزارش‌ها پس از جلسات ما حاکی از این بوده که مذاکرات خوب پیش رفته و پیشرفت حاصل شده.»

در یکی از آخرین اظهار نظرها از سوی مقامات ایرانی، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفته بود: «ایران هرگز تعلیق برنامه غنی‌سازی خود را نخواهد پذیرفت. غنی‌سازی بخش جدایی‌ناپذیر برنامه صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای و صنعت هسته‌ای کشور است و باید حفظ شود.»

این در حالی است که واشنگتن بارها تأکید کرده ادامه غنی‌سازی در هیچ سطحی در ایران قابل قبول نیست.

«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیش‌تر در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی با تاکید بر خط قرمز آمریکا گفته بود: «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنی‌سازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنی‌سازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنی‌سازی باشد، چرا که غنی‌سازی راه را برای ساخت سلاح هموار می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»

رادیوفردا: وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: «رسانه‌ها همچنان در حال گمانه‌زنی دربارهٔ توافقی قریب‌الوقوع میان ایران و آمریکا هستند. مطمئن نیستم که واقعاً در چنین نقطه‌ای قرار داشته باشیم».

عباس عراقچی روز پنجشنبه هشتم خرداد در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت که «مسیر توافق از میز مذاکره می‌گذرد، نه از طریق رسانه‌ها».

او نامی از این رسانه‌ها نبرد، اما به نظر می‌رسد که اشارهٔ او به طور مشخص به گزارش شبکهٔ تلویزیونی سی‌ان‌ان باشد که روز چهارشنبه به نقل از منابع آگاه از گفت‌وگوها بین ایران و ایالات متحده نوشته بود که دو کشور «در حال نزدیک شدن به یک توافق کلی هستند که ممکن است در دیدار بعدی آمریکا و ایران، که احتمالاً در خاورمیانه برگزار می‌شود، نهایی شود».

این گزارش، خوش‌بینی رئیس‌جمهور آمریکا به دستیابی به توافقی با ایران ظرف چند هفته آینده را تأیید کرده بود.

دونالد ترامپ روز چهارشنبه گفت: «اگر بتوانیم به سندی قوی برسیم، سندی بسیار محکم با بازرسی‌ها و بدون هیچ اعتمادی- چون من به کسی اعتماد ندارم- آن‌وقت نیازی به حمله نخواهد بود. من خواهان [سندی] بسیار قوی هستم، که طبق آن بازرسان ما بتوانند وارد شوند، هرچه لازم بود ضبط کنند، هرجا لازم بود را نابود کنند، اما کسی کشته نشود».

وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی در مقابل تأکید کرده که ایران خواهان توافقی است که «منافع همه طرف‌ها را تأمین کند»، «همه تحریم‌ها را لغو و حقوق هسته‌ای ایران، از جمله غنی‌سازی، را محقق کند».

موضوع غنی‌سازی در خاک ایران به یک اختلاف کلیدی بین دو کشور تبدیل شده است. در حالی که ایالات متحده به برنامهٔ هسته‌ای صلح‌آمیز ایران چراغ سبز نشان داده است، اما می‌گوید ایران باید غنی‌سازی اورانیوم درهر سطحی را برچیده و مواد هسته‌ای لازم را از خارج وارد کند.

تهران غنی‌سازی را «خط قرمز» خود دانسته و توقف آن را رد کرده است.

عباس عراقچی همچنین به آنچه که «آخرین خبر جعلی علیه دیپلماسی ایران و آمریکا» خوانده است، واکنش نشان داده و گفته که «استفاده ابزاری از نام ایران برای حمله به منتقدان داخلی در آمریکا، حتی برای اسرائیل نیز اقدامی بی‌ارزش است».

ظاهراً اشارهٔ وزیر خارجهٔ ایران به گزارش روز چهارشنبه «فاکس نیوز» باشد که نوشته بود «یک برآورد جدید اطلاعاتی ادعا می‌کند که ایران همچنان برنامه فعال سلاح‌های هسته‌ای خود را دنبال می‌کند، برنامه‌ای که می‌تواند برای پرتاب موشک‌های بلندبرد مورد استفاده قرار گیرد».

استناد این رسانه به «مقامات اتریشی» بوده است، ادعایی که هیچ رسانه مستقل دیگری آن را تأیید نکرده است.

