اخبار

عصرایران: من بیش از 20 سال است که با سردار سلیمانی ارتباط نزدیک دارم.

وزیر امور خارجه ایران بر این باور است که بخش عظیمی از جامعه ما جلیلی موافق نیست وگرنه به او رأی می‌دادند

به گزارش عصر ایران، ظریف وزیر خارجه دولت یازدهم در گفت و گو با انتخاب در مورد مسائل مختلفی اظهار نظر کرد. ظریف در این گفت و گو لحظه ای که خبر فوت آیت الله هاشمی را شنید، می گوید و آخرین گفتگویش با ایشان را روایت می کند.

وی در این گفتگو به سابقه ی آشنایی خود با حاج قاسم سلیمانی و نگاه غربی ها به او نیز می پردازد. او همچنین به ماجرای جنجالی انتشار سخنان کذب منتسب به خود در مجلس اشاره می کند و از نحوه ی مذاکره ی سعید جلیلی می گوید.

نحوه ی اطلاع مقام معظم رهبری از مذاکرات هسته ای، شایعه کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری، حضور در دولت بعدی روحانی، نگاه مردم ایران به روسیه و بسیاری مسائل دیگر، از جمله سئوالاتی است که ظریف به آن پاسخ می می دهد.

اهم این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید:

– من حتماً لیاقت محبت‌هایی که حضرت آقا نسبت به بنده در طول 27 یا 28 سال گذشته داشتند را ندارم، شاید اولین باری که من خدمت ایشان رسیدم زمانی بود که کارمند محلی در نیویورک بودم و البته به عنوان کارمند محلی مسئول نمایندگی بودم که از اتفاقات نادر تاریخ دیپلماسی هر کشوری است و ایشان به عنوان رئیس‌جمهور برای مجمع عمومی تشریف آورده بودند ؛ از آن زمان محبتی که آقا به من داشتند ، محبت ویژه‌ای بوده است که حتماً لایق آن نبودم

– من معمولاً یک عادت دارم که درخواست جلسه نمی‌کنم مگر اینکه بفرمایند کاری با من دارند که خدمت ایشان برسم اما یک سعادتی دارم که قبل از ملاقات‌های خارجی آقا، فرصتی می دهند و چند دقیقه‌ای خصوصی خدمت ایشان هستم. لذا این فرصت همیشه برای ما غنیمت بود و جلساتی که در خدمت ایشان هستیم کم‌وبیش وجود دارد، هر وقت هم که نیاز باشد ایشان بخواهند یا بنده درخواست کنم به محضر ایشان شرفیاب می‌شویم

-من مجبورم چندین بار در طول جلسه هیئت دولت از جلسه خارج شوم تا موبایلم را چک کنم تا ببینم چه اتفاقی افتاده است. چون ایمیل ها و کانال‌های خبری و تماس‌هایی که ممکن است با من گرفته شود و یا پیام‌هایی که گذاشته شده باشد، در تلفن همراه من است. فکر می‌کنم بعد از نماز بود ، بعد از ساعت پنج و نیم، حدود یک ربع به شش ، اول آمدند و آقای دکتر هاشمی را بردند و ایشان چیزی نگفتند و رفتند ؛ من می‌دانستم آقای هاشمی برای چه رفتند ، اتفاقی نبود که بابت آن تعجب می‌کنیم و برای همه ما و آقای هاشمی این اتفاق می‌افتد که کاری پیش بیاید و برویم . من از جلسه بیرون رفتم که خبرها را چک کنم ، یک خبر را دیدم که نوشته بود آقای آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به خاطر مشکل قلبی به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شدند ؛ خود بیمارستان شهدای تجریش جای سوال داشت.ایشان باید به سایر بیمارستان‌ها مراجعه می‌کردند که بخش‌های ویژه دارد و مشخص بود که یک حالت اضطراری وجود داشته است؛ من فوراً داخل آمدم و به آقای واعظی که دوست قدیمی و همکار من بودند گفتم : اتفاقی برای آقای هاشمی افتاده است، ببینید چه خبر است. آقای واعظی بیرون آمدند و برگشتند و گفتن که ظاهراً ایشان مدتی است که حالشان خوب نیست ؛ همان وقت با آقای دکتر هاشمی صحبت کردند و ایشان گفتند که دکترها در تلاش هستند که ایشان را احیا کنند ولی جواب نمی‌دهد و نمی‌شود. آقای دکتر روحانی فکر می‌کنم بعد از نماز تعهد قبلی داشتند و در دولت نماندند و بعد که ایشان متوجه شده بودند که حال آقای هاشمی خوب نیست، به بیمارستان رفته بودند. آقای جهانگیری در ساعت 7:15 که حدوداً 45 قبل از وقت معمول تعطیلی جلسه دولت است، خیلی با حالت آشفته جلسه را تعطیل کرد و گفتند: خبر خیلی بدی دارد اتفاق می‌افتد، دعا کنید که این اتفاق نیفتد. ما می‌دانستیم اما بعضی از همکاران در دولت که بیشتر درگیر بحثی که در جلسه هیئت دولت بودند بیرون نرفته بودند و خبرها را چک نکرده بودند خبر نداشتند . به یاد دارم سوار ماشین که شدم تا حدود ساعت هفت و نیم سوره حمد می‌خواندم که خداوند شفای ایشان را دهد . متأسفانه حدود ساعت هفت و نیم بود که خبردار شدیم این اتفاق افتاده است

-در هنگام دفن به داخل ضریح نرفتم. ما خدمت حاج سیدحسن آقای خمینی بودیم ، آقای جهانگیری، بنده و چندی از دوستان بودند ؛ ایشان تصمیم گرفتند که همان جا در زیر پاویون بایستند، زمانی که دفن صورت گرفته بود به احترام ایشان ایستادیم و بعضی از دوستان از پشت، داخل ضریح رفتند ولی ما چون در خدمت ایشان بودیم همان جا ایستادیم و از دور ناظر بودیم

-بزرگ‌ترین استوانه انقلاب یار امام و یار رهبری از دست ما رفت .من افتخار خدمت در محضر حضرت آیت‌الله هاشمی را از زمانی که معاون نمایندگی نیویورک بودم در اواخر دهه 60 و ابتدای دهه 70 داشتم ؛ مخصوصاً در بحث‌های مربوط به اجرای بند 6 قطعنامه 598 تعیین متجاوز و بحث‌های جانبی دیگر ارتباطات مستقیم ، نفر به نفر خدمت ایشان داشتم . بعد از آن در دورانی معاون وزیر خارجه بودم آقای هاشمی همیشه نسبت به من محبت داشتند ، در زمانی که مذاکرات هسته‌ای بود آقای هاشمی از بزرگ‌ترین حامیان ما بودند .

