اخبار

بی‌بی‌سی: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران در واکنش به تذکری درباره عدم ابلاغ قانون «عفاف و حجاب» گفت که تاکنون نمی‌خواست این موضوع را اعلام کند اما «دبیرخانه شورای امنیت ملی به صورت مکتوب به ما اعلام کرده است که فعلاً این قانون ابلاغ نشود.»

رئیس مجلس ایران این اظهارات را در واکنش به تذکر محمدتقی نقدعلی نماینده خمینی شهر مطرح کرد که در صحن علنی از آقای قالیباف پرسید: «امیدواریم ریاست محترم مجلس همانطور که نگذاشت جوهر پالرمو خشک شود و بلافاصله بعد از تصویب پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام آن را به دولت ابلاغ کرد، قانون عفاف و حجاب را که حکم خداست را هم ابلاغ کند.»

با وجود انتقادهای گسترده به قانون «حجاب و عفاف»، محافظه‌کاران در ایران بارها از تاخیر در ابلاغ و اجرای این قانون انتقاد کرده‌اند. تا کنون اما هیچ یک از مسئولان حکومتی درباره دستور شورای عالی امنیت ملی مبنی بر تعویق در ابلاغ این قانون اظهارنظری نکرده بودند.

سرانجام، در جریان جلسه علنی مجلس، آقای قالیباف در پاسخ به نماینده‌‌ای که خواهان ابلاغ این قانون بود گفت «من نمی‌دانم این چه نگاهی است و کجای قانون این اجازه را می‌دهد که چنین بحثی مطرح شود. من نخواستم با صراحت این موضوع را اینجا مطرح کنم.»

او سپس در ادامه گفت «دبیرخانه شورای [عالی] امنیت ملی به صورت مکتوب به ما اعلام کرده است که فعلا این قانون ابلاغ نشود. من نمی‌توانم این قانون را ابلاغ کنم.»

لایحه «حمایت از فرهنگ عفاف و حجاب» ‌را قوه قضائیه پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ که با کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، تنظیم کرد. سپس دولت ابراهیم رئیسی با قید دو فوریت آن را تصویب و به مجلس فرستاد.

پس از آنکه شورای نگهبان این لایحه را در اواخر مهرماه پس از ماه‌ها تایید و «جهت طی مراحل قانونی» به مجلس فرستاد. این لایحه برای ماه‌ها بین مجلس و شورای نگهبان در رفت و آمد بود.

سرانجام متن نهایی «قانون حجاب» که در ۷۴ ماده و پنج فصل تنظیم شده است، به رسانه‌ها درز کرد و موارد مطرح شده در آن با انتقادهای گسترده‌ای در میان حقوق‌دانان، شهروندان، روزنامه‌نگاران و چهره‌های سیاسی روبرو شد.

منتقدان می‌گویند این قانون با زندگی روزمره شهروندان همخوانی ندارد و آزادی‌های فردی و اجتماعی آنها را سلب می‌کند.

در مقابل اما حامیان «قانون حجاب و عفاف» هم بارها به عدم اجرای این قانون اعتراض کردند، از جمله تحصن شماری از موافقان در مقابل ساختمان مجلس در اسفند ماه سال گذشته با دخالت پلیس خبرساز شد.

فصول طویل این قانون شامل کلیات و تعاریف، وظایف عمومی دستگاه‌های اجرایی، تکالیف اختصاصی دستگاه‌ها، وظایف عمومی و مسئولیت‌های اجتماعی و جرائم و تخلفات است.‌

دستگاه‌های مختلفی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صداوسیما، وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، شهرداری‌ها، وزارت علوم و سایر نهادها در اجرای این قانون مسئول شمرده شده‌اند و برایشان وظایفی تعیین شده است.

قالیباف: پزشکیان کتبا از رهبری خواست پالرمو دوباره در دستور کار شورای نگهبان قرار بگیرد

آقای قالیباف در ادامه پاسخ خود به نماینده معترضی که پرسید قانون حجاب چرا مانند پالرمو سریع ابلاغ نشد هم گفت:

«پالرمو الان چه ربطی به مجلس دوازدهم دارد؟ پالرمو و سی‌اف‌تی در مجلس دهم تصویب شد. سپس رفت شورای نگهبان، شورای نگهبان هم ایراد گرفت. مجلس به نظرش اصرار کرد و رفت مجمع تشخیص مصلحت. در تشخیص مصلحت، این همین طور بوده تا همین اواخ. آقای رئیس جمهور به صورت کتبی از حضرت آقا [رهبر جمهوری اسلامی] تقاضا کرد که این مجددا در دستور مجمع تشخیص مصلحت قرار بگیرد.»

رئیس مجلس سپس در ادامه گفت «در مجمع تشخیص مصلحت در دستور گرفته و در آنجا دو جلسه سه جلسه بررسی شده، مجمع تشخیص مصلحت با حضور شورای نگهبان و همه اعضا به پالرمو رای داده، وقتی مجمع رای داده آن دیگر قانون شده، من فقط باید قانونی را که مجمع تصویب کرده و فرستاده است ابلاغ کنم.»

این اظهارات آقای قالیباف با انتقاد نمایندگان معترض مواجه شد. رئیس مجلس هم مجددا در پاسخ به نمایندگان معترض گفت «دوستان این موضوع را در رسانه‌ها عوام فریبی نکنند. ما مر قانون را اجرا می‌کنیم.»

دی ماه پارسال (۱۴۰۳) علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی با بررسی مجدد پیوستن ایران به کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی (پالرمو) و کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) موافقت کرد.

محسن دهنوی سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام هم ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد این نهاد پیوستن ایران به کنوانسیون پالرمو را «به صورت مشروط» تصویب کرده است.

کنوانسیون پالرمو یک توافق بین‌المللی برای مبارزه با قاچاق انسان و تولید غیرقانونی و قاچاق اسلحه و مهمات است.

عهدنامه مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) هم یکی از توافق‌های سازمان ملل است که اعضا را ملزم می‌کند با نظارت بر مبادلات بانکی، جلوی تامین بودجه تروریسم را بگیرند.

خروج از فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف) از جمله مستلزم پیوستن به دو کنوانسیون پالرمو و کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) است.

مخالفان می‌گویند که پذیرش لوایح پالرمو و سی‌اف‌تی می‌تواند روابط تجاری ایران را زیر مجموعه‌ای از تحریم‌های بین‌المللی است بیش از پیش محدود کند و منافع راهبردی کشور را به خطر بیندازد.

موافقان و دولت مسعود پزشکیان عدم عضویت ایران در اف‌ای‌تی‌اف را مانع جدی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و رفع موانع اقتصادی کشور می‌دانند.

لوایح پیوستن ایران به این دو کنوانسیون که دولت حسن روحانی تهیه کرده بود در مجلس تصویب شد اما مصوبه‌های مجلس با مخالفت شورای نگهبان در آبان ۱۳۹۷ به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شدند.

بررسی مجدد این مصوبه‌ها قبلا هم با موافقت رهبر جمهوری اسلامی در دی ۱۳۹۹ در مجمع تشخیص آغاز شد اما بعد متوقف مانده بود.

