اخبار

ایسنا: سردار رمضان شریف در واکنش به اظهارات منتسب به سردار مرتضی قربانی مبنی بر هدف قرار دادن تل آویو از لبنان در صورت ارتکاب خطای اسراییل در قبال ایران، گفت: سخنان وی تحریف و مورد برداشت نادرست رسانه‌ای قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا به نقل از سپاه نیوز ؛ سردار سرتیپ دوم پاسدار رمضان شریف سخنگو و مسئول روابط عمومی کل سپاه در پی انتشار خبری مبنی بر اظهارات منتسب به سردار مرتضی قربانی از فرماندهان و پیشکسوتان دفاع مقدس پیرامون هدف قرار دادن تل آویو از لبنان در صورت ارتکاب خطای اسراییل در قبال ایران و متعاقبا اظهار نظر وزیر دفاع لبنان در این خصوص گفت: با توجه به بررسی‌های به عمل آمده آنچه سردار مرتضی قربانی مطرح کرده‌است تحریف و مورد برداشت نادرست رسانه‌ای قرار گرفته است و ایشان در واقع پاسخگویی به اسرائیل را با ابزارها و ظرفیت های متنوع موجود دراختیار مطرح کرده است.

سخنگوی سپاه با اظهار امیدواری نسبت به دقت بیشتر اصحاب رسانه در تنظیم خبرهای حوزه دفاعی و امنیتی از به کار بردن عناوین نادرست برای معرفی فرماندهان سپاه انتقاد و با تاکید بر ضرورت دقت رسانه‌ها در این گونه موارد تصریح کرد : سردار مرتضی قربانی از فرماندهان دلاور هشت سال دفاع مقدس هستند که مجاهدت‌های حماسی وی همواره مورد تجلیل و قدردانی ملت ایران است .

وی در حال حاضر در سمت مشاور فرمانده کل سپاه فعالیتی نداشته و در عرصه های دیگر در نیروهای مسلح در حال خدمت می باشند.

سردار شریف همچنین از دقت و دوراندیشی وزیر محترم دفاع کشور لبنان که با پاسخ هوشمندانه خود شیطنت رسانه سعودی – صهیونیستی را خنثی کرده اند، قدردانی نمود.

انتهای پیام

رادیوفردا: تصاویر جدید ماهواره‌ای از پایگاه نظامی «امام علی» در مرز سوریه و عراق نشان می‌دهد که ایران در این منطقه در حال حفر تونل‌هایی برای اهداف نظامی است.

به گزارش رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی در روز سه‌شنبه ۱۹ آذر، پایگاه امام علی در نزدیکی مرز البوکمال سوریه و در منطقه مرزی القائم عراق، در اختیار نظامیان ایران و گروه‌های نیابتی منطقه‌ای آنها و از جمله شبه‌نظامیان شیعی عراقی است.

به گزارش شبکه فاکس‌نیوز و روزنامه جروزالم پست، ارزیابی کارشناسان نظامی این است که این تونل با هدف نقل‌وانتقال موشک و نفرات در چارچوب اهداف نظامی ایران در منطقه حفر شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، تونل بعد از آن حفر شد که اسرائیل روز ۱۸ شهریور امسال حمله سنگینی به این پایگاه کرد.

#Breaking: #ISI reveals tunnel excavation within "#ImamAli" (probably #Iran|ian) military base, #Albukamal, #Syria. The estimated tunnel’s width is 4-5 – suitable for trucks and big vehicles’ shelter, possibly for secure storage of advanced #weapon systems or sensitive elements. pic.twitter.com/8Pcy071FPH

— ImageSat Intl. (@ImageSatIntl) December 10, 2019

تصاویر ماهواره‌ای از سوی شرکت «ایمج‌ست اینترنشنال»، با نام مخفف آی‌اس‌آی، گرفته شده است. این شرکت معمولا اهداف مورد نظر برای اسرائیل را رصد می‌کند و کارشناسان آن، «راه حل‌های اطلاعاتی و نظامی» ارائه می‌کنند.

اولین تصویر این شرکت از تونل که هنوز در مراحل اولیه بود، روز ۱۳ مهر گرفته شد و تصاویر بعدی، مراحل ظاهرا پایانی تونل را نشان می‌دهد.

تصاویر دو هفته بعد، یک سایبان بر دهانه و امتداد تونل را نشان می‌دهد که به گفته کارشناسان نظامی، برای لاپوشانی حفاری بوده است در حالی که خاک‌هایی که در مراحل خاکبرداری تونل بیرون کشیده شده، به تدریج نقاط تپه مانندی را در دهانه دیگر تونل ایجاد کرده است.

کارشناسان نظامی گفته‌اند که آخرین تصاویر ماهواره‌ای، مراحل ظاهرا پایانی تونل را نشان می‌دهد.

به گفته فاکس نیوز، حفر تونل کار نیروی قدس سپاه پاسداران است.

به نوشته وبسایت اسرائیلی وای.نت، ارزیابی می‌شود که با انتشار این تصاویر ماهواره‌ای و نظرات کارشناسان درباره وجود تونل عمیق برای اهداف نظامی، این پایگاه و تونل یاد شده هدف حمله قرار گیرد.

پایگاه‌ها و مناطقی در سوریه و عراق که ظن آن می‌رود نظامیان ایرانی و متحدینش در این نقاط حضور دارند، بارها مورد حملات هوایی قرار گرفته است؛ تمام این حملات به اسرائیل نسبت داده شد.

اما به گزارش رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی، نیروی قدس سپاه پاسداران در ماه‌های گذشته نقل و انتقال موشک به سوریه و همچنین لبنان را تشدید کرده است.

نفتالی بنت، وزیر دفاع اسرائیل، یکشنبه این هفته گفته بود که کشورش سوریه را به «ویتنام ایران» تبدیل خواهد کرد.

رادیوفردا: وزیر دفاع آمریکا می‌گوید اعتراضات اخیر در ایران نشان‌دهنده تحت فشار قرار گرفتن فزاینده جمهوری اسلامی است.

