اخبار

رادیوفردا: رسانه‌های ایران گزارش دادند یکی از نظامیانی که به تازگی در عملیات اسرائیل کشته شد، ابوالفضل (حسین) نیکویی ملقب به حاج یونس، از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، بوده است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز دوشنبه نوشت نیکویی هفتهٔ گذشته در یک حملهٔ اسرائیل در تهران کشته شد اما جزئیاتی در این باره ارائه نکرد.

به نوشتهٔ تسنیم، نیکویی از آغاز جنگ در سوریه در کنار قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران، در آن کشور حضور داشت.

این خبرگزاری به نقل از یک نظامی دیگر ایران که در سوریه بوده، نوشت: نیکویی هشت سال در سوریه مستقر بود و از نزدیک‌ترین مهره‌ها به قاسم سلیمانی‌ محسوب می‌شد، به گونه‌ای که بسیاری از نیروهای اعزامی به سوریه او را ندیده و تنها نامی از او شنیده بودند.

تا پیش از کشته شدن ابوالفضل نیکویی، رسانه‌های جمهوری اسلامی مطالب و تصاویر زیادی از این فرمانده ارشد نیروی قدس منتشر نکرده بودند.

معلوم نیست چه تعداد از اعضای نیروی قدس سپاه در جنگ ۱۲ روزهٔ اسرائیل و ایران کشته شدند. محمدسعید ایزدی، فرمانده «لشکر فلسطین» در نیروی قدس، نیز در این حملات کشته شد.

اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، روز شنبه در آیین خاکسپاری ۶۰ تن از فرماندهان و دانشمندان ارشد هسته‌ای کشته‌شده شرکت کرد. او هفتهٔ گذشته نیز در حالی در انظار دیده شد که ریش خود را کوتاه کرده بود و کلاه بر سر داشت.

رادیوفردا: جمهوری اسلامی ایران برای حدود ۶۰ تن از فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان هسته‌ای خود که در ۱۲ روز حملات اسرائیل به ایران کشته شدند، مراسم رسمی تشییع‌جنازه برگزار کرد.

این مراسم با عنوان رسمی «شهدای اقتدار ملی» روز شنبه هفتم تیر از میدان انقلاب در مرکز تهران با حضور جمعیتی که این میدان را پر کرده بود، به سمت میدان آزادی آغاز شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که از شروع جنگ اسرائیل با ایران در پناهگاهی مخفی مستقر شده، در این مراسم نیز حضور نداشت اما در پیام خود پس از آتش‌بس با تأکید بر «اقتدار ملی» مدعی شد ایران در این جنگ هم بر اسرائیل و هم آمریکا پیروز شده است.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه، اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران و علی شمخانی مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی نیز هر یک زمانی بسیار کوتاه در این مراسم حاضر شدند.

اسرائیل نگفته است که آیا قاآنی در میان اهدافش در ۱۲ روز جنگ بوده است یا نه. علی شمخانی اما بامداد ۲۳ خرداد در آپارتمان خود در برجی در کامرانیه در شمال تهران هدف قرار گرفت و به‌شدت زخمی شد اما پس از چند روز نخستین پیام خود را از بیمارستان منتشر کرد.

او روز شنبه عصابه‌دست و با لبخند بر لب در مراسم خاکسپاری مقامات ارشد نظامی و هسته‌ای شرکت کرد.

View this post on Instagram

A post shared by راديو فردا‌ ‌‌| ‌‌‌Radio Farda (@radiofarda)

تابوت‌های فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای ترورشده و برخی اعضای خانواده‌های آنان ازجمله چهار تابوت کهه به‌گفته رسانه‌های ایران متعلق به چهار کودک بود، در پرچم جمهوری اسلامی پیچیده شده و حاضران تصاویر آن‌ها را بر سر دست داشتند.

تابوت‌ها روی کفی تریلرها در طول خیابان ۱۱ کیلومتری «آزادی» حمل شد و محافظانی که در کنار تابوت‌ها ایستاده بودند، تکه‌پارچه‌ها، روسری‌ها و چفیه‌هایی را که مشایعت‌کنندگان «برای تبرک» به‌سوی آن‌ها پرت می‌کردند، به روی تابوت کشیده و دوباره به‌سوی حاضران پرتاب می‌کردند.

بر روی تابوت‌های اول در صف کامیون‌های حامل اجساد، عکس‌های حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه دیده می‌شد.

تصاویر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فریدون عباسی و محمدمهدی طهرانچی، دانشمندان ارشد هسته‌ای ایران، بر روی سه تابوت دیگر بود.

تلویزیون ایران در پخش زندۀ خود این مراسم را با شعارهای حماسی و گفتمان تند ضد اسرائیلی و ضد آمریکایی همراه کرد.

محسن محمودی، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران، در آغاز مراسم گفت که این «یک روز تاریخی برای ایران اسلامی و انقلاب خواهد بود».

با این حال، فیلم‌های زنده که از مراسم پخش می‌شد، حاکی از شمار کم مشایعت‌کنندگان در مقایسه با دوره‌هایی از مقاطع مهم برای جمهوری اسلامی بود. لحظاتی از فیلم‌های پخش‌شده از سیمای جمهوری اسلامی، خالی بودن خیابان‌های اطراف را نشان می‌داد.

تصاویر منتشرشده از سوی خبرگزاری‌های خارجی مانند خبرگزاری فرانسه نیز از تفاوت شمار جمعیت حاضر در این مراسم با جمعیت برخی مراسم رسمی دیگر در ایران حکایت داشت.

مراسم تشییع‌جنازه فرماندهان و دانشمندان کشته‌شده با دومین روز ماه عزاداری محرم مصادف بود که بیرق‌های سیاه و نوحه‌خوانی بخشی از آن است.

