اخبار

دیگربان: فرهاد نظری٬ فرمانده پیشین پلیس تهران می‌گوید «خانه‌نشین» شده و معتقد است محمد خاتمی باید برای وقایع کوی دانشگاه تهران (سال ۱۳۷۸) محاکمه شود.

آقای نظری در گفتگوی کوتاهی که روز چهارشنبه (۱۸ تیر) از وی در سایت «فرهنگ‌نیوز» منتشر شده٬ گفته «خانه‌نشین شده و در کنار خانواده‌اش روزگار می‌گذراند و چند کتاب هم در دست چاپ دارد.»

وی افزوده پس از وقایع سال ۱۳۷۸ دوستانش با وی «نامهربان» و «کم لطف» بوده‌اند٬ دوستانی که به گفته نظری «حالا هر یک پُستی را اشغال و او را فراموش کرده‌اند.»

این فرمانده سابق پلیس دوستان خود را متهم کرده که قصد داشته‌اند وی را «حذف» کنند.

نظری اضافه کرده پلیس در حادثه کوی دانشگاه تهران طبق «دستور» به محل حادثه رفته و فردی با استفاده از «بی‌سیم» پلیس٬ به نیرو‌های حاضر در محل دستور استفاده از سلاح گرم را داده بود.

این مقام سابق پلیس افزوده ۱۷ و ۱۸ تیر در موقعیت مقابله با «براندازی» قرار داشته و بدلیل این‌که به خیلی‌ها «امتیاز» نداده، محاکمه شده است.

نظری اضافه کرده که ۱۸ تیر «یک‌ تنه مقابل یک دولت کودتاچی ایستاد» و در حال حاضر مورد «بی‌مهری» دوستان خود قرار گرفته است.

فرهاد نظری پس از وقایع سال ۱۳۷۸ دادگاهی و تبرئه شد و از آن زمان تاکنون در کمتر رسانه‌ای از وی خبری منتشر شده است.

رادیوفردا: محمد محمدی گیلانی، حاکم شرع و رئیس پیشین دادگاه‌های انقلاب اسلامی، که طی ماه گذشته به دلیل مشکلات ریوی در بیمارستانی در تهران بستری بود، بامداد چهارشنبه، ۱۸ تیر ماه درگذشت.

آقای گیلانی در سال ۱۳۰۷ در روستایی از توابع رودسر در استان گیلان به دنیا آمده بود و در ۱۶ سالگی به حوزه علمیه رودسر و دو سال بعد برای تحصیل به قم رفت.

او از شاگردان آیت‌الله بروجردی و آیت‌الله روح‌الله خمینی، بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران بود.

آقای خمینی او را پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی تعیین کرد.

از او به عنوان یکی از کسانی یاد می‌شود که در صدور احکام اعدام چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی در دهه ۶۰ نقش داشته است.

او از جمله کسانی بود که در مورد مرگ فرزندانش گزارش‌ها و خبرهای گوناگونی در رسانه‌های ایران منتشر شده است.

زمانی برخی رسانه‌ها، برای مقایسه و در زمان بازگشت فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی به ایران، از محمدی گیلانی نمونه آورده و گفته بودند او دستور بازداشت پسران اعدام شده خود را -که عضو سازمان مجاهدین خلق بودند- صادر کرده است.

اما پس از آن خبرهای متناقضی منتشر شد که یکی از فرزندان او در درگیری کشته شده و دو فرزند دیگر نیز پس از تصادفی، اقدام به خودکشی کرده‌اند. دیگر خبرها نیز از کشته شدن در حین درگیری یا در تصادف حکایت دارند.

محمد گیلانی، رئیس دادگاهی بود که عباس امیرانتظام، سخنگوی دولت موقت مهدی بازرگان، را به حبس ابد محکوم کرد.

او علاوه بر مقام‌ حاکم شرع، نمایندگی مجلس خبرگان، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، ریاست دیوان عالی کشور یا عضویت در شورای نگهبان را نیز در کارنامه فعالیت‌های پس از انقلاب خود دارد.

رادیوفردا: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، تاکید کرد که از دولت حسن روحانی و مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران حمایت می‌کند و به آنها اعتماد دارد.

