اخبار

رادیوفردا: ایران دور دوم مذاکرات هسته‌ای با آمریکا را سازنده و رو به جلو خواند و وزیر خارجه عمان هم گفت که مذاکرات شتاب گرفته است؛ یک مقام ارشد آمریکایی هم از پیشرفت بسیار خوب در مذاکرات سخن گفت.

دور دوم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا روز شنبه ۳۰ فروردین در رم، پایتخت ایتالیا، برگزار شد و به گفته دو طرف، حدود چهار ساعت ادامه داشت.

در این دور از مذاکرات نیز، مانند دور قبلی، استیو ویتکاف و عباس عراقچی مذاکره‌کنندگان اصلی از طرف آمریکا و ایران بودند.

مذاکرات در یکی از اماکن دیپلماتیک متعلق به عمان در شهر رم برگزار شد و در نزدیکی این ساختمان، نیروهای پلیس و همچنین خبرنگاران حضور داشتند.

ایران بار دیگر مذاکرات را «غیرمستقیم» و تبادل پیام بین دو سالن جدا توسط وزیر خارجه عمان اعلام کرده است؛ یک مقام ارشد آمریکا هم از «گفت‌وگوهای مستقیم و غیرمستقیم» سخن گفته است.

مقام ارشد آمریکا: پیشرفت بسیار خوبی داشتیم

یک مقام ارشد آمریکایی گفت که مذاکرات رم با «پیشرفت بسیار خوبی» همراه بود.

به گزارش رویترز، این مقام ارشد آمریکایی که خواست نامش فاش نشود شامگاه شنبه به گروهی از خبرنگاران گفت: «امروز در رم بیش از چهار ساعت در دور دوم مذاکرات خود پیشرفت بسیار خوبی در گفت‌وگوهای مستقیم و غیرمستقیم داشتیم.»

به نوشته وبسایت اکسیوس، این مقام آمریکایی همچنین با اشاره به توافق دو طرف برای دیدار دوباره در هفته آینده، از عمان برای تسهیل مذاکرات و از ایتالیا برای میزبانی مذاکرات شنبه قدردانی کرد.

مقام‌های ایالات متحده هنوز به طور رسمی درباره دور دوم مذاکرات هسته‌ای با ایران اظهار نظر نکرده‌اند.

اظهار خوش‌بینی محتاطانه ایران و «ناکافی» خواندن برجام

در همین حال عباس عراقچی اواخر شامگاه شنبه در توییتی به زبان انگلیسی نوشت که «جو نسبتا مثبت در رم» باعث پیشرفت در مسیر دستیابی به توافق احتمالی شده است.

او افزود: «در حال حاضر شاید خوش‌بینی موجه باشد اما تنها با احتیاط زیاد.»

عباس عراقچی ساعاتی پیش از این نوشته، دیدگاه رهبر جمهوری اسلامی را تکرار کرده و به تلویزیون ایران گفته بود: «دلیلی برای خوش‌بینی زیاد و بدبینی زیاد وجود ندارد.»

او در پست خود در شبکه اجتماعی ایکس افزود: در مذاکرات رم «تصریح کردیم که بسیاری در ایران بر این باورند که برجام دیگر برای ما کافی نیست و تنها چیزی که از آن باقی مانده “درس‌های فراگرفته شده” است. شخصا با این دیدگاه موافق‌ام.»

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، که همواره منتقد توافق برجام بوده است اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از این توافق را اعلام کرد و پس از آن، ایران از تعهدات برجامی خود عدول کرد و فعالیت‌های حساس هسته‌ای را افزایش داد.

بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که بر برجام صحه می‌گذارد، کشورهای طرف برجام می‌توانند تا پیش از ۲۶ مهر امسال فرایند موسوم به مکانیسم ماشه را برای بازگرداندن فوری تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران فعال کنند.

https://twitter.com/araghchi/status/1913658465861714369

عمان: مذاکرات شتاب گرفته است

در همین حال وزیر خارجه پادشاهی عمان با تشکر از «رویکرد بسیار سازنده» نمایندگان آمریکا و ایران در مذاکرات رم، شامگاه شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این گفت‌وگوها در حال شتاب گرفتن است و در حال حاضر حتی امر بعید هم ممکن شده است.»

بدر البوسعیدی که میانجی مذاکرات هسته‌ای ایران و ایالات متحده است همچنین بیانیه وزارت خارجه عمان را بازنشر کرده که در آن آمده است مذاکره کنندگان دو طرف موافقت کردند که وارد مرحله‌ بعدی مذاکرات شوند.

بر اساس این بیانیه، این مذاکرات «با هدف دستیابی به توافقی عادلانه، پایدار و الزام‌آور انجام می‌شود» و این توافق «اطمینان خواهد داد که ایران کاملا عاری از سلاح‌های هسته‌ای باقی بماند، تحریم‌ها [علیه این کشور] لغو شوند و در همین حال، توانایی توسعه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز خود را حفظ کند.‌»

دیدارها با وزیر خارجه ایتالیا

آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا، با انتشار تصویری از ملاقات خود با عباس عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رم پایتخت صلح و گفت‌وگو می‌شود.»

او با اشاره به اینکه وزیر خارجه ایران را به ادامه مسیر مذاکرات علیه سلاح‌های هسته‌ای تشویق کرده نوشت: «دولت ایتالیا امیدوار است که با هم بتوانیم به یک راه حل مثبت برای خاورمیانه برسیم.»

آقای تایانی یک روز پیشتر هم با همتای عمانی خود دیدار کرده بود و روز شنبه نیز با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دیدار و گفت‌وگو کرد.

مدیرکل آژانس با انتشار تصاویری از این دیدار نوشت که از نقش سازنده ایتالیا در حمایت از صلح «در برهه‌ای حساس که دیپلماسی بسیار مورد نیاز است» استقبال می‌کند.

آقای گروسی روز پنجشنبه در تهران گفت‌وگوهای فشرده‌ای با مقام‌های ایران داشت.

https://twitter.com/rafaelmgrossi/status/1913533889189937588

دور بعدی مذاکرات «در مسقط»

وزارت خارجه ایران شامگاه شنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که دور بعدی گفت‌وگوها قرار است شنبه ششم اردیبهشت با میانجیگری عمان در مسقط، پایتخت این کشور، برگزار شود.

به نوشته این بیانیه، با توجه به ضرورت بحث و بررسی دقیق در هر دو موضوع «اعتمادسازی هسته‌ای» و «رفع موثر تحریم‌ها» مقرر شد که هیئت‌های فنی ایران و آمریکا روز چهارشنبه در مسقط جلسه‌ای را با تسهیل‌گری وزارت خارجه عمان برگزار کنند.

همچنین به نوشته این بیانیه، در گفت‌وگوهای روز شنبه در رم طرف‌ها درباره «برخی از موضوعات مهم در حوزه رفع تحریم‌ها و موضوع هسته‌ای» تبادل نظر کردند.

واکنش‌ها در ایران

بازار بورس سرمایه صبح شنبه و پیش از مذاکرات روی خوشی به دور دوم مذاکرات نشان داد و با بیش از ۴۱ هزار واحد افزایش، برای اولین بار از کانال سه میلیون واحد عبور کرد.

در بازار ارز نیز پول ملی ایران اندکی تقویت شد و بهای هر دلار آمریکا که صبح شنبه بیش از ۸۵ هزار تومان بود، شامگاه شنبه به حدود ۸۳ هزار تومان کاهش یافت.

قیمت یورو هم شامگاه شنبه به ۹۴ هزار تومان، و پوند انگلیس به کمتر از ۱۱۰ هزار تومان رسید.