— به هر حال کار جدیدی در این دوره شکل گرفته که ما خیلی به آن عادت نداشتیم ، عادت ما این بود که صرفاً مقاومت کنیم و این مقاومت را به شکل خیلی بارزی نشان دهیم ، عادت نکردیم که مذاکره نوعی از مقاومت است و در خود مذاکره شما ناگزیر از مقاومت هستید . من به شما عرض می‌کنم که اجرای برجام شاید از خود مذاکره بیشتر از ما وقت گرفته، به خاطر اینکه آن هم مقاومت است و هر طرفی در اجرا تلاش می‌کند حداقل مورد نیاز را ارائه دهد . ما هیچ وقت دنبال بمب هسته‌ای نبودیم لذا آمریکایی‌ها می‌توانند ادعا کنند که به آنچه که می‌خواستند رسیدند اما واقعیت امر این است که آنها می‌خواستند ایران یک سانتریفیوژ هم نداشته باشد . می‌خواستند یک برنامه تحقیق و توسعه نداشته باشیم و تا روزهای آخر مذاکرات اصرار می‌کردند ایران می‌تواند فقط کار تحقیق و توسعه روی IR1 انجام دهد که ما گفتیم IR1 از رده خارج شده و ما نه‌تنها کار تحقیق و توسعه روی آن نداریم ، کار ساختن آن را هم نداریم و برای ما فایده‌ای ندارد. اگر ما بخواهیم IR1 مورد نیاز بوشهر را تأمین کنیم چهار ساختمان مثل نطنز باید بسازیم و آنها را پر IR1 کنیم تا بتوانیم 190000 سو بگیریم، چون کل ساختمان نطنز می‌توانست پنج یا 4000 سو IR1 به ما بدهد . لذا ما اصرار داشتیم روی تحقیق و توسعه پیشرفت کنیم و آنها اصرار داشتند که روی IR1 کار کنیم. چند روز پیش IR8 را تزریق کردیم که بهترین سانتریفیوژ بود که داشتیم، لذا آنها هم در طول مذاکره ناگزیر شدند چیزهایی که نمی‌خواستند را بپذیرند و هم در طول اجرا. لذا ما یک تلاش دشوار در این مدت داشتیم. برخی دوستان در داخل مقاومت را در تعامل نکردن می‌دانستند نه تعامل و این نگرانی‌هایی برای بعضی‌ها ایجاد می‌کرد که بنده می‌خواهم خوش‌بینانه نگاه کنم . البته انسان باید به برادر مسلمان خود همیشه با دید حسن‌نیت نگاه کند ، لذا یک نگرانی‌هایی ایجاد شد و ملاحظات سیاسی داخلی وجود داشت، برای همین بحث برجام به موضوع داغ جامعه تبدیل شد؛ و این هیچ وقت خوب نیست که موضوع سیاست خارجی به بحث داغ جامعه تبدیل شود ولی متأسفانه این اتفاق افتاد و آنچه که من نگران هستم تخریب خودم و همکارانم نیست. البته نمی‌توانم از طرف همکارانم صحبت کنم اما اطمینان دارم که همکارانم این آمادگی را به پیروی از آن درسی که همه ما از آقای هاشمی رفسنجانی گرفتیم دارند که ما باید هزینه نظام شویم نه نظام هزینه ما . ما باید هزینه رهبری شویم نه رهبری هزینه ما . این اعتقاد را همیشه ما داشتیم لذا خیلی سخت نبود ، آن چیزی که برای ما سخت بود این بود که این تخریب‌ها روی مذاکره تأثیر می‌گذاشت . بعضی وقت‌ها، برخی صحبت‌ها که در داخل می‌شد ، دوستان می‌گفتند که خوب است و نشان می‌دهد که خارجی‌ها می‌بینند که در داخل اختلاف نظر هست و دیدگاه‌های متفاوتی است که واقعاً هم است اما بعضی وقت‌ها خارجی ها پیام‌های غلطی می‌گرفتند ؛ چون دوستان ما در تخریب از یک محدوده فراتر می‌رفتند و طوری وانمود می‌کردند که تیم مذاکره‌کننده تیمی است که اصلاً تعلقی به مقاومت ندارد ، تعلقی به خواسته‌های ملت ندارد و این‌گونه به دروغ و به اشتباه گروهی را به مذاکره‌کننده خارجی معرفی می کردند که حتماً به منافع ضرر می زد. البته من یقین دارم که برخورد ما در طول مذاکرات این توهم را از آنها دور کرده بود اما بالاخره تحت تأثیر قرار گرفتند . یا مثلاً اقدامی که در مرحله آخر برای افشا کردن بحث‌های سری و محرمانه ما در جلسه خصوصی اعضای کمیسیون اتفاق افتاد، دست همکاران من را در مذاکرات بعدی خیلی پایین آورد. بالاخره یک سری حرف‌ها از قول من منتشر کرده بودند که درست خلاف حرفی بود که قرار بود همکاران من در مذاکرات مطرح کنند و این فضاسازی‌ها از این جهت برای ما سنگین بود وگرنه بالاخره وقتی شما کار را انجام می‌دهید باید توقع داشته باشید که گروهی با آن مخالفت کنند ؛ مخصوصاً اگر این کار کمتر سابقه داشته باشد.

-یک قصه معروف داریم که دزدی سر یک کیسه رفت و دید بسم‌الله بر روی آن نوشته شده و در ادامه نوشته که خداوندا من مالم را به تو سپردم. دزد پول را در همان جا گذاشته و گفت: من دزد اموال هستم و دزد عقیده نیستم. من نمی‌دانم بعضی از دوستان ما چطور حاضر می‌شوند با اعتقادات مردم بازی کنند و بعد ادعای انقلابی گری و طرف‌داری از ارزش‌ها را داشته باشند . امیدوارم واقعاً آن طرف خیال می‌کرده که برای اتفاقی که او فکر می‌کرد ناراحت شدم.

ظریف: با قطعیت می گویم، هیچگاه کاندیدای ریاست جمهوری نمی شوم/ ‎اتفاق اخير کمیسیون امنیت ملی دست ما را در مذاکرات بعدی بست / براي جلسه با رهبري درخواست نمي‌دهم

-من با اینکه به زبان عربی و فرانسه نمی‌توانم صحبت کنم ، اما بعضی وقت‌ها ایراد ترجمه را می‌گیرم ، چه برسد به زبان انگلیسی که این توان را دارم و امکان پذیر نیست که چنین کاری صورت بگیرد . دوستان ما باید به زبان به عنوان یک ابزار نگاه کنند نه به عنوان یک چیزی که هویت یک فرد را در این ماجرا معامله کند. حتماً این‌طور نیست ، در تمام مذاکرات هسته‌ای تصوراتی می‌شود ؛ مثلاً دو یا سه دقیقه در برابر دوربین بعضی از همکاران خارجی من به زبان محلی صحبت می‌کنند، برخی هم فکر می‌کنند در مذاکره هم همین طور است . در تمام مذاکرات هسته‌ای ، هم وزیر خارجه روسیه وهم وزیر خارجه فرانسه به انگلیسی مذاکره می‌کردند و کسی به غیر از زبان انگلیسی صحبت نمی‌کرد مگر اینکه زبان انگلیسی بلد نباشند. یعنی اگر کسی نمی‌توانست انگلیسی صحبت کند، به زبان انگلیسی صحبت نمی‌کرد ، این هم از آن نشانه های غلط است که به خارج می‌فرستند که تصور شود صحبت کردن به انگلیسی که ابزار ارتباط است، منافع ملی را به خطر می‌اندازد و ضدارزش است. اگر طرف مذاکره شما احساس کند که شما برای هر حرکت، ناگزیری که با یک هجمه وسیعی روبرو باشید حتماً با شما برخورد مناسب نمی‌کند

-اتفاق عجیبی نیست که ما بگوییم اشتباه کردیم . ما هر روز اشتباهات متعددی می‌کنیم ولی آن‌جور که اقای کریمی قدوسی فرموده بودند من نگفتم؛ من نه در مذاکرات برجام و نه در مورد موارد دیگر ، بلکه در مورد یک اظهارنظر عمومی، گفتم این اظهار نظر من درست نبوده و اشتباه بود. مثل اینکه دوستان ما از شنیدن کلمه اشتباه خیلی مشعوف شده بودند ، من هنوز اعتقاد دارم حرف‌هایی که در کمیسیون زدم حرف‌های محرمانه است .نه اینکه از مردم محرمانه باشد، این را بعضی‌ها با مقداری فضاسازی در تلاشند که افکار عمومی را دراین باره تحریک کنند . همه دولت‌ها در برابر طرف‌های مقابل حرف محرمانه دارند ، برای همین در وزارت خارجه اسناد محرمانه وجود دارد و یک ساز و کار عظیم به صورت محرمانه وجود دارد. برای چه محرمانه است ؟ از مردم محرمانه نیست، از طرف مقابل محرمانه است. یعنی طرف مقابل نباید استراتژی شما را بداند.

– مثلاً اقدامی که در مرحله آخر برای افشا کردن بحث‌های سری و محرمانه ما در جلسه خصوصی اعضای کمیسیون اتفاق افتاد، دست همکاران من را در مذاکرات بعدی خیلی پایین آورد. بالاخره یک سری حرف‌ها از قول من منتشر کرده بودند که درست خلاف حرفی بود که قرار بود همکاران من در مذاکرات مطرح کنند و این فضاسازی‌ها از این جهت برای ما سنگین بود وگرنه بالاخره وقتی شما کار را انجام می‌دهید باید توقع داشته باشید که گروهی با آن مخالفت کنند ؛ مخصوصاً اگر این کار کمتر سابقه داشته باشد

-دوستان با این روش خودشان را بی‌اعتبار می‌کنند اول باید متن را بخوانند، حالا که متأسفانه برادر ما متن را منتشر کرد ، بروند و متن را بخوانند و ببینن متن چیست

-واکنش به سخنان جلیلی: من امیدوارم از سر دلسوزی باشد ولی حتماً با ایشان موافق نیستم و سیاست‌هایی هم که ایشان دنبال کردند نه تنها من موافق نیستم بلکه یک بخش عظیمی از جامعه ما موافق نیست وگرنه به او رأی می‌دادند

-موضوعات مهمی که در مذاکرات جریان داشت به محضر مقام معظم رهبری گزارش می‌شد ، اینکه ایشان در مورد جزئیات اظهارنظر می‌کردند درست نیست. ایشان در مورد جزییات اظهار نظر نمی‌کردند اما خطوط کلی را مشخص می‌کردند ، با این حال، ما جزئیات را هم به ایشان گزارش می‌دادیم ؛ اما شأن رهبری ورود به آن جزئیات نبود و ایشان خطوط کلی مشخص می‌کردند. وقتی ما خدمت ایشان می‌رفتیم ، به صورت مکتوب و شفاهی گزارش تقدیم می‌کردیم. مثلا در مورد موضوعات مذاکرات صحبت می‌کردیم که مثلاً با تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا چه کار کنیم ، با تحریم‌های داخلی آمریکا چه کار کنیم ، نقش کنگره را چه کار کنیم. ما کلیات را خدمت ایشان عرض می کردیم و پیشنهاد خودمان را خدمت ایشان مطرح می‌کردیم و ایشان هر وقت مصلحت می دیدند رهنمود می‌دادند و مشخص می‌کردند که چه حوزه‌ای را باید دنبال کنیم اما اینکه ایشان وارد جزییات شوند معمولاً منش ایشان و خط مشی ایشان این نبود که وارد جزئیات شوند اما ما کل ماوقع مذاکره را با ریز جزئیات و متون به محضر مبارک ایشان تقدیم کردیم و وظیفه خودمان را در این حوزه انجام می‌دادیم

