اخبار

دویچه‌وله: حیدر عبادی پس از بازدید از ساختمان پارلمان عراق خواستار مجازات افرادی شد که به پارلمان حمله کرده‌اند. تجمع صدها تن از هواداران مقتدی صدر مقابل پارلمان عراق ادامه دارد. تدابیر امنیتی در بغداد تشدید شده است.
حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به منطقه سبز بغداد و اشغال پارلمان

حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به “منطقه سبز” بغداد و اشغال پارلمان

حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق یکشنبه (۱۲ اردیبهشت/ اول مه) یک روز پس از هجوم شماری از تظاهرکنندگان به پارلمان عراق از ساختمان مجلس بازدید کرد. روز شنبه گروهی از معترضان که مقابل پارلمان در “منطقه سبز” بغداد تجمع کرده بودند به این ساختمان هجوم بردند و شعارهایی علیه دولت عراق سر دادند.

مهاجمان به تعدادی از نمایندگان حمله کردند و به ساختمان پارلمان نیز خساراتی وارد آوردند. معترضان شامگاه شنبه پس از شش ساعت به اشغال پارلمان پایان دادند و از ساختمان آن خارج شدند. اما تجمع صدها تن از آنها مقابل پارلمان همچنان ادامه دارد.

اکانت دفتر حیدر عبادی در شبکه توییتر روز یکشنبه تصاویری از بازدید نخست‌وزیر عراق از پارلمان منتشر کرد که شیشه‌های خرده شده و میزهای شکسته در صحن علنی پارلمان را نشان می‌د‌هند. نخست‌وزیر عراق دستور شناسایی بازداشت و مجازات عاملان این حمله را صادر کرده است.
حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به منطقه سبز بغداد و اشغال پارلمان

حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به “منطقه سبز” بغداد و اشغال پارلمان

ادامه تجمع معترضان در “مرفه‌ترین منطقه بغداد”

معترضان که از هواداران روحانی پرنفوذ شیعه، مقتدی صدر هستند خواستار اصلاحات سیاسی و نبرد با فساد گسترده مالی در عراق هستند.

مقتدی صدر با کابینه حیدرعلی عبادی، نخست‌وزیر شیعه‌مذهب عراق مخالف است و خواهان آن است که عبادی افرادی را در کابینه منصوب کند که وابستگی‌های حزبی ندارند.
در همین زمینه:
حمله هواداران مقتدی صدر به ساختمان پارلمان عراق
انفجار در بغداد ده‌ها کشته و زخمی به جا گذاشت
مجوز تلویزیون الجزیره در عراق لغو شد
بحران سیاسی بر سر معرفی کابینه جدید عراق اوج گرفت

هم‌زمان تدابیر امنیتی در بغداد تشدید شده است.

معترضان که برای نخستین بار توانستند از سد دیوارها، سیم خاردارها و حفاظ‌های امنیتی “منطقه سبز” بغداد عبور کرده و خود را به ساختمان‌های مهم رسمی و دولتی برسانند تصمیم ندارند از این منطقه خارج شوند.

بیشتر وزارت‌خانه‌ها، سفارت‌خانه‌ها و ساختمان‌های دولتی عراق در منطقه سبز بغداد قرار گرفته‌اند.

یوسف اسدی، مردی ۳۲ ساله که مشغول گرفتن عکس سلفی مقابل مجسمه سرباز گمنام بوده به خبرگزاری فرانسه گفته است که برای نخستین بار بعد از دوران دانش‌آموزی پا به این محله در بغداد گذاشته و از مرفه بودن این محله جا خورده است.

به گفته این مرد، در حالی‌که مردم عراق از کمبود برق در تابستان‌های داغ این کشور در رنج هستند همه ساختمان‌های این محله برق و سیستم‌های خنک‌کننده دارند.

بسیاری از سیاستمداران عراقی در این منطقه‌ی به شدت حفاظت شده در رفاه زندگی می‌کنند. رسانه‌ها گزارش می‌دهند بیشتر معترضانی که در منطقه سبز تجمع کردند جوان یا نوجوان‌ هستند.
حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به منطقه سبز بغداد و اشغال پارلمان

حمله هواداران مقتدی صدر، موعظه‌گر افراطی شیعه به “منطقه سبز” بغداد و اشغال پارلمان

نشست اضطراری رئیس‌جمهور عراق با نخست‌وزیر و رئیس‌ پارلمان

وزارت کشور عراق روز شنبه اعلام کرد که درب ورودی به منطقه سبز بغداد به طور موقت بسته شده و رفت‌وآمد در منطقه سبز به حالت معلق درآمده است.

وزارت کشور همچنین اعلام کرد که تدابیر امنیتی در اطراف فرودگاه بین‌المللی بغداد و ساختمان بانک مرکزی عراق، تشدید شده است.

دفتر ریاست‌جمهوری عراق روز یکشنبه اعلام کرد که فؤاد معصوم، رئیس‌جمهور عراق از حیدر عبادی نخست‌وزیر و سلیم جبوری، رئیس پارلمان این کشور برای شرکت در نشستی اضطراری در روز یکشنبه دعوت کرده است.

بی‌بی‌سی: در مراسم بزرگی در کابل در حضور رئیس جمهوری افغانستان و مهمانان خارجی گفت: “آرزوی من این است روزی برسد که افغانستان دیگر نیازمند کمک کشورهای جهان نباشد. نه تنها نیازمند نباشد که در شرایطی قرار بگیرد تا قادر شود به کشورهای دیگر کمک کند.”

نیایش یازده ساله‌، دانش آموز کلاس پنجم است و در همین سن درآمد دارد.

پس از سقوط گروه طالبان در سال ۲۰۰۱، بیش از صد میلیارد دلار پول در افغانستان سرازیر شد. چیزی حدود ۹ هزار دلار در ازای هر شهروند. میلیون‌ها مهاجر افغان که در جریان جنگ‌ها از کشور فرار کرده بودند دوباره به میهن‌شان برگشتند. این بود که صفحه جدیدی از بازسازی و نوسازی در افغانستان ورق خورد.

پدر نیایش هم با خانواده‌اش به افغانستان آمد و زندگی جدیدی را شروع کرد، از صفر.