در هفته‌های اخیر افزایش تنش بین ایران و آمریکا باعث افزایش بهای ارز شده و از جمله قیمت هر دلار به بیش از ۱۰۵ هزار تومان رسیده بود.

قیمت طلا هم روز شنبه در ایران کاهش یافت و هر سکه طلای موسوم به «طرح امامی» ۷۵ میلیون تومان معامله شد.

صفحه اول اکثر روزنامه‌های چاپ تهران نیز صبح یکشنبه به مذاکرات رم اختصاص یافته است.

رادیوفردا: مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، همزمان با سفر به تهران، به روزنامۀ لوموند گفت آمریکا در مذاکرات با ایران می‌خواهد به متنی ساده‌تر بدون تمام ضمائم بسیار فنی توافق برجام دست یابد.

رئیس آژانس انرژی اتمی ایران پس از دیدار با گروسی از دیدار و تلاش معاونان دو طرف در روزهای آتی برای پیگیری موضوعات محل اختلاف بین آژانس بین‌المللی «در چارچوب توافق کلی حاصل‌شده» خبر داد.

نیویورک‌تایمز هم به‌نقل از مقامات دولت آمریکا و منابع دیگر گزارش داد که رئیس‌جمهور ایالات متحده با حملۀ برنامه‌ریزی‌شدۀ اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران مخالفت کرده و ترجیح داده وارد مذاکره با مقامات تهران برای محدودسازی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران شود.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز که روز چهارشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، اسرائیل برنامه‌هایی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای در اردیبهشت ماه طراحی کرده بود با این هدف که توانایی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای را به‌مدت یک سال یا بیشتر عقب بیندازد.

این روزنامه نوشت پس از ماه‌ها بحث داخلی در دولت آمریکا، دونالد ترامپ تصمیم گرفت به‌جای حمایت از گزینۀ نظامی، مسیر مذاکره با ایران را در پیش گیرد.

براساس این گزارش، اجرای این حمله نه تنها به کمک نظامی آمریکا برای دفاع از اسرائیل در برابر واکنش احتمالی ایران نیاز داشت بلکه برای موفقیت کلی عملیات نیز به حمایت واشینگتن وابسته بود.

هفته گذشته، آمریکا و ایران برای نخستین بار در هر دو دوره ریاست‌جمهوری ترامپ نشستی برای تعیین روند و چارچوب مذاکرات در عمان برگزار کردند و هر دو کشور نیز این گفت‌وگوها را «مثبت» و «سازنده» توصیف کردند.

دور دوم مذاکرات برای روز شنبه ۳۰ فروردین برنامه‌ریزی شده است و آخرین گزارش‌ها حاکی است این دیدار به احتمال زیاد در رم اما به میزبانی عمان برگزار خواهد شد.

کاظم غریب‌آبادی غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه ایران، شامگاه چهارشنبه در گفت‌وگو با تلویزیون ایران گفت اگر در نشست بعدی دو طرف بر سر «چارچوب‌ها و دستورکار» تفاهم کنند، در دور سوم «باید کارشناسان را در دو حوزه درگیر کنیم تا تخصصی‌تر وارد جزئیات شوند و اگر لازم شد، متن‌نویسی را شروع کنند».

تازه‌ترین تحولات دیپلماتیک و موضع‌گیری‌ها

با این حال پس از برگزاری نشست مسقط، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و همچنین اظهارنظرهای مقامات واشینگتن و واکنش‌های مقامات تهران به این اظهارات بالا گرفته است.

در تازه‌ترین رویدادها، قرار است استیو ویتکاف و مارکو روبیو که هر دو از مشاوران ارشد امنیت ملی دونالد ترامپ هستند، روز پنج‌شنبه به پاریس سفر کنند.

عراقچی نیز راهی مسکو شده و قرار است، به‌گفتۀ سخنگوی وزارت خارجه، «در خصوص روابط دوجانبه و نیز مذاکرات غیرمستقیم اخیر با آمریکا با مقامات عالی روسیه گفت‌وگو کند». او پیشتر اعلام کرده بود که در این سفر «پیام مکتوب» خامنه‌ای به پوتین را منتقل خواهد کرد.

براساس گزارش پولیتیکو، ویتکاف قرار است با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیدار کند و مارکو روبیو هم با همتای فرانسوی خود، ژان‌نوئل بارو، گفت‌وگو خواهد کرد و موضوع گفت‌وگوها ایران، اوکراین، تعرفه‌های جدید و روابط تجاری خواهد بود.

تازه‌ترین اظهارنظرها نیز به هشدار وزیر خارجه ایران دربارۀ مواضع مقامات آمریکایی برمی‌گردد. عباس عراقچی روز چهارشنبه گفت که آمریکا نباید مواضع «متناقض و متضاد» در مذاکرات اتخاذ کند.

این واکنش به سخنان استیو ویتکاف بود که ابتدا گفته بود ممکن است توافقی حاصل شود که ایران به سطح غنی‌سازی ۳.۶۷ درصدی (مشابه توافق ۲۰۱۵ دولت اوباما با ایران) بازگردد، اما بعداً اعلام کرد: «توافق با ایران تنها زمانی نهایی خواهد شد که یک توافق ترامپی باشد.»

ویتکاف همچنین در شبکۀ ایکس نوشت: «ایران باید برنامه غنی‌سازی و تسلیحاتی هسته‌ای خود را متوقف و نابود کند. مهم است که توافقی سختگیرانه و عادلانه داشته باشیم که پایدار بماند، و این همان چیزی است که رئیس‌جمهور ترامپ از من خواسته است.»

عباس عراقچی در واکنش با تأکید بر این‌که «مواضع واقعی سر میز مذاکره مشخص می‌شود»، افزود: «غنی‌سازی ایران یک امر واقعی و پذیرفته‌شده است. ما برای اعتمادسازی در خصوص نگرانی‌های احتمالی آمادگی داریم، اما اصل موضوع غنی‌سازی قابل مذاکره نیست.»

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی ایران روز سه‌شنبه گفت مذاکرات ایران با ایالات متحده بر سر پروندهٔ هسته‌ای تهران «در قدم‌های اول خوب اجرا شده است».

دیدارها و اظهارات گروسی در تهران

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه به ایران سفر کرد و در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دیگر مقامات جمهوری اسلامی دیدار کرد.

او همزمان در گفت‌وگو با روزنامۀ لوموند اعلام کرد «این‌بار آمریکا می‌خواهد به متنی ساده‌تر دست یابد؛ متنی که عاری باشد از تمام ضمائم بسیار فنی توافق ۲۰۱۵ [برجام] که در عمل پایدار نماندند».

آقای گروسی پس از دیدار با مقام‌های جمهوری اسلامی از انجام «گفت‌وگوهای فشرده» با آن‌ها خبر داد و دربارۀ تعاملات ایران و آمریکا گفت این گفت‌وگوها در مرحلۀ «بسیار حساسی» قرار دارد.

در همین حال محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، هم اعلام کرد که معاون او و گروسی قرار است در روزهای آینده در تهران برای پیشبرد توافقی که دو سال پیش میان طرفین به دست آمد، تلاش کنند.

گروسی در سفر به تهران، چهارشنبه‌شب، با عباس عراقچی هم ملاقات کرد و در شبکۀ اجتماعی ایکس نوشت: «همکاری با آژانس برای اطمینان از صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران در زمانی که دیپلماسی ضرورت دارد، حیاتی است.»