سخنان آقای خامنه‌ای روز دوشنبه، ۱۶ تیر ماه در میانه ششمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی بیان شده است در حالی که دو هفته بیشتر به مهلت تعیین‌شده برای دستیابی به توافق جامع اتمی نمانده است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله خامنه‌ای، وی در جمع گروهی از مسئولان حکومت ایران اظهار داشت: «ما به تیم مذاکره‌کننده [هسته‌ای] اعتماد داریم و مطمئنیم آنها اجازه دست‌اندازی به حقوق ملت را نخواهند داد…در مسئله هسته‌ای طرف مقابل به مرگ گرفته که به تب راضی باشد… در مذاکره باید به نیاز آینده کشور توجه شود.»

پیش از این گروه مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران به ریاست محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه، هدف انتقادات شدید برخی گروه‌های محافظه‌کار قرار داشت تا جایی که دولت را به «سازش‌کاری» متهم می‌کردند.

در یک مورد نیز جواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفت که آقای خامنه‌ای نارضایتی خود را از توافق‌نامه موقت ژنو اعلام کرده و و تاکید داشته که «از این متن حق غنی‌سازی اورانیوم برای ملت ایران به دست نمی‌آید».

با این حال برخی چهره‌های نزدیک به آیت‌الله خامنه‌ای از جمله علی‌اکبر ولایتی، مشاور او همان زمان تاکید داشتند که سیاست جمهوری اسلامی ادامه مذاکرات هسته‌ای است.

اما اعلام حمایت امروز آقای خامنه‌ای تنها مربوط مذاکره‌کنندگان هسته‌ای نبود، بلکه دولت حسن روحانی را نیز به طور کلی شامل می‌شد.

وی اظهار داشت: «همه بدانند بنده دولت را حمایت و تایید می‌کنم و از همه توانم برای کمک به دولت استفاده می‌کنم و به مسئولان بلندپایه آن اعتماد دارم. به مسئولان دولت هم عرض می‌کنم اقتصاد مقاومتی را جدی بگیرند.»

این سخنان در عین حال با هشداری نیز همراه بود، آنجا که آقای خامنه‌ای تاکید کرد که نباید «جریان‌های مومن» با شعار «اعتدال» کنار زده شوند.

او گفت: «شعار دولت که اعتدال است، شعار خوبی است. سفارش می‌کنم مراقب باشید جریان‌های مومن را با شعار اعتدال کنار نزنند. در خطرها این‌ها هستند که سینه سپر می‌کنند.»

در اظهارات رهبر ایران نامی از این گروه‌ها و «جریان‌های مومن» برده نشده است ولی به نظر می رسد که اشاره وی به جریان‌های نزدیک به اصولگرایان باشد که رسانه‌های محافظه‌کاران در یکسال گذشته بارها گفته‌اند، بسیاری از افراد این جریان‌ها از نهادهای اجرایی وابسته به دولت حسن روحانی به شکل گسترده‌ای اخراج شده‌اند.

آقای روحانی در هفته‌های اخیر نیز جدالی لفظی با برخی روحانیون محافظه‌کار حکومت ایران داشت که به بحث درباره میزان آزادی‌های اجتماعی و فرهنگی مربوط می‌شد، جایی که رییس جمهوری ایران گفت نمی‌توان مردم را با زور و شلاق به بهشت فرستاد، اما ائمه جمعه مشهد و تهران به آن اعتراض کردند.

بی‌بی‌سی: مرضیه رسولی، روزنامه‌نگار ایرانی، برای اجرای حکم دو سال حبس تعزیری و ۵۰ ضربه شلاق احضار شده است.

خانم رسولی باید خود را برای اجرای حکم به دادسرای اوین معرفی کند.

تبلیغ علیه نظام و اخلال در نظم عمومی از طریق شرکت در تجمعات از اتهاماتی است که علیه خانم رسولی مطرح شده بود.

او در توییترش گفته است که پیش از آن که تایید حکم اولیه در دادگاه تجدیدنظر به او ابلاغ شود، اجرای حکم به او اعلام شده است.

مرضیه رسولی در زمستان ۱۳۹۰ و در خانه‌اش بازداشت شد.