بر اساس آمار وزارت بهداشت ایران، در این جنگ ۱۲ روزه، ۶۱۰ نفر در ایران کشته شده‌اند که ۱۳ نفر از آنان کودک و ۴۹ نفر زن بوده‌اند. با این حال خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) شمار کشته‌شدگان را ۹۷۴ نفر اعلام کرده و می‌گوید ۳۸۷ نفر از آنان غیرنظامی بوده‌اند.

وزارت بهداشت اسرائیل هم اعلام کرده است در حملات موشکی ایران به اسرائیل ۲۸ نفر کشته شدند.

ماکت‌هایی از شماری از موشک‌های جمهوری اسلامی نیز در میدان محل برگزاری مراسم قرار داشت.

ایران در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ۵۵۰ فروند انواع موشک‌ به اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل تأکید کرده که تنها ۳۱ فروند از این موشک‌ها از لایه‌های دفاعی گذشته و به مناطق غیرنظامی اصابت کرده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران شهر تهران را در روز تشییع‌جنازه تعطیل عمومی اعلام کرده بود تا «فرصت حضور گستردۀ مردم و کارکنان» در این مراسم فراهم شود.

ارتش اسرائیل تأیید کرده است که در روز نخست حملاتش به ایران در ۲۳ خرداد، دانشمندان مهم برنامه هسته‌ای و فرماندهان ارشد نظامی را که اکثراً در خواب و در خانه‌های خود بودند، و همچنین گروه دیگری از آن‌ها مانند امیرعلی حاجی‌زاده و فرماندهان دیگر نیروی هوافضا را «با شیوۀ فریب برای دعوت به یک جلسه اضطراری» کشته است.

ارتش اسرائیل در روزهای بعد نیز طرح شناسایی شمار دیگری از فرماندهان ارشد نظامی و چند دانشمند دیگر هسته‌ای را در تهران و نقاط دیگر ادامه داد. یکی از فرماندهانی که بعداً کشته شد، علی شادمانی بود که چهار روز پیش از مرگ با حکم علی خامنه‌ای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا پس از کشته‌شدن غلامعلی رشید منصوب شده بود.

مراسم تشییع فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای همزمان با جنجال دیپلماتیک پس از واکنش رئیس‌جمهور آمریکا به «اعلام پیروزی» علی خامنه‌ای «بر آمریکا و اسرائیل» برگزار شد.

دونالد ترامپ روز ششم تیر در سخنانی تند در کاخ سفید و سپس در شبکۀ تروث سوشال رهبر جمهوری اسلامی را به دلیل اعلام پیروزی به باد انتقاد گرفت.

آقای ترامپ با تأکید بر این‌که او دقیقاً از محل اختفای رهبر ایران در جریان درگیری نظامی اخیر آگاه بود، نوشت که او علی خامنه‌ای را «از یک مرگ زشت و ننگین» نجات داده و نگذاشته است که اسرائیل یا ارتش آمریکا جانش را هدف قرار دهند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات دونالد ترامپ در مورد علی خامنه‌ای را «غیرقابل قبول» خواند و خواهان توقف لحن غیرمحترمانه از سوی رئیس‌جمهور آمریکا در مورد رهبر جمهوری اسلامی شد.

صدای آمریکا: ماموران فدرال مهاجرت یا ICE در آمریکا می‌گویند ۱۱ نفر ایرانی را که به نقض قوانین مهاجرت آمریکا متهم هستند، بازداشت کردند و یکی از آنها تک‌تیرانداز ارتش جمهوری اسلامی بوده است.

وزارت امنیت داخلی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد یکی از بازداشت شدگان ریبوار کریمی نام دارد که در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ به عنوان تک تیرانداز در ارتش جمهوری اسلامی خدمت کرده بود و با ویزای «کی۱» به آمریکا آمد. به گفته وزارت امنیت داخلی آمریکا، او شرایط این ویزا را نقض کرده و به همین دلیل بازداشت شده است و تا زمان بازگشت به ایران، در بازداشت می‌ماند.

ویزای «کی۱» به کسانی اعطا می شود که با یک شهروند آمریکا نامزد باشند و بعد از ورود به آمریکا ۹۰ روز فرصت دارند که با فرد مزبور ازدواج کنند. در صورت عدم ازدواج، ویزا پایان میابد و فرد باید کشور را ترک کند.

در بیانیه وزارت امنیت داخلی آمریکا آمده که در کلرادو ماموران فدرال مهاجرت،دو نفر دیگر به نامهای محمود شفیعی و مهرداد مهدی پور را بازداشت کردند که شفیعی سابقه کیفری از جمله مربوط به اتهامات مواد مخدر و ضرب و جرح دارد.

یکی دیگر از بازداشت شدگان، مهران مکاری ساحلی است که در سنت پال مینه‌سوتا بازداشت شد. مقامات اداره مهاجرت و گمرک آمریکا می‌گویند او سابقه عضویت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را داشت و به ارتباط با حزب الله لبنان اعتراف کرده است.

به گزارش سی بی اس، پنج نفر از دستگیرشدگان دارای محکومیت‌های کیفری قبلی از سرقت‌های بزرگ گرفته تا نگهداری مواد مخدر و سلاح گرم بوده‌اند.

وزارت امنیت داخلی در بیانیه خود تاکید دارد یکی دیگر از افراد، یوسف مهری دهنو هشت سال غیرقانونی در آمریکا بوده و مقامات فدرال تشخیص دادند او هنگام دریافت ویزا دروغ گفته بود.

این افراد یا وکلای احتمالی آنها هنوز موضعی نگرفته‌اند.