— آقای ترامپ نگاه می‌کند و می‌گوید که ایران نباید یک سانتریفیوژ داشته باشد و الان این تعداد سانتریفیوژ دارد . می‌گوید که حتی تا روز آخر سیاست ما این بود که راکتور آب سنگین در ایران نباشد ولی الان این کشور راکتور آب سنگین دارد. سیاست شان این بود که پالایشگاه آب سنگین اراک را ببندند، اما الان پالایشگاه آب سنگین ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدات در دنیا است . سیاست شان این بود که ایران از نظر تحقیق و توسعه به IR1 محدود باشد اما الان IR8 که بهترین سانتریفیوژ است که اخیراً تست گاز شده، را داریم. تا روزهای آخر مذاکره طرف مقابل اصرار می‌کرد ما نمی‌گذاریم IR1 بیشتر داشته باشید و تحقیق و توسعه کنید. متون آن موجود است و حرف هایی که رد و بدل شده نیز وجود دارد. آقای ترامپ می‌گوید که چرا ایرانی‌ها این‌ها را به دست آوردند؟ متوجه نیست که وقتی آدم‌ها وارد مذاکره می‌شوند نمی‌توانند همه چیزی را که می‌خواهند به دست آورند. آمریکایی‌ها خیال می‌کردند که ایران دنبال سلاح هسته‌ای است و ما می‌دانستیم که دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم. حالا می توانند مطمئن شوند که ایران دنبال سلاح هسته‌ای نیست، از طرفی دیگر دوستان ما ممکن است خواست‌های سنگینی داشته باشند و دوست داشتند همه تحریم‌ها برداشته شود . اگر به مذاکره می‌آمدند متوجه می‌شدند که ما قرار بود راجع به مسائل هسته‌ای صحبت کنیم و قرار نبود راجع به حقوق بشر صحبت کنیم. این درحالی است که آنها آمادگی این کار را داشتند و اماده بودند که راجع به موشک صحبت کنند. اگر ما حاضر می‌شدیم که راجع به موشک صحبت کنیم، بحث تحریم‌های موشکی روی میز می‌آمد . ولی ما حاضر نیستیم راجع به بحث موشکی صحبت کنیم و به آنها می گوییم که به شما ربطی ندارد. برنامه دفاعی ما به شما هیچ ربطی ندارد و تحریم موشکی روی میز نمی‌آید

-ما به دلیل مواضع صحیح خودمان حاضر نیستیم راجع به آن موضوعات صحبت کنیم. خطوط قرمزی که نظام برای ما تعیین کرده، مشخص است ،کسی که در مذاکره نبوده همان‌طور که آقای ترامپ در مذاکره نبود نمی‌داند که ما راجع به چه چیزی صحبت کردیم یا جزئیات آن را متوجه نیست و نمی داند چرا این‌قدر طرف امریکایی کوتاه آمده است. اینها متوجه نیستند که آمریکا نتوانست با تحریم ایران را وادار کند که مسیرش را کنار بگذارد ، لذا از روی ناچاری به میدان آمدند. دولت قبلی آمریکا هیچ امتیازی را از روی رغبت به ما نداد و تک تک امتیازاتی که در زمان مذاکره و در زمان اجرا که مهم‌تر از مذاکره بود، گرفتیم با تلاش و کوشش بود. بدعهدی آمریکا، ایرادی است که به ما می‌گرفتند، ولی این نقطه افتخار تیم مذاکره‌کننده است که علیرغم همه این بدبختی‌ها توانسته‌ علی رغم این میزان فشار، با دیپلماسی موفقیت کسب کند و از طرف مقابل امتیاز بگیرد . بدعهدی آمریکا یک صفحه ننگین برای آمریکا است ، ولی یک صفحه زرین برای کشور و مذاکره‌کنندگان و در رأس همه اینها مقام معظم رهبری است که این مسئله را هدایت کرده اند. دوستان ما در اینجا نگاه می‌کنند و می‌گویند که ما توقعات بیشتری از شما داشتیم و دوست داشتیم که همه تحریم‌ها برداشته شود . از طرفی دیگر، آن طرف توقعاتی برای خودشان دارند، به همین دلیل است که همیشه عادت به تحمیل داشته اند و در بحث برجام نتوانستند به ما چیزی تحمیل کنند. این طرف عادت به ایستادگی در همه مواضع داشت و در اینجا احساس می‌کند که همه مواضع به خاطر اینکه خود وارد مذاکره نشده‌اند حاصل نشده است و ایراد می‌گیرد . در صورتی که شما اگر پشت میز مذاکره قرار می گرفتید، متوجه می‌شدید جمهوری اسلامی با عزت و با قدرت مذاکره کرده است. دو سال و نیم این مذاکرات طول کشید ، خب همین‌طور بی‌دلیل مذاکره طول نمی‌کشد. این بدین خاطر بود که ما در ما برابر خواسته‌های آنها مقاومت کردیم و آنها هم در برابر خواسته‌های ما مقاومت داشتند. اما توانستیم در نهایت به یک نقطه تعادل برسیم.

-من بیش از 20 سال است که با سردار سلیمانی ارتباط نزدیک دارم . در مذاکرات مختلف ، وقتی که در مورد عراق ، افغانستان، مذاکره می‌شد و من مسئول هیئت ایرانی بودم . البته ما کمک‌کننده به این مذاکرات بودیم و مذاکره‌کنندگان اصلی خود افغان‌ها بودند. در مذاکراتی که در مورد عراق بود ، قبل و بعد از حمله آمریکا ارتباط بسیار خوب و کاری با سردار سلیمانی داشتم و ایشان را یک شخصیت بسیار فهیم و دلیر می‌دانم که امکان مفاهمه برای بنده با ایشان کاملاً وجود دارد و معتقد هستم که ما همه کارگزاران یک نظام هستیم و نیاز است که همه ما با هم متحد باشیم. بنده و همه دوستان من‌جمله سردار سلیمانی ممکن است تفاوت دیدگاه داشته باشیم اما ما توانسته‌ایم یک رابطه کاری مناسبی را دنبال کنیم و در بحث سوریه و آتش‌بس حلب ارتباط خیلی خوبی داشته باشیم و توانستیم مقداری به مردم محروم و مظلوم فوعه و کفریا که تحت محاصره بودند کمک کنیم. در مذاکرات سه‌جانبه نیز همکاری خیلی خوبی داشتیم و در سایر مذاکرات همکاری خوبی داشتیم و توانستیم منافع کشور را جلو ببریم

— این را با قطعیت می‌توانم بگویم که من هیچ گاه کاندید ریاست جمهوری نخواهم بود چون این توان را در خود نمی بینم

دویچه وله: پس از آزمایش موشکی اخیر جمهوری اسلامی، آمریکا لحن خود در برابر ایران را تندتر کرد. مشاور امنیت ملی ترامپ مسئولیت رفتار “بدخواهانه” ایران را متوجه دولت اوباما کرده و می‌گوید رفتار ایران در خاورمیانه “بی‌ثبات‌کننده” است.

مایکل فلین در نخستین اظهارات خود در برابر افکارعمومی در مقام مشاور جدید امنیت ملی دونالد ترامپ گفت: «ما امروز رسما به ایران اخطار می‌دهیم».

فلین همچنین آزمایش موشکی ایران را اقدامی “تحریک‌آمیز” خواند که ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.

مشاور امنیت ملی ترامپ دولت رئیس جمهوری پیشین آمریکا، باراک اوباما را متهم کرد که “واکنشی متناسب با اقدامات بدخواهانه‌ی تهران از خود نشان نداده است”.

از زمان توافق هسته‌ای پنج کشور دارای حق وتو و آلمان با ایران در سال ۲۰۱۵ میلادی تاکنون، ایران بارها دست به آزمایش‌های موشکی زده است. اما اقدام ایران در روز یکشنبه گذشته (۲۹ ژانویه/ ۱۰ بهمن) نخستین آزمایش موشکی ایران از زمان به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا بود.

“رفتار بی‌ثبات‌کننده” ایران در خاورمیانه

مایکل فلین همچنین گفت به دلیل اینکه “ایران رفتاری گستاخانه پیدا کرده” دولت آمریکا “رسما” به جمهوری اسلامی “اخطار” می‌دهد.

مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا علاوه بر آزمایش موشکی جمهوری اسلامی، حمله‌ی حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن به یک کشتی عربستان سعودی را نیز از دلایل “رفتار بی‌ثبات‌کننده ایران در خاورمیانه” عنوان کرد.
در همین زمینه:
ایران آزمایش موشکی‌ اخیر را تایید کرد
آمریکا آزمایش موشکی ایران را “کاملا غیرقابل قبول” خواند
بررسی “آزمایش موشکی ایران” در شورای امنیت به درخواست آمریکا
نمایش و آزمایش موشک‌های دوربرد در تهران و بندرعباس

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری جدید آمریکا، بارها بر در پیش گرفتن یک سیاست خارجی سختگیرانه‌تر از سوی ایالات متحده تأکید کرده است. البته اینکه این سیاست مشخصا در رابطه با ایران چگونه می‌خواهد اعمال شود، از طریق تحریم‌های اقتصادی یا گزینه‌های نظامی، در سخنان فلین ناگفته ماند.