کمی پس از بازداشت خانم رسولی، فیلمی در تلویزیون دولتی ایران از او و چند نفر دیگر پخش شد که در آن اتهاماتی چون ارتباط با بیگانگان علیه آنها مطرح شد.

مرضیه رسولی سابقه کار در روزنامه‌هایی چون شرق و اعتماد را دارد.

یادداشت‌ها و گزارش‌های او عمدتا در حوزه اخبار فرهنگی، موسیقی و نقد کتاب هستند.

حدود دو هفته پیش نیز ریحانه طباطبایی، روزنامه‌نگار دیگر ایرانی، برای اجرای حکم راهی زندان اوین شد.

مظابق گزارش سال ۲۰۱۳ ‘کمیته بین‌المللی حمایت از روزنامه‌نگاران’، ایران پس از ترکیه دومین زندان بزرگ روزنامه‌نگاران است.

دیگربان: جواد کريمی قدوسی نماينده عضو «جبهه پايداری» بخش‌هايی از سخنان چندی پيش علی خامنه‌ای در جمع گروهی از نمايندگان عليه ميرحسين موسوی٬ مهدی کروبی و محمد خاتمی را فاش کرد.

آقای کريمی قدوسی شامگاه پنجشنبه (پنجم تير) در همايش «مرزبانی فرهنگی» در مشهد بی‌آ‌نکه به نام علی خامنه‌ای اشاره کند٬ به نقل برخی از سخنان وی در اين جلسه پرداخته است.

علی خامنه‌ای ۲۶ خرداد ماه امسال با ۱۲ نماينده که همگی آنها عضو فراکسيون «شاهد» مجلس هستند ديداری خصوصی داشت که هيچ خبری از جزئيات آن منتشر نشده است.

با گذشت بيش از يک هفته از زمان انجام اين ديدار٬ کريمی قدوسی جزئيات مهمی از اين جلسه را فاش کرده است.

وی گفته در اين جلسه چند نماينده مجلس که فرزند شهيد نيز هستند سخنرانی کرده‌اند. يکی از اين افراد علی مطهری بوده که بر ضرورت رفع حصر رهبران جنبش سبز تاکيد کرده است.

کريمی قدوسی افزوده مطهری در اين جلسه خطاب به خامنه‌ای گفته «به مصلحت نيست که سران فتنه در حبس باقی بمانند زيرا اگر در حصر بميرند برای نظام هزينه زيادی دارد.»

به گفته اين نماينده مجلس٬ رهبر نيز در پاسخ به مطهری چنين اظهار کرده که «پدر شما {مرتضی مطهری} را ضد انقلاب شهيد نکرد و انقلابيونی شهيد کردند که خود را در جايگاه حق می‌دانستد.»

اين عضو «جبهه پايداری» ادامه داده همچنين اضافه کرده «اگر اين اتفاقات {وقايع سال ۸۸} در زمان امام می افتاد ايشان برخورد بسيار قوی تری می‌کرد و اگر محاکمه‌ای صورت گرفته بود حکمی صادر می‌شد که هيچ کدام از شما تحمل شنيدنش را نداشتيد.»

جواد کريمی قدوسی گفته که رهبر در بخش ديگری از سخنان خود گفته که «محمد خاتمی ياغی و طغيانگر نسبت به انقلاب است و بايد رسانه‌ها، اصولگرايان و نخبگان نسبت به ايشان موضع گيری کنند.»

اين عضو «جبهه پايداری» همچنين اضافه کرده که رهبر جمهوری اسلامی در اين جلسه خواسته فضا برای محمد خاتمی «امن» نشود٬ چرا که وی از «عناصر اصلی فتنه» است.

توضیح: این خبر مربوط به بخش اخبار «ويژه» سایت دیگربان است که ششم تیر ماه تهیه و تنظیم شده بود و پس از درخواست ۱۰ نماینده مجلس مبنی بر اعمال محدودیت‌ها علیه خاتمی در دسترس عموم قرار گرفته است.

روز: شهرداری تهران با امضای قراردادی به مبلغ ۲۰ هزار میلیارد تومان، بخش قابل توجهی از پروژه‌های عمرانی پایتخت را به سپاه پاسداران واگذار کرده است. قراردادی با این مبلغ و گستردگی، عملا شرکت‌ها و پیمانکاران دیگر را از دور خارج خواهد کرد. یک منبع آگاه در شهرداری تهران ضمن در اختیار گذاشتن اسناد این قرارداد، آن را بی‌سابقه توصیف کرده و گفته شهرداری برای عقد آن موظف به دریافت تایید شورای شهر بوده اما این موافقت و نظارت از سوی شورا وجود نداشته است.