داوود خطیبی پدر نیایش در جریان نابسامانی‌های افغانستان، در ایران بود. پس از چند سال کار و زندگی در رشت با دختری آشنا شد و این آشنایی به ازدواج انجامید. آن دختر حالا مادر دو دختر است به نام‌های نیایش و نیوشا.

نیایش در اوج کودکی با خانواده‌اش به افغانستان بازگشت. برای کودکی که همه خاطراتش در ایران رقم خورده بود جا افتادن در جامعه و محیط نو دشوار بود.

نیایش می‌گوید وقتی افغانستان آمد به سختی از اقوامش در ایران دل کند و دوری از دوستان ایرانی‌اش هم ساده نبود. وقتی خود را در افغانستان یافت، کودکی بود با لهجه غلیظ تهرانی و مواجه با سوال‌هایی که این و آن از او می‌پرسیدند.

حرف‌هایش را درست متوجه نمی‌شدند، واژه‌هایی که به کار می‌برد برای بستگانش غریب بود و طرز بیان و فکرش هم نزدیکی با محیط نداشت. اما ناگهان دید که در میان جمعیتی از خانواده‌ها قرار گرفته؛ پسران و دختران کاکا/عمو و عمه و بستگان زیاد. این کمک کرد که او دچار انزوا نشود و با محیط جدید زودتر وفق یابد.

او وارد مدرسه شد و با زبان تیز و جرات زیادش زود راه خود را پیدا کرد. نیایش از معدود افغان‌هایی است که شهروندی دوگانه دارد. هم ایران و هم افغانستان.

او را در کلاس پنجم یکی از مکاتب خصوصی دیدم که با اشتیاق زیاد مشغول مشق انگلیسی بود. علاوه بر این با زبان‌های پشتو و فرانسوی هم آشنایی دارد. اما هم‌کلاسی‌هایش او را با هویت دیگری می‌شناسند، هویتی که پیشه‌اش به او داده.

نیایش در خانه دوم، حالا در جست‌وجوی هویت خود در دنیایی است که مشکلات قومی و هویتی زیاد است. او در تلویزیون خورشید افغانستان کار می‌کند و گرداننده برنامه کودک است.

شبکه تلویزیونی خورشید به این ستاره کوچکش می‌بالد. کارکنان و مسئولان این شبکه تلویزیونی می‌گویند نیایش از موفق‌ترین چهره‌های شبکه است.

هفته پیش در این شبکه پیش از این که آماده ضبط برنامه شود با رئیس تلویزیون دیدار کرد و جلوی دوربین ما سوال های مهمی از رئیس پرسید. مثلا این که آیا برنامه‌هایش را می‌بیند؟ پیشنهادش چیست و چه تغییراتی در برنامه آورده شود؟ رئیس از او خوشحال بود و وعده کرد که مدت برنامه تلویزیونی اش را زیاد کند.

برنامه‌ نیایش در مورد کودکان است اما از زاویه دیگر، بحث های بزرگ را با زبان کودکانه به خورد مخاطبان هم سن و سالش می‌دهد. او برای برنامه‌ای در مورد بحران مهاجرت آمادگی می‌گرفت. محتوای برنامه این بود که مردم را به ماندن در افغانستان تشویق کنند.

در شرایطی که نیایش هویتی برای خود می‌سازد، جنگ و نابسامانی بار دیگر به سراغ خانواده‌های افغان آمده است. در سال ۲۰۱۵ بیش از ۲۵۰ هزار افغان در کشورهای توسعه‌یافته، درخواست پناهندگی کرده‌اند. بسیاری ها برای زندگی بهتر افغانستان را ترک می‌کنند، خیلی‌ها برای این که آینده کودکان شان تضمین شود.

بخت همه کودکان مهاجر یا به زبان دیگر اقبال همه نسل مهاجر افغان شبیه بخت و اقبال نیایش نیست. در افغانستان صدها هزار کودک که در جریان مهاجرت ها زاده شدند با سرنوشت نامعلومی زندگی می‌کنند، چه بسا خیلی‌هایی که در این سفر طولانی مهاجرت، یا هویت خود را از دست دادند و یا هم دچار بحران هویتی شدند.

نیایش اما نه تنها که خانه‌اش را از دست نداده که صاحب دو خانه‌ هم شده. در سال ۲۰۱۳ او بار دیگر به ایران سفر کرد و از آن سفر، گردش در بندر انزلی را به یاد می‌آورد. نیایش می‌گوید ایران و افغانستان برایش مثل سیبی است که از وسط قاچ شده باشد.

او به راحتی با لهجه رایج در کابل و همچنین لهجه تهران صحبت می‌کند. اما اگر نیایش در ایران می‌ماند و به افغانستان باز نمی‌گشت چه؟

داوود خطیبی پدر نیایش دانش آموخته حقوق است و وکالت می‌کند. برای او مثل اکثر افغان‌ها زندگی در مهاجرت سخت بوده و هرگز فراموش نمی‌شود.

آقای خطیبی می‌گوید: “بیشتر اقوام من اینجا بودند، موقعیت اجتماعی من اینجا خیلی بهتر از ایران است، اینجا کار برای من، خانمم و حتی بچه‌هایم بیشتر مساعد است نسبت به ایران.”

نیایش می‌گوید یکی از آرزوهای بزرگش این است که رئیس جمهوری شود و “آدم‌های بد، دزد و فاسد” را از کشور بیرون کند. او می‌گوید یکی از دلایلی که مشکلات افغانستان هنوز رفع نشده این است که خیلی از افغان‌ها خود را واقعا از این کشور حساب نمی‌کنند.

حرف‌های نیایش تصویری است از زندگی او در دوران کودکی، اما هیچ کسی نمی‌داند که وقتی نیایش بزرگ شد و به ابعاد زندگی و بحث‌های هویت بیشتر پی برد فکری را که امروز دارد خواهد داشت؟

پیک ایران: روزنامه آمریکایی نيويورک پست در گزارشی درباره احتمال ارتباط دولت عربستان سعودی با حمله های تروريستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در آمريکا می نویسد بالاترین مقام های دولتی عامدانه بر این ارتباط سرپوش گذاشتند.