رادیوفردا: گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین، در پی فراخوانی که برای اعتصاب منتشر شده بود، در شهرهای متعددی از کشور دست از کار کشیدند. تجمعات اعتراضی نانوایان نیز در برخی شهرها ادامه یافت. براساس تصاویر و ویدئوهایی که روز شنبه سوم خرداد از کامیون‌داران و رانندگان معترض در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شمار قابل‌توجهی از آنان در شهرهای گوناگون در اعتراض به «بی‌توجهی مسئولان، گرانی و وعده‌های توخالی دولت» دست از کار کشیده‌اند.

این اعتصاب و اعتراض در رسانه‌های رسمی ایران بازتاب نداشته است، اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نوشت «شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل کشور» با صدور اطلاعیه‌ای «بر تداوم فعالیت روان ناوگان باری» تأکید کردند.

این خبرگزاری نام این شرکت‌ها را در متن خبر خود ذکر نکرد.

کانال خبری «اعتراضات مدنی بازار» شمار شهرهایی را که گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها در سومین روز اعلامی اعتصاب دست از کار کشیدند، بیش از ۷۰ شهر اعلام کرد. رادیوفردا مستقلاً قادر به تأیید این اطلاعات نیست.

اردبیل، اصفهان، بروجرد، بندر امام، بم، داراب، دورود، زرند، یزد، ساوه، سمنان، شاهین‌شهر، فسا، قزوین، مشهد و نیشابور، اسدآباد،‌ اسلام‌آباد غرب، بافت، بندرعباس، دره‌شهر، دزفول، دیواندره، رومشکان، کازرون، اراک، ایلام، تبریز، سیرجان، شیراز و کرمانشاه ازجمله شهرهایی هستند که در سه روز اخیر تصاویری از اعتصاب و اعتراض کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها منتشر شده است.

در فراخوان اتحادیه تشکل‌های کامیونداران و رانندگان سراسر ایران که که ۲۴ اردیبهشت منتشر شد، اعلام شده بود که این اعتصاب از روز اول خرداد به‌مدت یک هفته انجام می‌گیرد.

«پرداخت عادلانۀ کرایه، تأمین قطعات و خدمات، توزیع سوخت کافی، واقعی شدن هزینۀ بیمه و عادلانه بودن عوارضی جاده‌ها» ازجمله مطالبات کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین اعلام شده است.

خبرگزاری تسنیم یک روز پیش از شروع فراخوان اعتصاب در گزارشی اعلام کرده بود که رئیس سازمان تأمین اجتماعی «تعهد داده است اقدامات لازم برای حمایت از رانندگان در زمینه بیمه را با حداکثر مساعدت و به‌صورت جدی پیگیری کند».

این خبرگزاری همچنین بدون اشاره به منبع رسمی نوشته بود «دولت فعلاً هیچ برنامۀ اجرایی به‌منظور اعمال سه نرخ برای گازوییل در دستور کار ندارد».

کامیون‌داران و رانندگان معترض اما می‌گویند سهمیه گازوئیل آن‌ها کاهش یافته، بهای بیمه افزایش یافته، کرایۀ جمل بار پایین نگه داشته شده و دیگر مطالبات صنفی‌شان نیز محقق نشده است.

اعتصاب گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان در حالی است که اعتراضات نانوایان نیز که از ۲۷ اردیبهشت آغاز شده بود، همچنان در شماری از شهرهای ایران به‌صورت پراکنده ادامه دارد.

https://twitter.com/RadioFarda_/status/1926214108170301690

روز شنبه گزارش‌هایی از تجمع‌های اعتراضی در شاهین‌شهر اصفهان، بروجرد، مشهد، کرمان و اراک منتشر شد و معترضان در مشهد از حمله نیروهای حکومتی با گاز اشک‌آور و اسپری فلفل خبر دادند.

نانوایان معترض به عدم تحقق وعده‌های دولت، پرداخت نشدن کمک معیشتی نانوایان دولتی و ناکارآمدی سامانۀ نظارت و توزیع حوزۀ آرد و نان اعتراض دارند.

به‌گفتۀ نانوایان، قطع مکرر و بی‌برنامۀ برق نیز خسارت‌های بسیاری به آن‌ها وارد کرده است.

@PahlaviReza

TIRA: خیلی سعی کردم بی خیال شوم و حرف نزنم، ولی نشد. این چندمین بار است که کاملا مغرضانه و بی تأمل پیرامون مسایل کردستان، مردم، فرهنگ و رهبران سیاسی آن در رسانه ها اظهار نظر می کنید. در این شکی نیست که نه با تاریخ این مردم آشنا هستید، و نه اصولا اطلاعات درستی از آمال و آرزوهای شان دارید. از فردای جنبش سبز در سال ۲۰۰۹ میلادی که از طریق دوستان و کارمندان خود از بنده هم دعوت به عمل آوردید که در یک نشست چند نفره در شهر تورنتو برای گفتگو پیرامون ایجاد اتحاد اپوزیسیون سیاسی کشور گردهم آییم، تا جلسات و گردهمایی های منشور مهسا که حضوری یا مجازی با شما دیدار کرده ام، همواره از شما درخواست نموده ام که نه در مسیر ایجاد تفرقه، بلکه در راه هم رائی و نزدیک کردن هرچه بیشتر اپوزیسیون این سرزمین قدم بردارید. حتی طی ملاقاتی که بنده و شما و آقای عبدلله مهتدی رهبر حزب کومله کردستان در پارلمان کانادا قبل از شروع رسمی جلسه منشور مهسا داشتیم، بنده شماره شخصی آقای مصطفی هجری رهبر حزب دموکرات کردستان را به شما دادم که با ایشان صحبت کرده و ایشان را هم وارد گفتگو های هم گرایی کنید. اما متاسفانه با مصاحبه های فکر نشده تان در بعضی از کانالهای معلوم الحال همزمان در ایجاد شکاف و فاصله میان مردم و اپوزیسیون قدم برداشتید. بارها به طور خصوصی و نیز در رسانه های رسمی از شما درخواست کردم که اگر هم شده چند کلمه به کردی یا ترکی که زبان نیمی از جمعیت ایرانیان می باشد صحبت نمایید، گرچه حاضر شدید با یک کانال محلی کم اهمیت به فرانسه حرف بزنید ولی حتی در رسانه های همراه تان هم از استفاده از کلمه «ژینا»، «روژ باش»، یا «یاشاسین» خودداری کردید. شما حاضر شدید در اوج جنبش ژینا با پایینترین مسئول دفتر آیت الله سیستانی در بغداد تماس حاصل کرده و تقاضای کمک کنید، که شما را کاملا بی پاسخ گذاشتند، ولی حاضر نشدید به حرف بسیاری از سیاسیون و متفکرین این جامعه گوش فرا دهید. شما حتی آقای کنگرلو که از دوستان نزدیک خودتان هست را هم به خاطر لو دادن قضیه تماس بی نتیجه شما با دفتر سیستانی کنار گذاشتید. جناب آقای پهلوی بنده به هیچ عنوان نمیخواهم شما را بازخواست کنم و دلایل بازی شما و همراهان تان در میدان رژیم آخوندی علیه مبارزان واقعی را جویا شوم، چون فکر می کنم دخیل تان را مدتهاست آویز فرستادگان سپاه، سفارت عربستان و بی بی نتانیاهو کرده اید! ولی باز هم به شما دوستانه می گویم که جداً اگر وقت ندارید کمی مطالعه بفرمایید پیرامون تاریخ و سیاست و یا جامعه شناسی مردمان این سرزمین، وارد قضایا و بحث هایی که کمکی به هم گرایی اپوزیسیون نمیکند و بالعکس ایجاد شکاف و تفرقه می کند خودداری کنید.
@IranianAusRep @JanaCoalition @HR25shahrivar @Soleimaniamirii @Group25sha61326 @AliEbrahimzade_ @Sahand_Ava @kshahrooz @JamshidBarzegar @hassanshariatm5 @Amooamirkhan @esmaeilion @SMohyeddin @parsaei_mahmoud @Shahcheraghi @FXMNDLSN @KeiEsmaeilpour @F_Rahmani_ @miladboukani8 @aalipour @HadiMehry @nimamachoufnpd @vakilroaya @nofar_sobhan @MahmoudRajablu @Zeighamii @ShahedAlavi @afshari_aku @hamgamijds @mahdieh_golroo @dr_barati @FSarkohi @UnitedRepIran @SDRI2024FORIRAN @kouroshparsa22 @hamgamijds @Bonyad_Jomhouri @prorepublicIran @iranianrepubli2 @VFFTJ_Iran @PirouzGroup