از زمان روی کار آمدن دولت دوم ترامپ، ماموران فدرال مهاجرت یا ICE روند شدیدی برای بازداشت و دیپورت مهاجران غیرقانونی را آغاز کرده‌اند.

صدای آمریکا: سپاه پاسداران استان البرز تأیید کرد که دست‌کم ۱۴ مقام ارشد و میانی این نیرو در حمله دو روز پیش اسرائیل به مقر آن‌ها در این استان کشته شدند.

نام شماری از این افراد مجتبی کرمی جانشین فرماندهی سپاه استان البرز، اکبر عنایتی معاون اجتماعی سپاه استان البرز، علی ترکاشوند مسئول معاونت نظارت و بازرسی حوزه نمایندگی، غلام اوجانی، محسن کوه‌خیل، فاطمه صالحی و غلامرضا سوری عنوان شد.

همزمان سپاه اعلام کرد که در حمله اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در لرستان،‌ که روز دوشنبه انجام شد، محمدتقی یوسف‌وند،‌ فرمانده حفاظت اطلاعات بسیج کشته شده است.

همچنین رسانه‌های داخلی گزارش دادند که علیرضا لطفی، جانشین سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی، در حمله اسرائیل کشته شده است.

بر اساس این گزارش، لطفی در حمله روز دوشنبه دوم تیر کشته شده است.

در این روز اسرائیل مواضع متعددی از سپاه پاسداران، بسیج و نیروی انتظامی را در تهران هدف قرار داد.

اسرائیل در حملات سهمگین خود شمار زیادی از مقامات سپاه و افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را هدف گرفته است.

همچنین ایالات متحده سه سایت فردو، نطنز و اصفهان را با بمب‌های سنگرشکن جی‌بی‌یو ۵۷، موشک‌های کروز تاماهک و بمب‌افکن‌های بی۲ هدف قرار داد. آمریکا می‌گوید در این حملات، هر سه سایت اتمی کاملا نابود شده‌اند.

حملات سهمگین اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران هم تاکنون به کشته شدن بلندپایه‌ترین فرماندهان نظامی سپاه، شماری از دانشمندان مرتبط با برنامه اتمی جمهوری اسلامی و ورود خسارات سنگین به تاسیسات اتمی و مراکز نظامی حکومت ایران منجر شده است.

حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محمد باقری رئیس کل ستاد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، غلامعلی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء، مهدی ربانی معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، غلامرضا محرابی معاون اطلاعات ستادکل نیروهای مسلح، داوود شیخیان فرمانده پدافند نیروی هوافضای سپاه، مسعود شانه‌ئی رئیس دفتر فرماندهی کل سپاه پاسداران، سعید ایزدی، فرمانده واحد فلسطین در نیروی قدس و بهنام شهریاری فرمانده یگان انتقال تسلیحات نیروی قدس به گروه‌های نیابتی عالی‌رتبه‌ترین فرماندهانی هستند که در حمله اسرائیل کشته شدند.

علاوه بر این، روابط عمومی سپاه پاسداران اسامی شش نظامی ارشد دیگر را به فهرست کشته شدگان اضافه کرده که همراه فرمانده هوافضای سپاه بودند و اسامی آنان پیش‌تر اعلام نشده بود.

این افراد عبارت هستند از: «محمود باقری، محمدباقر طاهرپور، منصور صفرپور، مسعود طیب، خسرو حسنی و جواد جرسرا

علی شمخانی، مشاور ارشد سیاسی علی خامنه‌ای نیز در خانه‌اش هدف حمله قرار گرفت و بر اساس گزارش‌های خبرگزاری‌های جمهوری اسلامی دچار جراحت بسبار شدید شده است.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرده است که ۹ متخصص هسته‌ای را هم در حمله‌ای هماهنگ کشته است.

ارتش اسرائیل نام این افراد را فریدون عباسی دوانی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، محمدمهدی طهرانچی، از چهره‌های علمی نزدیک به نهادهای دفاعی، اکبر مطلبی‌زاده متخصص مهندسی شیمی، سعید برجی متخصص مهندسی مواد، امیرحسن فقهی متخصص فیزیک، عبدالحمید مینوچهر متخصص فیزیک راکتور، منصور عسگری متخصص فیزیک، احمدرضا ذوالفقاری دریانی متخصص مهندسی هسته‌ای، علی بکایی کریمی متخصص مکانیک اعلام کرده است.

به‌گفته ارتش اسرائیل تمام این دانشمندان و متخصصان «دهه‌ها تجربه در توسعه تسلیحات هسته‌ای داشتند.»

رادیوفردا: ارتش اسرائیل می‌گوید «به‌طور کامل به تمام اهداف» عملیات در ایران دست یافته است. ارتش اسرائیل در این بیانیه همچنین با اعلام این‌که این کشور «به‌طور کامل به تمام اهداف تعریف‌شده در عملیات طلوع شیران⁩» دست یافته است، افزود ارتش اسرائیل در برابر هرگونه تحولی که ممکن است در ساعات آینده رخ دهد، «آمادگی حمله و دفاع دارد و آماده است تا به‌سرعت به هرگونه نقض آتش‌بس پاسخ دهد».

رئیس‌جمهور آمریکا در تازه‌ترین پیام خود در تروث سوشیال با اعلام این‌که «آتش‌بس اکنون برقرار است»، از ایران و اسرائیل خواست آن را نقض نکنند.

تهران هنوز بیانیۀ رسمی در این باره صادر نکرده و جزئیات این آتش‌بس هنوز اعلام نشده است.