به گزارش صدای آمریکا به نقل از رويترز، در مقطعی که سفر رئيس جمهوری ايالات متحده به عربستان سعودی قرار است به نزديکی بيشتر دو کشور کمک کند، نيويورک پست با چاپ مجموعه ای از اسناد و مدارک ادعا کرده است که دولت عربستان سعودی در قضيه حملات تروريستی ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ در آمريکا دست داشته است.
در این حملات سه هزار شهروند آمريکا کشته شدند.
نيويورک پست مدعی است که اين مدارک در جريان تحقيقات کنگره آمريکا در مورد پروندۀ ۱۱ سپتامبر به خارج درز کرده است.

يکی از مدارک فوق نشان می دهد که يکی از هواپيماربايان که اهل عربستان سعودی بوده و در زمان وقوع حمله ها در سن ديه گو زندگی می کرده، قبل از حمله ها چندين تماس تلفنی با سفارت عربستان در آمريکا داشته و از حساب بانکی شاهزاده بندر بن سلطان سفير وقت عربستان در آمريکا، حدود ۱۳۰ هزار دلار به حساب يکی ديگر از متهمان پرونده واريز شده بوده است.

برايان مک گلينچی، يکی از تحليلگران اسناد مربوط به تحقيقات اف.بی.آی، اداره آگاهی فدرال آمريکا نیز اخيرا با انتشار چند مدرک ديگر ادعا کرده دولت سعودی در حمله های ۱۱ سپتامبر آمريکا دست داشته است.

گفته می شود، گواهینامه خلبانی يکی از متهمان پرونده، در داخل يکی از پاکت های رسمی سفارت عربستان سعودی در آمريکا مخفی شده بود.

البته شايعات و دعاوی مربوط به دخالت دولت وقت عربستان در حمله های تروريستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در آمريکا تنها به اين چند مورد محدود نمی شود.

روزنامه نیویورک تایمز گفته است ذکريا موسوی، تبعۀ فرانسه و يکی متهمان پرونده در سال ۲۰۱۴ در ارتباط با شکايت يکی از بازماندگان حمله های ۱۱ سپتامبر در دادگاه اعتراف کرد که اعضای القاعده از لحاظ مالی از سوی خاندان آل سعود، از جمله شاهزاده بندر حمايت می شدند.

سی ان ان هم می گويد، ذکريا موسوی در اعترافاتش ادعا کرده در مورد طرح استفاده از موشک استينگر برای حمله به هواپیمای رئیس جمهوری وقت آمریکا بیل کلینتون با يک مقام دفتر سفارت آمريکا در واشنگتن گفت و گوهايی صورت گرفته بوده است.

اما مقام های سعودی سال گذشته اعترافات موسوی را رد کردند و ادعا کردند او دچار بيماری روحی و روانی بوده و به گفته وکلای مدافعش جنايتکاری خطرناک و از لحاظ روانی شديدا بيمار است.

دیگربان: کمال پیمبری٬ معاون آموزش نیروی زمینی ارتش اعلام کرده که نیرو‌های ارتش به دستور علی خامنه‌ای وارد خاک سوریه شده‌اند.

آقای پیمبری با تعریف و تمجید از عملکرد ارتش در جمهوری اسلامی از این نهاد نظامی با عنوان «نهادی مکتبی و ارزشی‌، صاحب دانش روز‌، باتجربه‌، کارآمد‌، فرمانبردار و متدین و حزب‌اللهی نام برده است.»

وی افزوده «ارتش به آن توان و بالندگی رسیده که بنا به تدبیر و دستور فرمانده معظم کل قوا‌ در مأموریت‌های مستشاری نیز حضور پیدا کرده و در کنار سپاه پاسداران‌ به ایفای نقش بپردازد‌.»

حضور نیرو‌های ارتش ایران در درگیری‌های سوریه در یک ماه اخیر به طور رسمی از سوی فرماندهان این نیرو تائید شده است.

پیش از ارتش٬ نیرو‌های سپاه و بسیج برای حضور در درگیری‌های سوریه وارد خاک این کشور شده بودند.

مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند که به خواست بشار اسد٬ نیرو‌های نظامی ایران در این کشور فعالیت دارند.

بی‌بی‌سی: در ترکیه، حدود دو هزار پرونده مرتبط با اهانت به رئیس جمهوری تشکیل شده است

ارسال ایمیل و تماس از سوی کنسولگری ترکیه در هلند که طی آن خواستار معرفی فوری اهانت‌کنندگان به رجب طیب اردوغان شده است، با واکنش تند نمایندگان پارلمان این کشور مواجه شده و به ‘دخالت آنکارا در حق آزادی بیان در هلند’ تعبیر شده است.

بسیاری از نمایندگان پارلمان هلند این اقدام کنسولگری ترکیه در شهر روتردام را “دخالت دولت ترکیه در امور داخلی” هلند خوانده‌اند و همزمان نخست وزیر این کشور آن را “عجیب” توصیف کرده است.

برقراری تماس‎ از طریق ایمیل با شهروندان و گروه‌های مرتبط با جامعه ترکیه‌ای‌های هلند، ابعاد جدیدی به واقعه هفته گذشته در آلمان داده که طی آن آنگلا مرکل، صدراعظم اجازه پیگرد قضایی برای یان بومرمان، از کمدین‌های مشهور این کشور را صادر کرد؛ آن هم به اتهام قطعه طنز انتقادی که او برای رجب طیب اردوعان، رئیس جمهوری ترکیه، اجرا کرده بود.

هلند هم همچون آلمان از دیرباز ماده قانونی دارد که می‌گوید “حرمت سران کشورهای خارجی مطابق قانون از تعرض مصون است.”

دولت ترکیه با استفاده از همین قانون که ماده ۱۰۳ در آلمان نام دارد و اصطلاحا به “قانون شاه” هم شهرت یافته، از کمدین آلمانی شکایت کرده و خواستار برخورد قانونی با وی شده است.

بیشتر بخوانید: رسیدگی به شکایت اردوغان در آلمان بر اساس ‘قانون شاه‘

موضوعی که موجی از خشم و انتقاد در آلمان و اکنون در هلند به راه انداخته و سیاست‌مداران این کشورها را برای اصلاح این قانون مصمم کرده است.

وزیر دادگستری هلند در واکنش به خبر ارسال ایمیل و تماس‌های تجسسی کنسولگری ترکیه و با تاکید بر ضرورت اصلاح این ماده قانونی گفته قانون اساسی نباید موزه‌ای برای ماده قانونی‌های تاریخ مصرف گذشته باشد.

