اخبار

بی‌بی‌سی: کارشناس موسسه مطالعات استراتژیک می‌گوید طرح، شماره سریال و علایم دو هواپیما یکی است اما در سوخو ایران (سمت راست) نقش‌ها تغییر کرده و پرچم ایران هم کشیده شده است

شواهد قوی در عراق نشان می‌دهد ایران برای مبارزه با نیروهای داعش جت‌های جنگنده سوخو در اختیار دولت عراق گذاشته است.

روسیه چند روز پیش چند هواپیمای سوخو به عراق کلیک تحویل داد.

اما تحلیل‌های موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک در لندن نشان می‌دهد که هواپیماهای تحویل داده شده در تاریخ یک ژوئیه، دهم تیرماه، در اصل از ایران فرستاده شده است.

جاناتان مارکوس، خبرنگار بی‌بی‌سی در امور دیپلماتیک می‌گوید که ارسال هواپیما در حالی که آمریکا هم هواپیما به عراق فرستاده، به معنای آن است که ایران و آمریکا در عراق در کنار هم فعالیت می‌کنند.

آمریکا در عراق از هواپیماهای بدون سرنشین و هلی‌کوپتر برای دریافت اطلاعات نیروهای داعش یا دولت اسلامی عراق و شام استفاده می‌کند.

جوزف دمپسی، تحلیلگر موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک کهکلیک ویدئوهای منتشر شده توسط ارتش عراق را بررسی کرده، به بی‌بی‌سی می‌گوید هواپیماهای ‘سوخو سو-۲۵’ معروف به ‘پاقورباغه’ در اصل جت‌های متعلق به ایران است.

به گفته آقای دمپسی شماره سریال هر دو هواپیمای ایرانی و عراقی مانند هم است

سوخو ۲۵ جنگنده‌های تک‌سرنشین دو موتوره است که کارکردش بیشتر پشتیبانی از نیروهای زمینی است.

به گفته آقای دمپسی، از “تحلیل تصاویر” می‌توان به این نتیجه رسید که “علایم، شماره سریال‌ها و طرح روی بدنه هواپیما‌ها با آنچه از هواپیماهای ایران می‌دانیم، مشابه است.”

ایران شمار کمی از جت‌های سوخو سو-۲۵ دارد که در اختیار سپاه پاسداران است.

بیشتر این هواپیما‌ها جزو‌‌ ۷ فروند سوخو نیروی هوایی عراق است که در جنگ اول خلیج فارس، هنگام جنگ با نیروهای آمریکا در ایران پناه گرفتند.

بر خلاف خواسته عراق، ایران این هواپیما‌ها را به بغداد پس نداد و در نیروی هوایی به کار گرفت.

در حال حاضر مشخص نیست که خلبان‌های کدام کشور این سوخو‌ها را هدایت می‌کنند.

به گفته کار‌شناس موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، خلبان‌های عراقی توانایی هدایت این هواپیما‌ها را داشته‌اند، اما ۱۱ سال است که تمرین نکرده‌اند.

هفت فروند سوخو عراقی در جنگ اول خلیج فارس از ترس نیروهای آمریکایی به ایران پناه بردند

رادیوفردا: لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه می گوید گروه داعش یا دولت اسلامی شام و عراق ، نفت مناطق زیر اشغال خود را به حکومت بشار اسد در سوریه فروخته است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، لوران فابیوس در کنفرانس خبری در دهلی نو گفت در اینمورد مدارک معتبر دارند.

او افزود همین نشان دهنده “پیچیدگی” مناقشات فزاینده در منطقه است زیرا درحالی که ظاهرا جهادی ها و حکومت بشار اسد با یکدیگر در جنگند اما در عمل غالبا به یکدیگر کمک می کنند تا خود را مشروع جلوه دهند.

رادیوزمانه: در خط مقدم جنگ با داعش در سوریه و عراق، شبه‌نظامیان شیعه به وفور دیده می‌شوند. ایران تکیه‌گاه و حامی این گروه‌ها از جمله گردان عصایب اهل‌الحق به رهبری قیس خزعلی است.

در دفتری قدیمی در شهرک صدر، منطقه‌ای‌ فقیرنشین در شمال شرقی بغداد، روحانی جوانی با عمامه‌ای سفید به استقبال چند خبرنگار غربی می‌رود. روسری و مانتوی بلند روزنامه‌نگاران زن کفایت نمی‌کند و چادر مشکی به آنها تحمیل می‌شود. روحانی جوان که از نگاه مستقیم به مخاطبانش پرهیز دارد، شروع به بدگویی از آمریکا می‌کند، صحبت‌هایش به تهدیدات شوم آمیخته‌اند.

گردان عصایب، سازمان بدر و کتائب حزب‌الله از قدرتمندترین گروه‌های شیعی در عراق هستند که از سوی سپاه پاسداران ایران آموزش می‌بینند و حمایت مالی می‌شوند.

او شیخ قیس خزعلی نام دارد و اینک یازده سال از آغاز فعالیت سیاسی‌اش و زمانی که روحانی گمنامی بود گذشته است. مقام او را می‌توان مشابه “والی شهرک صدر» دانست. خزعلی سخنگوی مقتدا صدر هم هست. او در منطقه سبز بغداد زندگی می‌کند؛ در همسایگی مستقیم نوری‌ مالکی. محافظان شخصی دارد و صاحب شرکتی بسیار موفق است.