شما امروزه گوی سبقت اهانت به فرهنگ کردستان و رهبران سیاسی آنها را از سران رژیم آخوندی ربوده و یکه تاز میدان شده اید. شما که حوصله مطالعه ندارید بگذارید حداقل به شما یادآوری کنم که پروفسور عبدلرحمان قاسملو نه در رستورانت میکونوس برلین، بلکه در سال ۱۹۸۹ در وین در یک ساختمان کاملا مسکونی در شماره ۳ باهن گاسه در چند قدمی سفارت ایران به همراه دو تن دیگر از همراهان حزبی شان از سوی دیپلمات تروریست های جمهوری اسلامی، سپاه قدس و حزب الله لبنان بر سر میز مذاکره کشته شدند. پس لطفاً برای حفظ آبروی سیاسی خودتان هم که شده به خاطر بسپارید که دکتر قاسملو بر سر میز مذاکره و نه در “کلاب شبانه” آنطور که شما افاضه کلام کرده بودید شهید شدند. چراغ کلاب شبانه را خوش نشینان، آقا زاده ها و یاران شاهزاده در اروپا به مناسبت خوشحالی از این ترور روشن نگاه داشتند!

جناب آقای رضا پهلوی!

شما می توانستید نقش خوبی را در انسجام سیاسی و هم گرایی همه اپوزیسیون و فعالان داخل و خارج کشور ایفا کنید ولی حتی تاب تحمل اتوبوسی را که خود ایجاد کردید و تقریبا سکان آنرا در دست داشتید را هم نیاوردید و امید اندک ایجاد شده را هم به فنا دادید، و اولین کسی بودید که از این اتوبوس پیاده شدید. همانطور که انجمن ها و سازمانهای قبلی دیگری که خود ایجاد کرده بودید را هم به تعطیلی کشاندید. منشور ژینا یا مهسا که با وجود کسان دلسوز و دلسوخته ای چون آقایان عبدالله مهتدی و حامد اسماعیلیون که ید والایی در مبارزات سیاسی و مدنی علیه رژیم اسلامی دارند را در کنار خود داشتید، و میتوانست زمینه های یک انسجام سیاسی متنوع ، گسترده و سراسری علیه رژیم آخوندی را بیافریند را هم به یاس کشاندید. در حالیکه شما بیشترین دسترسی را به روشنفکران و دانشگاهیان و متخصصین ایرانی در امریکا و اروپا دارید، متأسفانه بنا به دلایل نا معلوم همانطور که در تاریخ گذشته سرزمین مان تکرار یافته، بیسواد ترین و متعصب ترین فرستاده گان سپاه قدس و دستگاه آخوندی را گرد خود فراخوانده اید. اینان صرفا افراد بی اعتباری هستند که کار روزمره شان تخریب و فحاشی علیه مبارزان این سرزمین و نیز ایجاد نفاق در بین اپوزسیون بوده و در نهایت نتیجه کارشان خوش خدمتی به رژیم آخوندی بوده و بس. در پایان از شما درخواست دارم که دست از اهانت علیه مبارز ترین مردمان این سرزمین و رهبران آنها بردارید و در همان کانالی که صحبت کرده اید از مردم کردستان معذرت خواهی کنید. رهبران سیاسی کردستان خط قرمز مردم ما هستند.

سپاس

فریدون رحمانی

تورنتو

نوروز،۲۱ مارچ ۲۰۲۵

سایت اینترنتی تسنیم معلوم نیست این اراجیف را از قول چه کسی بازنشر داده و به دلیل حضور خودم در روز اشغال ساواک شیراز یقینا تاریخی که در این داستان سرایی ذکر شده درست نیست و نه حتی چگونگی اشغال ساواک.
دلیل اینکه یقین دارم تاریج صحیح نیست این است که من روز 22 بهمن در ایران نبودم و یقین دارم که ساواک در میانه دی ماه سقوط کرد و همچنین ماجرای تصرف کلانتری دروازه سعدی هم در چنین روزی درست نیست و هچنین که مدعی شده‌اند که تصرف ساواک با دستان خالی رخ داده این داستان سرایی استو
قبل از اینکه ماجرا را از نگاه خودم به واقعیت توضیح بدهم بدنیست اختلاف این دو جعل تاریخ را مطالعه کنید. [1] , [2]
ماجرا از آنجا شروع شد که جمعیتی زیاد در تظاهرات روز تصرف ساواک شیراز شرکت داشتند که مقابل ساواک جمع شده بودند ساواک از شهربانی شیراز تقاضای کمک کرد و یک مینی‌بوس با ده دوازده مامور مسلح برای کمک به مقابل ساواک اعزام شدند در جلو اداره ساواک مردم با خوشرویی از مامورین شهربانی تقاضا کردن تا به مردم بپیوندند با کمال تعجب شاهده صحنه ای بودم که برایم باورنکردنی بود! مامورین سلاح خود را به تظاهرکنندگان دادند درکمتر از چند دقیقه درگیری و تیراندازی از طرف ساواک به سوی مردم و از طرف آنهایی که سلاح بدست آورده بودن بسوی ساواک از طرف دیگر شدت گرفت. کار به جایی رسید که از داخل ساواک چیزی شبیه به بازوکا شلیک کردند که در ورودی ساواک را هدف قرار داند تا از ورود تظاهر کنندگانی که سعی داشتن از در آهنی ساواک بالا بروند که به درون کوچه منتهی به حیاط ساواک می‌شد جلوگیری کنند که این عمل باعث شد در ورودی باز شود و عده زیادی به درون کوچه وارد شدند. در این درگیری‌ها یک کودک 10-14 ساله و دو نفر دیگر کشته شدند. کودکی که کشته شد سعی کرده بود از ورودی جوی آبی که از درون حیاط ساواک می‌گذشت وارد حیاط ساواک شود که مورد اثابت گلوله جنگی قرار گرفته بود و درجا کشته شده بود.
پس از این درگیری‌ها آنهایی که وارد حیاط و ساختمان ساواک شدند معاون وقت ساواک که جایگزین رئیس فراری ساواک شده بود را دستگیر و کشان کشان او را به بیرون اداره آوردند. جمعیت خشمگین فریاد می‌زدند که او باید در میدان ستاد شیراز همان مکانی که مجسمه شاه سوار بر اسب را چند ساعت پیشتر پایین کشیده بودن به دار بکشند. چند دقیقه نگذشته بود که جوانی از بین جمعیت فریاد کشید نیاز به دارکشیدن او نیست همنیجا او را می‌کشیم و با آجر بزرگی به سر او زد و سروا زروان معاون ساواک درجا کشت.
در ضمن این داستان سرایی های مرکز اسناد انقلاب اسلامی در این وقایع نگاری هم کاملا مخدوش است نه تعداد تظاهر کنندگان در آن روز 200 هزار نفر بود و نه جریان وقایع درست است. مامورین شهربانی همانگونه که در بالا ذکر کردم اصلا با تظاهر کنندگان درگیر نشدند و خود سلاح خود را بدون درگیری به مردم دادند. تنها ماموران ساواک از درون ساواک مقاومتی شاید نیم ساعت تا یک ساعت کردند و عاقبت هم ساواک تصرف شد.
تنها چیزی که در توضیحات مرکز اسناد انقلاب اسلامی می‌تواند درست باشد تاریخ آن است که آنرا هم من به عنوان یک شاهد واقعه نمی‌توانم به دقت تایید کنم. تنها می‌توانم به اطمینان تایید کنم که این اتفاق در دی ماه افتاد و نیمه دی ماه می‌تواند تاریخ نزدیکتری به واقعیت باشد، تا داستان سرایی کاملا مخدوش سایت تسنیم که واقعه را روز 22 بهمن ذکر کرده