در دهه‌های گذشته محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران، بیش از هر شخص یا مقامی از ماده ۱۰۳ در آلمان استفاده کرده است

بخش اصلی ایمیل ارسالی از سوی گنسولگری ترکیه در روتردام به این مضمون است: “ما از شما می‌خواهیم اگر شخصی را می‌شناسید که در شبکه‌های اجتماعی (نظیر فیسبوک یا توییتر) و یا از طریق ایمیل جملات اهانت‌آمیز و تحقیرکننده خطاب به رئیس‌جمهوری ترکیه، مردم این کشور و نام ترکیه کرده، فورا و حداکثر تا پایان وقت اداری ۲۱ آوریل ۲۰۱۶ معرفی کنید.”

نمایندگان پارلمان هلند ضمن انتقاد شدید از این اقدام ترکیه، خواستار احضار سفیر این کشور به وزارت خارجه شده‌اند.

حدود ۴۰۰ هزار ترک‌تبار در هلند زندگی می‌کنند و این کشور پایگاهی برای حزب جمهوری خواه خلق ترکیه، از قدیمی‌ترین احزاب این کشور است.

سخنگوی این حزب در هلند به وبسایت زمان ونداگ گفته دفتر حزبش تلفن‌های متعددی از شهروندان ترکیه در هلند دریافت کرده که نگران اظهار نظرهای انتقادی هستند که در گذشته بر روی شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.

سفارت ترکیه در هلند از واکنش نسبت به این خبر سر باز زده اما سخنگوی این سفارتخانه به روزنامه ان.آر.سی. چاپ هلند گفته شمار تلفن‌ها و پیام‌های تنفرآمیز دریافتی پس از طرح شکایت از یان بومرمان، کمدین آلمانی، افزایش یافته است.

نخست وزیر هلند، مارک روته، گفته منظور ترکیه از این اقدام را درک نکرده و همزمان وزیر حقوق بشر و همبستگی این کشور، ضمن ناخشنودی از این اقدام کنسولگری ترکیه، گفته مطمئن نیست که آیا سفارت ترکیه اساسا اجازه چنین کاری را در هلند داشته و این که آیا این اقدام تعرض به حق آزادی بیان در هلند نیست.

با وجود این که در ترکیه، بیش از ۲۰۰۰ پرونده قضایی مرتبط با “اهانت به رئیس‌جمهوری” تشکیل شده است اما موضوع رسیدگی به پرونده کمدین آلمانی که از هفته پیش اوج گرفته، موجی از انتقادها در اروپا به راه انداخته و پرسش‌هایی را در برابر سنجش عیار دموکراسی در کشورهایی چون آلمان و هلند طرح کرده و همزمان بحث “خودگامگی و سرکوب‌گری” دولت رجب طیب اردوغان را در کانون توجه‌ها قرار داده است.

بی‌بی‌سی:
جنگ سوریه؛ افغان‌هایی که از ایران به جنگ سوریه فرستاده می‌شوند
بی‌بی‌سی فارسی شواهدی از اعزام هزاران پناهجوی افغان به جنگ سوریه به دست آورده که نشان می‌دهد سپاه پاسدران ایران، مردان افغان را برای جنگ در کنار نیروهای بشار اسد، رئیس جمهوری به سوریه می فرستد.

ایران با تشکیل سپاهی چندملیتی از شبه نظامیان شیعه به یاری بشار اسد برخاسته و شماری از مردان افغان را که اکثرا از شیعه مذهب‌های هزاره‌اند به این جنگ اعزام می‌کند.

جنگجویان افغان اکثرا از میان پناهجویان محروم و آسیب پذیر داخل ایران جذب می‌شوند.

بعضی از آنها حالا با شروع بحران پناهجویان اروپا، عطای ماندن را به لقایش بخشیده و راهی اروپا شده‌اند.

در یکی از شهرهای آلمان، با یکی از این پناهجویان جوان ملاقات کردم.

امیر که نمی‌خواهد اسم واقعیش فاش شود، ۱۸ ساله است و متولد اصفهان. پدر و مادرش افغان‌اند و حالا در آلمان تقاضای پناهندگی کرده است.

او هم مثل بیش از دو میلیون و نیم پناهجوی افغان حاضر در ایران می‌گوید از حقوق اولیه، کارت شناسایی، تحصیل و کار محروم بوده است. حتی امکان خریدن سیم کارت تلفن همراه و گرفتن گواهی‌نامه رانندگی را نداشته است.

می‌گوید زندگی در ایران در سایه ترس و نگرانی مدام از بازداشت و برگردانده شدن به افغانستان همراه بوده است. درست مثل یک کابوس.

تا این که یک روز پیشنهادی به او شد و ورق برای او برگشت.

او می‌گوید:”چند تا از افغان‌هایی که به سپاه نزدیک بودند در یک مسجد با من و دوستانم صحبت کردند. آنها به ما پیشنهاد کردند که برای دفاع از اماکن مقدس شیعه در برابر حمله داعش به سوریه برویم.”

امیر می‌گوید به او وعده گرفتن پاسپورت و یک زندگی بهتر را دادند:” گفتند می‌توانیم مثل ایرانی‌ها زندگی کنیم. ماشین{موتر} بخریم. خانه بخریم…”

امیر عضو تیپ فاطمیون بوده که متشکل از جنگجویان افغان است و تحت فرماندهی سپاه پاسداران ایران.

می گوید دوره آموزشی آنها کوتاه بوده و مخفیانه. او می‌افزاید:”شبی که وارد پایگاه قرچک در نزدیکی ورامین در استان تهران شدیم، همه موبایل هایمان را ازما گرفتند. بعد از دو هفته ما را بردند فرودگاه سوار اتوبوس‌هایی کردند که شیشه‌هایش پوشیده بود و بیرون پیدا نبود.”

پناهجویان افغان پاسپورت ندارند، ولی نیروهای افغان بعد از دوره کوتاه آموزشی با هواپیمای چارتر به سوریه منتقل می‌شوند.

امیر می‌گوید:” سپاه پاسداران همه کارها را انجام می‌داد. وقتی رسیدیم سوریه، دیدیم جای گلوله و ویرانی‌های جنگ همه جا هست. منطقه جنگی بود. چیزهایی که دیدم و کارهایی که کردم هنوزم اثرش در من مانده. شب‌ها خوابم نمی برد. زود عصبی می‌شم.”