مارک اسپر روز ۱۶ آذر به شبکه تلویزیونی فاکس‌نیوز گفت که این حوادث نشان می‌دهد جمهوری اسلامی «تحت فشار فزاینده» است و ما باید آماده هر گونه پیشامدی باشیم.

وی توضیح بیشتری درباره این پیشامدها نداد ولی جان رود، نفر سوم وزارت دفاع آمریکا، روز ۱۳ آذر گفته بود که «شواهدی حاکی از احتمال وقوع اقدامات تعرضی ایران می‌بینیم که به دلایل روشن وارد جزئیات آن نمی‌شوم».

آقای رود افزود: «ما به حکومت ایران در مورد پیامدهای هر گونه اقدام بالقوه تعرضی پیام صریح و قاطعی داده‌ایم».

مارک اسپر وزیر دفاع آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش، تلاش مردم ایران برای کسب «رفاه و آزادی» را مثبت ارزیابی کرد و گفت که این موضوع «خوبی» است.

اشاره او به اعتراضات خیابانی در ایران است که هفته آخر آبان‌ماه سراسر کشور را در بر گرفت. این اعتراض‌ها که در واکنش به افزایش سه برابری قیمت بنزین آزاد آغاز شد به سرعت رنگ و بوی ضدحکومتی گرفت.

این اعتراض‌ها با سرکوب شدید نیروهای امنیتی و انتظامی روبرو شد که در جریان آن، به گفتته سازمان عفو بین‌الملل، دستکم ۲۰۸ نفر کشته شدند.

سایت «کلمه» نزدیک به میرحسین موسوی تعداد کشته‌شدگان را ۳۶۶ نفر اعلام کرده است این در حالی است که برایان هو، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، گفته احتمال می‌رود بیش از هزار نفر در این اعتراض‌ها کشته شده‌اند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، روز ۱۴ آذر در سخنانی گفت: «ایالات متحده همواره در کنار مردم ایران و خواسته آنان برای آزادی خواهد ایستاد. مردمی که با آنها به درستی رفتار نمی‌شود، پول‌هایشان برای تسلیحات و دیگر کارها تلف می شود. مردم ایران در سراسر کشور تظاهرات می‌کنند و از وضعیت خود خشنود نیستند».

مقام‌های جمهوری اسلامی ایران که به رغم گذشت سه هفته حاضر نشده‌اند آمار کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت‌شدگان را اعلام کند، گزارش‌های منابع مستقل در این زمینه را رد کرده‌اند.

مارک اسپر در بخش دیگری از اظهاراتش، اعزام ۱۴ هزار نیروی نظامی دیگر آمریکا به خلیج فارس برای مقابله با تحرکات احتمالی ایران در تنگه هرمز را نیز رد کرد.

وزیر دفاع آمریکا گزارش‌ها در این زمینه در رسانه‌ها را «نادرست» خواند و گفت که نمی‌دانم این خبر از کجا آمده است.

ایران پیش‌تر تهدید کرده بود در صورت توقف صادرات نفت خود به دلیل تحریم‌های آمریکا، اجازه نخواهد داد دیگران نیز اقدام به این کار کنند.

آقای اسپر در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا شواهدی دال بر ارسال موشک از طرف ایران به عراق دیده است، گفت «به دلایل امنیتی» در خصوص این موضوع اظهارنظر نمی‌کند ولی گزارش‌هایی مبنی بر اصابت راکت‌ به مقر نیروهای آمریکایی در عراق وجود دارد.

دویچه‌وله: پس از حمله به پایگاه هوایی بلد در عراق، یک مقام ارشد وزارت امورخارجه آمریكا احتمال دست داشتن ایران دراین حمله را مطرح کرد. او همزمان تأکید کرد که واشنگتن در انتظار شواهد بیشتری است.

دیوید شنکر، دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور خاورنزدیک می‌گوید ایران احتمالأ در حمله به پایگاه هوایی بلد در عراق دست داشته است.

پایگاه هوایی بلد که مقر استقرار نیروهای ارتش آمریكایی و پیمانكاران آمریكایی است، پنجشنبه (۱۴ آذر) هدف قرار گرفت. به نقل از مقامات ارتش عراق دو راكت كاتیوشا در داخل این پایگاه هوایی فرود آمدند. پایگاه بلد حدود ۸۰ کیلومتری شمال بغداد واقع شده است.
حمله روز پنج‌شنبه تلفات یا خسارات جانی نداشته و هنوز هیچ گروهی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.

دیوید شنکر به خبرنگاران گفته است که آمریکا در انتظار شواهد بیشتری است، اما اگر حوادث اخیر را در نظر بگیریم “احتمالاً ایران پشت این حمله بوده است.”

دو روز پیش از حمله به پایگاه بلد، پایگاه هوایی عین الاسد در استان انبار در غرب عراق هم هدف حمله قرار گرفته بود. این پایگاه نیز محل استقرار نیروهای آمریکایی است. سه‌شنبه (۱۲ آذر) پنج راکت در این پایگاه فرود آمد که به گفته مقامات عراقی تلفاتی نداشته است.

دیوید شکنر افزایش این حملات را “نگرانی بزرگ” آمریکا خواند و گفت که ایران در پنج تا شش ماه گذشته، پرخاشگرتر شده است.
او به خبرنگاران گفت: «ایرانی‌ها اغلب هنگامی که احساس فشار می‌کنند دست به اقدامات تهاجمی می‌زنند.»

خروج آمریکا از توافق اتمی با ایران خارج شده و با اجرای دوباره تحریم‌های خود علیه جمهوری اسلامی، تصمیم دارد صادرات نفت ایران را به صفر رساند. تهران در پاسخ به این اقدامات، تعهدات خود رد برجام را کاهش داده است.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که افزایش فشار بر تهران می‌تواند جمهوری اسلامی را پرخاشگرتر کند. حملات پراکنده به تانکرهای نفت‌کش و همچنین حمله پهپادها به تأسیسات نفتی عربستان موجب افزایش تنش در منطقه شده است. در حالیکه آمریکا و متحدان این کشور ایران را مسئول این حملات می‌دانند، تهران هرگونه دخالت در این حملات را رد می‌کند.