۱۰ هزار میلیارد تومان نقد!

عیسی شریفی، قائم مقام شهردار و سید دادوش هاشمی، معاون مالی و اقتصاد شهری، از سوی شهرداری تهران و سرتیپ پاسدار جمال‌الدین آبرومند، معاون فرمانده کل سپاه و رئیس هیات مدیره بنیاد تعاون سپاه به همراه سید پرویز فتاح، مدیر عامل این بنیاد، قراردادی را در تاریخ سوم خرداد ماه ۱۳۹۳ امضا کرده‌اند که ۲۰ هزار میلیارد تومان ارزش دارد. این مبلغ برای واگذاری پروژه‌های عمرانی پایتخت به سپاه به مدت چهار سال درنظر گرفته شده که ۱۰ هزار میلیارد تومان آن باید به صورت نقدی از سوی شهرداری تهران پرداخت شود. این قرارداد به امضای شهردار تهران و فرمانده کل سپاه هم رسیده است.

مبلغی که شهرداری ملزم به پرداخت نقدی آن شده، از بودجه نقدی شهرداری تهران در سال جاری که حدود ۷ هزار میلیارد تومان تعیین شده هم بیشتر است. مجموع مبلغ توافق شده نیز به طور میانگین سالیانه ۵ هزار میلیارد تومان است و تقریبا تمامی بودجه عمرانی شهرداری را از آن خود خواهد کرد. به عنوان مثال مصوب شده تا در سال جاری، ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از بودجه شهرداری تهران به توسعه عمران وحمل‌و‌نقل عمومی در پایتخت اختصاص پیدا کند.

در توافقنامه منعقد شده بین شهرداری و سپاه آمده است: “سپاه پاسداران با دارا بودن ظرفیت‌های عظیم اجرایی و مالی در قالب قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا(ص) و بنیاد تعاون سپاه طی سنوات گذشته در جهت ایفای نقش مسئولیت اجتماعی خود در این زمینه‌ها همکاری و مساعدت‌های فراوانی با شهرداری تهران داشته که آثار و نتایج آن در معرض نگاه و بهره‌برداری همه شهروندان عزیز تهرانی می‌باشد. ”

همچنین تاکید شده که سپاه پاسداران “آمادگی کامل خود را در جهت به خدمت گرفتن کلیه ظرفیت‌های پیمانکاری و عمرانی و مالی در اجرای طرح‌های مصوب شهر تهران” اعلام می‌کند. در شرح مفاد قرارداد هم اشاره به پروژه خاصی نشده و عنوان شده که پیوست اجرایی این قرارداد، تهیه و بین طرفین مبادله می‌شود. همچنین بانک انصار، متعلق به بنیادتعاون سپاه به عنوان “بانک عامل” تعیین شده است. بانک انصار با مشارکت در چنین پروژه‌هایی توانسته خود را به عنوان چهارمین شرکت بزرگ ایران معرفی کند.

تاثیر سپاه بر انتخاب مجدد قالیباف

پیش از این و در جریان تصمیم‌گیری شورای شهر تهران برای انتخاب شهردار پایتخت، روز از تلاش و فشار سپاه پاسداران در جهت ابقای محمد باقر قالیباف خبر داده بود.

۸ سال گذشته فرصت بی‌نظیری برای این ارگان نظامی بود تا قدرت خود را در زمینه‌های مختلف به بالاترین سطح ممکن گسترش دهد. سرداران پروژه‌های اقتصادی بزرگ را در دست گرفتند و با حضور محمود احمدی‌نژاد در راس دولت و محمد باقر قالیباف در شهرداری تهران، نه تنها سدی در مقابل آنها وجود نداشت بلکه در اولویت هم قرار گرفتند. قالیباف که خود سابقه فرماندهی قرارگاه خاتم‌الانبیا را در کارنامه دارد، پس از سال ۸۸ و زاویه گرفتن احمدی‌نژاد با رهبری، بیش از پیش به سپاهیان نزدیک شد و سعی کرد تا دل آنها را به دست بیاورد. حضور پررنگ قرارگاه خاتم، به عنوان بازوی اقتصادی سپاه در پروژه‌های شهرداری، این رابطه و همکاری را تقویت می‌کرد.