خزعلی همچنین رهبر گردان معروف «عصایب اهل الحق» است. او اعزام نیروی داوطلب برای نبرد با داعش در سوریه را سازماندهی کرده و اکنون هم هماهنگ با شبه‌نظامیان دیگر به مصاف داعش در عراق رفته‌ است. این نیروها بالغ بر هزاران نفرند که حال در کنار ارتش تضعیف شده عراق قرار گرفته‌اند.

این گروه که به اختصار “عصایب” خوانده می‌شود تنها گروه شبه‌نظامی شیعه نیست اما در کنار “سازمان بدر” و “کتائب حزب‌الله” یکی از قدرتمندترین آنهاست. پشت سر همه این گروه‌ها ایران قرار دارد. آنها توسط سپاه پاسداران شکل گرفته‌اند و سپاه آموزش و حمایت مالی آنها را هم به عهده دارد.

عنوان رسمی دعوت این گروه‌ها به جنگ، دفاع از زیارتگاه “حضرت زینب” در حاشیه جنوبی شهر دمشق است. آنها به همراه حزب‌الله لبنان و شبه‌نظامیان سوری، شکافی را پر کردند که به واسطه جنگ داخلی در ارتش سوریه ایجاد شده بود.

هدف اصلی در سوریه هم شورشیان سنی داعش هستند. فیلیپ اسمیت از دانشگاه مریلند می‌گوید ماجرا از زمستان ۲۰۱۲/۲۰۱۳ آغاز شد. داعش که با حضور هزاران “جهادگر” خارجی تقویت شده بود، آغاز به پیشروی کرد و حکومت بشار اسد، علاوه بر خطر از دست رفتن قطب اقتصادی حلب، با تهدید قطع ارتباط استراتژیکی دمشق با لبنان و نوار بندری طرطوس روبرو بود.
شبه‌نظامیان شیعی شریک در قدرت

شکست داعش بعد از درگیری سنگینی در القصیر سوریه اولین موفقیت اتحاد شبه‌نظامیان شیعی در اوایل تابستان ۲۰۱۳ بود.

شبه‌نظامیان شیعی دلیل حضور در سوریه را دفاع از زیارتگاه «حضرت زینب» می‌خوانند اما با حزب‌الله لبنان و شبه‌نظامیان سوری، عملا شکافی را پر کردند که جنگ داخلی در ارتش سوریه ایجاد کرد.

فیلیپ اسمیت نویسنده بلاگ “Hizbollah Cavalcade” نیز هست. او که آشنایی کافی با فعالیت نیروهای شیعی دارد می‌گوید: بعد از پیروزی یاد شده به طور مداوم بر تعداد جنگجویان از لبنان و عراق افزوده شد.

در همه جای مناطق شیعه‌نشین عراق پوسترهای بزرگی از “شهدا” به چشم می‌خورند. در قبرستان وسیع نجف که بیشتر شیعیان در آن مدفون هستند، بخش ویژه‌ای برای کشته‌شدگان در سوریه وجود دارد. سن بعضی از کشتگان به زحمت به ۱۵ سال می‌رسد.

تنها در قطعه عصایب و کتائب حزب‌الله می‌توان ۱۰۰ قبر را شمارش کرد. گورکنی می‌گوید بسیاری از کشته‌شدگان در سوریه در کنار درگذشتگان خانواده خود دفن شده‌اند. اسمیت تعداد کشته‌شدگان عراقی و لبنانی‌ها در حمایت از حکومت بشار اسد را حداقل ۳۰۰ و ۷۰۰ نفر تخمین می‌زند.

خزعلی امروزه دیگر مایل نیست به سوال‌های خبرنگاران غربی پاسخ دهد و این امر را به سخنگوی خود واگذار می‌کند.
Kazali

قیس خزعلی، رهبر گردان عصایب اهل الحق

وهاب الطائی به نوعی نقطه مقابل اوست: با زن‌ها دست می‌دهد، آراسته است و از گوته نقل می‌آورد. او حتی اوصافی دوستانه در مورد آمریکایی‌ها بیان می‌کند. طائی شرکت عراقی‌ها در جنگ داخلی سوریه را تکذیب نمی‌کند، اما می‌گوید: «خیلی‌ها نیرو به سوریه می‌فرستند و بعد ادعا می‌کنند که گروه ما این کار را انجام داده است، و این واقعیت ندارد، حتی یک نفر هم را روانه سوریه نکرده‌ایم.»

بعد شروع به ردیف کردن نام کشورهایی می‌کند که جنگجویان داعش از آنجا آمده‌اند، او همچنین با اشاره به نفرت داعش از تشیع، بر خطرات این امر برای عراق و در آینده برای اروپا تاکید می‌کند.

دیدگاه یادشده مشابه موضعی‌ست که مالکی دائما در حال تکرار آن است: عراق قربانی خشونت‌هایی‌ست که ناشی از درگیری‌های سوریه است. عباس بیاتی، نماینده مجلس و یکی از نزدیکان مالکی می‌گوید: «داعش و هم‌پیمانان محلی‌اش سعی می‌کنند ما را درگیر جنگ سوریه کنند. در این درگیری ما بی‌طرف هستیم.» اما در بهترین حالت این فقط نیمی از واقعیت است.
شبه‌نظامیان در دولت

عراق حریم هوایی خود را برای ایران آزاد گذاشته تا سلاح و نیرو به سوریه منتقل کند. واشنگتن بارها به این عمل دولت عراق اعتراض کرده، بی آن که به موفقیتی چشمگیر دست یافته باشد. یک مامور دولتی می‌گوید در مواردی نیروهای عراقی مستقیما از طریق هوایی، از نجف به دمشق منتقل می‌شوند. اما بیاتی این موضوع را تکذیب می‌کند و می‌گوید: «آنها به عنوان توریست به ایران و لبنان می‌روند و ما نمی‌توانیم مانع این امر شویم.»