برنا: عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد و از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاهراه‌های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است.

«حشمت‌الله فلاحت‌پیشه»، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی برنا در خصوص «بیانیه‌ مشترک سه کشور اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) با طرح این ادعا که ایران مسئول حمله به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده است» گفت: در شرایط کنونی، منطقه ما یک منطقه جنگی است؛ یعنی محل تراکم نیروهایی از کشورهای منطقه و کشورهای مختلف دنیاست. نقل و انتقال نیروها در منطقه طبیعی است و به همین دلیل دولت‌ها می‌توانند یک‌سری اسناد ادعایی و دروغین، شکل دهند و آمریکایی ها در راس شکل دادن سندهای دروغین هستند.

او در ادامه بیان کرد: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد. از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاه راه های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است. آمریکایی ها نمی توانند با ادعای واهی اسنادی را علیه ایران مطرح کنند.

نماینده مردم اسلام آباد غرب و دالاهو بیان کرد: ایران اگر به آرامکو حمله می‌کرد هیچ اثری از آرامکو نمی‌ماند. جنگ یمن به سمت توازن پیش می رود و در طول تاریخ هر جنگی که فرسایشی شده، به سمت توازن پیش رفته است. به جای فرافکنی و فرار رو به جلو، عربستان و دیگر کشورها موضوع یمن را در قالب حق حاکمیت ملی یمنی ها حل کنند و بیش از این فرافکنی نکنند.

او بیان کرد: فیلمی را که آمریکا ادعا کرده منتشر می‌کند جزو سلسله ادعای آمریکاست که در گذشته هم مطرح کرده اند، اینها همه ادعا است. اینکه سه کشور بزرگ اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) طی بیانیه‌ای مشترک مدعی شدند که ایران مسئول حمله هفته گذشته به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده، تکرار موضع آمریکاست. این بیانیه در هماهنگی با دولت آمریکا نوشته شده و آن هم به عنوان یکی از آخرین ابزارهای فشار بر جمهوری اسلامی ایران.

فلاحت‌پیشه مطرح کرد: ایران پخته تراز ان است که در چنین شرایطی وارد فضای مذاکراتی شود و امتیاز دهد. اروپایی‌ها بجای فشار، باید تقصیر خود را در رسیدن به این شرایط، بپذیرند.

خبرنگار: رستمی

بی‌بی‌سی: سه تحلیل‌گر سابق وزارت خارجه و امنیت ملی آمریکا در امور خاورمیانه در نشریه پولتیکو از واکنش به حملات آرامکو نوشته‌اند

ماجرای گفتگوی تلفنی دونالد ترامپ با رئیس‌جمهور اوکراین بر سر تحقیقات از جو بایدن و پسرش در چند روز گذشته داغ‌تر شد تا عصر سه‌شنبه با آغاز تحقیقات رسمی استیضاح رئیس جمهوری آمریکا اوج گرفت و به همین نسبت رسانه‌های آمریکا کانون توجه خود را از ایران و حملات آرامکو به سوی این ماجرای جنجالی تغییر داده‌اند.

با این حال، بسیاری از مقام‌های دولتی سابق و ناظران مسایل خاورمیانه همچنان به رمزگشایی از تبعات جهانی این حملات می‌پردازند، آن هم با نیم نگاهی به پیامدهای مجاورت فیزیکی دونالد ترامپ و حسن روحانی در یک ساختمان؛ مقر سازمان ملل متحد که این هفته میزبان مجمع عمومی رهبران بیش از ۱۹۰ کشور جهان است.

در کنار این موضوع یک خبر دیگر مربوط به ایران هم در رسانه‌های دو سوی اقیانوس آرام داغ شده است؛ صدور حکم نگار قدس‌کنی شهروند ایرانی-استرالیایی در دادگاه ایالت مینه‌سوتا آمریکا.
بن‌بست ترامپ بر سر رویارویی با ایران

آرون دیوید میلر، مقام سابق وزارت خارجه و تحلیل‌گر برجسته خاورمیانه از اندیشکده ویلسون؛ استون سیمون، مقام سابق کمیته امنیت ملی کاخ‌سفید و ریچارد سوکولسکی، مقام سابق دفتر سیاست‌گذاری وزارت خارجه آمریکا در یادداشتی مشترک که در نشریه پولیتیکو امروز، سه‌شنبه ۲۴ سپتامبر منتشر کرده‌اند به صراحت گفته‌اند: “ممکن است مایک پومپئو گمان کند که جنگ تمام عیار با ایران ایده خوبی است، اما نظر ما منفی است.”

در این یادداشت با عنوان “ترامپ چه‌ گونه می‌تواند از بحران ایران گذر کند؟” این سه تحلیل‌گر وضعیت فعلی رئیس‌جمهور آمریکا برای واکنش به حملات نفتی عربستان را این چنین ترسیم کرده‌اند: “به لطف بد عمل کردن وزارت خارجه و تاکید بر سیاست فشار حداکثری، حالا آقای ترامپ باید میان بد و بدتر انتخاب کند؛ اگر کاری نکند همه خواهند گفت که ایالات متحده فقط یک ببر کاغذی است و نمی‌تواند از متحدانش در برابر ایران دفاع کند. گزینه نظامی هم که بسیار بدتر خواهد بود چرا که اولا ممکن است هیچ اثربخشی مشخصی نداشته باشد و دوما ممکن است خیلی سریع دامنه تبعات آن از کنترل خارج شود.”

“ما سه نفر روی هم ۸۰ سال برای دولت‌های مختلف آمریکا کار کرده‌ایم و به خوبی واقفیم که چه قدر مهم است که آمریکا برای حفظ اعتبارش خود را “قوی و استوار” نشان دهد اما همزمان معتقدیم تنها راه خروج از این کلاف – اگر راهی باقی مانده باشد – گفتگو و مذاکره است، اگرچه روزنه امید آن بسیار ناچیز می‌نماید.”