رادیوفردا: بحران اقتصادی و کاهش شدید ارزش پول ملی در ایران اعتراض‌های معیشتی و صنفی کوچک اما متعددی را در سراسر کشور شکل داده است؛ اعتراضاتی که نشانه‌هایی از شکل‌گیری موج جدیدی از نارضایتی عمومی را در ایران آشکار کرده است.

در شرایطی که مردم قطعی مکرر برق، تعطیلی‌های گسترده، آلودگی هوا، افزایش نرخ‌ دلار و گرانی را تجربه می‌کنند دولت مسعود پزشکیان در حل بحران‌های معیشتی ناتوان مانده و چشم‌انداز روشنی از رفع تحریم‌های بین‌المللی نیز وجود ندارد. دامنهٔ بحران‌های متعدد در اقتصاد ایران به اندازه‌ای گسترده شده که حتی برخی مقام‌های سیاسی درون حکومت هم دربارهٔ تبعات اجتماعی و شکل‌گیری اعتراض‌های جدید هشدار می‌دهند و یک نمایندهٔ مجلس برای نخستین بار از احتمال بروز «قحطی» در ایران خبر داده‌ است.

تداوم این وضعیت، در شرایطی که نشانه‌هایی از منتفی شدن توافق با آمریکا در اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی بروز کرده، «گمانهٔ هرگونه تغییر» را در شرایط اقتصادی و سیاسی ایران کاهش داده است. به همین دلیل برخی احتمال می‌دهند در صورت تداوم مشکلات اقتصادی، اعتراضات فعلی هم ابعاد گسترده‌تری پیدا کند. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفته است که اگر تصمیمات درستی گرفته نشود، «اثرات جدی و نگرانی‌هایی به وجود خواهد آمد».

کارشناسان اقتصادی از ماه‌ها پیش هشدار داده‌اند که ناکارآمدی حاکمیت در حل بحران‌ها، جامعهٔ ایران را در آستانهٔ فاجعه قرار داده است. از اعتراض به گرانی و افزایش نرخ ارز تا اعتراضات دانشجویی و صنفی در روزهای گذشته؛ نشانه‌هایی است که از تمایل جامعه برای آغاز دور جدیدی از اعتراضات عمومی حکایت می‌کند.

اعتراضات مردمی؛ از بازار تهران تا خیابان‌های دهدشت

نرخ دلار در میانهٔ بهمن‌ماه با رسیدن به رکورد تاریخی ۹۴ هزار تومان موج جدیدی از افزایش قیمت‌ در بازارهای مختلف را شکل داده است. در شرایطی که نوسان شدید نرخ ارز در بهمن‌ماه باعث اختلال در فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی اصناف شده است، جمعی از بازاریان تهران و توزیع‌کنندگان بزرگ موادغذایی روز ۱۶ بهمن‌ در واکنش به گرانی‌ها تجمع کردند. برخی از بازاریان ناراضی علاوه بر اعتراض به افزایش نرخ ارز خواستار لغو مالیات ارزش افزوده بر مواد غذایی هم شدند. چند روز بعد در شامگاه ۲۱ بهمن‌ماه تصاویری از اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت منتشر شد که در آن معترضان شعارهای براندازانهٔ اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ را تکرار می‌کردند.

همزمان با این اعتراضات، تجمعات صنفی و دانشجویی هم در ایران شدت گرفته است. روز ۲۸ بهمن تعدادی از کادر درمان بیمارستان میلاد تهران برای تحقق خواسته‌های معیشتی، اعتصاب و سه روز تجمع اعتراضی برگزار کردند. گروهی از بازنشستگان صنایع فولاد و معدن هم در اصفهان تجمع کردند. روز ۲۳ بهمن، کارگران صنایع نفت‌وگاز در بوشهر، کارگران صنایع فولاد در گیلان، و مال‌باختگان مسکن در قزوین نیز تجمع اعتراضی برگزار کردند. در روزهای گذشته چند تجمع صنفی دیگر هم در استان‌های خوزستان و کرمانشاه برگزار شده است.

اعتراضات مردمی در روزهای گذشته تنها به مشکلات معیشتی محدود نمی‌شود. سانحهٔ واژگون شدن اتوبوس یک اردوی دانش‌آموزی در کرمان که شش کشته برجای گذاشت، در کنار کشته شدن امیرمحمد خالقی، دانشجوی ۱۹ ساله دانشگاه تهران در یک حادثه «زورگیری»، باعث خشم افکار عمومی شده است؛ تا جایی که ردپای آن در برخی تجمعات صنفی کرمانشاه هم آشکار شد. بازنشستگان در کرمانشاه همزمان با طرح مطالبات معیشتی خود با شعار «از کرمان تا تهران، قتل فرزندانمان»، به حوادث تهران و کرمان واکنش نشان دادند. گروهی از دانشجویان دانشگاه تهران نیز به همراه چند تشکل دانشجویی در روزهای گذشته چند تجمع اعتراضی برگزار کرده‌اند.