هم‌زمان خبرگزاری رویترز از قول کریستوفر شروود، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون)، نقل کرده است که موضع و سیاست عمومی آمریکا در قبال ایران پس از آزمایش موشکی جمهوری اسلامی تغییری نکرده است. شروود اما بیش از این توضیحی نداده است.

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، روز سه‌شنبه (۱۲ بهمن/ ۳۱ ژانویه) گفته بود که “جمهوری اسلامی ایران دفاع از خود را به اجازه دیگران موکول نمی‌کند”. او آزمایش‌های موشکی از این دست را “خارج از قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل” دانسته بود.

ایران همواره این ادعا را رد کرده است که با آزمایش‌های موشکی اهدافی اتمی دنبال می‌کند.

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل از ایران می‌خواهد که از ساخت و توسعه موشک‌های بالستیکی که قابلیت حمل کلاهک‌های اتمی را دارند تا هشت سال بپرهیزد.

بی‌بی‌سی: گزارش‌هایی از “جدال تلفنی” ترامپ با رهبران خارجی منتشر شده است

رسانه‌های خبری از اختلاف نظر و جدال لفظی بین رئیس جمهوری آمریکا با رهبران استرالیا و مکزیک خبر داده‌اند اما منابع رسمی این کشورها این گزارش‌ها تایید نکرده‌اند.

روزنامه آمریکایی واشنگتن پست شرحی از مکالمه تلفنی رئیس جمهوری آمریکا با مالکوم ترنبول، نخست وزیر استرالیا را منتشر کرده که، به نوشته این روزنامه، با ناخرسندی دو طرف پایان یافت.

به گزارش واشنگتن پست، این مکالمه روز شنبه گذشته صورت گرفت و از موضوعاتی که در آن مطرح شد، توافق دولت قبلی آمریکا با قبول بیش از ١٥٠٠ تن از پناهجویانی بود که استرالیا به اردوگاه‌های پناهندگان در خارج از خاک آن کشور اعزام کرده است. براساس این گزارش، آقای ترامپ این توافق را مغایر سیاست مهاجرتی خود توصیف کرد اما نخست وزیر استرالیا تاکید ورزید که دولت آمریکا باید به تعهداتی که در این مورد برعهده گرفته است عمل کند.

روزنامه واشنگتن پست نوشت که آقای ترامپ با عصبانیت مکالمه را قطع کرد و گوشی تلفن را گذاشت. دونالد ترامپ در آن روز با رهبران و مقامات چند کشور دیگر گفتگو کرده بود و به نوشته این روزنامه، پس از مکالمه با نخست وزیر استرالیا گفت: “این بدترین مکالمه امروز بود.”

گزارشی که منابع رسمی آمریکا و استرالیا در مورد این مکالمه منتشر کرده بودند با شرحی که روزنامه واشنگتن پست داد تفاوت داشت. روز دوشنبه، آقای ترنبول گفت که رئیس جمهوری آمریکا موافقت کرد که ١٦٠٠ تن از مهاجران مستقر در اردوگاه‌های پناهندگان نائورو و پاپوآ گینه نو را بپذیرد و منابع رسمی آمریکا نیز صرفا از تبادل نظر دو طرف در زمینه‌های مختلف خبر دادند.

ترنبول گفته است که بهتر است مکالمه تلفنی او “خصوصی” بماند

امروز، پنجشنبه، ١٤ بهمن (٢ فوریه)، نیز نخست وزیر استرالیا در یک نشست خبری از تایید تنش در گفتگوی تلفنی با دونالد ترامپ خودداری ورزید. آقای ترنبول در پاسخ به سئوالی در مورد گزارش واشنگتن پست گفت: “علاقمندی شما به این موضوع را خوب درک می‌کنم اما بهتر است که این قبیل چیزها – این نوع مکالمات به شکلی صریح، بی‌پرده و خصوصی انجام گیرد.” وی افزود که “به شما اطمینان می‌دهم که روابط ما و آمریکا مثل همیشه محکم است.”

در پی انتشار گزارش روزنامه واشنگتن پست، دونالد ترامپ در مطلبی در توئیتر خود نوشت: “باورتان می‌شود؟ دولت اوباما موافقت کرد که هزاران مهاجر غیرقانونی را از استرالیا بپذیرد. این توافق ابلهانه را مطالعه خواهم کرد.”

استرالیا از جمله متحدان نزدیک آمریکا بوده و در جریان جنگ عراق، افغانستان و مقابله با داعش در ائتلاف‌های به رهبری ایالات متحده شرکت موثر داشته است. همچنین، بین نهادهای اطلاعاتی استرالیا و آمریکا همکاری نزدیک و تبادل اطلاعات از جمله در مورد مقابله با تهدیدات تروریستی وجود دارد.

دولت مکزیک گزارش منتشر شده از تهدید ترامپ علیه مکزیک را نادرست خوانده است
هشدار به مکزیک

اختلاف نظر با نخست وزیر استرالیا تنها مورد گزارش رسانه‌ای از جدال تلفنی آقای ترامپ نبوده است و رسانه‌های خبری از درگیری لفظی مشابهی در تماس تلفنی وی با رئیس جمهوری مکزیک خبر داده‌ بودند.

بر اساس این گزارش‌ها، دونالد ترامپ در گفتگوی تلفنی با انریکه پنا نیتو، رئیس جمهوری مکزیک، از کوتاهی آن کشور در زمینه مقابله با “آدم‌‌های بد در آنجا” انتقاد کرد و اظهار داشت که دولت مکزیک از برخورد با این افراد واهمه دارد. وی گفت: “یک مشت آدم بد آنجا دارید و به اندازه کافی هم برای متوقف کردن آنها کار نمی‌کنید. به نظرم ارتش شما از آنها ترس دارد؛ نظامی‌های ما ترسی ندارند، بنابراین ممکن است من آنها را آنجا بفرستم تا کارشان را تمام کنند.”

مشخص نیست که منظور آقای ترامپ از “آدم‌های بد” کیست اما برخی رسانه‌های خبری مکزیک گفته‌اند که احتمال دارد منظور او رهبران باندهای قاچاق مواد مخدر و جنایت سازمان یافته باشد.

مجسمه های مومی پنا و ترامپ در موزه‌ای در مکزیک – رئیسان جمهوری دو کشور بر سر موضوع ساخت دیوار و مهاجرت اختلاف نظر جدی دارند

مقامات رسمی دو دولت نسبت به انتشار گزارش مربوط به این گفتگو واکنش نشان داده‌اند. پیشتر، سخنگوی دفتر رئیس جمهوری مکزیک گفته بود که “این گزارش که رئیس جمهوری ایالات متحده تهدید کرده نیروی نظامی به مکزیک اعزام کند کاملا نادرست است.” وی افزود که ایالات متحده همواره برای استقلال و حق حاکمیت مکزیک احترام قایل بوده است.

وزارت خارجه آن کشور نیز گفته بود که “اظهارات منفی به نحوی که گزارش شده در جریان مکالمه تلفنی مطرح نشد و برعکس، این مکالمه بسیار سازنده بود.”

پیشتر، دفتر رئیس جمهوری آمریکا از اظهار نظر در مورد این گزارش خودداری ورزیده بود اما روز پنجشنبه یک منبع کاخ سفید گفت که گزارش مربوط به مکالمه رهبران دو کشور “دقیق نیست.”

از جمله وعده‌های انتخاباتی دونالد ترامپ جلوگیری جدی از ورود مهاجران غیرقانونی از مکزیک و ساختن یک دیوار مرزی موثر برای این منظور بود. وی گفته بود که هزینه ساخت این دیوار را از مکزیک خواهد گرفت. قرار بود رئیس جمهوری مکزیک در ماه گذشته میلادی به آمریکا سفر کند اما پس از اینکه قاطعانه گفت که کشورش هرگز هزینه ساخت دیوار مرزی را برعهده نخواهد گرفت، این دیدار لغو شد.

دیپلماسی ایرانی: نویسنده: احمد عیاش

به گفته منابع وزراتی که در نشست شرکت کرده بودند، رئیس جمهور عون با شنیدن صراحت لهجه ملک سلمان علیه ایران شوکه شد.

دیپلماسی ایرانی: در سفر رسمی ای که میشل عون، رئیس جمهوری لبنان در دهم ماه ژانویه به عربستان سعودی انجام داد، که اولین سفر او به خارج از زمان قبول پست ریاست جمهوری اش بود، رئیس جمهوری لبنان از میزبانش، ملک سلمان بن عبدالعزیز حرف های خوبی درباره روابط میان دو کشور شنید. این چیزی است که کاخ بعبدا نیز در اعلامیه رسمی اش اعلام کرد. اما میشل عون از ملک سلمان حرف هایی به شدت سلبی نیز درباره ایران و نقش مستقیم آن در ]به زعم او[ بحران های منطقه نیز شنید. ملک سلمان از نقش ایران از سوریه گرفته تا یمن و همچنین عراق و بعضی کشورهای منطقه بد گفت. به گفته منابع وزراتی که در نشست شرکت کرده بودند، رئیس جمهور عون با شنیدن صراحت لهجه ملک سلمان شوکه شد، برای همین پیشنهاد داد که نشستشان دو جانبه شود، پادشاه عربستان با این پیشنهاد موافقت کرد و به دنبال آن شرکت کنندگان هر دو طرف سالن نشست را ترک کردند، و به این ترتیب اعضای هیئت همراه لبنانی به سمت ماشین های خود رفتند تا از محل خارج شوند که می بینند ژنرال عون هم نشست را ترک کرد. اتفاق ناگهانی دوم این بود که رئیس جمهوری لبنان نیز دقایقی بعد به جمع هیئت پیوست این بدان معنا بود که نشست دو جانبه آنها خیلی کوتاه بود.