“ایران خباثت‌های فراوانی کرده و می‌کند. همچنان با شدت و حرارت به دشمنی با آمریکا و مخالفت با حضور ایالات متحده در خاورمیانه ادامه می‌دهد اما همه اینها نشان از این که ایران به دنبال هژمونی در منطقه است، نیست. در حقیقت ایران حتی اگر بخواهد هم توان اقتصادی و نظامی برای این کار را ندارد.”

در ادامه این سه تحلیلگر امور خاورمیانه نوشته‌اند: “ایران به تاسیسات آرامکو حمله کرد چون اولا آمریکا و عربستان در همکاری با هم صادرات نفت این کشور را تقریبا به صفر رسانده‌اند و تهران بارها گفته بود که اگر نتواند نفت بفروشد نخواهد گذاشت دیگران هم چنین کنند. ایران اوضاع را محک زد؛ با این حملات هم توان نظامی خود را به رخ کشید و هم ضعف دفاعی عربستان را نمایان کرد. همزمان به دولت ترامپ هم این پیغام را فرستاد که یا بیا جلو یا بنشین سرجات… با وجود این‌، پیغام این حملات به معنای تلاش ایران برای استیلا بر منطقه نیست. به همین علت هم خویشتن‌داری در برابر ایران به معنای چراغ سبز به ایرانیزه کردن جهان عرب یا انقیاد اسرائیل نیست.”

در ادامه این یادداشت مفصل در پولیتیکو که نام سه تحلیل‌گر برجسته یعنی آقایان میلر، سیمون و سوکولسکی باعث خواهد شد دانه درشت‌های واشنگتن آن را بخوانند، نویسندگان به بحث این روزهای محافل سیاسی پایتخت پرداخته‌اند که طی آن حمله جورج بوش پدر به عراق بعد از اشغال کویت با حملات آرامکو مقایسه می‌شود.

“این دو قابل مقایسه نیستند. آنجا صدام ۱۰۰ هزار نیرو به خاک کویت فرستاد. مردم این کشور را تهدید کرد و تلاش کرد که تمام تاسیسات نفتی این کشور را نابود کند و در نتیجه (با آتش‌زدن چاه‌های نفت کویت) یک فاجعه زیست محیطی پدید آورد. علاوه بر این، تفاوت میان این دو واقعه فقط در درجه‌بندی شدت و میزان وخامت آنها نیست بلکه در آن زمان جورج بوش پدر یک اجماع جهانی پشت خود داشت. جنگ کویت منطقی به نظر می‌آمد. هر چند همان جنگ هم مقدمه‌ای شد بر ورود آمریکا به جنگ با عراق در سی سال گذشته که چند تریلیون دلار خرج بر دست واشنگتن گذاشته و موجب مرگ هزاران آمریکایی و عراقی شده است. یادآوری این چیزها برای آنها که با ایران عداوت دارند شاید مهم باشد.”

اخبار مرتبط
نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست در چند مقاله جداگانه به جنگ احتمالی با ایران و سناریوهای شبیه‌سازی شده در پنتاگون پرداخته حق نشر عکس National Interest
Image caption نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست در چند مقاله جداگانه به جنگ احتمالی با ایران و سناریوهای شبیه‌سازی شده در پنتاگون پرداخته

چرا ترامپ باید از جنگ با ایران پرهیز کند؟

هری کازیانیس، کارشناس موسسه نشنال اینترست (که پیش‌تر به بنیاد صلح و آزادی نیسکون شهرت داشت و توسط ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور فقید آمریکا تاسیس شده) در یادداشتی که برای فاکس‌نیوز نوشته گفته دونالد ترامپ تصمیم عاقلانه‌ای گرفته که در پی حملات به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، به ایران حمله نظامی نکرده است.

آقای کازیانس معتقد است: “با وجود همه رفتارهای اخیر ایران از جمله حمله به تاسیسات نفتی، حمله به نفتکش‌ها و ساقط کردن پهپاد آمریکایی … دونالد ترامپ با هوشمندی واقف است که جنگ با ایران نبردی بسیار خونین خواهد بود… معتقدم تا او (دونالد ترامپ) را در گوشه دیوار گیر نیاندازند حاضر به آغاز جنگ نخواهد شد.”

“من بارها در راستای کار تحقیقاتی که در اندیشکده نشنال اینترست می‌کنم در نبردهای شبیه‌سازی شده با ایران جنگیده‌ام… یکی از آنها، در سال ۲۰۱۳ بود که یک گروه از کارشناسان غیرجناحی یک نبرد آزمایشی برابر ایران را بر اساس داده‌های نظامی موجود شبیه‌سازی کردند….”

هری کازیانس در ادامه یادداشت خود از سناریوی این جنگ شبیه‌سازی شده می‌نویسد و آغاز آن را چنین توصیف می‌کند:

ایران از افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه عصبانی شده
آمریکا اخیرا در پاسخ به توان زیردریایی‌های جدید ایران و افزایش سامانه‌های موشکی این کشور به خلیج فارس نیرو اعزام کرده است
ایران شروع به آزمایش موشکی می‌کند… موشک‌های قاره پیما و میان‌برد
ناو آمریکایی برای ضرب شست نشان دادن به ایران یکی از این موشک‌ها را که به نزدیکی ناو پرتاب شده ساقط می‌کند
ایران در پاسخ اعلام “منطقه کشتیرانی ممنوع” می‌کند و می‌گوید برای یک مانور نظامی آب‌های خود را بروی تردد بین المللی می‌بندد، اما مشکل اینجاست که این محدوده شامل تنگه‌هرمز هم می‌شود
بازار نفت بهم می‌خورد؛ بهای نفت بالا می‌رود. اقتصاد جهانی به شدت پریشان می‌شود
آمریکا ضرب الاجل ۲۴ ساعته برای باز کردن تنگه هرمز تعیین می‌کند
ایران نه تنها عقب‌نشینی نمی‌کند بلکه زمان مانور را بیشتر می‌کند و شروع به آزمایش موشک‌های جدید ضد ناو خود می‌کند
آمریکا حمله می‌کند. زیردریایی‌های اتمی آمریکا با موشک‌های کروز همه آنچه از نیروی دریایی ایران در تنگه هرمز است نابود می‌کنند
آمریکا همچنین به تاسیسات نظامی و هسته‌ای ایران حمله می‌کند. همه چیز به نفع آمریکاست
اما ایران که زخم خورده برای مقابله، ناو هواپیمابر آمریکا را که نماد قدرت نظامی اوست هدف می‌گیرد
ایران ۱۰۰ موشک به سوی یو.اس. دیسترویر شلیک می‌کند
سپر موشکی ناو دچار استیصال می‌شود. ناو هواپیمابر منهدم می‌شود و ۲۰۰۰ نیروی آمریکایی کشته می‌شوند؛ بزرگترین تلفات آمریکا بعد از حملات ۱۱ سپتامبر
ایران که می‌داند باید منتظر پاسخ سهمگین آمریکا باشد تصمیم می‌گیرد پیش‌دستی کند و به همه پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه حمله کند