وزیر خارجۀ ایران هم پس از این دیدار با بیان این‌که «در ماه‌های پیش‌رو، آژانس می‌تواند نقش حیاتی در حل‌وفصل مسالمت‌آمیز پروندۀ هسته‌ای ایران ایفا کند»، افزود: «درحالی‌که طیفی از مخرب‌ها گرد هم آمده‌اند تا مذاکرات کنونی را از مسیر خارج کنند، ما به یک مدیرکل صلح نیاز داریم.»

آمریکا و اسرائیل بارها تهدید کرده‌اند که در صورت عدم توافق، تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار خواهند داد.

عراقچی در شبکۀ ایکس نوشت: «در حالی که مخالفان زیادی در تلاش‌اند روند مذاکرات را منحرف کنند، نیازمند مدیرکلی صلح‌طلب هستیم. ما مایلیم به گروسی اعتماد کنیم تا آژانس را از سیاست‌زدگی دور نگه دارد و بر مأموریت فنی‌اش متمرکز بماند.»

پس از خروج یک‌جانبه ترامپ از توافق هسته‌ای موسوم به برجام، تهران تمامی محدودیت‌های برنامۀ هسته‌ای خود را کنار گذاشته و اکنون اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند که نزدیک به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصد است.

دوربین‌های نظارتی آژانس مختل شده‌اند و برخی بازرسان باسابقه از سوی ایران کنار گذاشته شده‌اند. با این حال، هر توافق احتمالی میان ایران و آمریکا به همکاری آژانس برای راستی‌آزمایی متکی خواهد بود و دسترسی آژانس به‌طور کامل قطع نشده است.

با این اوصاف، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همزمان در گفت‌وگو با روزنامۀ لوموند خواستار نقش‌آفرینی این نهاد وابسته به سازمان ملل در گفت‌وگوهای اخیر بین ایران و آمریکا شد و هشدار داد که ایران فاصلهٔ چندانی با قابلیت تولید سلاح هسته‌ای ندارد.

آقای گروسی افزود: «این وضعیت مانند پازلی است که قطعات آن فراهم شده، اما هنوز به‌هم متصل نشده‌اند. هنوز تا دستیابی کامل به سلاح فاصله باقی است. با این حال، باید اذعان کرد که این فاصله زیاد نیست. در چهار سال گذشته، شتاب فعالیت‌های ایران در این زمینه بسیار چشمگیر بوده است».

او همچنین تأکید کرد که بدون مشارکت آژانس، هیچ توافقی دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران معنا نخواهد داشت و صرفاً «تکه‌ای کاغذ» خواهد بود.

آقای گروسی همچنین دربارۀ خودِ مذاکرات ایران و آمریکا نیز افزود: «به‌گفتۀ هر دو طرف، اکنون موضوع بر سر آن است که برخی فعالیت‌ها مانند غنی‌سازی به‌طور مستقیم‌تر ممنوع شود. در مقابل، ایران رفع تحریم‌ها یا تدابیری برای کمک به سرمایه‌گذاری را دریافت خواهد کرد. آن‌چه گفت‌وگوهای آغازشده در عمان را چارچوب‌بندی می‌کند، ایدۀ عمل متقابل است.»

مذاکرات میان ایران و آمریکا که نزدیک به نیم قرن به خصومت گذشته است، در حساس‌ترین مرحلۀ خود قرار دارد. دونالد ترامپ بارها تهدید کرده که در صورت عدم دستیابی به توافق، تأسیسات هسته‌ای ایران هدف حمله قرار خواهد گرفت. در همین حال، برخی مقامات جمهوری اسلامی هشدار داده‌اند که با توجه به ذخایر اورانیوم غنی‌شدۀ نزدیک به سطح تسلیحاتی، ممکن است مجبور شوند به دنبال تولید سلاح هسته‌ای بروند.

بی‌بی‌سی: در آستانه دور اول مذاکرات ایران و ایالات متحده آمریکا در عمان، علی شمخانی مشاور سیاسی رهبر جمهوری اسلامی هشدار داده است که در صورت حمله نظامی، ایران ممکن است اقداماتی بازدارنده مانند «اخراج بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قطع همکاری با آن» و همچنین «انتقال مواد غنی‌شده به مکان‌های امن و نامشخص» را در دستور کار قرار دهد. اعلام موضع آقای شمخانی در شبکه اجتماعی ایکس پس از آن صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بار دیگر گفت در صورت شکست در مذاکرات با تهران، «حمله نظامی» یکی از گزینه‌ها خواهد بود.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز روز گذشته در خصوص تحرکات بمب‌افکن‌های استراتژیک بی-۲ ایالات متحده در نزدیکی ایران و پیام آن به تهران گفت: «تصمیم‌گیری در این باره با خودشان است … این بمب‌افکن‌ها ابزاری عالی هستند و برای همه حامل پیام هستند». او در عین حال ابراز امیدواری کرد گفت‌وگوهای هسته‌ای میان ایران و آمریکا به دستیابی به یک راه حل صلح آمیز منجر شود.

همچنین در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال طرح خواسته‌های جدید از سوی آمریکا در مذاکرات بالا گرفته است.

صبح امروز محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درخواست‌های احتمالی آمریکا برای توقف کامل غنی‌سازی و جمع‌آوری سانتریفیوژها را «شوخی» خواند و تأکید کرد که «جمهوری اسلامی از برنامه هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.»
قرار است روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییس‌جمهوری ایالات متحده در عمان مذاکراتی داشته باشند.

به رغم اصرار آمریکا بر مستقیم بودن این مذاکرات، ایران آن را غیرمستقیم می خواند.

با نزدیک شدن به مذاکرات عمان، اظهارات مقامات ارشد ایران نشان‌دهنده موضع سخت‌گیرانه تهران در برابر فشارهای خارجی است.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با رد هرگونه عقب‌نشینی، بر ادامه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تأکید کرد و گفت: «ما در چارچوب حقوق خود عمل می‌کنیم و این برنامه برای ما غیرقابل مذاکره است.»

در همین حال، دو چهره ارشد سیاسی ایران طی دو روز گذشته به بازخوانی تجربیات مذاکراتی خود با آمریکا پرداخته‌اند.

محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهور در دولت ابراهیم رئیسی، روز گذشته در دیدار نوروزی با کارگزاران دولت قبل گفت: «در دوره آقای رئیسی، دو بار تا پای امضای توافق با آمریکا پیش رفتیم؛ یک بار در شهریور ۱۴۰۱ و بار دیگر پیش از شهادت ایشان. اما هر دو بار اسرائیل مانع شد.»

آقای مخبر با اشاره به وجود «تناقض ماهوی» میان ایران و آمریکا گفت: «من مخالف مذاکره نیستم، اما این تناقض‌ها حل‌شدنی نیست مگر اینکه یکی از طرفین از مواضع خود کوتاه بیاید.»

حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین هم در دیداری با فعالان سیاسی و رسانه‌ای، به بیان دیدگاهش در این زمینه پرداخت.

او با انتقاد از سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «ترامپ فکر می‌کند ایران هیچ کارتی روی میز ندارد، اما ما حداقل چهار کارت مهم داریم که در زمان مناسب رو خواهیم کرد.»

آقای روحانی با تأکید بر ضرورت مذاکره مستقیم، تجربه گفت‌وگوی تلفنی خود با باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در سال ۱۳۹۲ را یادآوری کرد و گفت: «مذاکرات مستقیم می‌تواند راه‌گشا باشد. تماس کوتاه من با اوباما فضا را تلطیف کرد و زمینه‌ساز توافق برجام شد.»

این مواضع در حالی مطرح می‌شود که مذاکرات پیش‌رو قرار است شنبه به میانجی‌گری عمان برگزار شده و هر طرف در خصوص نوع آن اظهارات متفاوتی داشته‌اند.

مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا از زمان خروج واشنگتن از برجام در سال ۱۳۹۷ با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بوده است.

توافق برجام که در سال ۱۳۹۴ با میانجی‌گری قدرت‌های جهانی امضا شد، در دولت روحانی به دست آمد، اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ و خروج او از برجام و اعمال تحریم‌های شدید، این توافق عملا متوقف شد.

در دولت ابراهیم رئیسی هم مذاکرات غیرمستقیم در وین و دوحه برای احیای برجام ادامه یافت، اما به نتیجه‌ای نرسید.

رادیوفردا: رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید اگر جمهوری اسلامی از برنامه تسلیحات هسته‌ای خود دست نکشد، اسرائیل «رهبری» حملهٔ نظامی احتمالی علیه ایران را به دست خواهد داشت.

دونالد ترامپ این اظهارات را سه روز پیش از نشست برنامه‌ریزی شده آخر هفته مقام‌های آمریکایی و ایرانی در عمان بیان کرد.

او روز چهارشنبه ۲۰ فروردین افزود: «اگر نیاز به اقدام نظامی باشد، ما دست به این اقدام خواهیم زد. اسرائیل به وضوح در این امر مشارکت جدی خواهد داشت. آن‌ها هدایت حمله را برعهده خواهند داشت. ولی هیچ‌کس ما را هدایت نمی‌کند، اما ما کاری را که می‌خواهیم انجام می‌دهیم».

آقای ترامپ در مورد انتظارات خود از نشست روز ۲۳ فروردین در عمان گفت که جدول زمانی قطعی برای دستیابی به نتیجه در این مذاکرات ندارد.

رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد: «وقتی مذاکرات را شروع می‌کنید، باید ببینید آیا آن‌ها خوب پیش می‌روند یا نه. و من فکر می‌کنم نتیجه این خواهد بود که آن‌ها خوب پیش نمی‌روند. لذا این فقط یک احساس است».

او در هفته‌های اخیر به تهران هشدار داده بود که بهتر است برای دستیابی به توافقی تازه در مورد برنامه هسته‌ایش وارد مذاکره با واشینگتن شود، وگرنه هدف تحریم‌های ثانویه قرار خواهد گرفت و «بمباران خواهد شد».

آقای ترامپ اسفند پارسال گفته بود که نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، فرستاده و پیشنهاد گفت‌وگو داده است. مقام‌های ایرانی در آن زمان اعلام کردند که تهران تحت فشار و تهدید وارد مذاکره نخواهد شد. اما تهران سرانجام موافقت کرد که در عمان با نمایندهٔ ویژهٔ ترامپ در امور خاورمیانه مذاکره داشته باشد.

آمریکا به طور فزاینده‌ای نگران ذخایر اورانیوم ایران است که به گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مواد لازم برای غنی‌سازی در سطح ۹۰ درصد و ساخت چند سلاح اتمی را در اختیار دارد.

تهران می‌گوید هیچ برنامه‌ای برای ساخت سلاح اتمی ندارد و اهداف برنامه هسته‌ایش «صلح‌آمیز» است. با این حال، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، روز ۱۱ فروردین گفت که در صورت اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل علیه ایران، «مردم فشار می‌آورند» و ساخت بمب اتمی «توجیه ثانویه پیدا می‌کند».

ایالات متحده و دیگر قدرت‌های جهانی در تیرماه ۱۳۹۴ به یک توافق هسته‌ای بلندمدت و جامع موسوم به «برجام» دست یافتند که غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران را در ازای لغو تحریم‌های اقتصادی محدود کرد. اما آقای ترامپ در سال ۱۳۹۷ آمریکا را از توافق هسته‌ای خارج کرد و آن را «بدترین توافق تاریخ» خواند.

رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه در ادامه گفت: «می‌خواهم ایران عالی باشد. تنها چیزی که آن‌ها نمی‌توانند داشته باشند سلاح هسته‌ای است. آن‌ها این را می‌دانند».

ساعاتی پیش از این اظهارات، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، بار دیگر گفت که تهران «به دنبال ساخت بمب هسته‌ای نیستند» و حتی چشم‌انداز سرمایه‌گذاری مستقیم آمریکا در جمهوری اسلامی را در صورت دستیابی کشورها به توافق مثبت دانست.

آقای پزشکیان با اشاره به رهبر جمهوری اسلامی گفت که علی خامنه‌ای «هیچ مخالفتی با سرمایه‌گذاری آمریکایی‌ها در ایران ندارد».

ایران و آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن در سال ۲۰۲۱ مذاکراتی را به صورت غیرمستقیم با هدف احیای برجام در وین انجام دادند. اما این گفت‌وگوها و سایر مذاکرات بین تهران و کشورهای اروپایی نتوانست به هیچ توافقی دست یابد.

در همین حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا روز چهارشنبه تحریم‌های جدیدی را علیه برنامه هسته‌ای ایران وضع کرد.

پنج نهاد و یک شخص مستقر در ایران به دلیل حمایت از برنامه هسته‌ای تهران در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.

ارونیوز: به گفته پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، دور جدید حملات آمریکا به مواضع حوثی‌ها در یمن که از روز ۱۵ مارس به دستور دونالد ترامپ آغاز شده، بسیار گسترده‌تر از حملات در زمان بایدن است. اما این حملات «گسترده» چه هزینه‌ا‌ی روی دست مالیات‌دهندگان آمریکایی گذاشته و چقدر مؤثر بوده است؟
به گزارش سی‌ان‌ان به نقل از سه منبع آمریکایی، ایالات متحده در دور جدید حملات به مواضع حوثی‌ها که از روز ۱۵ مارس به فرمان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا آغاز شده، علاوه بر استفاده از موشک‌های کروز JASSM، بمب‌های هدایت‌شونده JSOW و موشک‌های تاماهاک (Tomahawk) به ارزش صدها میلیون دلار، نیز از بمب‌افکن‌های رادارگریز بی-۲ مستقر در پایگاه نظامی «دیه‌گو گارسیا» استفاده کرده است.

بنابر دستور روز سوم آوریل آقای هگست، در روزهای آینده نیز قرار است یک ناو هواپیمابر دیگر به همراه چند اسکادران هوایی و سامانه پدافند هوایی به منطقه عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا در خاورمیانه (سنتکام) منتقل شوند.

بنابر اظهارات این منابع، اگرچه این عملیات تاکنون نزدیک به یک میلیارد دلار خرج روی دست آمریکا گذاشته، اما تاثیر آن بر کاهش توانایی حوثی‌ها بسیار محدود بوده است.

به گفته یکی از منابع، وزارت دفاع آمریکا احتمالاً مجبور است که برای ادامه این عملیات، از کنگره آمریکا درخواست بودجه تکمیلی کند، اما تامین این بودجه همچنان محل پرسش است. زیرا این عملیات با انتقادهایی از هر دو جناح سیاسی مواجه شده و حتی جِی‌دی ونس، معاون دونالد ترامپ نیز در چت خصوصی در اپلیکیشن سیگنال که هفته گذشته توسط نشریه آتلانتیک منتشر شد، گفته بود که فکر می‌کند این عملیات «اشتباه» بوده است.

پنتاگون تاکنون به‌طور عمومی تاثیر حملات روزانه آمریکا بر حوثی‌ها را اعلام نکرده، با این حال، مقامات ستاد مشترک پنتاگون، فرماندهی مرکزی آمریکا، فرماندهی هند-اقیانوس آرام، دفتر معاون وزیر دفاع در امور سیاست‌گذاری و وزارت امور خارجه، در روزهای اخیر به کنگره اعلام کرده‌اند که چند مقام رهبری حوثی‌ها در این عملیات کشته شده‌اند و چندین پایگاه نظامی هم نابود شده است.