خشم عمومی در سایه «بی‌عملی دولت»

آنچه اعتراضات اقشار مختلف در ایران را به هم پیوند زده است، توافق آن‌ها بر این نکته است که ریشهٔ همه مشکلات در ناکارآمدی حکومت در رفع مشکلات است؛ موضوعی که دیگر بر هیچ‌کس حتی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، پوشیده نیست؛ زیرا او در واکنش به نارضایتی مردم از وضعیت اقتصادی گفته است: «بخشی از گرانی دست ما نیست».

افزایش شدید بهای دلار باعث رشد قیمت‌ها و تشدید تنش‌های معیشتی شده است. پزشکیان که با افزایش فشارهای اقتصادی و اجتماعی مواجه است برنامه مشخصی برای گذار از این وضعیت ارائه نکرده است. او در نخستین واکنش خود به افزایش نرخ دلار گفته که «کارشناسان بنشینند و راه‌حل پیدا کنند!»

مجلس هم روز ۳۰ بهمن‌ماه تیم اقتصادی دولت را احضار کرد تا در یک جلسهٔ غیرعلنی برای مقابله با افزایش نرخ دلار تصمیم‌گیری شود اما در پایان جلسه سیاست مشخصی برای حل این وضعیت ارائه نشد.

ابعاد موج تورمی جدید

اختلال در فرایند عرضه و گرانی مواد غذایی یکی از ملموس‌ترین تبعات افزایش نرخ دلار در ماه‌های گذشته بوده است تا جایی که سلمان ذاکر، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری رکنا گفته است: «با ادامه ناترازی‌ها، اگر اوضاع به همین منوال پیش برود، باید منتظر قحطی باشیم».

در هفته‌های گذشته قیمت برخی اقلام خوراکی مانند سیب‌زمینی افزایش قابل‌توجهی داشته است. گزارش رسانه‌های داخلی نشان می‌دهد نرخ برنج که تا چند ماه پیش کیلویی صد هزار تومان بود پس از تکانه‌های ارزی تا دویست هزار تومان هم افزایش یافته است. در این گزارش‌ها به افزایش شدید قیمت گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و دیگر اقلام ضروری سبد خانوار هم اشاره شده است.

تعطیلی‌های پیاپی و قطع برقِ شرکت‌های تولیدی هم باعث اختلال در فرایند عرضه و تولید کالاها شده و بحران را تشدید کرده است. بسیاری از کاسبان در ایران نسبت به ایجاد محدودیت ساعات کاری تعطیلی اجباری مغازه‌ها به دلیل کمبود برق اعتراض می‌کنند و در شرایطی که فعالیت‌های عادی آن‌ها به دلیل کمبود برق مختل شده، گرانی دلار هم هزینه‌های کسب وکار را برای آن‌ها افزایش داده است.

گسترش قطعی برق به ماه‌های سرد سال و تعطیلی ظرفیت‌ قابل توجهی از کارخانه‌های تولیدی موجب تعدیل نیرو شده و زمینه‌های نارضایتی در صاحبان صنایع و دستمزد بگیران را تقویت کرده است.

علی‌اصغر آهنی‌ها، نمایندهٔ کارفرمایان در شورای‌ عالی کار، دی‌ماه امسال اعلام کرد که پنجاه درصد ظرفیت شهرک‌های صنعتی با قطع برق متوقف شده است. در حالی که حدود یک ماه تا پایان سال باقی مانده و مذاکرات حداقل دستمزد هم آغاز شده، وضعیت نابسامان بنگاه‌های تولیدی، ظرفیت افزایش دستمزد برای سال آینده را کاهش داده و حل بحران معیشتی کارگران را پیچیده‌تر کرده است.

بازار دارو هم از چند هفته پیش دچار بحران مشابهی شده است. نرخ کارخانه‌ای برخی اقلام دارویی در ماه‌های گذشته تا سه برابر افزایش داشته است. دولت در بودجهٔ سال ‌آینده یارانهٔ مواد غذایی و دارویی را کاهش داده است و کارشناسان هشدار می‌دهند که نرخ دارو در سال‌ آینده بالاتر هم خواهد رفت. کمبود ارز و کاهش یارانه‌ها، افزایش نرخ دلار و کاهش ذخیرهٔ مواد اولیه در ماه‌های گذشته از جمله مهم‌ترین دلایل بحران در وضعیت دارو ارزیابی می‌شود.

بازنشستگان در صف نخست اعتراض

تجمعات بازنشستگان شهرهای مختلف ایران در روزهای گذشته به یکی از کانون‌های اصلی اعتراض علیه حکومت تبدیل شده است. اقشار حقوق‌بگیر و بازنشستگان در حالی دلار ۹۰ هزار تومانی را تجربه می‌کنند که در سال‌های گذشته به دلیل عقب‌ماندن دستمزدها از هزینه‌ها، با تنگناهای معیشتی مواجه بوده‌اند. یکی از مهم‌ترین دلایل مشکلات بازنشستگان، ناتوانی حکومت در ساماندهی صندوق‌های بازنشستگی است که به تعویق پرداختی‌ها و کسری معیشتی بازنشستگان منجر شده است.

گفته می‌شود ۱۵ صندوق از ۱۷ صندوق بازنشستگی ایران ورشکسته شده‌اند، تا جایی که اگر کمک‌های دولت به این صندوق‌ها قطع شود آن‌ها قادر به پرداخت به موقع همین مقدار اندک دستمزد هم نخواهند بود.

در لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۴، حدود ۷۷۷ هزار میلیارد تومان برای پرداخت تعهدات قانونی دولت، متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان و حمایت از صندوق‌های بازنشستگی پیش‌بینی شده است؛ یعنی بیش از ۱۷ درصد از مصارف بودجهٔ عمومی در ایران به حل مشکلات صندوق‌های بازنشستگی اختصاص دارد. در چنین وضعیتی کوچک‌ترین کسری در بودجه ممکن است به گسترش موج نارضایتی بازنشستگان منجر شود.

موج جدیدی از اعتراضات سراسری؟

موج گرانی‌های ناشی از رشد دلار به بخش «کالاهای بادوام» هم سرایت کرده است. این کالاها که معمولا با فاصلهٔ بیشتری نیست به کالاهای خوراکی دچار گرانی می‌شوند، به نرخ دلار واکنش نشان داده‌اند. به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی، قیمت این کالاها از پنج تا بیست درصد افزایش داشته است. هرچند رشد بهای دلار هنوز به بازار خودرو و مسکن سرایت نکرده است، اما برخی فعالان اقتصادی معتقدند قیمت‌ها در این بازارها هم به زودی اصلاح می‌شود.

در شرایطی که نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در دی‌ماه امسال نزدیک ۳۲ درصد اعلام شده است، برخی کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش قیمت‌ها در بهمن‌ماه به حدی زیاد بوده که انتظار دارند تورم تا پایان سال به چهل درصد برسد.

اعتراضات علیه حاکمیت در حالی ادامه دارد که فشارهای خارجی بر اقتصاد ایران هم در حال افزایش است. از سرگیری سیاست‌ «فشار حداکثری» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در دولت دوم دونالد ترامپ، دسترسی حاکمیت به منابع مالی بیشتر برای حل بحران‌های اقتصادی جاری را محدود کرده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، به تازگی از اعمال فشار برای کاهش صادرات نفت ایران به کمتر از ۱۰ درصد سطح فعلی خبر داده است؛ اگر این خبر محقق شود، یک بحران تمام‌عیار در کمین اقتصاد ایران خواهد بود.