آقای کازیانس که از سردبیران نشریه نومحافظه‌کار نشنال اینترست هم هست در ادامه تجربه حضور خود در این جنگ شبیه‌سازی شده با ایران می‌نویسد: “بعد از پنج روز، مهلت برنامه تمام شد و ما نتوانستیم مابقی جنگ را ادامه دهیم… این شبیه‌سازی‌ها همیشه محدودیت زمانی دارد.. پیش از اتمام آن با این سوال روبرو شدیم که حالا آمریکا باید چه کند؟ نیروهایش در منطقه در حال کشته شدن‌اند….”

“من در طول چند سال گذشته بارها در این جنگ‌های شبیه‌سازی علیه ایران شرکت کرده‌ام و همیشه وضع همین بوده؛ یعنی هیچ وقت تا پایان مهلت برنامه، پیروزی قاطعانه و نهایی برای آمریکا وجود نداشته مگر این که آمریکا دائما نیروی بیشتری برای نابود کردن کامل توان نظامی تهران به کار بگیرد؛ که آن هم ماه‌ها و سال‌ها به طول می‌انجامد.”

این تحلیل‌گر موسسه نشنال اینترست در پایان نتیجه‌گیری کرده: “آیا جنگ واقعی به این شبیه‌سازی‌ها (که بر اساس داده‌های واقعی تهیه شده‌اند) شباهتی خواهد داشت؛ هیچ کس به یقین پاسخ را نمی‌داند؛ اما چرا که نه؟ توصیه من به پرزیدنت ترامپ این است با دقت تمام به همه جوانب فکر کن و اگر خواستی حمله کنی با تمام قوا و به طور استیصال‌آوری این کار را بکن.”

تابناک: دونالد ترامپ به تازگی با این معضل روبه رو شده است كه چگونه به اقدامات ادعایی حمله ایران علیه تأسیسات نفتی عربستان سعودی پاسخ دهد. چند ماه قبل نیز، وی پس از ساقط شدن یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی با معمای مشابهی دست و پنجه نرم کرد.

به گزارش «تابناک»؛ نیویورک تایمز در مطلبی در همین خصوص اشاره کرده است که در ماه ژوئن، در میانه بالا گرفتن تنش ها میان ایالات متحده و ایران، نیروهای ایرانی یک هواپیمای اطلاعاتی، نظارت و شناسایی نیروی دریایی ایالات متحده (BAMS-D) را ساقط کردند – که یک پهپاد تقریباً 130 میلیون دلاری از نوع RQ-4A گلوبال هاوک بلند پرواز و با مداومت پروازی بالا بود.

چند ساعت پس از این حمله به هواپیمای بدون سرنشین، رئیس جمهور آمریکا تیم خود را برای گفتگو درباره پاسخ های احتمالی به آن، گرد هم آورد.

جزئیات مذاکرات ترامپ با تیم خود قبل از تصمیم حمله به ایران

بنا بر گزارش ها، پنتاگون حمله به یک قایق حامل موشک ایرانی را ترجیح می داد. قرار بر این بود که به خدمه دستور داده شود تا قایق را رها کنند و از این کار آن‌ها فیلمبرداری شده و سپس ارتش آمریکا قایق را غرق کند. این طرح نظامی این امکان را به ایالات متحده می‌داد بدون آنکه تلفاتی جانی وارد شود، اقدام به تلافی کرده و پاسخی متناسب به سقوط یک پهپاد بدهد.

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه و جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، اما خواستار حمله به خاک ایران شدند. طبق گفته تایمز مقامات آمریکایی تصمیم به هدف قرار دادن سه باتری موشکی و تأسیسات راداری ایران گرفتند.

یک «لیست جامع» از اهداف جمع آوری شد، اما مشخص گشت، اگر قرار باشد، حمله به سرعت انجام شود، می‌توان تعداد معدودی از آن‌ها را هدف گرفت.

با تکیه بر اطلاعات مربوط به وضعیت نگهبانی نیرو‌های ایرانی، تخمین زده می‌شد که حدود ۱۵۰ تن در این حملات جان خود را از دست بدهند؛ هرچند برخی اظهار داشتند با توجه به اینکه این حمله در شب صورت می‌گیرد و دور و اطراف این تأسیسات افراد چندانی نخواهند بود، این بدترین سناریو از تعداد تلفات است.

همان طور که قبلاً نیز گزارش شده بود، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا ژنرال جوزف دانفورد اظهار داشت، حمله به پاسگاه‌هایی که نیروی انسانی در آن است، پاسخی نامتناسب خواهد بود، و اقدامی است که می‌تواند تنش‌ها را به طرز چشمگیری افزایش دهد حتی اگر یک جنگ تمام عیار را رقم نزدند، و این آخرین چیزی که ایالات متحده به آن نیاز دارد، آن هم در حالی که متمرکز بر رقابت با قدرت‌های بزرگ است.