سپاه و قرارگاه خاتم با روی کار آمدن دولت روحانی، امید زیادی به تداوم و یا گسترش حضور خود در پروژه‌های بزرگ اقتصادی کشور ندارند و به نظر می‌رسد حضور آنان بخصوص در حوزه وزارت نفت و وزارت نیرو، کاهش پیدا کند. پس باید به دنبال جایگزین‌هایی باشند که کلانشهر تهران انتخاب مناسبی به نظر می‌رسد. به همین دلیل ابتدا سعی کردند تا در رایزنی با اصولگرایان شورا که تمایل به انتخاب مجدد قالیباف نداشتند، رستم قاسمی، فرمانده پیشین قرارگاه و پرویز فتاح جانشین فرماندهی قرارگاه را به شهرداری برسانند. اما وقتی گزینه‌های سپاه شانس شان را از دست دادند و محسن هاشمی و محمدباقر قالیباف به عنوان گزینه‌های نهایی معرفی شدند، سپاه با تمام قوا برای حمایت از قالیباف به میدان آمد.

در آن هنگام پیش‌بینی می‌شد که مبلغ قراردادهای مابین شهرداری و قرارگاه خاتم بیش از چند هزار میلیارد تومان باشد. از جمله پروژه‌های شناخته شده و گران‌قیمت که به دست این قرارگاه سپرده شده می‌توان به اینها اشاره کرد: خط ۷ متروی تهران (در دست اجرا)، احداث تقاطع بزرگراه بسیج مستضعفین با خیابان پیروزی(اجرا شده) و طراحی واجرای پروژه افزایش ظرفیت بزرگراه صدر، احداث تقاطع‌های ادامه بزرگراه رسالت با جاده قدیم کرج، اجرای تقاطع غیر همسطح رسالت با آزادراه کمربندی غرب تهران، اجرای تقاطع غیر همسطح بزرگراه همت با بزرگراه آزادگان(همگی در دست اجرا).

به یک روایت تایید نشده حجم حضور اقتصادی قرارگاه خاتم بیش از ۷۰۰ پروژه در شهر تهران بوده که هیچ کدام زیر چند ده میلیارد تومان نیستند. اکنون هم بنا به اسنادی که در اختیار روز قرار گرفته، مشخص شده که پروژه‌های عمرانی تهران در چهار سال آینده، با مبلغ ۲۰ هزار میلیارد تومان در اختیار سپاه قرار گرفته است.

شهریور ماه گذشته، حسن روحانی در مجمع سراسری فرماندهان و مسئولان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت که ” سپاه رقیب مردم و بخش خصوصی نیست و پیمانکاری مثل پیمانکاران معمولی نیست و نبوده است. سپاه امروز باید پروژه‌های مهمی که بخش خصوصی توان آن را ندارد برعهده بگیرد.” رییس‌جمهوری تاکید کرد: “شایعاتی را که راجع به سپاه مطرح می‌شود اصلا قبول ندارم. می‌خواهند سپاه را رقیب مردم قرار دهند.”

اما در همان روزها سپاه سخت به دنبال محکم کردن جای پای خود در تهران بود. قرارگاه خاتم می دانست که دلیل حضورش در پروژه‌های شهرداری تهران صرفا کارشناسی نیست و اگر شهرداری به غیر از قالیباف انتخاب شود که تمایلی به همکاری ویژه با پیمانکار سپاهی نداشته باشد، میلیاردها تومان را از دست خواهد داد. حتی ممکن است در مورد قراردادها و پروژه‌های انجام شده و در دست انجام کنکاش صورت بگیرد و برای شایعه تخلفات گسترده قرارگاه در انجام پروژه، مستنداتی پیدا شود. پس به سراغ اعضای شورا رفتند و در این بین به برخی از آنها وعده مشارکت اقتصادی در پروژه‌ها را دادند. منبع آگاه “روز” در همان روزها از پیشنهاد ۵ میلیاردی به یکی از اعضای شورا خبر داد و اینکه برخی دیگر هم تهدید به افشای پرونده‌های امنیتی و اطلاعاتی شده‌اند. حالا آیا شورای شهر در دومین آزمون خود، مقابل حضور اقتصادی گسترده سپاه باز هم کوتاه میاید و یا این که جلوی قرارداد ۲۰ هزار میلیاردی را خواهد گرفت؟

*شرح عکس‌ها: بخش‌هایی از قرارداد امضا شده مابین شهرداری و سپاه

دیگربان: کمال شیرخانی یک ایرانی «مدافع حریم ولایت» در سامرا کشته شد.