عراق حریم هوایی خود را برای ایران آزاد گذاشته تا سلاح و نیرو به سوریه منتقل کند. اعتراض مکرر واشنگتن به این عمل نیز بی‌نتیجه بوده است.

شبه نظامیان دارای پست‌های دولتی هم هستند. هادی عامری نه تنها رهبر سازمان بدر بلکه وزیر ترابری و حمل و نقل هم هست و امور فرودگاه‌ها در حیطه اختیارات اوست.

ماه اوت سال گذشته، سازمان بدر ۱۵۰۰ جنگجو به سوریه فرستاده است. اواخر سال ۲۰۱۳ به محض خروج نیروهای آمریکایی از عراق، مالکی دست دوستی را به طرف خزعلی، رهبر گردان عصایب دراز کرد که به دلیل مبارزه علیه سربازان آمریکایی دو سال را در زندان سپری کرده بود.

در حال حاضر شبه‌نظامیان به طور کامل بخش‌هایی از بغداد را تحت کنترل دارند و همزمان در پلیس و ارتش دارای مقام‌هایی در سطح فرماندهی هستند. بعد از غلبه داعش بر موصل، آنها در عراق هم می‌جنگند در استان دیاله، شهر سامرا واقع شمال غربی بغداد و یا تلعفر بین موصل و مرز سوریه.

اسمیت معتقد است که جذب نیروهای شیعی توسط ایران در کشورهای حاشیه خلیج فارس، یمن و حتی افغانستان امری بسیار خطرناک برای عراق و منطقه است و اضافه می‌کند: «ایرانی‌ها اکنون نه تنها رهبری سیاسی شیعیان بلکه رهبری نظامی آنها را هم به عهده گرفته‌اند»

این امر جزئی از اهداف ایران از آغاز پیروزی انقلاب بود. اسمیت می‌گوید، اکنون که نفوذ آمریکایی در منطقه در حال کاهش است، ایرانی‌ها در موقعیت بسیار مناسبی هستند تا این خلاء را پر کنند.

منبع: تاتس

دویچه‌وله: علی خامنه‌ای گفت که ایران با دخالت آمریکا در مسایل داخلی عراق مخالف است. او بحران عراق را نه نتیجه جنگ شیعه و سنی بلکه ناشی از دعوای میان موافقان و مخالفان استقلال عراق دانست. داعش سه شهر دیگر عراق را اشغال کرده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه (۱ تیر / ۲۲ ژوئن) در دیدار با رئیس و مسئولان دستگاه قضایی در تهران به موضوع عراق نیز پرداخت.

خامنه‌ای گفت که پشت پرده “فتنه‌انگیزی” در عراق “قدرت‌های غربی سلطه‌گر و در رأس آنها رژیم آمریکا” قرار دارند.

او ضمن اشاره به “خصومت جدی نظام سلطه غرب با نظام اسلامی” و از جمله با جمهوری اسلامی ایران، بحران کنونی عراق را نتیجه تلاش قدرت‌های غربی، بخصوص آمریکا، برای “محروم کردن مردم عراق از دستاوردهایی چون حاکمیت نظام مردم‌سالاری” دانست.

رهبر جمهوری اسلامی گفت: «آمریکا از روال کنونی در عراق یعنی برگزاری انتخاباتی با مشارکت خوب مردم و تعیین گزینه‌های مورد اعتماد مردم، راضی نیست زیرا آمریکا به دنبال آن است که عراق تحت سلطه قرار گیرد و افراد گوش به فرمان آمریکا حاکم باشند.»

خامنه‌ای ضمن رد گفته کسانی که رویدادهای عراق را نتیجه جنگ شیعه و سنی می‌دانند، گفت که دعوای اصلی در عراق “میان کسانی است که میخواهند عراق به اردوگاه آمریکا ملحق شود و کسانی که خواهان استقلال عراق هستند”.

او تاکید کرد که جمهوری اسلامی با هر گونه دحالت آمریکا در مسايل داخلی عراق مخالف است و معتقد است که “مردم و دولت و مرجعیت دینی این کشور” می‌توانند خود بر این بحران غلبه کنند.

آمریکا در روزهای اخیر از جمله با اعزام ۳۰۰ مشاور نظامی آمریکایی به عراق موافقت کرده بود.

خامنه‌ای این سخنان را در حالی ابراز می‌دارد که از خود جمهوری اسلامی همواره به دلیل دخالت در مسايل عراق با پشتیبانی از گروه‌های شیعی انتقاد شده است.

همچنین رسانه‌های داخلی و بین‌المللی در هفته‌های اخیر از فعالیت‌های ایران در دو سطح گردآوری نیروهای داوطلب برای اعزام به عراق و نیز دادن مشاوره و ارسال تجهیزات نظامی به این کشور خبر داده‌اند.