این حمله قرار بود، با موشک‌های کروز Tomahawk که از دو کشتی نیروی دریایی ایالات متحده شلیک شوند، انجام بشود. واشنگتن پست پیش از این گزارش کرده بود که این پاسخ قرار بوده شامل استفاده از کشتی جنگی USS Leyte Gulf مجهز به موشک‌های کروز هدایت شونده و ناوشکن USS Bainbridge باشد. قرار بوده جنگنده‌های مستقر در این شناور‌ها آماده واکنش به هر اقدام تلافی جویانه احتمالی باشند؛ اما این حمله هیچ وقت انجام نشد.

دریاسالار مایکل ای. بویل، فرمانده ناو گروه ابراهیم لینکلن، به تایمز گفته: همه سیستم‌ها روشن بودند، همه چراغ‌ها سبز بودند، ما منتظر دستور بودیم. ولی دستوری نیامد.

روز بعد ترامپ شرح داد، چرا حمله متوقف شده است. وی در توییتر توضیح داد: روز دوشنبه [ایران]یک هواپیمای بدون سرنشین را که در آب‌های بین المللی پرواز می‌کرد، ساقط کرد. ما شب گذشته آماده و مهیای حمله تلافی جویانه به سه هدف متفاوت بودیم. ترامپ گفت که فهمیده که ۱۵۰ تن در این حمله خواهند مرد.

وی گفت: ده دقیقه قبل از حمله من آن را متوقف کردم. وی توضیح داد، چنین پاسخی “متناسب با سقوط یک پهپاد بدون سرنشین نیست”. وقتی این تصمیم گرفته شد، معاون رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی کاخ سفید هیچ یک در جریان نبودند.

ترامپ در عوض تصمیم به اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران گرفت؛ یعنی همان واکنشی که برای پاسخ به حمله اخیر به سایت‌های نفتی عربستان انتخاب کرد.

برخی افراد در حزب خود رئیس جمهور آمریکا، وی را به نشان دادن ضعف در مقابل ایران متهم کرده اند. ترامپ اخیراً در پاسخ توییت کرد: این نشانه‌ای از قدرت بود که برخی از افراد آن را نمی‌فهمند!

پاسخ ترامپ به این تنش‌ها با ایران، درگیری درونی رئیس جمهور آمریکا را برجسته می‌کند؛ جایی که از یک طرف می‌خواهد قدرت نمایی کند، اما از طرف دیگر، می‌خواهد از دخالت گسترده ایالات متحده در منازعات در خاورمیانه نیز جلوگیری کند.

متن اصلی خبر در نیویورک تایمز

دویچه‌وله: روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه به نقل از یک کارشناس اقتصادی ایرانی نوشت، با ادامه تحریم‌ها اقتصاد ایران بیش از پیش تضعیف خواهد شد و در صورت تشدید فشارهای آمریکا، ایران دو راه بیشتر ندارد: یا مذاکره با آمریکا یا جنگ.

روز دوشنبه، یکم مهر (۲۳ سپتامبر) روزنامه فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ گزارشی در باره وضعیت فعلی ایران و چشم‌انداز تحریم‌های ایالات متحده علیه این کشور منتشر کرد.

منبع اصلی داده‌های گزارش روزنامه معتبر آلمانی مهدی قدسی، کارشناس اقتصاد و پژوهشگر موسسه اتریشی “مقایسه اقتصادهای جهان” (WIIW) است.

در آغاز این گزارش تاکید شده است که ایران هنوز روابط اقتصادی پراهمیتی با همسایگان خود از جمله ترکیه، عراق، افغانستان و همچنین کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا دارد. این اتحادیه شامل روسیه، بلاروس، قرقیزستان، قزاقستان و ارمنستان است.

به گفته مهدی قدسی، روابط ایران با این کشورها در سایه تحریم‌های آمریکا تنگ‌تر شده است. این کارشناس اقتصادی رابطه با کشورهای نام‌برده را “مهم‌ترین ضربان قلب اقتصاد ایران” قلمداد کرده است.

امکان قطع شریان اقتصادی ایران

مهدی قدسی تصریح کرده است که روابط ایران با این کشورها ثباتی ندارد، زیرا اگر واشنگتن فشار بر آنها را افزایش دهد، “شریان اقتصادی” ایران بیش از پیش به خطر خواهد افتاد. او می‌گوید: «در این صورت ایران دو امکان بیشتر ندارد: مذاکره یا ورود به جنگ».

قدسی ضمن بیان اینکه ایران برای واردات امکان استفاده از منابع ارزی خود را ندارد و صادرات نفت کشور به روزانه زیر ۳۰۰ هزار بشکه رسیده تاکید کرده است که جمهوری اسلامی از نظر اقتصادی زمین‌گیر شده و حتی قدرت خرید مواد خوراکی و دارویی را هم ندارد.

سرکوب اعتراضات

مهدی قدسی در گفت‌وگو با روزنامه فرانکفورتر آلگماینه به اعتراضات کارگران و کارمندان دولتی نیز اشاره کرده و اینکه ارگان‌های حکومتی معترضان را به “تهدید امنیت ملی” متهم و آنها را به‌شدت سرکوب می‌کنند.

به اعتقاد او، این گونه سرکوب‌ها هم در درازمدت مشکلات را حل نخواهند کرد و “اگر مسئولان نتوانند مردم را سیر کنند، اعتراضات شدت می‌یابند».

در ماه‌های اخیر سازمان‌های حقوق بشری همواره به تشدید سرکوب فعالان سیاسی و مدنی در جمهوری اسلامی اعتراض کرده و خواهان آزادی بی‌قیدوشرط فعالان دربند شده‌اند.

خطر جنگ

کارشناس موسسه اتریشی “مقایسه اقتصادهای جهان” معتقد است که حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی با “استراتژی تهران” همخوانی دارد. او در این راستا به گفته‌های رئیس جمهور حسن روحانی اشاره کرده که بارها گفته است، اگر ایران نتواند نفت خود را صادر کند کشورهای دیگر هم نخواهند توانست، نفت خود را بفروشند.

علاوه بر این، به گفته قدسی، حمله به تاسیسات عربستان توانایی نظامی ایران را به نمایش گذاشته است.