صراحت لهجه ملک سلمان فقط از یک ناحیه نبود بلکه تهران را در تمامی زمینه ها مورد انتقاد قرار می داد. در تازه ترین مواضعی که از جانب مقامات ایرانی شنیده شد، سردار امیر علی حاجی، به گزارش خبرگزاری رسمی ایرنا، عربستان سعودی را متهم کرد که “سیاست ناامن کردن منطقه به رهبری امریکا را در پیش گرفته است.”

به گفته منابع مرتبط با مذاکرات آستانه که چند روز پیش انجام شد، دریچه ای که مواضع رئیس جمهوری جدید امریکا، دونالد ترامپ با پیشنهاد ایجاد مناطق امن در سوریه ایجاد کرد، به معنای رساندن جنگ سوریه به مراحل سخت تر است، برای همین تهران، متحد قدرتمند حکومت بشار اسد، راه حلی جز جنگ قاطع نظامی را به سود حکومت سوریه نمی بیند. اگر چه بسیاری بعید می دانند که ادامه جنگ هدفی تعریف شده باشد و می گویند که هر گونه راه حل سیاسی می تواند به معنای پایان دادن به دوران ریاست جمهوری اسد و حضور ایران در سوریه و بازگشت گروه های شبه نظامی وابسته به ایران به سرزمین هایشان باشد.

از سوی دیگر، غرب به گفته بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا به این فکر می کند که به اسد آسان بگیرد و امور با هماهنگی روس ها به گونه ای تعریف شود که نفوذ ایران در سوریه تضعیف شود. اما رهبر انقلاب ایران با هوشیاری تمام گفته است که چنین اقداماتی همانند آغاز جنگ سوریه که شش سال پیش با هدف سرنگونی اسد آغاز شد و ناکام ماند این بار هم ناکام خواهند ماند.

از دریچه گشایش امور و ایجاد روابط گرم قرار است روسای جمهور امریکا و روسیه برای نخستین بار از زمان ورود ترامپ به کاخ سفید با یکدیگر تلفنی گفت وگو کنند. موضوعات مختلفی در محور مذاکرات آنها قرار دارد که خاورمیانه به طور کل و سوریه به طور خاص بند اول آن خواهد بود.

برگردیم به لبنان، رئیس جمهوری لبنان می داند که مین گذاری هایی که در منطقه شده تا داخل لبنان نیز امتداد دارد. برای همین درایت اقتضا می کند که مین های موجود نزد خودمان را نیز دریابیم. چه کار خوبی کرد که رئیس جمهور عون برای احیای روابط با جهان عرب از ریاض شروع کرد. لبنان هر خیری را می تواند از این روابط ببرد البته بدون این که در نتیجه طوفان روابط با ایران بزرگ نمایی کنیم. همه ارزیابی ها حاکی از آن است که سال 2017 واقعا سال انفجاری در سوریه خواهد بود و لبنان باید خیلی مواظب باشد سرش بر باد نرود.

منبع: النهار / تحریریه دیپلماسی ایرانی/

رادیوفردا: ترزا می، نخست وزیر بریتانیا روز پنجشنبه در جمع اعضای حزب جمهوریخواه آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران، برجام،دفاع کرد و گفت، برجام دستیابی ایران به سلاح هسته ای را به تعویق انداخته است، ولی باید ضمن مواظبت از این توافق با نقض آن فوری و قاطع برخورد کرد.

خانم ترزا می در نشست حزب جمهوریخواه در فیلادلفیا در آمریکا اظهار داشت:توافق هسته‌ای ایران جنجالی بود. اما این توافق احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را برای یک دهه به تعویق انداخته است.

وی اضافه کرد: ایران ۱۳ هزار سانتریفیوژ خود به همراه تاسیسات مرتبط را برداشته است و ۲۰ درصدذخیره اورانیوم خود را از دست داده است.

نخست وزیر بریتانیا تصریح کرده است: این توافق برای امنیت منطقه حیاتی است. اما می بایست به طور بسیار دقیق بر آن نظارت جدی داشت و باهرگونه نقض آن به طور قاطعانه و فوری برخورد کرد.

در حالی نخست وزیر از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) در جمع جمهوریخواهان در آمریکا دفاع کرده است که دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکادر جریان مبارزات تبلیغات انتخاباتی خود گفته بود که برجام «بدترین توافقی است که در عمر خود دیده است» و در صورت به قدرت رسیدن بار دیگر آن را مورد مذاکره قرار خواهد داد.

نفوذ ایران

ترزا می در بخش دیگری از سخنرانی خود گفته است که اولویت بریتانیا در خاورمیانه مقابله با گسترش نفوذ «شرورانه» ایران در منطقه است.

نخست وزیر بریتانیا تصریح کرده است: این الویت سیاست بریتانیا نیز است که از متحدانمان یعنی کشورهای حوزه خلیج فارس حمایت کرده و با تلاش های خصمانه ایران برای گسترش نفوذ خود از تهران تا دریای مدیترانه مقابله کنیم.

خانم ترزا می پیشتر در آذر ماه گفته بود که بریتانیا به کشورهای حوزه خلیج فارس کمک می‌کند تا در برابر اقدامات ایران در منطقه بایستند.

روابط ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال‌های اخیر با تنش‌های بسیاری همراه بوده و به ویژه عربستان سعودی که روابط دیپلماتیک خود را با تهران قطع کرده است، تصمیمی که متعاقب حمله به سفارت و کنسولگری این کشور در تهران و مشهد اتخاذ شد.

رهبری جهان

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ترزا می در سخنرانی خود به همکاری مارگرت تاچر، نخست وزیر فقید بریتانیا و رونالد ریگان، رییس جمهوری فقید آمریکا در دوران جنگ سرد اشاره کرده است.

نخست وزیر بریتانیا تصریح کرده است: ما،‌ دو کشور بایکدیگر مسئولیت مشترک برای رهبری داریم، چرا که وقتی دیگران قدم جلو بگذارند و ما عقب بکشیم،‌این برای آمریکا، بریتانیا و جهان بد است.

خانم می با اشاره به ضرورت همکاری دو کشور اضافه کرده است:البته چنین رویکردی به معنی این نیست که به سیاست های شکست خورده گذشته بازگردیم.روزهایی که آمریکا و بریتانیا با مداخله در دیگر کشور مستقل می کوشیدند تا جهان را آن گونه که خود تصور می کردند،بسازند گذشته است. اما هیچ کدام از این دو کشور نمی تواند دست روی دست بگذارند و کاری انجام ندهند.

نخست وزیر بریتانیا در ادامه این سخنرانی خواستار احیای روابط ویژه لندن و واشینگتن شده است.

عصرایران: به نظر می رسد ترامپ برای تشدید فشار علیه جمهوری اسلامی ایران باید با دادن امتیازاتی همکاری روسیه را جلب کند.
عصر ایران – مازیار آقازاده ؛ از زمان پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا این سوال بیش از پیش از سوی ناظران و تحلیلگران به میان آمده است که : آینده روابط دولت آتی آمریکا با روسیه و ایران با توجه به دیدگاه های مثبت ترامپ درباره پوتین و دیدگاه به غایت منفی او درباره جمهوری اسلامی ایران چگونه قابل جمع خواهد بود؟

بسیاری از ناظران با توجه به متناقض بودن و نامشخص بودن برخی رویکردهای دولت آتی آمریکا درباره این دو موضوع، هنوز منتظرند تا زمان استقرار رییس جمهور منتخب آمریکا در کاخ سفید صبر کنند.

اما برخی دیگر از ناظران از شعارها و مواضع ترامپ در زمان انتخابات و سپس انتخاب های او برای پست های حساس کابینه اش ، گمانه زنی کرده اند.

از نظر این دسته ترامپ به احتمال زیاد رویکردی مثبت در قبال روسیه در پیش خواهد گرفت و در مقابل تلاش خواهد کرد جمهوری اسلامی ایران را در فشار قرار دهد.

اما سوال اصلی اینجاست که : ترامپ چگونه این استراتژی خود را پیش خواهد برد؟

دولت های ایران و روسیه هم اینک دیدگاه های به ظاهر مشترکی را در مسایل مربوط به بحران های منطقه ای و بین المللی در پیش گرفته اند و بحران سوریه را آوردگاه اجرای این دیدگاه خود قرار داده اند.