اسرائیل ایران را به نقض آتش‌بس متهم کرد

ارتش اسرائیل در ساعت ۱۰:۰۴ دقیقه امروز به وقت ایران اعلام کرد موشک‌های دیگری را «شناسایی کرده که از سوی ایران که به سمت اسرائیل شلیک شده‌اند».

صدای آژیر خطر حمله موشکی در بندر حیفا و مناطق متعددی در شمال اسرائیل طنین انداخته و صدها هزار تن را دوباره به پناهگاه‌ها و اماکن امن کشاند.

تلویزیون‌های اسرائیل لحظاتی پیش فعال شدن سامانه‌های رهگیری موشک‌های بالیستیک را نشان دادند که دست‌کم رهگیری و انحراف یک فروند موشک را نشان می‌داد.

در همین حال وزیر دفاع اسرائیل ادعا کرد که جمهوری اسلامی مرتکب نقض آتش‌بس شده و بنابراین به ارتش دستور داده است که «با حملات قدرتمند علیه اهداف رژیم در قلب تهران، به نقض آتش‌بس توسط جمهوری اسلامی پاسخ قاطع دهد».

این در حالی است که خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، برخلاف روال قبلی تا این لحظه خبری از حمله موشکی منتشر نکرده و همین گزارش را نیز با عنوان «ادعای» اسرائیل بازنشر کرده است.

صداوسیمای جمهوری اسلامی هم در واکنش به این خبرها این حمله را تکذیب کرد اما اعلام نکرد که این تکذیب از سوی چه مرجعی صادر شده است.

رئیس‌جمهور آمریکا صبح امروز اعلام کرد «آتش‌بس اکنون برقرار است» و دولت اسرائیل نیز به‌طور رسمی اعلام کرد آتش‌بس پیشنهادی را پذیرفته است.

این رویداد حدود دو ساعت پس از زمان اعلامی برای آغاز آتش‌بس صورت گرفته است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، ساعت ۴:۱۶ بامداد در پستی در شبکه ایکس نوشته بود: «در حال حاضر، هیچ ‘توافقی’ دربارۀ آتش‌بس یا توقف عملیات نظامی وجود ندارد، اما اگر رژیم اسرائیل تا قبل از ساعت چهار صبح تجاوزات خود را متوقف کند، ما نیز قصد ادامه پاسخ نداریم.»

بی‌بی‌سی: ده روز پس از آغاز جنگ میان اسرائیل و ایران، بسیاری منتظر هستند تا ببینند این تقابل به کجا کشیده می‌شود؛ به‌ویژه اکنون که آمریکا در حمایت از اسرائیل دست به بمباران مراکز هسته‌ای ایران زد.

بی‌تردید، این نخستین جنگ اسرائیل در خاورمیانه نیست؛ ارتش این کشور پیش‌تر هم به گروه‌های نیابتی ایران در کشورهای عربی حمله کرده است. اما این نخستین بار است که ایران هدف چنین حمله‌ای قرار گرفته است.

این واقعیت، خود به سوژه شوخی و طنز میان برخی شهروندان عرب تبدیل شده است. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی سوری، لبنانی و فلسطینی از اینکه این بار در جایگاه «تماشاچی» هستند – و نه زیر آتش سنگین – احساس آرامش کردند. در حالی که تا همین اواخر لبنان و سوریه وضعیت مشابهی داشتند، و الان مدتهاست که غزه نیز همین وضعیت را دارد.

یحیی برزق از غزه می‌گوید که حقیقتا «نوعی شادمانی» را تجربه می‌کند از این‌که «برخی از تراژدی‌هایی که اسرائیل برای ما آفرید حالا بر سر خودشان آمده است». اما او همچنین ابراز نگرانی می‌کند: «این جنگ توجه‌ها را از وضعیت در غزه منحرف کرده است، و متأسفانه ما به رویدادی ثانویه بدل شده‌ایم.»

معاذ العمور، آواره‌ای در خان‌یونس نیز می‌گوید: «پوشش رسانه‌ای جهانی و شبکه‌های خبری، همگی غزه را کنار گذاشته‌اند و به اسرائیل و ایران مشغولند. و این تهدیدی بزرگ برای ما در غزه است.» او ابراز امیدواری می‌کند: «این جنگ علیه ایران زود به پایان برسد و با توافقی همراه شود که مسئله غزه را هم شامل شود.»

با وجود تحول اخیر، حملات نظامی اسرائیل به غزه ادامه دارد.

همسایگان اسرائیل

به‌جز مصر و اردن که روابط دیپلماتیک با اسرائیل دارند، این کشور با دیگر همسایگانش رابطه‌ای مطلوب ندارد.

در میان اهالی سوریه که با آن‌ها گفتگو کردم، هیچ‌کس همدل با اسرائیل نبود و برخی حتی به ایران هم روی خوش نشان ندادند. بسیاری در سوریه باور دارند رژیم بشار اسد بدون کمک ایران – آن‌ هم همراه با حمایت روسیه، که سپاه پاسداران و نیروهای متحد را برای حمایت از ارتش دولتی اعزام کرد – نمی‌توانست در مقابل شورشیان مقاومت کند؛ جنگی مهیب که بیش از نیم‌میلیون کشته برجای گذاشت.

لیلا جابری از سوریه گفت: «من با هیچ‌ کدام از دو طرف همدلی ندارم. به ‌عنوان یک سوری، دید من نسبت به حکومت ایران منفی است؛ این حکومت در کشورم ویرانی به ‌پا کرد. اما حتماً با مردم بی‌گناه ایرانی همدلی دارم که بهای حکومت رادیکالی را می‌پردازند که طی دهه‌ها حتی حداقل زندگی شایسته و آزادی‌های مدنی و سیاسی را فراهم نکرده؛ آزادی‌هایی که حق هر ملتی است.»