این گزارش فاکس نیوز در حالی است که تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در ماه مارس به کمیته اطلاعات سنای آمریکا گفته بود جامعه اطلاعاتی ایالات متحده «همچنان ارزیابی می‌کند که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست و علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برنامهٔ سلاح هسته‌ای را که در سال ۱۳۸۲ متوقف کرده بود، تأیید نکرده یا مجوز آن را نداده است».

دونالد ترامپ از ایران خواسته است هرچه سریع‌تر به توافقی برای برچیده شدن برنامهٔ هسته‌ای خود برسد، وگرنه علیه آن تحریم‌های ثانویه وضع کرده و «بمباران» خواهد شد.

صدای آمریکا: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه تأیید کرد که به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، توصیه کرده تا از هرگونه اقدامی درباره جمهوری اسلامی که ممکن است به روند گفت‌وگوهای جاری میان واشنگتن و تهران آسیب بزند، خودداری کند.

دونالد ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا هشداری به نتانیاهو درباره حمله به مواضع جمهوری اسلامی داده است، گفت: «خب، می‌خواهم صادق باشم. بله، این کار را کردم. سؤال بعدی لطفاً؟»

او در ادامه افزود: «این یک هشدار نبود. فقط گفتم که فکر نمی‌کنم در حال حاضر چنین اقدامی مناسب باشد. ما در حال گفت‌وگوهای بسیار خوبی با آن‌ها هستیم و در این شرایط، چنین رفتاری به‌جا نخواهد بود. ما به توافقی نزدیک شده‌ایم و اقدام نظامی در این مقطع ممکن است این روند را مختل کند.»

او همچنین افزود: «البته وضعیت می‌تواند به‌سرعت تغییر کند، حتی با یک تماس تلفنی. اما در حال حاضر به‌نظر می‌رسد که طرف‌ها تمایل دارند به یک توافق برسند، و اگر این اتفاق بیافتد، می‌توان از جان‌های زیادی محافظت کرد.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که وب‌سایت آکسیوس پیش‌تر گزارش داده بود که در جریان گفت‌وگوی اخیر میان ترامپ و نتانیاهو، رئیس‌جمهور آمریکا مخالفت خود را با احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران اعلام کرده است.

این گزارش گفته بود که اسرائیل در حال آماده‌سازی برای حملات احتمالی در صورت شکست مذاکرات است.

ترامپ تأکید کرد: «اگر بتوانیم به توافقی برسیم که از استحکام کافی برخوردار باشد – توافقی با سازوکارهای دقیق نظارتی و بدون تکیه بر اعتماد، چون من اصولاً به کسی اعتماد ندارم – در آن صورت نیازی به اقدام نظامی نخواهد بود.»

او افزود: «من به‌دنبال توافقی جدی هستم؛ توافقی که به بازرسان ما اجازه دهد به‌طور کامل نظارت کنند، آنچه را لازم است توقیف کنند، و در صورت نیاز، تجهیزات مشکوک را از بین ببرند، بدون آن‌که جانی گرفته شود.»

رئیس جمهور آمریکا در ادامه گفت: «ما می‌توانیم یک مرکز مشکوک را تخریب کنیم، اما وقتی که کسی داخل آن نیست؛ نه اینکه منتظر بمانیم تا پر از افراد شود و بعد آن را هدف قرار دهیم. دو راه برای اقدام وجود دارد.»

به‌گفته دونالد ترامپ مقامات ایرانی «هنوز باید با مراحل نهایی یک سند موافقت کنند، اما فکر می‌کنم ممکن است از آنچه که اتفاق می‌افتد، بسیار شگفت‌زده شوید. و این می‌تواند برای آن‌ها یک اتفاق عالی باشد.»

او در ادامه گفت: «ما در مورد ایران بسیار خوب پیش می‌رویم، و فکر می‌کنم که قرار است شاهد چیزی بسیار معقول باشیم، چون فقط دو نتیجه ممکن است. شما می‌دانید آن دو نتیجه چیست. یک نتیجه هوشمندانه وجود دارد و یک نتیجه خشونت‌آمیز، و فکر نمی‌کنم کسی بخواهد نتیجه دوم را ببیند. اما فکر می‌کنم پیشرفت زیادی کرده‌ایم، و خواهیم دید چه می‌شود. آن‌ها هنوز باید با مراحل نهایی یک سند موافقت کنند، اما فکر می‌کنم ممکن است از آنچه که اتفاق می‌افتد، بسیار شگفت‌زده شوید. و این می‌تواند برای آن‌ها یک اتفاق عالی باشد.»