با این حال این مقامات اذعان کردند که حوثی‌ها همچنان، درست مثل زمان حملات دولت بایدن، به تقویت پناهگاه‌های زیرزمینی و افزایش ذخایر تسلیحاتی خود مشغولند. به گفته یک مقام دفاعی آمریکا، هنوز دقیقاً مشخص نیست که حوثی‌ها چه مقدار تسلیحات در اختیار دارند.
یک منبع مطلع از عملیات آمریکا علیه مواضع حوثی‌ها گفت: «اگرچه برخی پایگاه‌ها نابود شده‌اند، اما این مسئله توانایی حوثی‌ها در حمله به کشتی‌ها در دریای سرخ یا سرنگونی پهپادهای آمریکایی را مختل نکرده است. در عوض، ما منابع آمادگی رزمی‌مان، از جمله مهمات، سوخت و استقرار نیروها را می‌سوزانیم.»

این عملیات گسترده همچنین موجب نگرانی برخی از مقامات فرماندهی هند-اقیانوس آرام ارتش آمریکا نیز شده است. آنان در روزها و هفته‌های اخیر نسبت به مصرف زیاد تسلیحات دوربرد از سوی سنتکام، به‌ویژه موشک‌های JASSM و Tomahawk، ابراز نارضایتی کرده‌اند. این تسلیحات در صورت وقوع درگیری نظامی با چین نقش حیاتی خواهند داشت، و برنامه‌ریزان نظامی در این فرماندهی نگران‌اند که عملیات سنتکام به آمادگی نظامی آمریکا در منطقه اقیانوس آرام لطمه بزند.

از سوی دیگر، یک مقام دفاعی آمریکا این نگرانی‌ها را «اغراق‌آمیز» دانست و گفت: «ما در هر حمله از مهمات دقیق استفاده می‌کنیم. اختیار کامل برای به‌کارگیری تمام ظرفیت نیروهای مستقر در منطقه خاورمیانه علیه حوثی‌ها را داریم. هیچ نگرانی‌ا‌ی نسبت به استفاده از تسلیحات دوربرد در صورت نیاز و برای حداکثر کارایی نداریم.»

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز می‌گوید یک «مقام بلندپایه ایرانی» به این رسانه گفته که تهران ضمن مخالفت با درخواست رئیس‌جمهور آمریکا برای گفت‌وگوی مستقیم دربارهٔ برنامه هسته‌ایش، تمایل دارد که مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده را از طریق عمان ادامه دهد.

این مقام که نخواسته نامش فاش شود، روز یکشنبه ۱۷ فروردین به رویترز گفت که «گفت‌وگوهای غیرمستقیم فرصتی برای سنجش جدیت آمریکا در یافتن راه‌حل سیاسی است.»

به گفته او، جمهوری اسلامی همچنین به کشورهای میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا، از جمله عراق، کویت، امارات، قطر، ترکیه و بحرین، هشدار داده که هرگونه حمایت از حملهٔ احتمالی آمریکا، از جمله استفاده از حریم هوایی یا خاک آن‌ها، به‌مثابه اقدامی خصمانه تلقی خواهد شد و «پیامدهای شدیدی» خواهد داشت.

به گفته این مقام، رهبر جمهوری اسلامی نیروهای مسلح کشور را به حالت آماده‌باش درآورده است.

تنش‌ها پس از تهدید ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای این‌که با توافق جدید برای برنامه هسته‌ایش موافقت کند یا «بمباران» خواهد شد، بالا گرفته است؛ به‌ویژه در شرایطی که جنگ در غزه و لبنان، حملات هوایی به یمن، تغییر حکومت در سوریه و درگیری‌های اسرائیل و ایران ادامه دارد. نگرانی‌ها دربارهٔ گسترش درگیری به کل منطقه خلیج فارس، که سهم مهمی در صادرات جهانی نفت دارد، افزایش یافته است.

ایران گفته که حاضر به مذاکره دربارهٔ برنامه هسته‌ایش است، اما فقط در صورتی که تهدیدی در کار نباشد. تهران همچنین تأکید کرده که برنامه موشکی‌اش خارج از چارچوب گفت‌وگوهاست.

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز ۱۴ فروردین گفت به نظر او جمهوری اسلامی ایران خواهان گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا است و تهران احساس آسیب‌پذیری می‌کند.

سخنگویان دولت‌های عراق، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین بلافاصله به درخواست‌های رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادند. وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد از چنین هشدارهایی مطلع نیست، اما افزود که چنین پیام‌هایی ممکن است از طریق کانال‌های دیگر منتقل شده باشند.

روز چهارشنبه، رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که کویت به ایران اطمینان داده که اجازه نخواهد داد هیچ اقدام تهاجمی‌ از خاک این کشور علیه سایر کشورها انجام شود.

روسیه، متحد ایران، روز پنج‌شنبه اعلام کرد تهدیدات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی غیرقابل قبول است و روز جمعه خواستار خویشتنداری شد.

یک «مقام دوم ایرانی» روز یکشنبه به رویترز گفت ایران تلاش دارد حمایت بیشتری از روسیه جلب کند، اما نسبت به تعهد واقعی مسکو به متحد خود بدبین است. او افزود که این موضوع «بستگی به نوع روابط» میان ترامپ و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دارد.

در همین حال روز یکشنبه، محمد باقری، رئیس ستادکل نیروهای مسلح جموری اسلامی در ارتباط با تهدید حمله نظامی به تأسیسات ایران گفت: «به‌گونه‌ای طرح‌ریزی کرده‌ایم که در صورت لزوم، از هنگام صدور فرمان» رهبر جمهوری اسلامی، «در کمترین زمان ممکن» پاسخ داده شود و افزود که «پاسخ ما به هرگونه تعرض به حریم و منافع جمهوری اسلامی ایران کوبنده و جبران‌ناپذیر خواهد بود.»

دونالد ترامپ گفته که ترجیح می‌دهد به توافقی دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران دست یابد تا این‌که وارد رویارویی نظامی شود، و اعلام کرده که نامه‌ای به علی خامنه‌ای نوشته و پیشنهاد گفت‌وگو داده است.

محمد باقری در مورد محتوای پاسخی که جمهوری اسلامی به نامه ترامپ داده، گفت که در آن آمده که «ما آغازگر جنگ نیستیم؛ هرگونه تهدید را با تمام قوا پاسخ خواهیم داد؛ به دنبال آرامش در منطقه هستیم؛ در مسئلهٔ هسته‌ای به دنبال سلاح نیستیم و نیازهای ملت خودمان را در هسته‌ای دنبال می‌کنیم؛ مذاکره مستقیم نخواهیم کرد، اما مذاکره غیرمستقیم ایرادی ندارد؛ شما بدقول‌ترین و بدعهدترین طرف در مذاکرات گذشته بودید و لذا هیچ اعتمادی به شما وجود ندارد.»

فرصت دوماهه

«مقام بلندپایه ایرانی» روز یکشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که دور اول گفت‌وگوهای غیرمستقیم می‌تواند شامل میانجی‌گری عمان و رفت‌وآمد نمایندگان این کشور بین هیئت‌های ایرانی و آمریکایی باشد. بر اساس این گزارش، «علی خامنه‌ای به وزیر خارجه، عباس عراقچی یا معاون او، مجید تخت‌روانچی، اختیار داده است تا در هرگونه مذاکره‌ای در مسقط شرکت کنند».