تهران و مسکو با یکجانبه گرایی و جهان تک قطبی – به رهبری آمریکا – سر ناسازگاری دارند و هر دو کشور با دموکراسی لیبرال غربی که ایالات متحده آمریکا مدعی رهبری آن است، سر سازش ندارند.

از سوی دیگر به نظر می رسد تهران و مسکو در حال مبارزه با تروریسم افراط گرای اسلامی – گروه های تکفیری- سنی – در خاورمیانه هستند و هر دو کشور این گروه ها را خطری برای منافع و امنیت ملی خود تلقی می کنند.

اگر ترامپ بخواهد در عین جلب همکاری روسیه ، ایران را مهار کند به نظر می رسد راهی جز دور کردن مسکو از تهران و ایجاد جدایی و شکاف بین این دو کشور نداشته باشد.

اما چگونه رییس جمهور آتی آمریکا می تواند موفق به انجام چنین کاری شود؟

ترامپ و پوتین ؛ همکاری یا مقابله با ایران؟
پرواضح است که چنین دستور کاری آسان نخواهد بود ، به ویژه اینکه دیدگاه های اصولی حاکمان ایران و روسیه دستکم بیش از دو دهه گذشته – پس از سقوط شوروی – درباره سیاست های آمریکا و ضرورت مقابله با جهان تک قطبی ، مشترک بوده است.

اما ترامپ شاید یک راه در پیش رو داشته باشد و آن جلب نظر روسیه برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران باشد. در این صورت به نظر می رسد باید “مایکل فلین” مشاور امنیت ملی کابینه ترامپ نقش محوری را بر عهده بگیرد.

از نظر ” فلین” تهدیدهای ناشی از تروریسم افراط گرای اسلامی علیه آمریکا و روسیه می تواند دغدغه ای مشترک باشد.

فلین که همچون ترامپ دیدگاهی منفی درباره روسیه و حاکمان آن ندارد؛ در کتابی که سال گذشته میلادی تحت عنوان ” صحنه جنگ – چگونه می توان در جنگ جهانی علیه اسلام رادیکال و متحدانش پیروز شد ” به نگارش درآورده، رویکرد خود درباره خطرات ناشی از تروریسم رادیکال اسلامی را علیه منافع آمریکا تشریح کرده است.

این دیدگاه فلین کاملا با رویکرد دولت باراک اوباما متفاوت است. از نظر دولت اوباما تفاوت معناداری بین جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک دولت مشروع با گروه های افراط گرای تکفیری و سلفی وجود دارد.

اوباما در سال های گذشته به همین خاطر رویکردی مداراجویانه و میاندارانه بین ایران شیعی و اعراب سنی منطقه خاورمیانه و خلیج فارس در پیش گرفت ؛ رویکردی که سبب شد جمهوری اسلامی ایران به یکی از محوری ترین دولت های منطقه برای مبارزه با تروریسم افراط گرا در عراق وسوریه بدل شود؛ تا جایی که حتی صدای بسیاری از رهبران کشورهای عربی منطقه به ویژه حاکمان سعودی را در آورد؛ اما پاسخ اوباما به رهبران سعودی بسیار دلسرد کننده بود. او سال گذشته در مصاحبه ای با مجله آمریکایی “آتلانتیک ” به حاکمان عربستان سعودی توصیه کرد : به سهم و نقش جمهوری اسلامی ایران در منطقه احترام گذاشته و تلاش کنند به نوعی با جمهوری اسلامی ایران کنار بیایند.” (نقل به مضمون)

از نظر دولت اوباما ایران شیعی و غالب گروه های تحت حمایت این کشور نه تنها در تداوم زنجیره گروه های افراط گرای تکفیری نیستند بلکه گروه های تکفیری خطری جدی برای منافع و ایران شیعی هم محسوب می شوند و می توان از ظرفیت ضدیت این گروه ها برای ایجاد تعادل و موازنه بهره گرفت.

اما در دیدگاه “مایکل فلین ” هسته اصلی گروه های تروریستی اسلامی که منافع و امنیت آمریکا را تهدید می کنند نه گروه هایی چون داعش و یا القاعده بلکه “دیدگاه ضد غربی و ضد آمریکایی غالب در جمهوری اسلامی ایران ” و گروه های تحت حمایت جمهوری اسلامی است. او حتی مدعی است جمهوری اسلامی ایران پیشتر در چارچوب دستور کار ضد آمریکایی مشترک از گروه هایی چون القاعده در عراق پشتیبانی کرده است.

فلین بر این باور است که تهدید اصلی از ناحیه اسلام گرایی افراطی از درون ذات و ماهیت حکومت جمهوری اسلامی ایران برمی خیزد. به باور این ژنرال بازنشسته آمریکایی که قرار است در 4 سال آتی خوراک فکری ترامپ را در زمینه مسایل مرتبط با امنیت ملی آمریکا تامین کند، این جمهوری اسلامی ایران است که در هسته مرکزی اسلام سیاسی و افراط گرایی اسلامی نشسته است- البته افرادی چون فلین هیچ گاه برای این سوال پاسخی ندارند که اگر چنین است چرا حتی یک تروریست ایرانی تبار را نمی توان در بین تروریست هایی که در سال های گذشته عملیات های ضد غربی را در سرتاسر جهان مرتکب شده اند ، یافت!-

در این دیدگاه شاید بتوان رویکرد مثبت نسبت به روسیه را همزمان با تلاش برای مهار ایران در پیش گرفت و آن همراه ساختن دولت روسیه و شخص ولادیمیر پوتین در این تعریف و این برداشت از اسلام گرایی افراطی است.

شکی نیست که دولت روسیه نیز تروریسم ناشی ازاسلام گرایی افراطی را یک تهدید جدی برای امنیت ملی خود تلقی می کند و هم اینک نیز صدها شهروند روس – از مناطقی چون داغستان و چچن و اینگوش و.. – به عضویت و استخدام گروه های تروریستی همچون داعش یا جبهه النصره و یا القاعده درآمده اند.

روس ها بارها به صراحت اعلام کرده اند که تروریسم افراط گرای اسلامی یک تهدید جدی علیه منافع آنهاست، اما آیا دولت آتی ترامپ قادر خواهد بود به تعریف مشترکی درباره این تهدید با ولادیمیر پوتین برسد ؟ وآیا کابینه آتی ترامپ قادر خواهد بود جمهوری اسلامی ایران را نیز یک تهدید جدی در قالب اسلام گرایی افراطی به باور مقام ارشد تصمیم گیر کرملین برساند؟

پاسخ دادن به این سوال بسیار دشوار است اما شاید یک راه دیگر دولت آتی آمریکا جلب نظر روسیه از طریق دادن امتیازاتی چون محدود کردن حضور نظامی آمریکا و ناتو در اروپای شرقی و مرکزی باشد.

روس ها حساسیت فوق العاده ای روی تهدیدات ناشی از فعالیت های ناتو در اروپای شرقی و مرکزی دارند و نشان داده اند در این زمینه اهل مسامحه نیستند. در صورتی که دولت آتی آمریکا – همان طور که پیشتر وعده و شعار آن را داده – علاقه چندانی به حمایت از متحدان ناتویی در شرق اروپا از خود نشان ندهد، شاید بتواند نظر دولت مسکو را درباره حل و فصل مرضی الطرفین مسایل و بحران های خاورمیانه جلب کند.

مخلص کلام اینکه به نظر می رسد دولت آتی آمریکا بدون جلب نظر و همکاری روسیه قادر به ایجاد فشار بیشتر روی جمهوری اسلامی ایران نباشد و این وضعیت موقعیتی ممتاز را در اختیار ولادیمیر پوتین قرار خواهد داد تا به عنوان یک واسطه در میان آمریکا و ایران امتیازات قابل توجهی را از دو طرف دریافت کند.

دو گزینه برای آینده روابط مثلت آمریکا – ایران – روسیه قابل تصور است:

1- همکاری هر سه ضلع مثلث در صورتی که روس ها بتوانند نظر ترامپ را درباره جلب همکاری با جمهوری اسلامی ایران برای حل بحران های منطقه ای جلب کنند.

2- تشدید تقابل بین آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در صورتی که ترامپ با دادن امتیازاتی نظر پوتین را درباره ضرورت مقابله و مهار جمهوری اسلامی ایران جلب کند.

در هر دو سناریوی در پیش رو “پوتین ” نقش مرکزی و تعیین کننده ای خواهد داشت.

البته سناریوی دیگری نیز محتمل است و آن تداوم وضعیت کنونی یعنی محوریت ایران و روسیه در منطقه خاورمیانه و بی علاقگی دولت آتی آمریکا به مداخله به منظور مهار ایران در منطقه است که با توجه به دیدگاه های به شدت منفی ترامپ وغالب اعضای کابینه او نسبت به جمهوری اسلامی ایران ، ادامه سیاست بی عملی و بی تحرکی دولت اوباما از سوی کابینه آتی آمریکا و عدم تغییر سیاست فعلی دولت آمریکا چندان محتمل به نظر نمی رسد.