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز ۲۸ مه ۲۰۲۵ اعلام کرد که هنوز برای قضاوت قطعی درباره نتیجه مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده زود است.

او در گفت‌وگو با خبرنگاران، برگزاری نشست‌های مستمر میان طرفین را نشانه‌ای مثبت دانست و حضور ماسیمو آپارو، رئیس بخش پادمان‌های آژانس، در تهران برای رایزنی را تایید کرد.

گروسی همچنین از انتشار قریب‌الوقوع گزارشی جامع درباره برنامه هسته‌ای تهران خبر داد. او این گزارش را «فراگیر» توصیف کرد و گفت چنین سندی می‌تواند نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های آتی درباره فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایفا کند.

مدیرکل آژانس با اشاره به محور اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن، یعنی موضوع غنی‌سازی اورانیوم، اظهار داشت که از بین بردن شکاف موجود در این زمینه «غیرممکن نیست».

به گفته گروسی، هرگونه توافق احتمالی مستلزم بازرسی‌های «بسیار قوی» از سوی آژانس خواهد بود و تحقق این امر، نیازمند تعهد جدی جمهوری اسلامی است.

برنامه غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران همچنان به‌عنوان نقطه اصلی اختلاف میان دو طرف باقی مانده است.

ایالات متحده خواستار توقف این فعالیت‌هاست، اما مقام‌های ایرانی بر ادامه آن تأکید دارند.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، این هفته به خبرگزاری رویترز گفت که تهران ممکن است در صورت موفقیت مذاکرات با آمریکا، اجازه دسترسی بازرسان آمریکایی به سایت‌های هسته‌ای خود را مورد بررسی قرار دهد. با این حال، اسلامی بار دیگر تأکید کرد که موضوع غنی‌سازی برای جمهوری اسلامی «غیرقابل مذاکره» است.

«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیش‌تر در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی بر خط قرمز آمریکا تأکید کرده بود. به‌گفته او «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنی‌سازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنی‌سازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنی‌سازی باشد، چرا که غنی‌سازی راه را برای ساخت سلاح هموار می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»

روزنامه نیویورک‌تایمز روز سه‌شنبه در گزارشی مدعی شد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تهدید کرده است در صورت مشاهده نشانه‌هایی از پیشرفت در مذاکرات هسته‌ای، تأسیسات اصلی غنی‌سازی اورانیوم در ایران را هدف حمله قرار خواهد داد تا گفت‌وگوها را مختل کند.

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل این گزارش را تکذیب کرده و آن را «اخبار جعلی» خوانده است.

رادیوفردا: وزیر خارجه جمهوری اسلامی می‌گوید غنی‌سازی در خاک ایران «چه با توافق و چه بی‌توافق ادامه می‌یابد» و «در حال بررسی هستیم آیا در دور بعدی مذاکرات با آمریکا شرکت کنیم یا نه».

عباس عراقچی روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت در حاشیهٔ مراسم سالگرد کشته شدن حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجهٔ سابق، در سانحهٔ سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی به خبرنگاران گفت: «موضع ما کاملا روشن است؛ غنی‌سازی چه با توافق چه بی‌توافق ادامه می‌یابد».

اشاره او به اظهارات اخیر مقام‌های بلندپایه آمریکایی است که تأکید کرده‌اند ایران نمی‌تواند در خاک خود غنی‌سازی اورانیوم انجام دهد و برای برنامهٔ هسته‌ایش باید اورانیوم غنی‌شده از خارج وارد کند.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در واکنش گفت: «اگر طرف‌ها مایلند نسبت به برنامهٔ صلح‌آمیز ایران شفافیت وجود داشته باشد ما آماده هستیم اما در مقابل، تحریم‌ها را بردارند».

او افزود: «اگر بیشتر از این تقاضاهایی داشته باشند و بخواهند از مواردی که حق ماست محروم کنند جایی برای پذیرش ندارد».

گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با امضای بیانیه‌ای گفته‌اند که «طبق مادهٔ چهارم ان‌پی‌تی هر کشور عضو از سه حق تحقیق، توسعه، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برخوردار است و ایران اسلامی از حقوق هسته‌ای خود کوتاه نخواهد آمد».

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، روز ۳۰ اردیبهشت ابراز امیدواری کرد که با ایران توافق هسته‌ای حاصل شود، زیرا گزینهٔ دیگر «بسیار بدتر خواهد بود»؛ او بار دیگر تاکید کرد که برنامهٔ هسته‌ای ایران باید بدون غنی‌سازی اورانیوم باشد.

دو کشور تا کنون در چهار دور مذاکره برای حل‌وفصل برنامه هسته‌ای ایران شرکت کرده‌اند، اما برگزاری دور پنجم آن پس از سخنرانی روز سه‌شنبه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است.

ایران گفته که پیشنهاد دور جدید مذاکرات را دریافت کرده است، اما آقای عراقچی می‌گوید تهران در حال بررسی این موضوع است که آیا در دور بعدی شرکت کند یا نه.

او اظهار داشت: «هنوز داریم بررسی می‌کنیم که در آن تاریخ و در آن محل می‌تواند مذاکرات سودمندی شکل بگیرد یا خیر».

برخی گزارش‌ها حاکی است که به ایران پیشنهاد شده تا در روزهای شنبه و یکشنبه، سوم و چهارم خرداد، با میانجی‌گری عمان در رم، پایتخت ایتالیا، دور پنجم مذاکرات با آمریکا را دنبال کند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز سه‌شنبه موضع سرسختانه‌ای در مورد خواستهٔ آمریکا مبنی بر توقف غنی‌سازی اورانیوم گرفت و گفت: «این‌که بگویند ما به ایران اجازۀ غنی‌سازی نمی‌دهیم، این غلط زیادی است. کسی منتظر اجازۀ این و آن نیست. جمهوری اسلامی سیاستی دارد، روشی دارد، سیاست خودش را تعقیب می‌کند».

همزمان، شبکهٔ تلویزیونی «سی‌ان‌ان» به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داد که اطلاعات جدید نشان می‌دهد اسرائیل در حال آماده‌سازی برای حملهٔ احتمالی به تاسیسات هسته‌ای ایران است؛ با این حال این مقامات گفته‌اند مشخص نیست که رهبران اسرائیل تصمیم نهایی را گرفته‌اند یا خیر.

وزیر خارجهٔ آمریکا روز سه‌شنبه در مورد غنی‌سازی در خاک ایران به کمیتهٔ روابط خارجی سنای آمریکا گفت: اگر آنچه مقامات ایران می‌خواهند یک برنامهٔ هسته‌ای غیرنظامی است، می‌تواند مانند چندین کشور جهان «راکتور بسازند و سپس مواد غنی‌شده را بیاورند و از آن برای تولید برق استفاده کنند».

آقای روبیو افزود: «وقتی غنی‌سازی در هر سطحی را بدانید، برای غنی‌سازی در سطح بالاتر تنها چیزی که نیاز دارید زمان است… آن‌ها قبلا این کار را کرده‌اند و اکنون هم دارند انجام می‌دهند».

ایران می‌گوید برنامه هسته‌ایش «ماهیت صلح‌آمیز» دارد، ولی کشورهای غربی بویژه آمریکا و اسرائیل نگران هستند ایران در پوشش این برنامه به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای باشد.

گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان می‌دهد که میزان ذخایر اورانیوم ایران به حدی رسیده که در صورت غنی‌سازی ۹۰ درصدی، برای ساخت شش بمب اتمی کفایت می‌کند.

ایران در حال حاضر اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند.

بی‌بی‌سی: ایران خواسته آمریکا برای توقف کامل غنی‌سازی را رد کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در واکنش به اظهارات استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه که بر لزوم به صفر رسیدن غنی‌سازی تاکید کرده، گفت «فکر می‌کنم او از واقعیت مذاکراتی کاملاً به دور است، غنی‌سازی در ایران ادامه پیدا خواهد کرد.» او همچنین تاکید کرد که «درخواست‌های غیرواقعی از ایران به نتیجه نخواهد رسید.»