او اضافه می‌کند: «برای زنان ایرانی حق قائلم.» و درباره اسرائیل هم ادامه می‌دهد: «من با آن‌ها همدلی ندارم. اسرائیل هم سرزمین‌های عربی ما در سوریه و فلسطین را اشغال کرده و جنگی ویرانگر راه انداخته است. ولی برای همه بی‌گناهان در سرزمین‌های اشغالی آرزوی امنیت می‌کنم.»

احمد نیز می‌گوید: «من با اسرائیل مخالفم.» او معتقد است که هیچ نقطه‌ای از «سم اسرائیل» در امان نمانده است و در عین حال می‌افزاید: «از سوی دیگر، اعتقاد دارم ایران هرچه سودش است، به هر وسیله که لازم باشد به‌دست می‌آورد.»

با اینکه دولت سوریه در قبال درگیری نظامی ایران و اسرائیل به شکل رسمی موضع‌گیری نکرده، گزارش‌های بین‌المللی حکایت از استفاده از آسمان این کشور برای عبور پهپادها و موشک‌های دو طرف دارد.

«برای نخستین بار در جایگاه تماشاچی نشسته‌ام»

از لبنان فیلم‌هایی از جشن عروسی‌ها و باشگاه‌های شبانه منتشر شده که در پس‌زمینه‌شان موشک‌هایی ایرانی در حال پرواز به‌سوی اسرائیل دیده می‌شوند. بعضی از مردم خوشحالی خود را پنهان نمی‌کنند. لبنان به تازگی از جنگ سخت سه‌ماهه‌ای بیرون آمده؛ جنگی که در جریان آن اسرائیل خسارت سنگینی به حزب‌الله وارد کرد. اسرائیل همچنین دبیرکل حزب‌الله، حسن نصرالله، و چند تن دیگر از رهبران برجسته این گروه ترور کرد.

یک هفته پس از آغاز درگیری‌ها، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، گفت: «حزب ما در این تنش منطقه‌ای میان اسرائیل و ایران بی‌طرف نیست»، و تأکید کرد: «در زمان و روش مناسب، ورود خواهیم کرد.»

دولت لبنان نیز حمله اسرائیل را محکوم کرد.

برای شربل بربری، شهروند لبنانی، مهم‌ترین قسمت این جنگ، «کشته شدن غیرنظامیان» است. اما او همزمان باور دارد که «بهتر است هیچ یک از دو طرف قدرتمند نباشد، چون هر دوی این‌ها می‌خواهند خاورمیانه و لبنان را کنترل کنند». او می‌افزاید: «اگر یک طرف پیروز شود، منطقه را به‌راه خود اداره خواهد کرد و ما، لبنانی‌ها، شاهد موج جدیدی از مهاجرت به اروپا خواهیم بود.»

آلان، جوان لبنانی، معتقد است: «منطق جنگ کاملاً غیرقابل‌پذیر است، اما ایران باید بهای آنچه کاشته را بدهد.» او می‌گوید: «ایران سلاح، ایدئولوژی و تروریسم صادر کرده و کشور ما را نابود کرده. بنابراین من از سرنگونی حکومت ایران تأسف نمی‌خورم، چرا که اگر چنین اتفاقی بیافتد برای لبنان که سنگین‌ترین هزینه را پرداخت کرده، رهایی‌آور خواهد بود.»

دانیای لبنانی نیز نسبت به این‌که چه کسی پیروز می‌شود، اظهار بی‌تفاوتی می‌کند: «برای نخستین بار، من که از جنگ‌های اسرائیل بر سرزمین‌مان رنج برده‌ام، در جایگاه تماشاچی نشسته‌ام و جنگ را از تلویزیون نگاه می‌کنم – بدون احساس ترس، تنش یا اضطراب برای خانواده و وطنی که دوستش دارم.»

بلال (با نام مستعار) با این دید موافق نیست و می‌گوید: «سقوط ایران فقط سقوط محور مقاومت نیست، بلکه سقوط خط دفاعی اولین مدافع مستضعفان و مخالفان سیاست‌های آمریکا، اسرائیل و غرب خواهد بود.»

اختلاف نظر در عراق

علی از بصره می‌گوید با این جنگ موافق است: «نه از سر خونخواهی، بلکه چون عادت کردیم ظلم را ببینیم و سکوت کنیم. اسرائیل فقط فلسطین را اشغال نکرد، بلکه دلیل ویرانی منطقه است.» او افزود: «ایران تنها کشوری بود که وقتی هیچ‌کس نمی‌توانست، در کنار ما ایستاد و سلاح به حشد شعبی برای مقابله با داعش فرستاد.» او ادامه داد: «من همراه حشد، مقاومت و هر کسی هستم که کرامت مردمان‌مان را بازگرداند.»

در مقابل، عمر از انبار گفت: «ایران می‌گوید از مقاومت حمایت می‌کند، اما ما در عراق دیدیم که بعد از تهاجم آمریکا در ۲۰۰۳، چگونه گروه‌هایی را پشتیبانی کرد که بین ما تفرقه بیاندازد و در لباس مبارزه با تروریسم، خانه‌هایمان را نابود کردند.»

مصطفی ناصر، خبرنگار عراقی، گفت این جنگ «قابل‌انتظار بود و بیش از هفت سال به تأخیر افتاد.» او افزود: «با گسترش نفرت عمومی نسبت به سیاست‌های ایران در بسیاری از کشورهای عربی، به‌ویژه سوریه، لبنان و عراق، اسرائیل این زمان را فرصت مناسبی برای حمله به ایران دید.»