رادیوفرانسه: مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امورخارجه ترکیه امروز، چهارشنبه گفت که نقض‌ آتش‌بس درسوریه می‌تواند گفتگوهای صلح در قزاقستان را به خطر بیندازد. او از ایران خواست تا با فشار بر رژیم سوریه و گروه‌های شبه‌نظامی شیعه نزدیک به مواضع ایران مانع از نقض آتش‌بس و به خطر افتادن فرآیند گفتگوهای صلح شود.

در خواست مولود چاووش‌اوغلو از ایران در حالی عنوان می شود که ده گروه مخالف رژیم بشار اسد، به دنبال حملات روزهای اخیر حزب الله و گروهای شیعه به دره وادی ‌بَرَدا، گفت‌وگو‌های مقدماتی درباره روند صلح سوریه را تا رعایت کامل آتش بس متوقف کرده اند.

خبرگزاری فرانسه گزارش می دهد که از زمان اجرای آتش بس درگیرها در اکثریت مناطق سوریه متوقف شده است، اما حملات گروه‌های مسلح شیعه و خصوصاً حزب‌الله که در کنار رژیم بشار اسد علیه مخالفان می‌جنگند، کماکان در دره وادی ‌بَرَدا در شمال غرب دمشق، غوطه و چند نقطه دیگر کشور ادامه دارد.

دره وادی ‌بَرَدا، که در کنترل شورشیان است، منطقه‌ای کلیدی برای رژیم سوریه محسوب می شود. در واقع، منبع اصلی تأمین آب آشامیدنی نزدیک به ۴ میلیون ساکنان دمشق و حومه آن در این منطقه واقع شده است و از این جهت دره وادی ‌بَرَدا یک منطقه استراتژِیک برای رژیم سوریه محسوب می شود.
بر اساس دیده بان حقوق بشر سوریه، حملات گروه‌های طرفدار رژیم سوریه و حزب الله دیشب، سه شنبه در دره وادی ‌بَرَدا در ١۵ کیلومتری دمشق ادامه داشته است. حملات دیشب با افزایش بمباران های هوایی و پرتاپ بشکه های انفجاری همراه بوده است.

رژیم بشاراسد مخالفان خود در این منطقه را متهم می کند که ذخیره آب دمشق واقع در این منطقه را با گازوئیل آغشته کرده‌اند. مخالفان، این اتهام را رد کرده و می گویند که بمباران های رژِیم موجب تخریب تأسیسات آب در این منطقه شده است.

رژیم بشاراسد همچنین برای توجیه حملات خود اعلام کرده است که نیروهای جبهه فتح الشام(جبهه النصره سابق) در این منطقه تجمع کرده‌اند و این گروه وابسته به القاعده، همانند داعش مشمول آتش بس اخیر نمی شود. مخالفان مسلح رژِیم وجود نیروهای فتح الشام در این منطقه را انکار کرده اند.

رامی عبدالرحمن مسئول دیده بان حقوق بشر سوریه به خبرگزاری فرانسه گفته است که آتش بس در مرحله‌ای بسیار بحرانی قرار گرفته و در صورتیکه روسیه و ترکیه مداخله نمایند، آتش بس در معرض فروپاشی است.

در همین حال، دیده بان حقوق بشر سوریه گزارش می دهد که نیمه شب گذشته در استان ادلب در اثر یک حمله هوایی به مقر جبهه فتح الشام ، حداقل ۲۵ تن از اعضای این گروه کشته شدند. چندین فرمانده جبهه فتح الشام در میان کشته شدگان قرار دارند.

به دنبال حمله هوایی دیشب، جبهه فتح الشام امروز با صدور بیانیه ای ائتلاف بین المللی را متهم به حمله هوایی دیشب کرد.

یادآور می شویم که آتش‌بس سراسری از روز جمعه، ۳۰ دسامبر میان نیروهای رژیم سوریه و حامیانش از یک‌سو و گروه‌های مسلح شورشی از سوی دیگر در سوریه برقرار شد. توافق آتش‌بس با ابتکار و میانجی‌گری روسیه و ترکیه حاصل شده و این دو کشور اجرا و تداوم آن را تضمین کرده اند. این آتش‌بس شامل دو گروه جهادگرا، یعنی گروه دول اسلامی (داعش) و فتح الشام(جبهه انصره سابق) نمی شود.

مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امورخارجه ترکیه گفته که مقامات روسی در روزهای ۹ و ۱۰ ژانویه برای تدارک مذاکرات صلح در آستانه به ترکیه آمده و با مقامات ترک رایزنی کنند. او همچنین گفته در صورت رعایت آتش بس از سوی طرفین در گیر در سوریه، گفتگوهای صلح قرار است در روز ۲۳ ژانویه در آستانه، پایتخت قزاقستان برگزار شود.

بی‌بی‌سی: آندری کارلوف، سفیر روسیه در ترکیه در جریان یک سوقصد در آنکارا به ضرب گلوله فردی که به وقایع حلب در سوریه اعتراض داشت کشته شد؛ اتفاقی که در جزئیات شباهت زیادی با آنچه ۱۸۸ سال پیش در تهران رخ داد نداشت اما به سرعت آن واقعه را تداعی کرد.

آنچه این تداعی را برانگیخت، هم‌زمانی این واقعه با برنامه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بود که همان شب قصد تماشای تئاتری را داشت که به قلم الکساندر گریبایدوف نویسنده و سفیر مقتول روسیه در تهران روی صحنه رفته بود.

ترور سفیر روسیه در آنکارا فقط مانع رفتن آقای پوتین به تئاتری با نویسندگی گریبایدوف نشد، بلکه داستان یک قتل دیپلماتیک در تهران را هم دوباره زنده کرد.

مذاکره کننده روسیه در ترکمانچای

الکساندر سرگئی ویچ گریبایدوف سفیر کبیر روسیه در تهران در ۹ بهمن ۱۲۰۷ در تهران به دست معترضان کشته شد.

گریبایدوف نمایشنامه‌نویس، شاعر و آهنگسازی بود که عالم روشنفکری را کمابیش رها کرد و وارد دنیای سیاست شد. در حساس‌ترین سال‌های تاریخ ایران در دوران قاجار در مذاکرات صلح ترکمانچای و نگارش عهدنامه آن نقشی اساسی ایفا کرد و مدت کوتاهی پس از عقد عهدنامه، به عنوان وزیر مختار روسیه به ایران آمد.

عهدنامه ترکمانچای ۲۰ بهمن ۱۲۰۶ در منطقه ای به همین نام میان عباس میرزا ولیعهد وقت ایران و گریبایدوف امضا شد و به جدایی بخش‌های وسیعی از خاک ایران و الحاق آن به روسیه، اخد غرامت ۲۰ میلیون روبلی از ایران و ضبط نسخ خطی کتابخانه شیخ صفی الدین اردبیلی و انتقال آن به روسیه انجامید.

لارنس کلی نویسنده کتاب دیپلماسی و قتل در تهران می گوید او پس از عقد این معاهده که در حافظه ایرانی‌ها با صفت “ننگین” همراه است، ۴۰ هزار روبل روسی پاداش و کوتاه مدتی بعد به عنوان سفیر روسیه در تهران ارتقا مقام گرفت.

درباره رفتار “ستمگرانه” و “تحقیرآمیز” گریبادوف در زمان ماموریت در ایران روایت‌های مختلفی موجود است؛ از تجاوز به حقوق مردم تا قتل و غارت‌هایی که در زمان عزیمت از تبریز به تهران کرد تا ترک تشریفات مرسوم در دربار ایران از جمله اینکه بر خلاف دیگر سفرا در برابر شاه نمی‌ایستاد و می‌نشست.

از الکسی پترویچ یرمولوف فرمانده قوای روسیه در جنگ‌های قفقاز از جمله جنگ با ایران نقل شده که پس از مشاهده رفتار گریبایدوف با ایرانی‌ها به او توصیه کرده بود “نباید مردمان مغلوب را خانه‌خراب کرد” و گریبایدوف پاسخ داده بود که “ایرانیان فقط در برابر قدرت خاضع‌اند”.

چرا گریبایدوف در ایران کشته شد؟

رفتار گریبایدوف در ایران نه تنها باعث خشم و کینه از او در میان عامه مردم شده بود که در دربار هم دل خوشی از او وجود نداشت. اما آنچه که طومار زندگی گریبایدوف را در هم پیچید و طاقت‌ها از او را در ایران طاق کرد بر اساس روایت‌های مکتوب، رفتار با دو زن ارمنی بود.

روز ۹ بهمن ۱۲۰۷ به دستور رستم بیگ از همراهان ایرانی گریبایدوف در سفارت روسیه، زنان ارمنی را که در فکر پناهندگی به روسیه بودند، به یکی از گرمابه‌های مجاور سفارت بردند.

لارنس کلی نویسنده کتاب دیپلماسی و قتل در تهران می‌نویسد: “هیچ کاری احمقانه‌تر از این نمی‌شد انجام داد. گرمابه رفتن یا تن و بدن شستن یکی از مراسم مهم قبل از ازدواج به شیوه اسلامی است”.