اسکات لوکاس، استاد دانشگاه بیرمنگهام بریتانیا، حضور ایران در جنگ سوریه را از نزدیک دنبال کرده است. او می‌گوید سابقه اعزام نیروهای افغان به سال ۲۰۱۲ میلادی بر می‌گردد.

آقای لوکاس می‌گوید:” ممکن است بپرسید چرا نیروهای افغان با حداقل آموزش نظامی یک دفعه وارد نبرد در چنین جنگی بی رحمانه‌ می‌شوند. در حقیقت آنها سپر دفاع انسانی‌اند.”

بر اساس گفته‌های لوکاس، در سال ۲۰۱۲ زمانی که دولت ایران متوجه شد که ارتش سوریه به تنهایی نمی‌تواند از پس جنگ با مخالفان مسلح به در آید، به فکر تدبیر در این مورد افتاد.

آقای لوکاس می‌گوید:”در آن زمان سپاه پاسداران ایران دریافت که ارتش سوریه به تنهایی نمی‌تواند موفق شود. جبهه های جنگ چنان در سرتاسر سوریه گسترده شده بود که نیروی کافی برای اعزام به آنها وجود نداشت. از طرفی کسی مایل به انجام خدمت سربازی نبود. در نتیجه آقای جعفری فرمانده سپاه پاسداران در ماه سپتامیر همان سال اعلام کرد که سپاه، نیروی دفاع ملی سوریه متشکل از ۵۰ هزار نفر را تشکیل خواهد داد تا در کنار ارتش سوریه بجنگند.”

اسکات لوکاس می‌افزاید:” ولی۵۰ هزار نیرو؟ آنها الزاما قادر به جذب این همه نیرو از افراد بومی سوریه نبودند. بنابر این رفتند سراغ کشورهای دیگر. چیزی که در عمل منجر به تشکیل نیرویی چند ملیتی از مردان سوری و شبه نظامیان خارجی شد که حالا هم در خطوط مقدم می جنگند.”
نیروهای سوری عاجز از دفاع مناطق

در مسیر سفرم به اروپا، با عده زیادی از جنگجویان افغان برخوردم که مثل امیر داستان‌هایی مشابه را برایم بازگو کردند.

در کمپ ماریا، در جزیره لزبوس یونان، پای صحبت یک جنگجوی سابق جوان نشستم که می گفت آثار روانی جنگ هنوز با اوست. او گفت عضو تیپ فاطمیون بوده و در خطرناک‌ترین جبهه‌ها به عنوان خط شکن می‌جنگیده: “بعضی وقت‌ها هیچ چیزی نداشتیم. نه آب و نه نانی برای خوردن نبود. تشنه و گرسنه وسط بیابان. پیاده نظام بودیم دیگه. باید ۲۰- ۲۰ کیلومتر پیاده می‌رفتیم تا مقر دشمن و با دشمن رو در رو می‌شدیم و باید با آنها می‌جنگیدیم.”

او می‌افزاید:” هر لحظه می‌رفتم جلو فکر می‌کردم الان میاد منو می‌گیره سرمو می‌بره. خیلی سخت بود برام.”

او می‌گوید نیروهای افغان در خط مقدم و برای باز پس گرفتن اراضی و شهرهای سوریه از دست دشمن به کار گرفته می‌شوند.

این جنگجوی سابق در مورد جنگ سوریه می‌گوید:” ما زمین‌ها را می‌گرفتیم و می‌دادیم دست نیروهای سوریه ولی آنها نمی توانند از آن دفاع کنند و دوباره بعد از یکی دو روز می‌افتاد دست داعش.”

در بندر میتیلینی به گروهی از مردان جوان افغان بر خوردم. همگی از تیپ فاطمیون بودند و از جنگ سوریه فرار کرده بودند.

آنها مدارک و پلاک‌هایشان را نشانم دادند. یکی از آنها حاضر به گفت‌و‌گو شد. او گفت به زور به جنگ اعزام شده است. او می‌گوید:” یک سال آنجا بودم. آنها ما را به زور به جنگ فرستادند. راضی نبودم. ما را به جرم افغان بودن چون مدرک نداشتیم گفتند یا رد مرز می‌کنیم یا می فرستیم شمارا زندان. در اردوگاه عسگر آبادو زخمی هم شدم.”

شماری زیادی از افغان‌ها در صورت نرفتن به سوریه تهدید به اخراج از ایران شده اند

۱۲ ماه در سوریه به عنوان راننده تانک و تک تیرانداز جنگیده. از دمشق تا پالمیرا. اما سرانجام وقتی به ایران برگشته سپاه پاسداران خلف وعده کرده.

او می‌گوید:” گفتند بری اونجا کسی کاریت نداره. همش دروغ بود. وقتی برگشتم ایران نامه سی روزه هم داده بودند. موتور سوار شدم به من گفت افغانی حق نداری موتور سوار شوی تو گواهی نامه نداری. یه سیم کارت می خواستم به اسمم بزنم نگذاشتند. گفت باید یک دوره دیگر هم بری سوریه. من دیگه فرار کردم اومدم اینجا.”
آمار وجود ندارد

آمار دقیقی از تعداد مردان افغان که به سوریه اعزام شده اند و یا آنهای که کشته می‌شوند در دست نیست. نظر به آمار تقریبی دیدبان حقوق بشر، سپاه پاسداران ایران حدود ۱۰ هزار افغان را جذب کرده است.

وزارت خارجه ایران موضوع اعزام مردان افغان به جنگ سوریه را همواره تکذیب کرده و تنها در یک مورد مقامات ایرانی گفته‌اند که نیروهای افغان داوطلبانه و برای دفاع از اماکن مقدس به سوریه فرستاده می‌شوند.

اما هر هفته در ایران مراسم خاکسپاری کشته‌شدگان تیپ فاطمیون برگزار می‌شود.

با حملات نیروهای دولتی سوریه در حومه حلب، به نظر می‌رسد که لشکر جنگجویان خارجی ایران در سوریه به جنگ در دفاع از بشار اسد و کشته شدن در راه او ادامه دهد.

(اعزام مهاجرین افغان از ایران به سوریه موضوع مستندی است که شامگاه چهارشنبه، ١ ثور/اردیبهشت از تلویزیویون بی‌بی‌سی فارسی پخش می‌شود.)