بحث درباره مسئول هرج و مرج در عراق

اینکه چه کسی مسئول وضعیت پرخشونت و بحرانی عراق و پیشروی نیروهای “دولت اسلامی عراق و شام” است این روزها موضوع مهم بحث رسانه‌های جهان است. در بسیاری از رسانه‌ها بیش از هرچیز مسئولیت دولت جورج دبلیو بوش، معاون او، دیک چینی، و وزیر دفاع وقت، دونالد رامسفلد، مطرح می‌شود. اما همچنین بسیاری از تحلیلگران دولت نوری مالکی را مسئول می‌شمرند که “به جای تلاش برای حفظ وحدت عراق، با سیاستی فرقه‌گرایانه کشور را به سمت تجزیه هدایت کرده است”.

در برخی رسانه‌ها مسئولیت اوباما نیز برای هرج و مرج کنونی در عراق مطرح شده است. در پاسخ به این انتقاد روزنامه فرانسوی “لوموند” در شماره روز یکشنبه خود می‌نویسد برای آنکه بتوان اوباما را مسئول وضعیت حاضر در عراق دانست باید بسیار “بی‌شرم” بود.

این روزنامه نیز به جز خود عراقی‌ها، جورج دبلیو بوش را که دستور حمله نظامی به عراق را داده بود مسئول اصلی ناملایمات و بحران کنونی در عراق می‌داند، چون حمله نظامی به فرمان بوش بود که موجب “از هم گسیختن دولت در عراق، از هم پاشیدن ارتش این کشور و تشدید اختلاف‌های مذهبی و انفجار افراط‌گرایان شد”.
[خواست داعش برپایی دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است]

خواست داعش برپایی دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است

“داعش” سه شهر دیگر استان انبار را اشغال کرد

پیکارگران گروه اسلام‌گرای افراطی “دولت اسلامی عراق و شام” (داعش) کنترل خود بر منطقه شمال غربی عراق را تحکیم می‌بخشند. به گفته محافل نظامی عراق، “داعش” روز یکشنبه سه شهر دیگر در استان انبار را اشغال کرد.

بدین ترتیب شبه‌نظامیان سنی مناطق وسیعی در مرز سوریه و عراق را در دست کنترل دارند. نیروی هوایی عراق به چند پایگاه نیروهای داعش در خاک سوریه حمله کردند.

در این میان شمار گزارش‌ها درباره درگیری میان گروه‌های رقیب سنی در عراق افزایش یافته است.

دولت عراق هم در حال بسیج نیروهای داوطلب شیعی برای مبارزه علیه داعش است.

به گزارش رویترز، یک همکار سازمان اطلاعاتی ارتش عراق که نمی‌خواست نامش فاش شود، گفت که اندک زمانی پس از عقب‌نشینی نیروهای ارتش عراق در بامداد یکشنبه از راوه، عانا و رطبه در استان انبار، نیروهای داعش شروع به پیشروی کردند.

داعش در روز جمعه گذشته شهر قائم در استان انبار و در نزدیکی مرز سوریه را به تصرف خود درآوردند. تصرف شهرهای مرزی به داعش امکان می‌دهد که با دردسر کمتر به رزمندگان خود در عراق و سوریه اسلحه برساند.

به گفته اپوزیسیون سوریه، داعش که در پی بنای دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است، سه شهر مهم استراتژیک سوریه در منطقه مرزی را نیز اشغال کرده است.

تلاش جان کری برای کمک به رفع بحران عراق

وزیر امور خارجه آمریکا، جان کری، روز یکشنبه سفری شش روزه را به منظور تلاش برای رفع هرج و مرج در عراق آغاز کرده است. او پس از سفری چندساعته به مصر، با همتای اردنی خود در امان دیدار خواهد کرد تا با او درباره وضعیت عراق به رایزنی بپردازد.

کری سپس در نشست وزیران امور خارجه ناتو در بروکسل شرکت خواهد جست و پس از آن در پاریس با نمایندگان کشورهای متحد با آمریکا در منطقه خلیج فارس دیدار و گفتگو خواهد کرد.

رادیوفردا: گزارش های رسيده از عراق حاکی است که گروه دولت اسلامی عراق و شام (داعش) توانسته است کنترل گذرگاه های مرزی غرب اين کشور را به دست گرفته و یک فرودگاه مهم و استراتژیک را نیز در شهر تلعفر به تصرف خود در آورد.

خبرگزاری فرانسه می‌گويد که همزمان با عقب‌نشينی نيروهای عراقی از چند شهر در غرب اين کشور، نيروهای داعش به پيشروی خود ادامه داده و کنترل شهرهای راوا و آنا را به دست گرفته‌اند.

اين گروه روز شنبه گذرگاه مرزی «القائم» را تصرف کردند و روز يکشنبه نيز دو گذرگاه مرزی «طرابيل» در نزديکی اردن و «الوليد» در مرز با سوريه را به تصرف خود در آورد. تصرف اين مناطق باعث باز شدن يک راه استراتژيک به سمت سوريه برای شورشيان افراطی داعش شده است.

تصرف این گذرگاه‌ها باعث تسهیل ورود اسلحه و سایر تجهیزات نظامی به خاک عراق برای شورشیان خواهد شد.

بر اساس گزارش‌ها، نيروهای داعش در جريان دو روز خشونت در شهرهای راوا و آنا در استان انبار، ۲۱ تن از رهبران محلی را به ضرب گلوله کشتند.

دولت عراق گفته است که نيروهای اين کشور از شهرهای ياد شده عقب نشينی «تاکتيکی» داشته‌اند. شورشيان داعش در حال حاضر چهار شهر مهم استان انبار را که در مرز با سوريه قرار دارد در کنترل خود دارند.

از زمان تصرف موصل، دومین شهر بزرگ عراق، توسط این گروه در اوایل ماه ژوئن، دولت اسلامی عراق و شام بخش‌های بزرگی از غرب و شمال عراق را به تصرف خود در آورده است.