همزمان با ادامهٔ این وضعیت، رئیس‌جمهور ایران معتقد است که بخشی از گرانی‌ها از کنترل دولت خارج است و نیروهای اجتماعی هم به این نتیجه رسیده‌اند که حاکمیت قادر به مدیریت بحران‌های اقتصادی جاری نیست؛ وضعیتی که گمانه‌زنی‌های زیادی را ایجاد کرده و فضای اجتماعی کشور را در آستانهٔ موج جدیدی از اعتراضات سراسری قرار داده است.

صدای آمریکا: همزمان با فراخوان گروهی از حامیان «سران جنبش سبز» برای برگزاری تجمع اعتراضی در روز پنجشنبه ۲۵ بهمن با مطالبه پایان حبس خانگی رهبران معترضان به نتایج انتخابات سال ۸۸، گزارش‌ها حاکی از حضور گسترده نیروهای حکومتی در مرکز تهران و «بازداشت‌های گسترده» در خیابان‌های اطراف دانشگاه تهران است.

در این ارتباط، کانال تلگرامی کلمه، نزدیک به میرحسین موسوی از رهبران معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در سال ۸۸، به نقل از «شاهدان عینی» نوشت: تا ظهر روز پنجشنبه «بیش از ۴۰۰ نفر در تجمع رفع حصر دستگیر شده و به مقر نیروی انتظامی در نزدیک میدان انقلاب منتقل و برخی پس از بازجویی آزاد شده‌اند.»

این کانال از «بازداشت حسین لقمانیان، نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی و جانباز جنگ مقابل درب دانشگاه تهران به همراه برادرش» خبر داد و اشاره کرد: حسین لقمانیان بعد از اعتراضات ۸۸ بارها بازداشت شد و در شرایط بسیار سختی در زندان همدان محکومیت خود را گذراند.

پیشتر به گزارش سهام‌نیوز، «دستکم صد ون و ماشین پلیس» در خیابان‌های اطراف دانشگاه تهران مستقر شده بودند و «دو عضو خانواده آیت‌الله منتظری» در میان بازداشت‌شدگان هستند.

پس از آن اعلام شد که سعید و سعیده منتظری به دست نیروهای حکومتی بازداشت شده‌اند.

یک روز پیش از برگزاری این تجمع هم چند تن از افراد پیگیر این برنامه اعتراضی، رحیم قمیشی، اکبر دانش سرارودی، ناصر دانشفر، محمود دردکشان و فرزندش نیز بازداشت شده بودند.

هدف از تجمع روز پنجشنبه، اعتراض به ادامه حصر خانگی «سران جنبش سبز» عنوان شده بود.

سهام‌نیوز در همین زمینه با انتشار بیانیه‌ «معترضان» از حکومت خواسته است «به ظلم طولانی­ مدت حصر غیرقانونی» میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد پایان دهد.

حصر خانگی بدون محاکمه و صدور رأی، یکی از راهکارهای جمهوری اسلامی در مواجهه با شماری از سران خود بوده که به مرور ساز مخالف زده‌‌اند و از گردونه قدرت حذف شده‌اند. کروبی، موسوی و همسرش زهرا رهنورد از بهمن ۱۳۸۹ تاکنون در حصر خانگی به سر می‌برند.

میرحسین موسوی، نامزد ریاست‌جمهوری در انتخابات حکومتی ۱۳۸۸ و رقیب محمود احمدی‌نژاد بود و پس از آن به عنوان یکی از رهبران اعتراضات سراسری که به «جنبش سبز» شهرت یافت، شناخته شد.

میرحسین موسوی که در یکی از سیاه‌ترین دوره‌های جمهوری اسلامی در سمت نخست‌وزیری در جمهوری اسلامی از افراد اصلی حکومت ایران بود، در جریان انتخابات بحث‌برانگیز سال ۱۳۸۸ که با اعتراضات گسترده به «تقلب در انتخابات» همراه و سرکوب معترضان را در پی داشت به صف مخالفان پیوست.

با این وجود کارنامه او در دهه شصت همواره مورد انتقاد مخالفان جمهوری اسلامی قرار داشت و نقش‌اش در سرکوب‌های دهه ۶۰ همواره مطرح شده است. میرحسین موسوی آخرین نخست‌وزیر جمهوری اسلامی در دوره رهبری روح‌الله خمینی و پیش از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ بوده است.

یکی از دختران زهرا رهنورد روز سه‌شنبه با انتشار استوری در حساب اینستاگرام بخشی از روایت مادرش از روزی که «حصر خانگی» میرحسین موسوی و همسرش آغاز شد را منتشر کرد که بر اساس آن در جریان حمله نیروهای امنیتی به خانه آنها، ماموران «چشم‌بند و دهان‌بند برسرشان می‌کشند» و «زنجیرهای سنگینی به پایشان می‌بندند.»

این مطلب که با عنوان «آدم‌ربایی قهری» در حساب زهرا موسوی منتشر شده مربوط به روایت زهرا رهنورد از روز ۲۵ بهمن سال ۱۳۸۹ است که در پی فراخوان معترضان به «تقلب در انتخابات» برای همبستگی با «بهار عربی» دو نامزد معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ به همراه همسرانشان در خانه حبس شدند.

به نوشته رهنورد در آن روز «مردانی ناشناس و نقاب‌دار» در خانه به او و همسرش «حمله‌» می‌کنند و پس از بستن چشم و زدن «دهان‌بند» و انداختن «زنجیرهای سنگین» به پاهایشان آن دو را «در نقطه‌اى دور به زيرزمينى متروك پرتاب مى‌كنند.»

طبق این روایت پس از این اقدام ماموران از این دو می‌خواهند که «توبه» كنند. نکته‌ای که به نوشته رهنورد «اين خواست حاكمان ترجيع بند اين حبس و حصر ماست.»

موسوی در سال ۱۴۰۱ و در پی اعتراضات سراسری که با کشته شدن مهسا امینی در بازداشت «گشت ارشاد» آغاز شد، با صدور بیانیه خواستار عبور از جمهوری اسلامی و تشکیل «مجلس موسسان» برای تعیین نوع حکومت آینده شده بود.

صدای آمریکا: پس از انتشار نامه محمد داوری خطاب به رهبر جمهوری اسلامی، وکیل این زندانی سیاسی می‌گوید مقامات قضایی او را از زندان عادل‌آباد شیراز به «مکان نامعلومی» برده‌اند.

فرشته تابانیان، وکیل دادگستری، روز یک‌شنبه ۲۱ بهمن در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که هرچند آستاره انصاری، وکیل دیگر محمد داوری، در شیراز پیگیر بوده، اما هنوز نتوانسته از این زندانی سیاسی خبری بیابد.

محمد داوری، زندانی سیاسی، در نامه‌ای که روز شنبه از او در رسانه ایکس منتشر شده، با ذکر «شکنجه‌هایی که بر خود و خانواده‌اش رفته»، درباره «وجود سیاهچاله‌های زندان عادل‌آباد شیراز و آزار و اذیت و تهدید به تجاوز جنسی و پرونده‌سازی» سخن گفته است.