رادیوفردا: روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی می‌گوید که عربستان سعودی دولت و کنگره آمریکا را تهدید کرده است در صورت قید شدن نام این کشور در ارتباط با واقعه ۱۱ سپتامبر در دادگاه‌های آمریکا، عربستان صدها میلیارد دلار دارایی خود در ایالات متحده را خواهد فروخت.

این روزنامه در گزارش اختصاصی خود که روز جمعه، ۲۷ فروردین‌ماه، منتشر شد می‌گوید که عربستان هشدار داده است که با تصویب لایحه‌ای در این باره در کنگره آمریکا سخت مخالف است.

آن طور که این روزنامه می‌گوید، در صورت تصویب این لایحه، دادگاه‌های آمریکا می‌توانند حکومت سعودی را به واسطه نقشش در واقعه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به پای میز محاکمه بکشانند.

عربستان سعودی در مقابل تصویب این لایحه تهدید کرده است که دارایی‌های خود در خاک آمریکا معادل ۷۵۰ میلیارد دلار را به فروش خواهد رساند.

نیویورک تایمز در گزارش خود می‌گوید که به دنبال این پیام تهدیدآمیز که عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان، شخصا به واشینگتن ابلاغ کرده است، دولت باراک اوباما با نمایندگان کنگره آمریکا برای سد کردن راه تصویب لایحه مذکور وارد مذاکره شده است.

این روزنامه آمریکایی منبع این گزارش خود را «مقامات دولتی و دستیاران نمایندگان کنگره از هر دو حزب» اصلی این کشور توصیف کرده است.

آن طور که در این گزارش قید شده، تهدید عربستان سعودی برای دولت اوباما در هفته‌های اخیر موضوع بحث شدید میان نمایندگان کنگره از یک سو و مقامات دو وزارت خارجه و دفاع از سوی دیگر بوده است.

اگر این لایحه به مرحله تصویب نزدیک شود، عربستان سعودی مجبور میشود ۷۵۰ میلیارد دلار داراییش در ایالات متحده را، پیش از آنکه در خطر بلوکه شدن از سوی دادگاههای آمریکایی قرار گیرد، به جای دیگری منتقل کند. برخی از کاشناسان اقتصادی باور ندارند که عربستان چنین کاری بکند زیرا هم اجرای آن دشوار است و هم اقتصاد عربستان را فلج میکند. در هر حال، این تهدید نشانه دیگری از اوج گرفتن تنش در روابط عربستان و آمریکاست.

رابطه دولت باراک اوباما با حکومت سعودی از زمان ورود دولت اوباما به مذاکره با جمهوری اسلامی بر سر فعالیت اتمی ایران و نهایتا رسیدن به توافق موسوم به برجام در تابستان سال ۹۴ تا حدودی شکرآب شده است.

همه این‌ها در حالی است که باراک اوباما طبق برنامه روز چهارشنبه هفته جاری برای دیدار با سلمان، سلطان عربستان، و دیگر مقامات سعودی وارد ریاض،‌ پایتخت عربستان، خواهد شد.

گرچه اسامه بن لادن، مغز متفکر حادثه تروریستی نیویورک، از خانواده‌ای نزدیک به حکومت سعودی بود و ۱۵ نفر از ۱۹ عامل این حملات از اتباع عربستان سعودی بودند، مقامات عربستان سعودی از زمان رخداد ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ در نیویورک که به مرگ بیش از سه هزار نفر انجامید همواره داشتن هر گونه نقشی در این واقعه تروریستی را انکار کرده‌اند.

کمیسیون ویژه بررسی این رویداد نیز که بلافاصله پس از آن تشکیل شد در نهایت در گزارش خود نوشت که «هیچ شواهد و مدارکی» دال بر سرمایه‌گذاری در القاعده از سوی دولت سعودی یا مقامات ارشد این کشور نیافته است.

با این حال در تحقیقی که در سال ۲۰۰۲ در کنگره آمریکا انجام شد صحبت از «مدارکی» می‌شود حاکی از این که برخی از «مقامات سعودی که در سال ۲۰۰۱ ساکن ایالات متحده بودند» در توطئه حمله به برج‌های دوقلوی منهتن دست داشتند.

به گفته نیویورک تایمز، نتایج این تحقیق ۲۸ صفحه‌ای هنوز محرمانه است.

رادیوفردا:خبرگزاری رویترز روز جمعه، ۲۷ فروردین‌ماه، به نقل از سه منبع از سفر دوباره قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس جمهوری اسلامی، به مسکو برای دیدار با مقامات بلندپایه روسیه خبر داد.

پیشتر شبکه خبری آمریکایی فاکس‌نیوز در گزارشی گفته بود که فرمانده شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران ایران برای دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، به پایتخت این کشور سفر کرده است.

این در حالی است که رویترز در گزارش روز جمعه خود از قول سخنگوی کرملین، مرکز حکومت روسیه، می‌گوید که هیچ دیداری با آقای سلیمانی در برنامه رئیس جمهور روسیه نیست.

در همین حال خبرگزاری رویترز زمان سفر قاسم سلیمانی به مسکو را پنج‌شنبه شب، اما فاکس‌نیوز زمان سفر او را پنج‌شنبه صبح عنوان کرده است.

همین خبرگزاری هدف از سفر قاسم سلیمانی را مذاکره و گفت‌وگو درباره مسائلی چون تحویل سیستم دفاعی اس ۳۰۰ به تهران و «همکاری نظامی بیشتر» توصیف کرده است.

رسانه‌های ایران روز دوشنبه، ۲۳ فروردین، از ورود بخش اول تجهیزات سامانه پدافند هوایی اس ۳۰۰ به کشور خبر دادند و سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز گفت که «مرحله نخست این قرارداد مسیر اجرایی خودش را طی کرده‌ است».

فاکس‌نیوز در گزارش خود می‌گوید که فرمانده سپاه قدس ایران که مسئولت نظارت بر حضور نظامی ایران در خارج از کشور را بر عهده دارد ۴۸ ساعته و با یک هواپیمای خصوصی متعلق به هواپیمایی ماهان ایران به مسکو سفر کرده است.