داعش می‌گويد که در صدد تشکيل دولت اسلامی عراق و شام است که بازگشت به خلافت اسلامی در سده‌های اوليه ظهور اسلام است. اين گروه در حال حاضر دست برتر را در ميان شورشيان سوری دارد که عليه حکومت بشار اسد می‌جنگند.

واشينگتن از کشورهای عربی خواسته است تا بر رهبران عراق فشار آورده که به سرعت يک دولت وحدت ملی تشکيل دهند و اينکه تهديد داعش علاوه بر عراق، آن کشورها را نيز تهديد می‌کند.

باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا، روز یکشنبه، اول تیرماه در سخنانی با اشاره به تهدید گروه داعش گفت: «ما در کل مراقب اوضاع هستيم. مسئله اين است که در حال حاضر اين گروه عراق را تهديد می‌کند ولی می‌تواند در خاک برخی از متحدان‌مان نظير اردن نیز رخنه کند».

وی که در برنامه «رو در رو با مردم» در شبکه سی‌بی‌اس سخن می‌گفت، تاکيد کرد که «اين شورشيان سنی يکی از تهديدات عليه آمريکا هستند که بايد مقابل آنها ايستاد».

اوباما افزود: آمريکا نمی‌تواند به تنهايی به مقابله با اين نيروهای افراطی در خاورميانه برخيزد بلکه استراتژی آمريکا بايد همکاری با کشورهای منطقه باشد تا آنها بتوانند امنيت خود را تقويت کنند.

رهبران آمريکا بارها خواستار کناره گيری نوری المالکی، نخست وزير شيعه عراق، از سمت خود شده‌اند و ترديد دارند که وی بتواند عراق را پس از عقب نشينی نيروهای آمريکايی از اين کشور در سال ۲۰۱۱، بازسازی کند.

این در حالی است که ایران قویا از آقای مالکی حمایت کرده و روز یکشنبه نیز، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به آمریکا هشدار داد که از مداخله در امور عراق خودداری کند.

رادیوفردا: عربستان سعودی روز چهارشنبه در نشست وزرای خارجه سازمان همکاری کشورهای اسلامی در جده به ايران اخطار داد که در بحران عراق مداخله نکند و گفت که اين‌مساله می‌تواند به جنگ داخلی کاملی در عراق و فراتر از مرزهای عراق بينجامد.

از سوی ديگر هوشيار زيباری، وزير خارجه عراق روز چهارشنبه پس از نشست وزرای خارجه سازمان همکاری کشورهای اسلامی در جده، پايتخت عربستان سعودی به خبرنگاران گفت ايرانی‌ها از همان ابتدای حمله داعش گفته‌اند که آماده هر نوع حمايت و همکاری امنيتی و نظامی هستند و او نمی‌تواند اسم اين کار ايران را مداخله بگذارد.

راديو فردا در اين باره با تئودور کاراسيک، مدير انستيتو تحليل مسائل نظامی خاورنزديک و خليج فارس در دبی گفت‌وگو کرده است.

آقای کاراسيک تحليل شما درباره اختلاف ايران و عربستان سعودی بر سر عراق چيست؟

اين نزاع مشخصا به‌دليل تقسيم‌بندی شيعه و سنی و در نتيجه پيشرفت‌های داعش در عراق پيش آمده. ايران با اينکه به همکاری در عراق دعوت شده و از اين همکاری با نامی غير از مداخله نام برده شده، مشخصا درحال آماده کردن صحنه برای مداخله در خاک عراق است. از نظر عربستان سعودی، مداخله ايران در عراق موجب افزايش تنش‌ بين رياض و تهران خواهد شد. اين درست در زمانی است که ايران و عربستان تلاش کرده‌اند روابط تيره خود را که به‌دليل اختلاف بر سر يمن و سوريه پيش آمده بود، بهبود ببخشند. حالا اين روابط تغيير می‌کند زيرا اختلاف‌های قومی بيشتر و بيشتر می‌شوند.
تئودور کاراسیک: رياض دوست ندارد يک دولت سنی افراطی، بغداد را بگيرد و از طرف ديگر مداخله ايران در عراق را هم برنمی‌تابد زيرا ايران به گفته عربستان ممکن است تا مرزهای کويت پيش‌رود.
​​

نوری المالکی، نخست‌وزير عراق و بعضی از مقام‌های ايرانی در چند ماه اخير عربستان سعودی و چند کشور حاشيه خليج‌فارس را به حمايت از داعش متهم کرده‌اند. عربستان سعودی گفته خود از تروريسم آسيب ديده و داعش را گروهی جنايتکار می‌داند. موضع واقعی عربستان سعودی در قبال داعش چيست؟

وقتی به داعش نگاه می‌کنيم، می‌بينيم که اين گروه، گروه تروريستی و جنايتکاری است زيرا برپايه فعاليت‌های جنايتکارانه مانند قاچاق، سرقت بانک‌ها، گروگان‌گيری و باج‌خواهی بنا شده و تغذيه می‌شود.

اين گروه ثروتمندترين گروه تروريستی در تاريخ است. گزارش شده داعش بيش از يک و نيم ميليارد دلار سرمايه دارد. اين واقعيت از سوی بعضی از کارشناسان اينطور استنباط شده که بر اساس مساله رشوه که در عراق وجود دارد، داعش درحقيقت می‌تواند بغداد را بخرد. اين چيزی است که عربستان سعودی دوست ندارد اتفاق بيفتد. رياض دوست ندارد يک دولت سنی افراطی بغداد را بگيرد و از طرف ديگر مداخله ايران در عراق را هم برنمی‌تابد زيرا ايران به گفته عربستان ممکن است تا مرزهای کويت پيش‌رود.