آقای داوری در این نامه خطاب به رهبر جمهوری اسلامی تأکید کرده به این دلیل علی خامنه‌ای را «مخاطب قرار داده‌ام، زیرا به جرم توهین به» او در زندان است و افزوده است: «از این رو، شما را مسئول تمامی رنج و مشقت‌هایی می‌دانم که در طی این مدت خود و خانواده‌ام متحمل شده‌ایم.»

او همچنین با اشاره به «تورم افسارگسیخته، افزایش روزافزون قیمت دلار، مسکن، خودرو، و اقدام خوراکی که طبقه کارگر و فرودستان جامعه و بخش بزرگی از طبقه متوسط را شرمنده‌تر از پیش کرده»، از علی خامنه‌ای پرسیده است که آیا این موارد «جایی برای امنیت روانی جامعه باقی می‌گذارد؟«

آذر ۱۴۰۲ دادگاه انقلاب اسلامی شیراز با صدور حکمی، محمد داوری، فعال کارگری و مدنی و دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه گلستان شیراز را به چهار سال و شش ماه زندان و مجازات‌های تکمیلی محکوم کرد.

آقای داوری به اتهام «توهین به رهبری»، به سه سال حبس، و به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام در فضای مجازی» به یک سال و نیم حبس محکوم شده است و ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ برای گذارندن دوره حبس چهار سال و نیم خود به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل شده است.

مجازات‌های تکمیلی مربوط به اتهام «توهین به رهبری» علیه این فعال کارگری و مدنی اهل دهدشت، شامل «دو سال ممنوعیت خروج از کشور به وسیله ابطال گذرنامه، دو سال منع فعالیت در فضای مجازی، و دو سال تبعید در بردسیر کرمان» است.

بر پایه قوانین جمهوری اسلامی، اشد مجازات برای «توهین به رهبری»، دو سال، و برای تبلیغ علیه نظام یک سال در نظر گرفته شده است.

صدای آمریکا در زمان رسیدگی به پرونده مطلع شده بود که این فعال مدنی به نشانه اعتراض به روند «دادرسی غیر عادلانه» و «پرونده‌سازی وزارت اطلاعات» از حضور در مراحل بازپرسی و دادگاه انقلاب خودداری کرده بود.

صدای آمریکا: سخنگوی دولت چهاردهم جمهوری اسلامی ایران در اظهاراتی متناقض گفت که دولت به فکر «افزایش قیمت حامل‌های انرژی» است، و بلافاصله ادعا کرد «منظور این نیست که به‌زودی بنزین گران» می‌شود. این سخنان در شرایطی ابراز شد که گزارش‌های شهروندی حاکی از افزایش شدید کالاهای ضروری است.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، روز چهارشنبه ۱۰ بهمن با رد آنچه «شایعات درباره افزایش قیمت بنزین» خواند، به کمبود بنزین در ایران اشاره کرد و گفت که «برای هر افزایش قیمت، باید تمهیدات اجتماعی در نظر گرفته شود.»

او همچنین بدون اشاره به اعتراضات سال‌های گذشته و به‌ویژه اعتراضات سراسری آبان ۹۸ در پی گرانی بنزین، گفت که در دولت‌های قبل باید افزایش قیمت بنزین به شیوه‌ای پی گرفته می‌شد که «مردم را دچار شوک نمی‌کرد.»

افزایش قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸ اعتراضات سراسری گسترده‌ای را در پی داشت و در جریان سرکوب آن، صدها تن از معترضان به دست نیروهای حکومتی کشته شدند.

جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات آبان ۹۸ نسبت به گرانی بنزین، ضمن قطع سه روزه اینترنت، نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی برای مقابله با معترضان با توسل به خشونت و به‌کارگیری سلاح سرد و گرم، به خیابان‌ها فرستاده شدند.

به گزارش خبرگزاری‌های حکومتی در ایران در روز چهارشنبه، فاطمه مهاجرانی در حالی که اذعان کرد قیمت سوخت و حامل‌های انرژی افزایش می‌یابد، مدعی شد که این افزایش، «متناسب با تورم» خواهد بود.

سخنگوی دولت جمهوری اسلامی گفت: «باید در مورد افزایش قیمت حامل‌های انرژی فکر کنیم، اما منظور این نیست که به‌زودی بنزین گران خواهد شد. قاعدتا باید بتوانیم قیمت حامل‌های انرژی را متناسب با سطح زندگی مردم و تورم افزایش دهیم.»

وی در این مورد اشاره کرد: «دولت در تلاش است تا ناترازی میان مصرف و توزیع سوخت را مدیریت کند. »

«ناترازی» عنوانی است که مقامات جمهوری اسلامی و رسانه‌های حکومتی از آن به جای کمبود و نبود انرژی استفاده می‌کنند. از جمله، در جریان «جیره‌بندی برق» و اعلام جدول زمان‌بندی قطع برق در مناطق مختلف کشور، مقامات آن را با عنوان «ناترازی» مطرح کردند.

سخنگوی دولت در شرح این «ناترازی»، بدون اشاره به کمبود بنزین، گفت که «مصرف بنزین در ایران از میزان تولید آن پیشی گرفته» و «چالش‌هایی را برای تأمین پایدار انرژی ایجاد کرده است.»

فاطمه مهاجرانی همچنین افزود: «اکنون برای هر افزایش قیمت باید تمهیدات اجتماعی در نظر گرفته شود.»

زمزمه‌های دوباره مقامات دولت درباره افزایش قیمت سوخت و اظهارات متناقض درباره آن، واکنش‌هایی را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است و برخی کاربران به گرانی و کمبود برخی کالاهای اساسی و داروهای ضروری اشاره کرده‌اند.

یک ویدئوی منتشر شده در شبکه اجتماعی «ایکس»، اعتراض یک شهروندی در ایران را نشان می‌دهد که با تأکید بر این‌که «آقای پزشکیان خجالت بکشید»، مقامات جمهوری اسلامی را با عبارت «همه‌تان دزدید» توصیف کرده است.

او همچنین گفته است: فقط قیمت بنزین را گران نکرده‌اند، وگرنه کالاهای ضروری مورد نیاز مردم چندین برابر گران شده و روز به روز گران‌تر می‌شود.

یک شهروند نیز در ایکس نوشت: «عربستان سعودی مرکز فرماندهی نفت خود را به نمایش گذاشت و جمهوری اسلامی هم در حالی که نگرانیم بنزین گران نشود، قیمت بقیه اجناس را یواشکی دوبله سوبله کرده. مسئولان خودخوانده، همه‌تان دزدید.»

سعید ارکان‌زاده، روزنامه‌نگار در ایران، در واکنش به اظهارات یک مقام بیمه در ایکس نوشت: «این یکی حرفش فراتر از این است که بنزین و آب و برق و گاز و نان زیاد مصرف می‌کنید. دارد می‌گوید چه خبر است این قدر انسولین مصرف می‌کنید!»