“وقتی دیگ صبر مردم به جوش آمد و سفارت مورد حمله قرار گرفت نیروی نظمیه از ترس مردم به ارگ شهر پناه بردند و شاه و عمله‌های دربار پشت درهای مسدود ارگ زندانی شدند. زمانی که اللهیار خان حاکم شهر می خواست جماعت معترض را بر سر عقل آورد، مورد اصابت سنگ و کلوخ و دشنام پی در پی قرار گرفت. مردم فریاد می‌زدند: «برو برای روس‌ها پااندازی زنانت را بکن! همان بهتر که دایم به ریش درازت گلاب بزنی! برادرت عباس میرزا روح و جسمش را به امپراتور فروخته است بزن به چاک و الا قیمه قیمه‌ات می‌کنیم”.

به نوشته لارنس کلی جمعیتی ۴- ۵ هزار نفری با چوب و چماق در برابر سفارت جمع شدند و داخل سفارت سنگ‌پرانی می‌کردند و صدای تیراندازی به گوش می‌رسید که ناگهان جمعیت وارد حیاط سفارت شدند. در مرحله اول چند قزاق و مستخدم سفارت و چند نفر از مهاجمان هم به ضرب گلوله محافظان کشته شدند اما کم کم مهاجمان بیشتری که به سلاح گرم مجهز بودند هم به سفارت ریختند.

“قزاقان مایوسانه می جنگیدند تا حیاط را از جمعیت خالی کنند اما تعدادشان اصلا کافی نبود در همین موقع مهاجمان از دیوار محل سکونت سفیر بالا رفتند و از همان جا شروع به تیراندازی کردند سپس طاق اتاق خواب را سوراخ کردند تا بتوانند به پایین تیراندازی کنند، یکی از اولین گلوله‌ها گریبایدوف را از پای درآورد”.

لارونس کلی به نقل از کاتبی که آخرین لحظات زندگی سفیر کبیر وقت روسیه در تهران را روایت کرده می‌نویسد: آخرین کلماتی که از او شنیدم این بود “فتحعلی شاه فتحعلی شاه اصلا برایم مهم نیست یا چیزی شبیه این”.

پیکر شرحه شرحه گریبایدوف برای خاکسپاری از ایران خارج شد و به روایتی در تفلیس دفن شد. در ایران فتحعلی شاه قاجار با هدف جلوگیری از جنگ دیگری با روسیه و دلجویی از تزار روس، الماس ۸۸ قیراطی شاه را که هنگام فتح هند به دست نادرشاه افشار افتاده بود، به وسیله نوه‌اش در سن پترزبورگ به نیکلای یکم اهدا کرد.

پس از گریبایدوف، دومین سفیر روسیه که در محل ماموریتش کشته شد، ۱۸۸ سال پس از واقعه تهران، در پایتخت ترکیه بود.

لینک
ویکی پدیا انگلیسی
ویکی پدیا فارسی

رادیوفرانسه: دیدار علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با الکساندر لاورنتی‌اف نماینده پوتین در تهران

الکساندر لاورنتی‌اف، نماینده ویژه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه در امور سوریه، روز یکشنبه 18 دسامبر، برای دومین بار طی دو هفته گذشته، به ایران سفر و با برخی مقامات سیاسی و نظامی ایران گفت‌وگو کرد. این درحالی است که خبرگزاری‌های ایران به نقل از خبرگزاری روسی تاس خبر دادند که قرار است حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در ماه ژانویه آینده به مسکو سفر کند. همچنین تاریخ دیدار وزرای امورخارجه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه به جلو افتاده است.

رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که نماینده پوتین در سفر از قبل اعلام نشده‌اش به تهران، موضع مسکو، متحد رژیم بشار اسد، را مبنی بر “افزایش همکاری نظامی، امنیتی و سیاسی در سوریه” به اطلاع مقامات ایران رساند.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مسئول هماهنگی نظامی، سیاسی و امنیتی میان ایران، روسیه و سوریه در دیدار با نماینده پوتین گفت: ” آزادسازی حلب حاصل ابتکار عمل ایران، روسیه، سوریه و جبهه مقاومت (حزب الله لبنان) بود.”

شمخانی افزود: ” آزاد سازی حلب موجب شد که بار دیگر سیاستهای غرب و حامیان منطقه ای آنان در ایجاد و پشتیبانی از تروریسم در معرض قضاوت افکار عمومی جهانی قرار گیرد.”

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران همچنین گفت: “با توجه به افزایش پیچیدگیهای سیاسی و نظامی بحران سوریه و ضرورت اتخاذ راهکارهای مشترک برای مدیریت شرایط پیش رو، افزایش رایزنی مقامات سه کشور در سطوح مختلف اجتناب ناپذیر است.”

پیش از شمخانی، علی‌اکبر ولایتی، مشاور امور بین الملل رهبر جمهوری اسلامی و رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، با نماینده ویژه پوتین در امور سوریه دیدار کرد.

ولایتی پس از این دیدار گفت: در آینده نزدیک وزرای امورخارجه روسیه، ایران و ترکیه در مسکو با یکدیگر دیدار می‌کنند و قبل از این دیدار، فرستاده پوتین مطالب مورد نیاز را به دولت روسیه منتقل می‌کند.

وزارت امورخارجه ایران روز شنبه اعلام کرد که در تماس تلفنی سرگئی لاورف وزیر امور خارجه روسیه با محمد جواد ظریف همتای ایرانی‌اش، توافق شد که نشست وزرای امورخارجه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه یک هفته جلوتر از تاریخ اعلام شده قبلی، یعنی در روز سه شنبه 30 آذر / 20 دسامبر برگزار شود. پیشتر آنکارا اعلام کرده بود که این نشست در روز 27 دسامبر برگزار می شود.

الکساندر لاورنتی‌اف، نماینده ویژه رییس‌جمهور روسیه، دو هفته پیش نیز به ایران رفته و با حسن روحانی رئیس جمهوری این کشور دیدار کرده بود. در آن زمان گفته شد که وی حامل پیام محرمانه پوتین برای روحانی است.

عصرایران: سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات کنگره معتقدند در ماه های آینده “سیاست ایرانی” دولت آمریکا شاهد تغییراتی شگرف خواهد بود.
جمهوریخواهان کنگره از گزینه های نامزد شده از سوی دونالد ترامپ رییس جمهور منتخب آمریکا برای به دست گرفتن مناصب حساس نظامی و امنیتی دولت آینده این کشور ابراز رضایت می کنند.

به گزارش عصر ایران به نقل از واشنگتن تایمز دیروز سنای آمریکا میزبان جلسه ای بود که در آن گزینه های سیاست خارجی دولت جدید آمریکا در قبال ایران به بحث و بررسی گذاشته شد.

در این جلسه چهره های سرشناسی از سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات حمایت خود را از گزینه های دونالد ترامپ از جمله ژنرال “جیمز ماتیس” برای وزارت دفاع آمریکا اعلام و تاکید کردند که انتظار دارند در ماه های آینده رویکرد تازه و سخت تری از سوی دولت دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی ایران شاهد باشند.

حان مک کین سناتور ارشد جمهوریخواه و رییس کمیته نیروهای مسلح سنا که در جریان رقابت های انتخاباتی از ترامپ حمایت نکرده بود، در سخنانی در این جلسه گفت : به درستی نمی داند ترامپ برای مقابله با ایران چه برنامه هایی دارد اما از انتصاب چهره های کلیدی کابینه اش و رویکرد سخت آنها در قبال حکومت ایران بسیار خشنود است.

او در این زمینه به طور خاص به نام جیمز ماتیس اشاره کرد و گفت : این ژنرال آمریکایی به خوبی نسبت به تهدیدات ناشی از جمهوری اسلامی ایران علیه آمریکا و متحدان واشنگتن در منطقه آگاهی دارد.

مک کین : ترامپ تیم خوبی برای مقابله با ایران چیده است

سناتور “جوزف لیبرمن ” دموکرات نیز در این جلسه با اشاره به اینکه در انتخابات اخیر از هیلاری کلینتون حمایت کرده است، تاکید کرد در ماه های پیش رو انتظار می رود با کنگره ای سرسخت در برابر حکومت ایران و نیز دولتی که خواهان رویکرد سخت تر در قبال حکومت ایران است، شاهد تغییراتی شگرف در “سیاست ایرانی” آمریکا باشیم.

“تام ریج” فرماندار سابق پنسیلوانیا و نخستین وزیر امنیت داخلی آمریکا (دولت بوش) نیز در این جلسه گفت: دلایل و امیدهای بسیاری وجود دارد که دولت جدید در آمریکا رویکرد سخت تر و تازه تری در مقابل حکومت مذهبی ایران در پیش بگیرد.من بسیار امیدوارم که چنین اتفاقی بیافتد.”

گفتنی است نشست ” گزینه های سیاست آمریکا در قبال ایران ” با سازماندهی گروهک مجاهدین خلق (منافقین) برگزار شده بود. هدف از این نشست بررسی گزینه های ممکن دولت جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران بود.

گروهک مجاهدین خلق تا سال 2012 در لیست تروریستی وزارت امور خارجه آمریکا بود اما هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه سابق آمریکا در سال 2012 به بهانه اینکه این گروه دیگر دست به اقدامات تروریستی نمی زند ، نام آن را از لیست تروریستی این وزارت خانه خارج کرد.

گروهک مجاهدین خلق در سال های گذشته از لابیست های فعال در کنگره آمریکاست.