عربستان جدا از اينکه از مداخله ايران در عراق نگران است، از همکاری آمريکا و ايران برای مقابله با داعش هم نگران است. از طرف ديگر جان کری، وزير خارجه آمريکا روز پنج‌شنبه احتمال همکاری واشنگتن و تهران در عراق را منفی دانست اما گفت ممکن است دو کشور در اين‌باره تبادل اطلاعات کنند. عربستان در مورد همکاری ايران و آمريکا چه موضعی دارد؟

مشکل اين است که اين اتفاق يعنی اينکه آمريکا و ايران درباره آنچه در عراق اتفاق می‌افتد با هم صحبت کنند، دشوارترين و بدترين سناريو را برای عربستان سعودی بوجود آورده. مساله اين است که از ديد عربستان، آمريکا و ايران به استراتژی فوق‌العاده‌ای دست پيدا خواهند کرد که امنيت ملی عربستان را تضعيف خواهد کرد و اين استراتژی ايران را در عراق قوی‌تر خواهد کرد. حتی قوی‌تر از آنچه هم‌اکنون در سوريه است.

رادیوفردا: باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا روز پنجشنبه، ۲۹ خرداد، به ایران هشدار داد که اگر سیاست‌هایش در منطقه را تنها در چارچوب فرقه‌ای تعریف کند، آنگاه باید در «بسیاری از نقاط» خاورمیانه بجنگد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای اوباما گفته است که اگر دولت ایران خود را، تنها یک نیروی نظامی متعلق به شیعیان منطقه بداند، شرایط در خاورمیانه رو به وخامت خواهد گذاشت.

آقای اوباما در جریان سخنرانی‌اش به نقش «سازنده» ایران در آرام کردن شرایط بحرانی عراق اشاره کرد و گفت ایران زمانی می‌تواند این نقش را ایفا کند که از دولت عراق بخواهد بدل به دولتی «یک‌پارچه و متحد» شود و حقوق و منافع همه افراد،‌ چه شیعیان، چه سنی‌ها و چه کردها در آن مغتنم شمرده شود.

نمایندگانی از ایران و آمریکا روز ۲۶ خرداد، در حاشیه نشست پنجم وین، با هم درباره بحران عراق و هجوم شورشیان داعش تبادل نظر کردند.

رادیوفردا: در پی پیشروی‌های اخیر گروه سنی‌مذهب داعش در عراق، حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، روز چهارشنبه ۲۸ خرداد هشدار داد که ایران برای حفاظت از اماکن مقدس شیعیان در عراق «از هیچ کوششی دریغ نخواهد کرد.»

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، حسن روحانی که در لرستان سخن می‌گفت با اشاره به آرامگاه‌های امامان شیعه در کربلا، نجف، کاظمین و سامرا نسبت به امنیت این اماکن خطاب به کسانی که وی از آنان با عنوان «ابرقدرت‌ها، مزدوران، آدم‌کشان و تروریست‌ها» یاد کرد هشدار داد.

وی در این باره اعلام کرد که ایران «برای حراست از عظمت عتبات مقدسه از هیچ کوششی دریغ نخواهد کرد.»

رئیس جمهوری ایران در ادامه با بیان این که «مردم ایران اعلام آمادگی کرده که از حرم ائمه اطهار در عراق دفاع می‌کنند و تروریست‌ها را سر جای خود می‌نشانند»، گفت: «در طومارهای فراوان مردم برای دفاع از حرم مطهر ائمه اطهار اعلام آمادگی کرده‌اند.»

پیشتر وزارت خارجه ایران گفته بود که با هرگونه دخالت نظامی خارجی در عراق مخالف است.

در همین حال اما حسن روحانی پیش از این طی هفته جاری اعلام کرده بود که اگر عراق از ایران کمک بخواهد٬ ایران «در چارچوب قوانین بین‌المللی» آماده ارائه کمک است.

گروه تندروی سنی‌مذهب موسوم به دولت اسلامی عراق و شام یا همان «داعش»، با پیشروی‌های جدیدی که در عراق داشته موجبات نگرانی غرب و ایران را فراهم آورده و در روزهای اخیر خبرهایی در ارتباط با احتمال انجام گفت‌وگو میان ایران و غرب درخصوص نحوه رویارویی با این خطر منتشر شده‌ است.

در حالی که ایران از حامیان حکومت عراق به شمار می‌رود٬ عربستان و قطر حکومت نوری المالکی را در ایجاد بحران در عراق مقصر دانسته و این تنش را ناشی از «فرقه‌گرایی» حکومت شیعه عراق می‌دانند.

رئیس سازمان بسیج: ما امروز درگیر یک جنگ بزرگ هستیم

روز چهارشنبه محمدرضا نقدی، رئیس سازمان بسیج مستضعفین، نیز با اشاره به تحولات عراق گفت: «آمریکا خود معرکه داعش را به راه انداخته و از ضعف دولت عراق استفاده کرد و سرویس اطلاعاتی آنها با اکراد تماس گرفته تا در این معرکه عقب‌نشینی کنند و خود صحنه را مدیریت می‌کنند.»