پیشتر استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه در پاسخ به این سوال که «چارچوب توافق» مورد نظر دونالد ترامپ چیست، گفت: رئیس‌جمهور «کاملاً شفاف» بوده که می‌خواهد مسئله را با «دیپلماسی و گفت‌وگو» حل کند اما «ما یک خط قرمز بسیار روشن داریم، و آن مسئله غنی‌سازی است» و «حتی یک درصد توانایی غنی‌سازی را نیز نمی‌توانیم بپذیریم.»

آقای ویتکاف به شبکه ای‌بی‌سی گفت: «از دید ما، همه چیز با یک توافقی آغاز می‌شود که شامل غنی‌سازی نباشد. ما نمی‌توانیم چنین چیزی را بپذیریم. چون غنی‌سازی، توانایی ساخت سلاح را ممکن می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود و به اینجا برسد.»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هم در مورد مذاکرات با ایران، دیروز تاکید کرده بود که غنی‌سازی حتی در سطوح پایین خطر نظامی‌ شدن دارد و از نطر واشنگتن غیرقابل قبول است.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، امروز یک بار دیگر بر حق برخورداری از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز تاکید کرد و گفت «زور» و «تحریم» باعث تغییر این موضع نخواهد شد.

آقای پزشکیان که در نشست مجمع گفتگوی تهران سخنرانی می‌کرد با اشاره به عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) گفت: «باید حق ما را بپذیرند، حقوق هر کشور طبق معاهدات بین‌المللی پذیرفته شود. طبق ان‌پی‌تی حق داریم از تحقیقات صلح‌آمیز هسته‌ای استفاده کنیم.»

او با تاکید مجدد بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران هشدار داد که تهدید و تحریم باعث نخواهد شد که این برنامه کنار گذاشته شود: «بالا بروند و پایین بیایند، من زور نمی‌پذیرم. ما به هیچ‌وجه از بحث هسته‌ای که صلح‌آمیز است دست نخواهیم کشید و هر کاری کنند، کوتاه نمی‌آییم. می‌خواهند ما را تحریم کنند، ما عمریست تحریم هستیم.»

مقام‌های آمریکا تصریح کرده‌اند که ایجاد اطمینان به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منوط به «توقف کامل برنامه غنی‌سازی» در ایران است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیشب در مصاحبه با سی‌بی‌اس، شریک خبری بی‌بی‌سی در آمریکا یک «ایراد» برجام را امکان ادامه غنی‌سازی دانست:

«اگر شما قادر به غنی‌سازی در هر سطحی باشید، اساسا خیلی سریع قادر خواهید بود که در سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح (اتمی) غنی‌سازی کنید. این یک واقعیت اساسی است که همه می‌دانند. مشکل توافق اوباما هم همین بود.»

اظهارات اخیر مارکو روبیو و مسعود پزشکیان یک بار دیگر تعبیر متفاوت مقام‌های ایران و آمریکا از تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران را پررنگ می‌کند که بحث غنی‌سازی اورانیوم در کانون آن قرار می‌گیرد.

ایران و آمریکا طی حدود یک ماه گذشته چهار بار در مورد برنامه هسته‌ای ایران مذاکره کرده‌اند و انتظار می‌رود دور جدید گفتگو‌ها هم بزودی برگزار شود.

استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه و سرپرست تیم مذاکره‌کننده آمریکا به شبکه ای‌بی‌سی گفت فکر می‌کند «این هفته در اروپا» بار دیگر با نمایندنگان ایران ملاقات کند و امیدوار است «این دیدار به نتایج مثبت واقعی منجر شود.»

عباس عراقچی وزیر خارجه و رئیس مذاکره‌کنندگان ایران هم امروز گفت به‌زودی محل و زمان دور پنجم گفت‌وگوهای ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان مشخص می‌شود.

خط‌ قرمز غنی‌سازی

از حدود یک ماه پیش که دولت ترامپ مذاکرات هسته‌ای خود با ایران را آغاز کرده است، هر دو طرف موضوع غنی‌سازی اورانیوم را خط قرمز خود تعیین کرده‌اند؛ مقام‌های آمریکا اصرار می‌کنند که برنامه غنی‌سازی ایران باید «برچیده» شود و در مقابل تهران تاکید می‌کند که «اصل موضوع غنی‌سازی قابل مذاکره نیست.»