جمهوری اسلامی همواره تاکید کرده که در حمله‌به تاسیسات نفتی عربستان دخالت نداشته است.

فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ به نقل از مهدی قدسی نوشته است که در صورت بروز جنگ، آمریکا دست برتر را خواهد داشت اما هزینه‌ای گزاف برای جنگ با ایران خواهد پرداخت.

به اعتقاد کارشناس اقتصادی ایرانی، آمریکا به اهداف خود نرسیده است و تنها راه صلح‌آمیز خروج از این بحران، مذاکره مستقیم میان تهران و واشنگتن است.

قدسی تاکید کرده است که در این میان اتحادیه اروپا و اینستکس آنها هیچ نقشی ایفا نخواهند کرد.

بی‌بی‌سی: به گفته سی بی اس آیت الله خامنه ای حمله به تاسیسات نفتی عربستان را تایید کرد “به شرط اینکه ارتباط آن با ایران مشخص نشود”
یک شبکه تلویزیونی آمریکایی گفته است حمله به تاسیسات نفتی عربستان توسط رهبر ایران “تایید” شد و افزوده شواهدی از پرتاب موشک از “داخل خاک ایران” به دست آمده است. همزمان، در حالیکه حوثی‌های یمن بار دیگر بر مسئولیت خود در حمله به تاسیسات نفتی عربستان تاکید کرده‌اند، وزیر خارجه فرانسه این اظهارات را ” فاقد اعتبار” توصیف کرده است.

شبکه خبری سی‌بی‌اس در گزارشی در مورد حمله به تاسیسات نفتی عربستان به نقل از “یک مقام آمریکایی” که از او نام نبرده گفته است که “این عملیات با تایید مستقیم آیت‌الله علی خامنه‌ای صورت گرفته است اما به این شرط که ایران بعدا بتواند انکار کند که با آن ارتباط داشته است.” رهبر جمهوری اسلامی ایران فرمانده کل قوا است.

سی‌بی‌اس در این گزارش افزوده است که “اگرچه حمله موفقیت‌آمیز بود اما نقشه انکار آن توسط ایران به تدریج فرو می‌ریزد.”

ایران تاکید دارد که حمله به تاسیسات نفتی عربستان توسط حوثی‌های یمن و با استفاده از پهپاد صورت گرفته و هرگونه ارتباطی با آن را به شدت تکذیب کرده و روز گذشته دولت ایران با ارسال یادداشتی به سفارت سوئیس، حافظ منافع آمریکا در ایران، هشدار داد که نسبت به هرگونه اقدامی علیه منافع خود واکنش نشان خواهد داد.

عربستان با نشان دادن قطعاتی از موشک‌های پرتاب شده به تاسیسات نفتی خود ایران را به انجام این حمله متهم کرده است

به گفته سی‌بی‌اس، عربستان سعودی بقایای موشک‌های کروز شلیک شده به سوی تاسیسات نفتی آرامکو در شمال عربستان را یافته و مورد بررسی قرار داده است. این شبکه با نشان دادن تصاویر مصاحبه مطبوعاتی سخنگوی نظامی عربستان و قطعاتی که به گفته او از موشک‌های شلیک شده به سوی تاسیسات نفتی به دست آمده، گفته است که از جمله قطعات یافت شده توسط مقامات سعودی “درام” موشک‌هاست که می تواند مسیر حرکت آن را مشخص کند.

در این گزارش آمده است که “کوبنده‌ترین شواهد” در مورد دست داشتن ایران در حمله به تاسیسات نفتی سعودی، تصاویر ماهواره‌ای آمریکاییان است که نفرات سپاه پاسداران را در حال آماده‌سازی برای پرتاب موشک در پایگاهی در “اهواز”، خوزستان، نشان می‌دهد. براساس این گزارش، این موشک‌ها با عبور از فراز خاک کویت و پس از پیمودن یک مسیر ۴۰۰ مایلی (حدود ۷۰۰ کیلومتر) به هدف‌های خود در دو نقطه در داخل خاک عربستان اصابت کردند.

در این مورد که به چه دلیل از تصاویر آمادگی نفرات سپاه پاسداران برای پرتاب موشک برای هشدار و مقابله با آن استفاده نشد، منابع مورد اشاره سی‌بی‌اس گفته‌اند که در آن زمان، اهمیت این تصاویر و احتمال آمادگی برای حمله به عربستان مورد توجه قرار نگرفت.

این گزارش مشخص نمی‌کند که آیا تصاویری از حرکت موشک‌ها و اصابت آنها به تاسیسات نفتی عربستان هم در دست است یا نه. سی‌بی‌اس به نقل از یک مقام آمریکایی گفته است انتظار حمله از داخل خاک ایران نمی‌رفت و افزوده است که “ما کاملا غافلگیر شدیم.”

سخنگوی نظامی حوثی‌ها تاکید کرده که تاسیسات نفتی عربستان با پهپادهای ساخته شده توسط این گروه هدف قرار گرفت

همزمان در خبری دیگری شبکه تلویزیونی “المیسره” متعلق به حوثی‍های یمن سخنان سخنگوی نظامی این نیروها را منتشر کرده که بار دیگر تاکید کرده است که عملیات هوایی علیه عربستان “با پهپادهای خودمان و پس از عملیات شناسایی دقیق صورت گرفت.” او افزوده است که نیروهای یمنی قادر به ساخت و تولید تعداد زیادی پهپاد در زمانی کوتاه هستند.

در مقابل، ژان-ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه حمله پهپادی حوثی‌ها به تاسیسات نفتی عربستان را مردود دانسته است. آقای لودریان در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی فرانسه گفته است: “حوثی‌ها که یک گروه شورشی یمنی است، اعلام کرده‌اند که آنها بودند که این حمله را انجام دادند، که فاقد اعتبار و باورنکردنی است.” پیشتر مقامات فرانسوی در واکنش به اظهارات آمریکا و عربستان در مردود دانستن انجام این حملات توسط حوثی‌ها و دست داشتن ایران در آن گفته بودند که در این مورد به شواهد نیاز است.