به گزارش خبرگزاری مهر، وی که در رامسر سخن می‌گفت افزود: «ما امروز درگیر یک جنگ بزرگ هستیم که بسیار سنگین‌تر و عظیم‌تر از دفاع مقدس است و دشمنی که خود را در آستانه زوال و نابودی می‌بیند همه توان را به صحنه آورده‌است تا ما را به زانو درآورد.»

بی‌بی‌سی: گزارش‌ها حاکی است که نیروهای داعش بخش‌هایی از شهر بعقوبه در ۶۰ کیلومتری بغداد را تصرف کرده‌اند

نبرد سنگین بین نیروهای ارتش عراق با شبه‌نظامی‌های سنی “دولت اسلامی عراق و شام” که در روزهای گذشته به پیروزی‌های چشمگیری دست یافته‌اند، ادامه دارد.

بر اساس گزارش‎‌ها بخش‌هایی از شهر سنی‌نشین بعقوبه، مرکز استان دیاله در ۶۰ کیلومتری بغداد به دست شورشیان افتاده است.

آمریکا قصد دارد ۲۷۵ نفر از نیروهای متخصص نظامی خود را به عراق اعزام کند. این نیروها رسما وظیفه حفاظت از کارمندان سفارتخانه بزرگ این کشور در بغداد را به عهده خواهند داشت.

در این حال نچیروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم خودمختار کردستان عراق به بی‌بی‌سی گفت، ممکن است که همه عراق نتواند در آینده به صورت یک کشور باقی بماند.

او گفت بازگشت به شرایط پیش از پیروزی‌های داعش که از هفته پیش به سرعت تکریت و موصل را گرفت و روز دوشنبه تلعفر را به تصرف خود درآورد، بسیار دشوار خواهد بود.

خبرهای رسیده از بعقوبه، مرکز استان دیاله در شمال بغداد حاکی است که شبه‌نظامی‌های سنی چندین محله شهر را به تصرف خود درآورده‌اند و با اشغال مرکز پلیس شهر اسلحه‌های زیادی به‌دست آورده‌اند.

با وجود این منابع امنیتی در بعقوبه به بی‌بی‌سی گفتند که نیروهای دولتی عراق هنوز کنترل شهر را به دست دارند.

بر اساس گزارش‌های رسیده از تلعفر، در غرب موصل در استان نینوا که از نظر استراتژیک مهم است، نیروهای کمکی وارد شهر شده‌اند تا با همکاری نیروهای دولتی مستقر بکوشند که کنترل شهر را دوباره به دست بگیرند. نیروی هوایی عراق هم چندین حمله به این شهر داشته است.

شهر ۲۰۰ هزار نفری تلعفر، با جمعیتی مخلوط از شیعه و سنی که بین موصل و مرز سوریه قرار دارد در سحرگاه روز دوشنبه سقوط کرد و به دست نیروهای شورشی افتاد. ساکنان این شهر عمدتا از ترک های عراق هستند.
سربازان آمریکایی

آمریکا قصد دارد ۲۷۵ نیروی متخصص نظامی برای حفاظت از سفارتخانه‌اش به عراق اعزام کند

در استان انبار در غرب بغداد یک هلیکوپتر دولتی بر اثر شلیک پیکارجویان داعش در نزدیکی شهر فلوجه سقوط کرد. آنها می‌گویند که تانکهای زیادی را برای نبرد به این منطقه فرستاده‌اند. آنها همچنین می‌گویند که نیروهای دولتی مستقر در یک پادگان نظامی در نزدیکی رمادی، پایتخت این استان فرار کرده‌اند.

گزارش‌ها حاکی است که قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران برای مشورت و هماهنگی با نیروهای شبه‌نظامی شیعه (داوطلب) در بغداد است.

در کنار مذاکرات در مورد مسائل هسته‌ای ایران در وین، مقامات آمریکایی با همکاران ایرانی خود گفتگوی کوتاهی هم در باره مسائل عراق داشتند اما آنها گزارش‌ها در مورد هرگونه همکاری نظامی را مردود شمردند.

سازمان ملل می‌گوید که جنگجویان سنی از زمان شروع پیکارها در هفته گذشته صدها نفر را بدون محاکمه اعدام کرده‌اند.

ناوی پیلای، رئیس بخش حقوق بشر سازمان ملل گفت که کشتارهای سازمان‌یافته در شمال عراق می‌تواند جنایت جنگی تلقی شود.
نچیروان بارزانی، نخست وزیر اقلیم کردستان عراق

نچیروان بارزانی گفت که دولت شیعه عراق به مناطق سنی‌نشین کشور کم‌توجهی می‌کرد، و آنزمان راه حل سیاسی تنها راه موجود بود

این تفسیر خانم پیلای بعد از انتشار تصاویر اعدام دسته‌جمعی توسط پیکار‌جویان سنی در اینترنت منعکس شد.

نچیروان بارزانی، نخست وزیر اقلیم کردستان عراق در مصاحبه خود با بی‌بی‌سی گفت که دولت شیعه عراق به مناطق سنی‌نشین کشور کم‌توجهی می‌کرد، و آنزمان راه حل سیاسی تنها راه موجود بود.

او گفت ایجاد یک منطقه خودمختار سنی می‌تواند به حل بحران کمک کند و ادامه داد: “باید تصمیم را به ساکنان مناطق سنی‌نشین واگذاریم ولی فکر می‌کنم برای آنها هم بهترین مدل همین باشد. اول باید آنها تصمیم بگیرند که دقیقا چه می‌خواهند… به نظر ما بهترین راه حل، تشکیل یک منطقه خودمختار سنی‌نشین است، مانند آنچه ما در کردستان داریم”.