برخی کاربران نیز از کمبود بنزین سخن گفته‌اند. یکی از کاربران شبکه اجتماعی ایکس خطاب به مسعود پزشکیان رئیس دولت جمهوری اسلامی گفته «همه چیز را بی‌رحمانه گران کردی و فقط مانده بنزین، این را هم گران کن و منت به سرمان نگذار!»

یکی دیگر از شهروندان در ایکس نوشت: «واقعا این چه وضعی است؟ حتی بنزین هم نیست!»

تناقض‌گویی مقام ارشد دولت جمهوری اسلامی درباره کمبود و افزایش قیمت بنزین و سوخت، در حالی است که پیش از این یک نماینده مجلس شورای اسلامی نسبت به بروز «قحطی» در ایران هشدار داده و گفته بود در صورت «ادامه ناترازی‌‌ها در این سطح، احتمال بروز قحطی» وجود دارد.

در هفته‌های گذشته، اعتراضات معیشتی در نقاط مختلف ایران به طور روزانه و هفتگی برگزار شده و با افزایش قیمت دلار، گزارش‌ها حاکی از اعتصاب در بازار تهران نیز بوده است.

برخی ناظران پیش از این مشکلات اقتصادی را «پاشنه آشیل جمهوری اسلامی» دانسته‌اند.

صدای آمریکا: همزمان با انتشار تصاویر و گزارش‌های مختلف از اعتصاب کسبه در شهرهای کردنشین، خبرگزاری حکومتی تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران، چهارشنبه ۳ بهمن، مدعی شد که اجرای حکم پخشان عزیزی، فعال کرد و مددکار اجتماعی به تعویق افتاده است.

این رسانه نزدیک سپاه پاسداران خبر داد که «حسب اخبار واصله از منابع آگاه از شورای امنیت کشور (شاک) به خبرنگار تسنیم، اجرای حکم پخشان عزیزی به تعویق افتاد.»

اعلام این خبر از قول منابع آگاه «شورای امنیت» جمهوری اسلامی همزمان با روزهای نخست آغاز به کار دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالت متحده، است.

این در حالی است که امروز گزارش‌هایی از اعتصاب کسبه در سنندج در اعتراض به صدور احکام اعدام منتشر شد.

خانم عزیزی روز دوم مرداد سال جاری در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران به ریاست ایمان افشاری با اتهام «بغی، از طریق عضویت در جمعیت‌های معارض کشور» به اعدام و چهار سال زندان محکوم شده بود. او در تابستان سال گذشته به دست نیروهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران در تهران بازداشت شده بود.

در نخستین واکنش ها، کانال صنفی معلمان ایران و شورای بازنشستگان ایران اعلام کردند که «اعتراضات گسترده داخلی و بین المللی و عزم و اراده مردم کردستان برای اعتصاب عمومی در اعتراض به حکم اعدام پخشان عزیزی و وریشه مرادی تا به همینجا منجر به تعویق اجرای حکم اعدام پخشان شده است.»

معاون نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران روز سه‌شنبه ۲۵ دی خواستار لغو حکم اعدام پخشان عزیزی، فعال کرد و مددکار اجتماعی، شد.

آبرام پیلی در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» گفت که آمریکا از حکومت ایران می‌خواهد که پس از «محاکمه ساختگی» پخشان عزیزی، حکم اعدام امدادگر او را لغو کند.

پیلی تاکید کرده است «رژیم ایران» باید هدف قرار دادن اقلیت‌های کرد و استفاده از مجازات اعدام برای خاموش کردن مخالفت‌های مسالمت‌آمیز را متوقف کند.

گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد نیز در بیانیه‌ای در روز سه‌شنبه ۲۵ دی نگرانی عمیق خود را از تایید حکم اعدام پخشان عزیزی از سوی دیوان عالی کشور جمهوری اسلامی ایران ابراز داشتند.

به گزارش وب‌سایت شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، آنها نوشتند: «اتهامات علیه خانم پخشان عزیزی در حد جدی‌ترین جرایم که طبق قوانین بین‌المللی برای صدور حکم اعدام لازم است، نیست» و تاکید کردند که «حکم اعدام وی نقض جدی قوانین بین‌المللی حقوق بشر محسوب می‌شود.»

تائید حکم اعدام پخشان عزیزی، فعال کرد و مددکار اجتماعی، با انتقادهای گسترده داخلی و بین‌المللی مواجه شده است.

ایالات متحده، دهها تشکل حقوق بشری، زندانیان سیاسی، سازمان عفو بین‌الملل و گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد از جمله معترضان به این حکم به شمار می‌روند.

رادیوفردا: تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های داخلی حاکی از تجمع اعتراضی کسبه در بازار تهران به دلیل جهش پیاپی نرخ دلار و تورم افسارگسیخته است.

در پی اعتصاب و تجمع مغازه‌داران در روز یک‌شنبه نهم دی، در اعتراض به گرانی و تورم،‌ حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، در گفت‌وگو با ایلنا دلایل این اعتراض را «افزایش مستمر نرخ ارز» اعلام کرد.

او ضمن اشاره به این‌که «تاثیر قیمت ارز خارجی بر قیمت تمام‌شده کالا در کشور ما واقعیتی انکارناپذیر» است در این‌باره گفت: «تولیدکنندگان نگران هستند عرضه کالایی که مواد اولیه آن با نرخ ارز ۸۱ هزار تومانی تولید می‌شود از قدرت خرید مردم خارج باشد».

تجمعات اعتراضی در میان کاسبان صنف‌های کفاشی، پارچه‌فروشان، پوشاک و همچنین کسبه کیف و کفش باغ سپهسالار گزارش شده است.

برای اولین بار از زمان روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان است که اصناف به صورت چشمگیری دست به اعتراض و حتی اعتصاب می‌زنند.

ویدیوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی حاکی است که برخی از مغازه‌داران با تعطیلی کار، دیگر فعالان بازار را نیز به اعتصاب فراخوانده‌ و شعار «بازاری باغیرت، حمایت، حمایت» و «نترسید، ببندید» سر داده‌اند.

نرخ دلار در بازار آزاد ایران از زمان روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان ۳۳ درصد و نسبت به یک سال گذشته ۶۳ درصد جهش داشته است.

هم‌زمان با تجمعات بازار تهران، دست‌کم دو تجمع کارگری نیز برگزار شده و جمعی از بازنشستگان نیز در گیلان و خوزستان دست به تجمع زدند.

دولت مسعود پزشکیان به رغم وعده‌های خود، نه تنها موفق به مهار رشد نرخ ارز در بازار آزاد نشده، بلکه نرخ ارز در بازار نیمایی نیز به شدت اوج گرفته و از سال آینده اختصاص ارز ترجیهی به کالاهای اساسی نیز متوقف می‌شود.

در این میان، محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران ماه گذشته اعلام کرد ارز ترجیحی دارو نیز از سال آینده حذف خواهد شد.

ایران طی سال‌های گذشته با تورم افسارگسیخته مواجه بوده و هر سال سفره مردم کوچکتر شده است. بنابر گزارش صندوق بین‌المللی پول، امسال نیز ایران در میان ۱۰ کشور با بالاترین نرخ تورم در جهان قرار گرفته است.