چند منبع به این شبکه خبری گفته‌اند که قاسم سلیمانی اخیرا فقط برای فاش نشدن سفر خود به پایتخت روسیه چندین بار این سفر را به تعویق انداخته است.

اواخر آذرماه سال گذشته خبرگزاری فارس به نقل از «منابع غیررسمی» گزارش داد که قاسم سلیمانی برای دیدار با ولادیمیر پوتین به مسکو رفته است.

اما این خبر در همان روز توسط سخنگوی کرملین تکذیب شد.

اما پیش از این خبر نیز در مردادماه سال ۹۴ خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع امنيتی و اطلاعاتی آمريکا در گزارشی گفته بود که قاسم سليمانی، فرمانده نيروی قدس سپاه پاسداران، که تحت تحريم‌های سازمان ملل متحد قرار دارد به روسيه سفر کرده است.

قاسم سلیمانی از سال ۲۰۰۷ در فهرست تحریم‌های سازمان ملل متحد قرار دارد که همین امر کشورهای دیگر جهان را موظف می‌کند که به او اجازه سفر ندهند.

آمريکا در سال ۲۰۰۷ قاسم سليمانی را به دليل نقش وی در حمايت از تروريسم در فهرست تحريمی خود قرار داد و اتحاديه اروپا نيز در سال ۲۰۱۱ فرمانده نيروی قدس را مورد تحريم قرار داد.

رادیوفرانسه: با وجود ادامه یافتن مذاکرات صلح سوریه در ژنو، درگیری‌ها در جبهه استراتژیک جنوب شهر حلب همچنان ادامه دارد و علاوه بر سپاه پاسداران، نیروهای ارتش جمهوری اسلامی نیز به کمک نیروهای بشار اسد رفته‌اند. در حالی که امروز جنازه چند تن از نفرات ارتش ایران که در سوریه کشته شده اند، در ایران تشییع شد، آمار منتشر شده در رسانه‌های ایران از کشته شدن بیش از ۲۰ افسر ارتش این کشور در سوریه طی دو هفته گذشته حکایت می کند.

سایت خبری میدل ایست مونیتور، به نقل از منابعی در سوریه نوشت که شمار نیروهای ایرانی در سوریه به حدود ١٠ هزار نفر و تعداد نیروهای حزب الله لبنان در سوریه نیز به ٤ هزار نفر می رسد.
همچنین خبرگزاری فرانسه از بیروت به نقل از سازمان ناظران حقوق بشر سوری گزارش داده که از روز یکشنبه گذشته، درگیری‌ها در “العیس” و “خان تومان” در جنوب حلب، موجب کشته شدن ٦١ شورشی و عضو جبهه النصره، شاخه سوری القاعده، و همچنین ٥٠ سرباز و شبه نظامی رژیم سوریه شده است.
شدت این درگیری ها به حدی بوده که فقط طی یک روز ٤٢ عضو جبهه النصره و ٣٤ هوادار رژیم سوریه جان خود را از دست دادند.
نیروهای رژیم سوریه تلاش می کنند تا منطقه العیس را که کنترل آن در دست جبهه النصره است از آن خود کنند. در مقابل، نیروهای جبهه النصره نیز در تلاش هستند تا خان تومان را از کنترل رژیم سوریه خارج کنند.
این درگیری‌های خشونت‌بار درحالی است که مذاکرات غیرمستقیم صلح سوریه زیر نظر سازمان ملل متحد در ژنو در حال برگزاری است و از شش هفته گذشته نیز آتش بس شکننده ای در سوریه با وساطت روسیه و آمریکا برقرار شده است.
روز دوشنبه، دولت آمریکا اعلام کرد که حمله رژیم سوریه علیه جبهه النصره در حلب موجب نقض آتش بس نخواهد شد و تلاش ها در ژنو را از بین نخواهد برد.

دویچه‌وله: “جنگ نیابتی ایران و عربستان” بر نشست سازمان همکاری کشورهای اسلامی سایه افکنده است. اردوغان می​گوید باید اختلاف شیعه و سنی کنار گذاشته شود. روحانی گفت ایران با عربستان مشکلی ندارد.

روز پنجشنبه (۱۴ آوریل/۲۶ فروردین) سیزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری ‌اسلامی کار خود را در استانبول با شعار “اتحاد و همبستگی برای عدالت و صلح” آغاز کرد.

اهداف این نشست از سوی برخی مقامات ایرانی مورد پرسش قرار گرفت. ایرنا از قول شهین‌دخت مولاوردی آورده است: «امروز و فردا در تركیه، گردهمآیی روسای كشورهای اسلامی با عنوان وحدت و همبستگی برای صلح و عدالت (برگزار می​شود)؛ كدام صلح و كدام عدالت؟!»

در ادامه این مقام ایرانی با اشاره به اعطای عالی​ترین نشان دولتی ترکیه به ملک سلمان می​نویسد: «قبل از برگزاری اجلاس، پادشاه عربستان از میزبان مدال گرفت تا مشخص شود كه برخی دولت​های اسلامی تا چه میزان دغدغه رعایت حقوق انسانی و حمایت از مظلومان را دارند.»

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: عربستان از امت اسلامی عذرخواهی کند

ایران و عربستان سعودی به ویژه بر سر مسائلی مانند سوریه، یمن و عراق اختلاف دارند. اجلاس سران کشورهای اسلامی برای نخستین بار فرصت حضور مشترک روحانی و ملک سلمان در یک نشست را به وجود آورده است. اما آیا این موضوع کمکی به کاهش اختلافات طرفین خواهد کرد؟

امکان محکومیت ایران در اجلاس استانبول

موضوعات مهم اجلاس دو روزه‌ی کشورهای اسلامی در استانبول جنگ داخلی یمن، بحران سوریه، تهدید ناشی از گروه‌های جهادگرا و مبارزه با تروریسم، مسئله سرزمین‌های فلسطینی و مناقشه قره‌باغ و آذربایجان اعلام شده است. اما در نخستین روز نشست استانبول موضوع اختلافات شیعه و سنی و به عبارتی “جنگ نیابتی ایران و عربستان” به موضوع اصلی تبدیل شد.