رادیوفردا: گزارشی تازه در روزنامه وال‌استریت جورنال می‌گوید آمریکا خود را برای گفت‌وگوهای احتمالی با ایران در مورد رخدادهای عراق آماده می‌کند، هرچند به گفته مقام‌های آمریکایی هنوز مشخص نیست این گفت‌وگوها از چه کانالی انجام شود.

در گزارشی که در وب‌سایت این روزنامه منتشر شده و نسخه چاپی آن قرار است روز دوشنبه ۲۶ خرداد (در آمریکا) منتشر شود، به نقل قول از مقام‌های آمریکا اشاره شده است.

بنا بر این گزارش «دولت اوباما گفته است خود را برای گشودن گفت‌وگوهایی مستقیم با ایران بر سر اینکه چگونه دو کشور مخالف (ایران و آمریکا) می‌توانند بر ضد ستیزه‌جویان وارد عمل شوند، آماده می‌کنند».

مقام‌های دو کشور در گفت‌وگوهای پیش‌روی اتمی که از ۲۶ خرداد در وین آغاز می‌شود، به دیدار یکدیگر خواهند رفت، اما اینکه موضوع عراق در پایتخت اتریش به شکلی مطرح شود، مشخص نیست.

جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده، روز شنبه در لندن گفته بود «هر مذاکره‌ای که انجام شود یا نشود، در حاشیه یا خارج از گفت‌وگوهای اصلی اتمی (در وین) خواهد بود».

به گفته وزیر خارجه آمریکا «ما نمی‌خواهیم [گفت‌وگوها را] به هم بیامیزیم و مخلوط کنیم.»

از سوی دیگر خبرگزاری فرانسه گفته است کاخ سفید از نشان دادن واکنش به گزارش منتشر شده سرباز زده، اما آن را رد نکرده است.

همزمان مرضیه افخم، سخنگوی وزارت خارجه ایران، عصر یک‌شنبه گفت تهران «قویا با دخالت نظامی آمریکا در عراق مخالف است».

باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، ضمن حمایت از دولت عراق، گفته است در مقابله با اسلام‌گرایان «داعش» همه گزینه‌ها را مد نظر دارد.

از سوی دیگر حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، ۲۴ خرداد ماه گفته بود «همه کشورها باید کمک کنند تا با داعش مقابله شود. آمریکا هم در این زمینه هنوز اقدامی نکرده است. هرگاه آمریکا علیه داعش اقدامی کرد، می‌شود درباره همکاری با این کشور فکر کرد.»

آقای روحانی در بخشی دیگر از سخنان خود گفته بود «عراق خود قادر است تروریسم را دفع کند اما اگر از ایران کمک بخواهد ایران در چارچوب قوانین بین‌المللی آماده دادن هرکمکی است.»

او در عین حال گزارش‌های مربوط به ورود نیروهای ایرانی به عراق را تکذیب کرده اما افزوده بود ممکن است کسی از ایران نظر مشورتی خواسته باشد.

اشاره به گزارشی است که پیشتر در همین روزنامه، وال‌استریت جورنال، منتشر شده و با اشاره به نقل قول‌های مقام‌های ایرانی، از اعزام دو گردان از نیروهای سپاه قدس به عراق گفته شده بود.

وال‌استریت جورنال، از قول مقام‌های دفاعی آمریکا و دیپلمات‌های عرب، نقل کرده است که توافق [احتمالی] ایران و آمریکا بر سر عراق، برای هر دو طرف «فرصت‌ها و خطرهایی» را همراه می‌آورد.

«تصاویر اعدام دست‌جمعی به دست داعش»

گزارش‌ها از «عملیات گسترده» نیروهای عراقی علیه شبه‌نطامیان داعش که نقاطی از عراق را به تصرف خود در آورده‌اند، حکایت دارد.

همزمان تصاویری (در بالا) منتشر شده منسوب به عملکرد شبه‌نظامیان «دولت اسلامی عراق و شام» که در آنها اعدام دست‌جمعی و گروهی ده‌ها تن از اسیران نشان داده می‌شود.

این تصاویر ده‌ها نفر را نشان می‌دهد که دستشان بسته شده، روی زمین دراز کشیده‌اند و اعضای داعش در حال گلوله‌باران آنها هستند.

شبکه خبری سی‌ان‌ان می‌گوید در حساب توئیتری منتسب به داعش گفته شده این گروه ۱۷۰۰ نفر از شیعیان را اعدام کرده است. این حساب روز یک‌شنبه از کار افتاد.

در بیانیه‌ای که وزارت خارجه ایالات متحده در این مورد منتشر کرده، این عمل «وحشتناک» عنوان شده و از آن به عنوان «تصویری واقعی از عطش این تروریست‌ها به خونریزی» نام برده شده است.

وزارت خارجه آمریکا گفته با وجود آنکه نمی‌تواند اصالت تصاویر را تائید کند، اما یکی از اصول اولیه داعش این است که در قلب عراقی‌ها هراس و میانشان جنگ فرقه‌ای ایجاد کند.

وزارت خارجه آمریکا در عین حال در روز یک‌شنبه اعلام کرد که سفارت آن کشور در بغداد بخش قابل توجهی از کارکنان خود را تخلیه خواهد کرد.

در همان شب یک‌شنبه ده‌ها نفر در پی بمب‌گذاری‌ در بغداد کشته و زخمی شدند.