عراق حمله اسرائیل را محکوم کرد و آن را اقدامی خواند که خطر گسترش درگیری در منطقه را دارد؛ همچنین بخشی از حریم هوایی‌اش را بست و سامانه دفاع هوایی روسی «پانتسیر» را در اطراف تأسیسات حساس مستقر کرد.

«ما نمی‌خواهیم درگیر جنگی شویم که هیچ ربطی به ما ندارد»

کشورهای خلیج فارس همگی حمله اخیر اسرائیل به ایران را محکوم کردند و آن را «نقض فاحش حقوق بین‌الملل و تجاوزی بی‌رحمانه که امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد» خواندند.

مروه از عربستان گفت: «از این جنگ می‌ترسم چون ممکن است به کشورهای ما سرایت کند. اینجا سرمایه‌گذاری و ثبات نسبی داریم، نمی‌خواهیم در جنگی که ربطی به ما ندارد گرفتار شویم.» او افزود: «من از جهتی با اسرائیل مخالفم – به‌خاطر تجاوز مکررش به غزه – اما این تنها دشمن منطقه ما نیست. ایران هم بی‌خطر نیست. ما دیدیم که چگونه در عراق، سوریه، لبنان و یمن دخالت کرد و فرقه‌گرایی را گسترش داد.»

روابط ایران و کشورهای خلیج فارس از زمان انقلاب ۱۳۵۷ دستخوش نوسان بوده – دلایلی چون فرقه‌گرایی، جاه‌طلبی منطقه‌ای، برنامه هسته‌ای و مناقشات بر سر جزایر سه‌گانه‌.

انقلاب بهار عربی نیز شکاف‌های فرقه‌ای را تشدید کرد: ایران از جنبش‌های شیعی بحرین و یمن حمایت ‌کرد، و عربستان و امارات از دولت‌های سنی حمایت کردند. حمایت ایران از انصارالله (حوثی‌ها) در یمن، نگرانی‌هایی در ریاض و ابوظبی برانگیخت که در سال ۲۰۱۵ منجر به مداخله نظامی در یمن شد.

ایران در تلاش بوده تا در کشورهای شمال آفریقا تأثیر بگذارد. گویی تهران به‌دنبال یافتن پایگاهی جدید برای «اسلام سیاسی» و ایجاد گروه نیابتی جدید برای «محور مقاومت» در قاره است.

با وجود بحث‌برانگیز بودن این اقدام، کسانی که ما با آن‌ها گفت‌وگو کردیم می‌گویند موضع‌شان همیشه به شکل «تاریخی» علیه اسرائیل باقی خواهد ماند؛ فارغ از طرف دوم این تقابل.

به‌عنوان مثال، روابط میان مراکش و ایران سابقه تاریخی پرتنشی دارد و چند بار به‌دلیل اتهامات حمایت تهران از گروه‌هایی که امنیت مراکش را تهدید می‌کرد، این روابط از هم گسیخته‌اند.

سمیر از الجزایر می‌گوید: «اسرائیل اشغالگر است و مسئول فجایع برای فلسطینیان ما. بنابراین منطقی است که بیشتر الجزایری‌ها با مخالفان آن، از جمله ایران، همراه شوند.» او اضافه می‌کند: «من در این جنگ با ایران همدردی دارم، زیرا ایران بارها هدف حملات قرار گرفته و از لحاظ اقتصادی تحت محاصره است. این مناقشه نه فقط سیاسی، بلکه اصولی است؛ کسی که مقابل اسرائیل بایستد، در کنار عدالت ایستاده – حتی اگر در مسائل دیگر با او اختلاف داشته باشم.»

حسن از مصر کل جنگ را «ناعادلانه» می‌داند و می‌افزاید: «من با ارتش‌ها یا دولت‌ها همدردی نمی‌کنم. من با مردمی که هیچ راه فراری ندارند و صدایی برای شنیده شدن ندارند، همدردی می‌کنم.»

رادیوفردا: ارتش اسرائیل بامداد دوشنبه دوم تیر اعلام کرد شش فرودگاه را در غرب، شرق و مرکز ایران هدف قرار داده است.

این بیانیه مدعی است حملات به باندهای فرودگاه‌ها، آشیانه‌های زیرزمینی هواپیماها، یک فروند هواپیمای سوخت‌رسان و ۱۵ فروند هواپیما از مدل‌های اف۵، اف۱۴ و ای‌اچ‑یک و همچنین بالگردها بوده است.

ارتش اسرائیل دربارۀ زمان انجام این حملات توضیحی نداده و رسانه‌های ایران نیز تا این لحظه این موضوع را مسکوت گذاشته‌اند.

ارتش اسرائیل روز دهم عملیات نیز از انهدام دو فروند هواپیمای اف۵ در دزفول خبر داد و یک روز پیش از آن نیز گفت سه فروند هواپیمای اف۱۴ در غرب ایران را از بین برده است.

رادیوفردا مستقلاً نمی‌تواند این گزارش‌ها را تأیید یا رد کند.

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای دیگر نیز اعلام کرد صبح امروز «بیش از ۱۵ جنگنده» در حمله به کرمانشاه «چندین سایت پرتاب و ذخیرۀ موشک» را منهدم کردند.

گسترش حملات اسرائیل به هواپیماها و تجهیزات نیروی هوایی ایران یادآور حملات وسیعی است که اسرائیل بلافاصله پس از ساقط شدن حکومت بشار اسد در سوریه علیه توان نظامی سوریه در سراسر آن کشور انجام داد و از جمله کل توان دریایی آن کشور را منهدم کرد.

نخست‌وزیر ابتدا بر لزوم رفع تهدید هسته‌ای ایران تأکید می‌کرد، اما نابود کردن برنامهٔ موشکی ایران و سپس از بین بردن «تهدید وجودی از جانب ایران» را هم به اهداف اسرائیل در حملات خود افزود.