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پیشتر گفته بود که تهران برای «اعتمادسازی نسبت به نگرانی‌های احتمالی» طرف مقابل آمادگی دارد اما تاکید کرده بود که «غنی‌سازی ایران امر واقعی، پذیرفته‌‌شده و حقیقی» و «غیرقابل مذاکره» است.

او همچنین از مواضع «بعضا متفاوت» مقام‌های آمریکا در این مورد انتقاد کرده بود.

بعد از حرف‌های اولیه و ظاهرا متناقض استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در مورد برنامه اتمی ایران، خود او و مقام‌های دیگر آمریکا تاکید کردند که ایران برای رسیدن به توافق با واشنگتن باید برنامه غنی‌سازی را کاملا کنار بگذارد.

آقای ویتکاف ابتدا در مصاحبه‌ با شبکه فاکس‌نیوز گفته بود «ایران به غنی‌سازی بیش از ۳‌/۶۷ درصد نیازی ندارد» اما کمی بعد گفت که «ایران باید برنامه غنی‌سازی اتمی و تسلیحاتی کردن آن را حذف و متوقف کند.»

از آن زمان مقام‌های آمریکا بارها تاکید کرده‌اند که خواهان برچیده شدن برنامه غنی‌سازی اورانیوم در ایران هستند.

رقم ۳‌/۶۷ درصد سقف مجازی است که در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، برجام، برای غنی‌سازی ایران تعیین شده بود.

رادیوفردا: وزیر خارجه ایالات متحده تاکید کرد که هدف نهایی این است که ایران نباید سلاح هسته‌ای یا توانایی تهدید اسرائیل را داشته باشد.

مارکو روبیو در مصاحبه با شبکه خبری سی‌بی‌اس که قسمتی از آن شامگاه یکشنبه ۲۷ اردیبهشت پخش شد گفت هدف نهایی از مذاکرات هسته‌ای با تهران این است که «ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد».

او افزود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، «جنگ را دوست ندارد و ترجیح‌اش این است که از طریق مذاکره مسالمت‌آمیز به این هدف دست یافت».

آقای روبیو با ابراز امیدواری به اینکه ایران هم این گزینه را انتخاب کند گفت: «ما قصد نداریم در رسانه‌ها مذاکره کنیم… اما هدف نهایی این است که ایران سلاح هسته‌ای یا توانایی تهدید همسایگانش به ویژه اسرائیل را نداشته باشد».

ساعاتی پیش از انتشار این اظهارات، رهبر جمهوری اسلامی بار دیگر خواستار «بر کنده شدن» اسرائیل از منطقه شده بود.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود بار دیگر از اسرائیل با عبارت «غده سرطانی» یاد کرد و گفت: «رژیم صهیونی حتما باید از این منطقه برکنده شود و برکنده خواهد شد.»

تهران و واشینگتن تاکنون چهار دور مذاکرات هسته‌ای برگزار کرده‌اند و مقام‌های دو طرف این گفت‌وگوها را سازنده و رو به جلو خوانده‌اند.

مارکو روبیو در مصاحبه با شبکه خبری سی‌بی‌اس گفت که ترجیح دونالد ترامپ «نه تنها این است که ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نباشد، بلکه این است که ایران کشوری ثروتمند، صلح‌آمیز و مرفه باشد که مردمش بتوانند خوشحال باشند».

او همچنین ابراز امیدواری کرد که مقام‌های ایران هم این گزینه را انتخاب کنند.

آقای روبیو در پاسخ به پرسشی درباره غنی‌سازی در ایران گفت: «اگر بتوانید در هر سطحی غنی‌سازی کنید، اساسا می‌توانید خیلی سریع در سطح تسلیحاتی هم غنی‌سازی کنید.»

او با اشاره به اینکه «این یک واقعیت اساسی است» و «مشکل توافق اوباما بود»، در عین حال گفت: «ما قصد نداریم در رسانه‌ها در مورد آن مذاکره کنیم، زیرا رسیدن به نتیجه را دشوار می‌کند.»

بر اساس توافق برجام که در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما بین ایران و شش قدرت جهانی امضا شد، ایران می‌تواند به غنی‌سازی اورانیوم تا سقف ۳.۶۷ درصد ادامه بدهد.