سخنگوی دولت عمان به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این زمینه پاسخ نداده است.

با این حال، «مقام بلندپایه ایرانی» طرف گفت‌وگو با رویترز «باور دارد که برای دستیابی به توافق حدود دو ماه فرصت وجود دارد، زیرا نگرانی‌هایی مطرح است مبنی بر این‌که اسرائیل ممکن است در صورت طولانی شدن مذاکرات، حمله‌ای را آغاز کند» یا «تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران به‌طور ناگهانی و کامل بازگردد تا مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود».

ایران می‌گوید قصد ساخت سلاح هسته‌ای را ندارد، اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار داده که ایران به‌طور چشم‌گیری غنی‌سازی اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد افزایش داده است، که به سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است.

کشورهای غربی می‌گویند هیچ ضرورتی برای غنی‌سازی اورانیوم تا این سطح در برنامه‌های غیرنظامی وجود ندارد و هیچ کشور دیگری بدون ساخت بمب هسته‌ای به چنین سطحی از غنی‌سازی دست نیافته است.

علیرضا حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، روز دوشنبه تلویحاً گفته بود که پایگاه‌های آمریکا در منطقه ممکن است در هرگونه درگیری هدف حمله قرار گیرند.

پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی دی ۹۸ آمریکا در بغداد، ایران پایگاه‌های آمریکایی در عراق را هدف قرار داد.

در همین حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، قرار است روز دوشنبه ۱۸ فروردین در کاخ سفید با دونالد ترامپ درباره موضوعاتی از جمله ایران گفت‌وگو کند.

یک روز پیش از آن نیز وبسایت اکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داده بود که آقای نتانیاهو احتمال دستیابی به توافق هسته‌ای بین آمریکا و ایران را «بسیار اندک» می‌داند و می‌خواهد با رئیس‌جمهور آمریکا درباره حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران در صورت شکست دیپلماسی گفت‌وگو کند.

خبرگزاری بلومبرگ روز شنبه در گزارشی نوشت که اسرائیل نسبت به مذاکرات احتمالی بین آمریکا و ایران بدبین است «اما در حالی که ارتش خود را برای حمله احتمالی آماده می‌کند مراقب است به طور علنی با ترامپ مخالفت نکند».

بی‌بی‌سی: پنتاگون اعلام کرد آمریکا هواپیماهای جنگی بیشتری را برای تقویت نیروهایش به خاورمیانه اعزام کرده است. در همین حال عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس بر کارایی «تعامل دیپلماتیک» تاکید کرد و نوشت «باید برای همه روشن شود که اصولاً چیزی به نام “گزینه نظامی” وجود ندارد، چه رسد به “راه حل نظامی”.»

پنتاگون دیروز سه‌شنبه در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد با دستور پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیروهای آمریکایی در خاورمیانه تقویت شدند. اما در این بیانیه مشخص نشده است که چه نوع هواپیماهایی به منطقه رفته‌اند و دقیقا کجا مستقر شده‌اند.

در همین حال، عباس عراقچی در پستی در شبکه ایکس نوشت «آمریکا شاید علاقه‌ای به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ نداشته باشد. اما آن توافق متضمن یک تعهد کلیدی از سوی ایران است که همچنان پابرجاست و حتی آمریکا – که خارج از توافق است – از آن منتفع شده.»

او در این پیام نوشت «ایران بار دیگر تاکید می‌کند که هیچگاه و تحت هیچ شرایطی به دنبال جستجو، تولید و یا به دست آوردن سلاح هسته‌ای نخواهد بود.»

وزیر خارجه ایران در بخش دیگری از این پست در شبکه اجتماعی ایران نوشت «تعامل دیپلماتیک در گذشته کارایی خود را نشان داده و هنوز هم می‌تواند کارساز باشد. اما، باید برای همه روشن شود که اصولاً چیزی به نام “گزینه نظامی” وجود ندارد، چه رسد به “راه حل نظامی”.»

اظهارات آقای عراقچی در حالی بیان می‌شود که رویترز به نقل از مقام‌های آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد در حدود یک هفته گذشته، شش بمب‌افکن بی-۲ به پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیگو گارسیا در اقیانوس هند منتقل شده‌اند.

افزایش توانایی نظامی آمریکا در حالی است که جدل لفظی با ایران در روزهای گذشته تشدید شده است و عملیات این کشور علیه حوثی‌ها در یمن پس از دو هفته همچنان ادامه دارد.

شان پارنل سخنگوی پنتاگون در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اگر ایران یا نمایندگان آنها علیه پرسنل و منافع آمریکایی تهدیدی در منطقه ایجاد کنند، ایالات متحده اقدام قاطعانه‌ای برای دفاع از مردم خود انجام خواهد داد.»

فرماندهی راهبردی ارتش آمریکا به رویترز گفت درباره تعداد بمب‌افکن‌های بی-۲ و همچنین تعداد و تمرینات در دیگو گارسیا اظهار نظری نمی‌کند.

این در حالیست که آمریکا توان نظامی زیادی در خاورمیانه مستقر کرده است و گزارش شده به‌زودی دو ناو هواپیمابر به این منطقه اعزام خواهند شد.

دونالد ترامپ روز یکشنبه تهدید کرد اگر ایران با آمریکا به توافق هسته‌ای جدید نرسد «بمباران» خواهد شد و این احتمال هم وجود دارد که «مثل چهار سال پیش تعرفه‌های ثانویه» در نظر بگیرد. این اظهارات با واکنش گسترده‌ای همراه شد.

آیت‌الله خامنه‌ای دو روز پیش در سخنرانی خود به مناسبت نماز عید فطر گفت: «تهدید می‌کنند شرارت خواهند کرد. اما اینکه شرارتی انجام بگیرد، ما خیلی اطمینان نداریم. احتمال زیاد نمی‌دهیم از بیرون شرارتی انجام بگیرد. اما اگر از بیرون شرارتی انجام بگیرد ضربه محکم سختی خواهند خورد.»

پیش از آن نیز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران هشتم فروردین پیش از برگزاری نماز جمعه گفت در صورتیکه آمریکا به خاطر عدم دستیابی به توافق هسته‌ای جدید، تهدید نظامی‌اش را علیه ایران اجرایی کند، پایگاه‌های آمریکا و متحدانشان در منطقه «در امان» نخواهند بود: «اگر آمریکایی‌ها به حریم ایران تعرض کنند مثل جرقه‌ای در انبار باروت است که کل منطقه را منفجر می‌کند.»

رادیوفردا : دونالد ترامپ اعلام کرد اگر ایران درباره برنامهٔ هسته‌ای خود با آمریکا به توافق نرسد، «بمباران» خواهد شد.

اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در یک مصاحبهٔ تلفنی با شبکه خبری ان‌بی‌سی ابراز شد که این شبکه آن را روز یکشنبه ۱۰ فروردین منتشر کرد.

آقای ترامپ دربارهٔ ایران گفت: «اگر آن‌ها توافق نکنند، بمباران اتفاق می‌افتد. طوری بمباران می‌شود که قبلا هرگز مشابه آن را ندیده‌اند».

او خواستار آن شد که با توافق جدید، تضمین شود که ایران قصد رسیدن به سلاح هسته‌ای را ندارد.

آقای ترامپ همچنین تهدید به وضع «تعرفه‌های ثانویه» علیه ایران کرد و در عین حال خبر داد که مقام‌های آمریکا و ایران «در حال گفت‌وگو هستند».