رادیوفردا: نیروی هوایی اسرائیل بامداد شنبه، ۳۱ خرداد، آپارتمانی را در یک ساختمان در محله سالاریه شهر قم هدف گرفت که بنا بر گزارش‌ها دست‌کم دو کشته برجای گذاشت.

ساعاتی بعد ییسرائل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، ادعا کرد که هدف این حمله محمدسعید ایزدی، فرمانده شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه پاسداران، بوده است، فردی که به «حاج رمضان» شهرت دارد و ۱۹ شهریور ۱۳۹۸ به‌عنوان «یکی از رهبران گروه‌های تروریستی» در فهرست تحریم وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفته بود.

جمهوری اسلامی ایران هنوز این خبر را تأیید یا رد نکرده است، اما اگر خبر کشته شدن «سعید ایزدی» را تهران هم تأیید کند، او اولین فرمانده سپاهی کشته‌شده در جنگ جاری است که اسرائیل می‌گوید دلیل ترور او نقش مستقیمش در تسلیح حماس برای حمله به اسرائیل بوده است.

سپاه پاسداران تا این لحظه این خبر را مسکوت گذاشته اما رسانه‌های ایران نفر دوم کشته‌شده در حمله به ساختمانی در سالاریه قم را «نوجوانی ۱۶ساله به نام احسان قاسمی» معرفی کرده‌اند.

ییسرائل کاتس محمدسعید ایزدی را فرمانده‌ای خواند که گروه افراطی حماس را «برای کشتار هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آموزش داد و تسلیح کرد» و افزود او در حمله به «آپارتمانی در قلب قم» کشته شد.

ارتش اسرائیل در پیامی در شبکه ایکس به نقل از رئیس ستاد کل ارتش مرگ سعید ایزدی را «یکی از نقاط عطف کلیدی در جنگ» کنونی توصیف کرد.

حماس که از سوی آمریکا و اروپا گروهی تروریستی شناخته می‌شود، هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) دست به حمله‌ای غافلگیرکننده به شهرها و شهرک‌های اسرائیلی در اطراف نوار غزه زد. در آن حمله حدود ۱۲۰۰ نفر اکثرا غیرنظامی کشته و بیش از ۲۵۰ نفر به گروگان گرفته شدند.

حمله ۷ اکتبر سرآغاز تنش‌های گسترده در منطقه بود. ابتدا اسرائیل با هدف اعلام شده نابودی گروه حماس، عملیات نظامی خود در نوار غزه را آغاز کرد؛ عملیاتی که این باریکه را تبدیل به ویرانه کرده و تاکنون بیش از ۵۰ هزار کشته اکثرا غیرنظامی برجای گذاشت.

این جنگ اما به نوار غزه محدود نشد، آتش آن دامن لبنان را نیز گرفت. در جنگ لبنان، بسیاری از فرماندهان و رهبران گروه حزب‌الله و در راس آن‌ها حسن نصرالله کشته شدند.

حزب‌الله لبنان که از سوی جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌شود، در فهرست ترویستی آمریکا قرار دارد.

اما درباره محمدسعید ایزدی که از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه است چه می‌دانیم؟

نجات‌یافته از سه عملیات اسرائيل

پس از حمله ۱۵ مهر حماس، اسرائیل دست به حملاتی هدفمند در لبنان و سوریه زد که برخی از این حملات، شماری از فرماندهان سپاه پاسداران و نیروی قدس سپاه را هدف قرار داد.

شبکه ۱۴ تلویزیون اسرائیل در گزارشی مدعی شده بود که برخی فرماندهان سپاه پاسداران پس از حمله حماس، در «فهرست ترور» سازمان‌های امنیتی اسرائیل قرار گرفتند که محمدسعید ایزدی یکی از آن‌ها است.

محمدسعید ایزدی، دست‌کم سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف قرار گرفت؛ سه عملیاتی که ناکام ماند. حتی یک بار خبر کشته شدنش منتشر و بعد تکذیب شد.

۹ بهمن ۱۴۰۲ در منطقه زینبیه در حومه دمشق، ۲ اسفند ۱۴۰۲ در محله کفرسوسه دمشق و ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ در منطقه بَبیلا در حومه دمشق، از سوی نیروهای اسرائیلی هدف قرار گرفت که جان سالم به در برد.

قدیمی‌ترین ژنرال ایرانی در لبنان

محمدسعید ایزدی، با درجه نظامی سرلشکری، «قدیمی‌ترین ژنرال ایرانی در لبنان» به شمار می‌آید. از او همچنین به عنوان رابط علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی و حسن نصرالله، دبیرکل کشته شده حزب‌الله لبنان، یاد می‌شد.

محمدسعید ایزدی که دانش‌آموخته کارشناسی مهندسی الکترونیک از دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی است، مسئولیت تامین سلاح حزب‌لله را نیز بر عهده داشت.

او فعالیت نظامی‌اش را سال ۱۳۵۸ با عضویت در سپاه پاسداران آغاز کرد، و در طول جنگ ایران و عراق، ‌از فرماندهان میانی جنگ بود.

محمدسعید ایزدی از سال ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۲ فرمانده سپاه کردستان، پس از آن تا سال ۱۳۶۴ فمانده قرارگاه حمزه سید الشهدا و سپس تا سال ۱۳۶۶، فرمانده قرارگاه نجف اشرف بود. او سپس به ستاد مشترک سپاه منتقل شد و تا سال ۱۳۶۸، معاونت این سپاه را عهده دار شد.