مارکو روبیو روز جمعه نیز در مصاحبه شبکه فاکس‌نیوز گفته بود که تصمیم‌گیری در ایران در نهایت به عهده یک نفر، یعنی رهبر جمهوری اسلامی، است و «امیدوارم او راه صلح و شکوفایی را برگزیند، نه مسیری ویرانگر را.»

ایران بارها گفته است که بر اساس پیمان ان‌پی‌تی غنی‌سازی را حق خود می‌داند و بر اساس گزارش‌ها، موضوعات مربوط به غنی‌سازی از مهم‌ترین اختلافات در مذاکرات هسته‌ای تهران و واشینگتن بوده است.

با این حال در روزهای اخیر برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله علی شمخانی، مشاور ارشد علی خامنه‌ای، گفته‌اند که ایران حاضر به پذیرش محدودیت‌های گسترده بر برنامه غنی‌سازی خود است مشروط به اینکه تحریم‌های آمریکا رفع شود.

خبرگزاری رویترز نیز از قول یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که تهران در صورت لغو «قابل تایید و موثر» تحریم‌های ایالات متحده حاضر به ارسال اورانیوم بسیار غنی‌شده خود به خارج از کشور خواهد بود.

همچنین برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که ایران در مذاکرات با آمریکا پیشنهاد ایجاد یک کنسرسیوم غنی‌سازی اورانیوم با مشارکت کشورهای عرب منطقه و نظارت آمریکا را ارائه کرده است؛ طرحی که می‌تواند جایگزین خواسته دولت ترامپ مبنی بر توقف کامل برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی محسوب شود.

دونالد ترامپ روز جمعه در پایان سفر به خاورمیانه و در راه بازگشت به واشینگتن به خبرنگاران گفت که آمریکا پیشنهادی را در مورد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی در اختیار مقامات تهران قرار داده و «آنها باید خیلی سریع اقدام کنند».

آقای ترامپ همچنین در مصاحبه‌ای دیگر گفت: «ما به هر حال به یک راه حل خواهیم رسید. خشونت‌آمیز یا غیرخشونت‌آمیز؛ و من به شدت غیرخشونت‌آمیز را ترجیح می‌دهم.»

رادیوفردا: رئیس‌جمهور ایالات متحده از مقام‌های جمهوری اسلامی ایران خواست تا مسیر «نو و بهتری» را در پیش بگیرند و با انتقاد شدید از تهران گفت که «رهبران ایران روی دزدیدن ثروت مردم خود، تامین مالی تروریسم و خونریزی در خارج متمرکز شده‌اند».

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۲۳ اردیبهشت در نشست سرمایه‌گذاری آمریکا-عربستان که بخشی از سفر چهار روزه‌اش به خاورمیانه است، گفت: «در حالی که شما در جده و دوبی در حال ساخت بلندترین آسمانخراش‌های جهان هستید، نمادهای تهرانِ ۱۹۷۹ در حال ویرانی و تبدیل شدن به آوار و گرد و غبار هستند».

او با اشاره به ایران افزود: «آن‌ها تحت نظامی کاملا متفاوت، مدتی خوب پیش می‌رفتند اما آن نمادها اکنون تا حدود زیادی در حال فروپاشی هستند، در حالی که شما در حال ساخت برخی از بزرگترین و باورنکردنی‌ترین پروژه‌های زیرساختی، ساختمان‌ها و چیزهایی هستید که جهان هرگز نظیر آن‌ها را ندیده است».

رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد: «ایران دهه‌ها به خاطر بی‌توجهی و سوءمدیریت، گرفتار بی‌برقی‌های چند ساعته روزانه شده است که همیشه در مورد آن می‌شنوید، در حالی که مهارت‌های شما بیابان‌های خشک را به زمین‌های حاصلخیز تبدیل کرده است».

آقای ترامپ تأکید کرد: «رهبران ایران زمین‌های سرسبز را به بیابان‌های خشک تبدیل کرده‌اند، همان‌طور که مافیای فاسد آب، اسم آن مافیای آب است، باعث خشکسالی‌ها و رودخانه‌های خشک شده است. آن‌ها ثروتمند می‌شوند، اما چیزی نصیب مردم نمی‌شود».