بیشتر بخوانید: اردوغان: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم

برخی از رسانه​های ایرانی از جمله “خبرگزاری دانشجویی” بندهای مربوط به محکومیت ایران را منتشر کردند و نوشتند در پیش‌نویس بیانیه سران کشورهای اسلامی از جمله “محکومیت حمله به ساختمان سفارت و کنسولگری عربستان سعودی در ایران”، “محکومیت دخالت​های ایران در امور داخلی بحرین، یمن، سوریه و سومالی” و “محکومیت حمایت ایران از تروریسم” پیشنهاد شده است.

پیش​تر خبرگزاری ایرنا هم گزارش داده بود که محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در نشست روز سه‌شنبه (۱۲ آوریل/۲۴ فروردین) در استانبول در واکنش به “طرح ۴ بند ضدایرانی و یک بند علیه حزب​الله لبنان در پیش‌نویس اعلامیه اجلاس سران که از سوی عربستان سعودی و با حمایت برخی از هم‌پیمانانش ارائه شده بود” اعتراض کرده است.

خبرگزاری ایرنا همچنین تاکید می​کند: «تصویب بندهای ضد ایرانی و ضد حزب​الله لبنان نشان دهنده سوءاستفاده ابزاری عربستان و برخی کشورهای همسو از سازمان همکاری اسلامی برای اهداف سیاسی مخرب خود می‌باشد.»

اردوغان: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم

در نخستین روز نشست استانبول اختلاف شیعه و سنی به عنوان یکی از مهم​ترین چالش‌های جهان اسلام طرح گردید. رئیس جمهور ترکیه در افتتاحیه این اجلاس با اشاره به این موضوع گفت: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم.

حسن روحانی رئیس جمهور ایران نیز صریحا اعلام کرد: «عربستان و ایران مشکل یکدیگر نیستند» و «حل‌وفصل اختلافات و سوءتفاهمات (جهان اسلام) صرفاً از مسیر دیپلماتیک و با استفاده از روش‌های مسالمت‌آمیز و انجام مذاکرات میسر است».

ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان نیز تاکید کرد: «بحران سوریه باید بر اساس توافق ژنو ۱ حل شود». پادشاه عربستان گفت که رهبران کشورهای اسلامی باید برای حل بحران​های سوریه، عراق و لیبی تلاش کنند. ملک سلمان اضافه کرد: «بحران یمن نیز باید بر اساس قطعنامه​های شورای امنیت سازمان ملل متحد حل و فصل شود».

“خود اجلاس عامل تفرقه است”

حسین زمانلو کارشناس منطقه از دانشگاه “حاجت تپه” آنکارا در اشاره به اختلافات ایران و عربستان می​گوید: «مسئله ایران و عربستان به لحاظ اینکه هردو کشور مدعی رهبری دنیای اسلام هستند، وارد شرایط بسیار حساسی شده است. ایران به مثابه رهبر جهان تشیع و عربستان نیز به عنوان خواستگاه اسلام، شرایط برجسته شدن تفاوت​های مذهبی را فراهم کرده‌اند.

مسئله اسلام‌هراسی، تروریسم، فلسطین، سوریه و حمایت از گروه​های مختلف مسلح در سطح منطقه و همچنین صف​بندی کشورهای مطرح در مقابل هم در کنار ائتلاف با کشورهای غربی و قدرتمند، نیز از دیگر عواملی است که به نظر می​رسد این گونه نشست‌ها بیش از آن که به حل مسائل کمک کنند، شاید به تنش​ها نیز بیافزایند.»

بیشتر بخوانید: نشست سازمان همکاری اسلامی؛ سوریه، یمن و گروه‌های جهادگرا

آقای زمانلو در ادامه می​افزاید: «خصوصا اتفاقات مختلفی که طی یک سال گذشته در ارتباط با عربستان و ایران روی داد، نزدیکی چندجانبه ترکیه و عربستان به یکدیگر، همچنین فرایند بهبود مناسبات ترکیه و اسرائیل و بهبود روابط بین دو کشور، حل نشدن و پایان نیافتن بحران سوریه و در پی آن آغاز تنش​های جدید در قره‌باغ، همه و همه نشانگر در بر داشتن افق مناسب و روشن برای بهبود روابط و حل مشکلات مشترک کشورهای اسلامی نمی باشد.»

جنگ نیابتی ایران و عربستان

محمد صالح خاتم، تحلیل‌گر مسائل ترکیه که از شهر استانبول اجلاس کشورهای اسلامی را دنبال می​کند به دویچه وله می​گوید: «با توجه به آنکه هیچ یک از طرفین درگیری در سوریه، یمن، عراق و بحرین از مواضع خود کوتاه نمی​آیند، نشست استانبول نتیجه​ای در بر نخواهد داشت. مهم​ترین مسئله مرتبط با این سازمان در ترکیه حضور ملک سلمان است.»

حسن روحانی: «عربستان و ایران مشکل یکدیگر نیستند»

صالح خاتم در ادامه تاکید می​کند: «به نظر می​آید ایران به خاطر اتخاذ مواضع ضد ترکی، ترکیه را به لحاظ سیاسی از دست داده و ترکیه اتحاد خود را بیشتر با عربستان نشان داده است. ایران می‌توانست با مواضعی واقع‌بینانه​تر ترکیه را حداقل از همراهی کامل با عربستان باز دارد اما حملات مستقیم لفظی مسئولان دولتی و نیز فرماندهان سپاه که قاعدتا نباید دخالتی در سیاست داشته باشند، باعث شده است که ترکیه به طور کامل با عربستان در زمینه مسائل منطقه به اتفاق نظر برسد.»

این کارشناس همچنین اضافه می​کند: «تمامی موضوعات اجلاس در واقع با جنگ نیابتی ایران و عربستان مرتبط است و غیر از چند کشور مثل عراق و تا حد زیادی لبنان سایر کشورها یا طرفدار عربستان هستند یا اگر در ظاهر موضع بی​طرفی اتخاذ می​کنند طرفدار ایران هم نیستند.»

محمد صالح خاتم، تحلیل‌گر مسائل ترکیه که از شهر استانبول اجلاس کشورهای اسلامی را دنبال می​کند نتیجه می​گیرد که نشست سران کشورهای اسلامی کمکی به رفع اختلافات ایران و عربستان نخواهد کرد.

پایگاه اینترنتی “حریت” نیز نوشته است که حسن روحانی و ملک سلمان سعی کرده​اند که حتا در تشریفات اجباری عکس دسته​جمعی سران کشورهای اسلامی نیز در کنار هم نباشند.