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز هشتم فروردین گفت که ترجیح می‌دهد با تهران دربارهٔ برنامه هسته‌ایش به توافق برسد اما اگر چنین نشود، اتفاقات خیلی خیلی بدی برای ایران در راه خواهد بود.

آقای ترامپ اواخر بهمن اعلام کرد ترجیح او این است که با ایران به توافق برسد تا این‌که «شدیداً آن را بمباران کند» و همچنین وعده داد اگر توافقی انجام شود، اسرائیل ایران را بمباران نخواهد کرد.

او در ادامه و روز ۱۷ اسفند اعلام کرد نامه‌ای برای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در زمینهٔ مذاکره برای توافق هسته‌ای جدید با ایران نوشته و سپس اعلام کرد: «به لحظات نهایی رسیده‌ایم. نمی‌توانیم اجازه بدهیم که به سلاح اتمی دست یابند».

این در حالی است که روز یکشنبه رئیس‌جمهور ایران خبر داد پاسخ رهبر جمهوری اسلامی به نامه دونالد ترامپ تحویل عمان شده و به دست طرف آمریکایی نیز رسیده است.

او اعلام کرد علی خامنه‌ای با مذاکره مستقیم با آمریکا مخالفت کرده اما موافق مذاکره «غیرمستقیم» با دولت دونالد ترامپ است.

نامه رئیس‌جمهور آمریکا توسط انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی، به ایران تحویل داده شده بود و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، هفتم فروردین گفت که پاسخ ایران از طریق عمان برای دولت آمریکا ارسال شده است.

یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه از محتوای نامهٔ رئیس‌جمهور آمریکا روز ۲۹ اسفند به اکسیوس گفتند که ترامپ در نامه خود دو ماه به تهران برای دستیابی به یک توافق هسته‌ای جدید با واشینگتن ضرب‌الاجل داده است.

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی یک روز بعد از آن که آقای ترامپ اعلام کرد نامه‌ای برای او ارسال کرده است، گفت که ایران با «دولت‌های قلدر» مذاکره نخواهد کرد.

ایران و شش قدرت جهانی در تیر ۱۳۹۴ به توافق هسته‌ای موسوم به برجام دست یافتند و آقای ترامپ که همواره منتقد مفاد این توافق بود در اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از برجام را اعلام کرد.

ایران تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند اما پس از خروج آمریکا از برجام از تعهدات برجامی عدول کرد و میزان غنی‌سازی اورانیوم را به ویژه در یک سال گذشته به شدت شتاب داد.

رئیس جمهور ایالات متحده می‌گوید از این‌که ولادیمیر پوتین، اعتبار و توان رهبری همتای اوکراینی‌اش را زیر سوال برده، «به شدت عصبانی و ناخشنود» است.

دونالد ترامپ روز یکشنبه دهم فروردین‌ماه همچنین با اشاره به سخنان رئیس جمهور فدراسیون روسیه دربارۀ ولودیمیر زلنسکی تأکید کرد که «ابراز چنین نظراتی، ما را به مسیر درستی نمی‌رساند».

رئیس جمهور آمریکا گفت ولادیمیر پوتین از عصبانیت و نارضایتی او آگاه است؛ اما با اشاره به «روابط بسیار خوبش با همتای روس» گفت «اگر ولادیمیر پوتین کار درست را انجام دهد، این عصبانیت به سرعت برطرف خواهد شد».

پیشتر خبرگزاری فرانسه گزارش داده بود که ولادیمیر پوتین روز جمعه هشتم فروردین خواستار تشکیل یک دولت انتقالی در اوکراین شده بوده است؛ موضوعی که در عمل به معنای کنار گذاشته‌شدن ولودیمیر زلنسکی از قدرت خواهد بود.

دونالد ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی با شبکۀ‌ خبری ان‌بی‌سی گفت «اگر نتوانیم با روسیه به توافقی برای توقف خون‌ریزی در اوکراین دست پیدا کنیم، و اگر به این نتیجه برسم که مقصر این موضوع، روسیه بوده است، که البته الزاماً این‌طور نخواهد بود، اما اگر به چنین نتیجه‌ای برسم، آنوقت تعرفه‌های ثانویه‌ای را بر همۀ نفت صادراتی روسیه وضع خواهم کرد».

رئیس جمهور آمریکا در توضیح تعرفه‌های «ثانویه» گفت، این بدان معنا خواهد بود که اگر کشوری دیگر از روسیه نفت بخرد، فرصت کار و تجارت در ایالات متحده را از دست خواهد داد. دونالد ترامپ همزمان هشدار داد که اگر توافق آتش‌بس حاصل نشود، ظرف یک‌ماه تحریم‌های ثانویه علیه روسیه اجرایی خواهند شد.

رئیس جمهور ایالات متحده در عین حال یادآوری کرد که قرار است طی روزهای آتی، بار دیگر با ولادیمیر پوتین صحبت کند.

سخنان تازۀ دونالد ترامپ در حالی مطرح شد که او پیشتر با انتقاد تند از ولودیمیر زلنسکی گفته بود «از عملکرد او در زمینۀ ادارۀ جنگ خسته شده است». رئیس جمهور آمریکا حتی همتای اوکراینی‌اش را،‌ به‌دلیل برگزارنکردن انتخابات، «دیکتاتور» خوانده بود.

هفتۀ پیش روسیه و اوکراین برای توقف عملیات نظامی در دریای سیاه و علیه زیرساخت‌های انرژی یکدیگر توافق کرده بودند. توافقی که هر دو کشور، طرف مقابل را به نقض آن متهم می‌کنند.

بی‌بی‌سی: دونالد ترامپ روز جمعه هشدار داد که در صورت عدم توافق هسته‌ای، «اتفاقات بسیار بدی» برای ایران رخ خواهد داد. هشدار دونالد ترامپ پس از آن منتشر می‌شود که امروز مقام‌های ایران درباره لحن تهدیدآمیز نامه رئیس جمهوری آمریکا به ایران، هشدار داده بودند.

اکنون دونالد ترامپ در دفتر خود در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ایران در فهرست مسائل مورد توجه من است و به همین خاطر اخیرا برای آنها نامه‌ای نوشتم. آنها باید در هر صورت به تصمیم برسند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اوایل این ماه گفته بود که نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ارسال کرده است. ایران هم به تازگی اعلام کرد که پاسخ این نامه را از طریق عمان به آمریکا ارسال کرده است.

اکنون رئیس جمهوری آمریکا در تازه‌ترین اظهارنظرش بار دیگر تکرار کرد «ترجیح اصلی من این است که با ایران به توافق برسیم. اینها را نه از روی ضعف می‌گویم و نه از موضع قدرت. اما اگر به نتیجه‌ای نرسیم، اتفاقات بسیار بسیار بدی برای ایران رخ خواهد داد.»

رئیس جمهوری آمریکا ضمن صدور دستور «فشار حداکثری» علیه ایران، در هفته‌های گذشته هشدار داده بود که «دو راه برای برخورد با ایران وجود دارد: راه نظامی یا توافق.»

قالیباف در مراسم روز قدس: تعرض به حریم ایران کل منطقه را منفجر می‌کند

ساعتی پیش محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران گفت در صورتی که آمریکا به خاطر عدم دستیابی به توافق هسته‌ای جدید، تهدید نظامی خود علیه ایران را اجرایی کند، پایگاه‌های آمریکا در منطقه «در امان» نخواهند بود.

رئیس مجلس ایران در سخنرانی امروز (جمعه ۲۸ مارس‌- ۸ فروردین) خود پیش از برگزاری نماز جمعه گفت «آمریکایی‌ها اگر به حریم ایران تعرض کنند مثل جرقه‌ای در انبار باروت است که کل منطقه را منفجر می‌کند.» او سپس هشدار داد «آن وقت پایگاه‌های آنها و متحدانشان در امان نخواهد بود.»