به گفته او، «در حالی که کشورهای عربی روی تبدیل شدن به ستون‌های ثبات منطقه‌ای و تجارت جهانی تمرکز کرده‌اند، رهبران ایران روی دزدیدن ثروت مردم خود، تامین مالی تروریسم و خونریزی در خارج متمرکز شده‌اند».

«و غم‌انگیزترین بخش ماجرا این است که آن‌ها کل یک منطقه را با خود به زیر کشیده‌اند. زندگی‌های زیادی در تلاش ایران برای حفظ یک رژیم در حال فروپاشی در سوریه از بین رفت. به سوریه نگاه کنید و ببینید چه اتفاقی افتاد. در لبنان، جایی که گروه نیابتی حزب‌الله امیدهای ملتی را به یغما برد که پایتخت آن، بیروت، زمانی به پاریس خاورمیانه معروف بود».

رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «تمام این بدبختی‌ها و خیلی بیشتر از آن قابل جلوگیری بود، کاملاً قابل اجتناب بود، اگر رژیم ایران به جای نابود کردن منطقه، فقط بر ساختن کشور خود تمرکز کرده بود».

آقای ترامپ اما افزود: «همان‌طور که بارها نشان داده‌ام، آماده‌ام به درگیری‌های گذشته پایان دهم و برای جهانی بهتر و باثبات‌تر، حتی با وجود اختلاف‌های عمیق، شراکت‌های تازه‌ای بنا کنم».

او گفت: «من از دشمنی‌های دائمی خوشم نمی‌آید» و از تهران خواست با واشینگتن بر سر برنامه هسته‌ایش به توافق برسد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین هشدار داد: «اگر رهبران ایران این شاخه زیتون را رد کنند و به حمله به همسایگان خود ادامه دهند، ما چاره‌ای جز اعمال فشار حداکثری شدید نخواهیم داشت و صادرات نفت ایران را همانند گذشته به صفر خواهیم رساند».

این درخواست از تهران تنها چند روز پس از آن مطرح می‌شود که ترامپ فرستاده ویژه‌اش، استیو ویتکاف، را برای دور چهارم گفت‌وگوها با مقامات ایرانی جهت متقاعد کردن جمهوری اسلامی به کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای، اعزام کرده بود.

ترامپ در ریاض گفت: «به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده، همواره صلح و شراکت را ترجیح می‌دهم، هر جا که این نتایج دست‌یافتنی باشد».

پیوستن عربستان به پیمان‌ ابراهیم

او همچنین ابراز امیدواری کرد که عربستان سعودی نیز به‌زودی به پیمان ابراهیم بپیوندد و «در زمان مناسب خود» اسرائیل را به رسمیت بشناسد.

عربستان سعودی همواره اعلام کرده است که به رسمیت شناختن اسرائیل را مشروط به تأسیس کشور مستقل فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ می‌داند. در دورهٔ ریاست‌جمهوری جو بایدن، تلاش‌هایی برای گنجاندن عربستان در پیمان ابراهیم صورت گرفت، اما حملهٔ گروه حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ این روند را مختل کرد و منطقه را وارد یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های خود ساخت.

ترامپ روز سه‌شنبه در آغاز سفر خود همچنین مجموعه‌ای از توافق‌نامه‌های اقتصادی و همکاری دوجانبه با عربستان سعودی امضا کرد؛ سفری که تمرکز اصلی آن بر معامله‌گری با یکی از متحدان کلیدی واشینگتن در خاورمیانه است.

ولیعهد محمد بن سلمان، که قدرت را در عربستان سعودی در دست دارد، در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد به گرمی از ترامپ استقبال کرد. آن‌ها سپس به تالار مجللی در فرودگاه رفتند و در آنجا ترامپ و هیئت همراهش با قهوه عربی سنتی از سوی پیش‌خدمت‌هایی با کمربندهای تشریفاتی پذیرایی شدند.

ترامپ در ابتدای دیدار دوجانبه با بن سلمان گفت: «واقعاً فکر می‌کنم ما یکدیگر را خیلی دوست داریم.»

در ادامه، دو طرف بیش از دوازده توافق‌نامه برای گسترش همکاری در حوزه‌های نظامی، قضایی و فرهنگی امضا کردند. انتظار می‌رود در ادامهٔ روز سه‌شنبه نیز در نشست سرمایه‌گذاری آمریکا-عربستان، توافق‌های اقتصادی بیشتری به امضا برسد.