پومپئو و ولیعهد عربستان – پومپئو ایران را به “اقدام جنگی” علیه عربستان سعودی متهم کرده است

روزگذشته، مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، که برای ملاقات با مقامات سعودی به آن کشور سفر کرده، با متهم کردن دولت ایران به هدف قرار دادن تاسیسات نفتی عربستان این حمله را “اقدام جنگی” توصیف کرد. منظور آقای پومپئو از “اقدام جنگی” عملیات نظامی یک دولت علیه دولت دیگر است که حق مقابله به مثل و عملیات تلافی‌جویانه را ایجاد می‌کند. با اینهمه، ظاهرا ایالات متحده و عربستان ترجیح داده‌اند واکنش آنان با حمایت جامعه جهانی صورت گیرد و احتمالا در جریان نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، که به زودی آغاز می‌شود، تماس‌هایی را با سایر رهبران شرکت کننده برقرار خواهد کرد.

مقامات سعودی از سازمان ملل و چند کشور دیگر خواسته‌اند برای ارزیابی مستقل شواهد به دست آمده کارشناسانی را به آن کشور اعزام کنند. گفته شده است که علاوه بر سازمان ملل، کارشناسانی از فرانسه نیز به عربستان خواهند رفت.

در همین خصوص ساعاتی پیش آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، حمله به تاسیسات نفتی عربستان را قویا محکوم کرد اما گفت منتظر نتیجه تحقیقات کارشناسان این سازمان خواهد ماند.

در همانحال، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفته است که برای واکنش به این حمله شتاب به خرج نمی‌دهد و افزوده است که “زمان کافی وجود دارد تا به اقدامی تند و تیز دست بزنیم؛ شروع آن ساده است، اما ببینیم چه می‌شود.”

همزمان، گزارش شده است که ژنرال فرانک مکنزی، فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه خاورمیانه درخواست کرده است مجوز ارسال دو آتشبار ضدهوایی و ضد موشکی جهت حفاظت از تاسیسات نفتی عربستان به آن کشور صادر شود. به گفته سی‌بی‌اس، ژنرال مکنزی همچنین طرح‌هایی را برای عملیات تلافی‌جویانه علیه تاسیسات نفتی و مرکز سپاه پاسداران در ایران تهیه کرده است.

قرار است روز جمعه رئیس جمهوری آمریکا و مشاوران امنیت ملی او “اقدام جنگی” ایران علیه عربستان و نحوه برخورد با آن را مورد بررسی قرار دهند.

رادیوفردا: فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران با ابراز اینکه «نه ما و نه آمریکایی‌ها قصدی برای جنگ نداریم»، افزود: «البته ممکن است نیروهای در میدان که در تماس با هم هستند، دست به چنین اقدامی بزنند که در این صورت ممکن است جنگی شروع شود.»

به گزارش خبرگزاری تسنیم، امیر علی حاجی‌زاده که در یک برنامه تلویزیونی سخن می‌گفت افزود: «ما همواره خودمان را برای یک جنگ تمام‌عیار آماده کرده‌ایم.»

فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران همچنین بار دیگر گفت که «تمامی پایگاه‌های آمریکایی و شناورهای آنها تا فاصله دو هزار کیلومتری زیر برد موشک‌های ما قرار دارد».

سپاه پاسداران روز سی‌ام خرداد امسال از سرنگون کردن یک پهپاد تجسسی آمریکا از نوع «گلوبال هاوک موسوم به ام ‌کیو ۴ سی ترایتن» پس از «ورود به قلمرو هوایی ایران» خبر داد. اما مقام های آمریکایی تاکید می‌کنند که این پهپاد در برفراز آبهای بین المللی هدف قرار گرفته شده است.

امیرعلی حاجی‌زاده با اشاره به آن رخداد، روز یکشنبه در ادامه سخنانش گفت که «در آفند، نیروهای عمل‌کننده، قبل از عملیات دستور می‌گیرند ولی در پدافند ممکن است یک افسر جزء عمل‌کننده، بنا بر دستورالعمل، آتش‌به‌اختیار عمل کند. در موضوع زدن پهپاد آمریکایی نیز همین اتفاق افتاد و خود من بعد از زدن پهپاد متوجه شدم».

او همچنین گفت که نیروهای سپاه پس از سرنگون کردن پهپاد آمریکایی در خرداد ماه، دو پایگاه نظامی و یک ناو آمریکا در منطقه را نیز هدف‌گیری کرده بودند.

آقای حاجی‌زاده توضیح داد: «بعد از ساقط‌کردن پهپاد آمریکایی، به‌طور مشخص پایگاه العدید (پایگاه آمریکایی‌ها در قطر)، پایگاه الظفره (پایگاه آمریکایی‌ها در امارات) و یک ناو آمریکایی در دریای عمان نیز توسط موشک‌های سپاه هدف‌گیری شده بود».

وی اضافه کرد: «اگر آمریکایی‌ها حتی یک زمین خالی ما را هم می‌زدند، به آنها پاسخ می‌دادیم و در این صورت اگر آنها مجدداً جواب می‌دادند، جنگ شروع می‌شد.»

پیش از این فرماندهان سپاه پاسداران گفته بودند که نیروهای این نهاد پس از سقوط پهپاد آمریکایی و در آماده‌باش برای مقابله با اقدام احتمالی آمریکا تعدادی پایگاه‌های این کشور در منطقه را هدف گرفته بودند.

سقوط پهپاد آمریکایی با آتش نیروهای سپاه پاسداران ایران در اواخر خرداد ماه گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال وقوع جنگ میان دو کشور را شدت بخشید.

با این حال مقامات دو کشور احتمال وقوع جنگ بین دو کشور را رد کرده‌اند.

امیرعلی حاجی‌زاده نیز روز یک‌شنبه گفت که دو کشور قصدی برای جنگ ندارند اما ممکن است درگیری ناگهانی نیروهای دو طرف منجر به جنگ شود.
منابع: خبرگزاری‌های تسنیم و صدا و سیما و رادیو فردا /ا.م / .پ.پ