او در سخنرانی خود گفت که «مذاکره همراه با تهدید یعنی مذاکره نمایی برای تحکم کردن و تحمیل کردن خواست‌هایشان بر ما» و افزود «سردمداران آمریکا می خواهند نه فقط منافع اقتصادی ملت ایران را نادیده بگیرند بلکه امکانات دفاعی ما را می خواهند بگیرند برای همین از مذاکره دم می زنند منظور آنها از مذاکره تحکم برای خلع سلاح ایران است.»

آقای قالیباف همچنین گفت «مذاکره برای قبول اجباری خواست دشمن، مقدمه جنگ است.»

پیش از این رهبر ایران، درخواست‌های آقای ترامپ مبنی بر مذاکره را «فریبکارانه» توصیف کرده بود.

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران هم روز گذشته (پنجشنبه ۷ فروردین) گفته بود که مذاکره بدون آنکه واشنگتن به سیاست «فشار حداکثری» خود پایان دهد، غیر ممکن است.

این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که تهران اعلام کرد به نامه رئیس‌جمهور آمریکا درباره مذاکره پاسخ داده است.

عراقچی: در نامه ترامپ هم تهدید وجود دارد و هم تلاش شده پنجره‌ای برای

دیپلماسی باز شود

توضیح تصویر، عباس عراقچی در جریان تظاهرات روز قدس و نماز جمعه

عباس عراقچی هم امروز جزئیات بیشتری از نامه دونالد ترامپ را اعلام کرد. بنابر اعلام وزیر خارجه ایران، این کشور نامه دونالد ترامپ را به دقت بررسی کرده است و از طریق عمان «پاسخ مناسبی» ارسال کرده است.

او گفت «این نامه ابعاد مختلفی دارد و بخش‌هایی از این نامه تهدید دارد و ما اجازه نمی‌دهیم هیچکسی با زبان تهدید با مردم ایران صحبت کند.»

آقای عراقچی اضافه کرد «البته در این نامه تلاش شده پنجره‌ای برای دیپلماسی باز شود.»

محمدکاظم آل صادق، سفیر ایران در بغداد هم امروز در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی عراقی گفته است انحلال گروه‌های «مقاومت» و حشد شعبی که یک نهاد نظامی عراقی است، از جمله موارد نامه اخیر دونالد ترامپ به رهبر ایران بوده است. او گفت که درخواست انحلال حشد شعبی به ایران مرتبط نیست و این گروه‌ها بخشی از سیستم امنیتی دولت عراق‌اند.

محمد شیاع سودانی نخست وزیر عراق هم گفت «هیچ درخواستی مبنی بر انحلال حشد شعبی دریافت نکرده است و هیچ کشوری هم نمی‌تواند عراق را مجبور به این کار کند.»

در ادامه پاسخ‌ها به نامه دونالد ترامپ، آقای قالیباف هم در سخنان امروز خود گفته است «در نامه دونالد ترامپ هیچ حرفی از رفع تحریم نیست. رفتار آمریکا در این نامه رفتار آمریکایی گنده لاتی‌ است.»

علی شمخانی مشاور سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای هم امروز گفت «پاسخی که ایران در این نامه داده «خویشتندارانه» است.»

علی شمخانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران در ادامه گفته است «ایران همواره گفتگوهای غیرمستقیم با آمریکایی‌ها داشته است، لذا در این نامه گفته شده است که ایران برای گفتگوهای غیرمستقیم آمادگی دارد و در صورتی که گفتگوها از موضع برابر باشد، آمادگی وجود دارد که گام‌های بعدی برای گفتگو نیز برداشته شود.»

دونالد ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش از توافق هسته‌ای سال میان ایران و قدرت‌‌های جهانی در سال ۲۰۱۵ (برجام) خارج شد. او در همان زمان تحریم‌های گسترده‌ای را هم علیه ایران به اجرا گذاشت.

ایران در واکنش به خروج آمریکا از توافق، قانونی را به اجرا گذاشت سطح غنی‌سازی اورانیوم را مرحله به مرحله افزایش داد و از توافق‌های مندرج در برجام عبور کرد.

قدرت‌های غربی ایران را به تلاش مخفیانه برای دستیابی به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای متهم می‌کنند، اما ایران می‌گوید برنامه هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است.

مقام‌های ایرانی اظهارات امروز خود را در «روز قدس» در تهران بیان کردند که حکومت هر ساله با هدف حمایت از فلسطینی‌ها برگزار می‌کند.

در این تظاهرات حاضران پلاکاردهایی با شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» حمل می‌کردند.

علاوه بر تهران این تظاهرات در شهرهای دیگر ایران هم جریان داشت.

ایران اینترنشنال:موسسه تحقیقاتی آلما در اسرائیل با انتشار تصاویر ماهواره‌ای خبر داد جمهوری اسلامی پوشش پدافند هوایی خود را در اطراف تاسیسات نظامی پارچین و خجیر تقویت کرده است. کانال ۱۴ اسرائیل نیز گزارش داد این دو مرکز می‌توانند اهدافی مهم برای حمله احتمالی اسرائیل یا آمریکا در نظر گرفته شوند.

موسسه آلما در همین رابطه در شبکه ایکس نوشت: «در جنوب‌شرقی تهران، شمار زیادی از سامانه‌های موشکی پدافند هوایی و رادارها برای حفاظت از دو مرکز نظامی کلیدی مستقر شده‌اند: مجتمع تولید موشک خجیر و مجتمع هسته‌ای پارچین. خجیر مرکز اصلی توسعه برنامه موشک بالستیک ایران است و پارچین به‌عنوان مرکزی برای پیشبرد برنامه تسلیحات هسته‌ای ایران شناخته می‌شود.»

این موسسه افزود تاسیسات پارچین و خجیر در حمله آبان‌ماه اسرائیل متحمل «خسارات محدودی» شدند، اما پس از بازسازی همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

به گزارش موسسه آلما، برخی از سامانه‌های پرتعداد دفاع هوایی مستقر در این دو مرکز نظامی از حمله آبان‌ماه اسرائیل در امان ماندند و آسیب ندیدند.

جنگنده‌های ارتش اسرائیل بامداد پنجم آبان به ده‌ها هدف نظامی در ایران حمله کردند.

بر اساس گزارش‌ها، اسرائیل تقریبا تمام پدافند هوایی جمهوری اسلامی، از جمله سامانه‌های موشکی اس-۳۰۰، را در این عملیات نابود کرد.

تصاویر شرکت ماهواره‌ای پلنت‌ لبز (Planet Labs) و یک شرکت دیگر که ششم آبان منتشر شد، نشان داد سایت‌های تولید موشک، تاسیسات ترکیب‌کننده سوخت موشک و اماکن توسعه تسلیحات هسته‌ای جمهوری اسلامی از جمله اهداف اسرائیل در این عملیات بودند.

بر اساس این تصاویر، تاسیسات هسته‌ای طالقان در ۱۵ کیلومتری سد جاجرود، سه ساختمان دیگر در ارتباط با تولید موتور موشک، مجتمع نظامی بزرگ پارچین و دو ساختمان در مجتمع خجیر در نزدیکی تهران در این حملات هدف قرار گرفتند.

وب‌سایت اکسیوس ۲۵ آبان گزارش داد در این عملیات همچنین یک مرکز تحقیقاتی فوق‌سری مرتبط با تسلیحات هسته‌ای حکومت ایران در پارچین ویران شد.