پس از پایان جنگ، تا سال ۱۳۷۲، فرماندهی نیروی زمینی سپاه به ایزدی سپرده شد و پس از آن تا پیش از انتقال به نیروی قدس، تا ۱۳۸۵، معاومت طرح، برنامه و بودجه ستاد کل نیروهای مسلح را عهده‌دار بود.

ایران اینترنشنال: نیویورک‌تایمز نوشت در پی حملات شدید اسرائیل به تهران، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، از پناهگاه خود، سه روحانی ارشد را به‌عنوان جانشینان احتمالی‌اش معرفی کرده است. اقدامی بی‌سابقه که نشان‌دهنده نگرانی از کشته شدن و تلاش برای تضمین بقای ساختار قدرت در جمهوری اسلامی است.

در شرایطی که تهران زیر آتش سنگین‌ترین حملات نظامی از زمان جنگ ایران و عراق قرار دارد، روزنامه نیویورک‌تایمز شنبه ۳۱ خرداد از قول منابعی در ایران خبر داد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در اقدامی بی‌سابقه، سه روحانی ارشد را به‌عنوان گزینه‌های جانشینی خود به مجلس خبرگان رهبری معرفی کرده است.

به گفته سه مقام مطلع ایرانی که با برنامه‌های اضطراری جنگی آشنا هستند، خامنه‌ای همچنین برای فرماندهان ارشد نظامی – در صورتی که آن‌ها نیز در حملات اسرائیل کشته شوند – جایگزین‌هایی تعیین کرده است.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، این اقدامات بی‌سابقه، تصویری نادر از وضعیت بحرانی در رأس نظام جمهوری اسلامی ترسیم می‌کند. وضعیتی که به گفته ناظران، بیان‌‌کننده نگرانی عمیق رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی از احتمال کشته شدن و نیاز به تضمین انتقال فوری قدرت است.

منابع مطلع در این گزارش، اعلام کردند خامنه‌ای خواستار آن شده که مجلس خبرگان در صورت کشته‌ شدن او، یکی از این سه نفر را به‌سرعت و بدون تأخیر، به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی انتخاب کند تا بقای نظام تضمین شود.

اختلال در زنجیره فرماندهی و نگرانی از نفوذ

رهبر جمهوری اسلامی هم‌اکنون در یک پناهگاه زندگی می‌کند و ارتباطات الکترونیکی‌اش را برای جلوگیری از شناسایی مکانش قطع کرده است: خامنه‌ای به همراه خانواده‌اش در پناهگاهی زیرزمینی در لویزان مخفی شده است

فرماندهان سپاه پاسداران و مقامات بلندپایه نیز به مکان‌های زیرزمینی منتقل شده‌اند.

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی استفاده از تلفن همراه و ابزارهای دیجیتال را برای مقامات ممنوع کرده و هشدار داده است «هرگونه همکاری با دشمن، پس از پایان ضرب‌الاجل تعیین‌شده»، با مجازات اعدام روبه‌رو خواهد شد.

در حملات اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در ایران و به‌ویژه در تهران که از ۲۳ خرداد آغاز شده، به گفته مقام‌های ایرانی، خسارتی بیشتر از کل جنگ با عراق به پایتخت وارد آمده و ده‌ها فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی کشته شده‌اند.

نیویورک‌تایمز نوشت یکی از مشاوران ارشد محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در یک فایل صوتی گفته است: «همه فرماندهان ارشد ما در کمتر از یک ساعت ترور شدند.»

او اعتراف کرده که جمهوری اسلامی نتوانسته است ماه‌ها برنامه‌ریزی اسرائیل برای انتقال موشک و پهپاد به داخل کشور را شناسایی کند.

با این حال، خامنه‌ای در دو پیام ویدیویی ضبط‌شده گفته است که «ملت ایران در برابر جنگ تحمیلی ایستادگی خواهد کرد» و تسلیم نخواهد شد.

صدای آمریکا: همزمان با بالا گرفتن درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، آمریکا ابراز تمایل و امیدواری کرد که مذاکرات میان تهران و واشنگتن ادامه یابد.

یک مقام بلندپایه دولت ایالات متحده در پیامی اختصاصی به صدای آمریکا گفت «اگرچه روز یکشنبه دیداری برگزار نخواهد شد، اما ما همچنان به گفت‌وگوها پایبند هستیم و امیدواریم ایرانی‌ها به‌زودی به میز مذاکره بازگردند.»

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، عصر شنبه اعلام کرده بود که مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده که قرار بود یکشنبه ۲۵ خرداد برگزار شود، لغو شده است.

پیش از این، عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ادامه مذاکرات میان تهران و واشنگتن را در شرایطی که حملات اسرائیل ادامه دارد، «بی‌معنا» توصیف کرده بود.

اما دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ابراز امیدواری کرده است که رسیدن به توافق با تهران همچنان میسر باشد.

او روز جمعه چند دقیقه پیش از رفتن به اتاق وضعیت برای جلسه‌ای راهبردی درباره جمهوری اسلامی به آکسیوس گفت که باور دارد حمله گسترده اسرائیل احتمال دستیابی به توافق هسته‌ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی را افزایش داده است.

دونالد ترامپ استدلال کرد که پس از حملات فلج‌کننده اسرائیل، جمهوری اسلامی اکنون انگیزه بیشتری برای رسیدن به توافق دارد.
او گفت: «نتوانستم آن‌ها را در عرض ۶۰ روز به توافق برسانم. خیلی نزدیک بودند، باید آن را انجام می‌دادند. شاید حالا اتفاق بیافتد.»

دونالد ترامپ همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز گفت: «من تلاش کردم جمهوری اسلامی را از تحقیر و مرگ نجات دهم. من واقعاً سخت تلاش کردم که این اتفاق نیافتد، چون دوست داشتم یک توافق حاصل شود.»