برخی سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی گزارش کرده‌اند که شیرخانی روز گذشته (شنبه ۱۴ تیر) در جریان حمله خمپاره‌ای نیرو‌های «داعش» به حرم «امامین عسگریین» در سامرا کشته شده است.

سایت «رویکرد» کمال شیرخانی را یکی از هم‌رزمان رضا کارگر برزی٬ عضو سپاه پاسداران معرفی کرده که ۱۱ مرداد ماه سال گذشته در سوریه کشته شد.

در تنها تصویری که از کمال شیرخوانی منتشر شده٬ وی لباسی شبیه لباس یگان ویژه «صابرین» سپاه پاسداران بر تن دارد.

گزارش شده برخی اعضای این یگان برای مقابله با نیرو‌های «داعش» وارد خاک عراق شده‌اند.

کمال شیرخوانی پس از علیرضا مشجری (عضو یگان ویژه صابرین) و شجاعت علمداری مورجانی (خلبان) سومین ایرانی عضو سپاه است که در درگیری‌های عراق جان باخته است.

دویچه‌وله: روزنامه واشنگتن پست در مقاله‌ای نوشته، اشتباه محاسباتی قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، ایران را به مرحله خطرناکی رسانده است. به نظر نویسنده این مقاله، حل مسئله داعش در هر حالت برای ایران یک بازی باخت−باخت است.

دیوید ایگنیشس در مقاله‌ای که سوم ژوئیه (۱۲ تیر) در واشنگتن پست منتشر شد، به قدرت رسیدن داعش در عراق را نه تنها معلول اشتباهات آمریکا، بلکه نتیجه اقدامات قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران، در سوریه و عراق دانسته است.

وی به انتقاداتی که درباره عملکرد آمریکا در عراق مطرح می‌شود اشاره کرده و نوشته است: «اکثر تحلیل‌هایی که درباره موقعیت کنونی عراق ارائه می‌شود، بر اشتباهات آمریکا و خطرات بالقوه‌ای که این اشتباهات برای منافع آمریکا دارد متمرکز شده، اما ما باید کوته‌نظری ملی‌مان را کنار بگذاریم و به این نگاه کنیم که اتفاقاتی که اخیرا روی داده چه معنایی برای ایران دارد؛ کشوری که ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد و به شدت مایل است هژمونی‌اش را در آنجا تقویت کند. این تصویری خوشحال‌کننده نیست».

ایگنیشس به نقل از دریک هاروی که سال‌ها تحلیلگر امنیتی عراق بوده و در حال حاضر استاد دانشگاه فلوریدای جنوبی است، اقدامات قاسم سلیمانی در عراق و سوریه را مسبب سوق داده شدن سنی‌های منطقه به سمت تندروی دانسته است.
DW.DE
ساندی تایمز: قاسم سلیمانی فرماندهی دفاع از بغداد را برعهده گرفته است

ساندی تایمز در گزارشی نوشت که قاسم سلیمانی فرماندهی عملیاتی نیروهای عراقی را بر عهده گرفته است. یک مقام عراقی نیز ارسال تجهیزات نظامی از سوی ایران را تایید کرده است.
کشته شدن یک خلبان ایرانی در “دفاع از سامرا”
“ارسال تجهیزات نظامی ایران برای نجات دولت عراق”
روحانی: برای حفاظت از عتبات عراق از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنیم

هاروی برخی از اشتباهات سلیمانی را اینگونه برشمرده است: «او فرصت‌هایی را برای اقدامات اعتدال‌آمیز از دست داد؛ اقداماتی که می‌توانست منافع ایران را حمایت کند. همکاری او با گروه‌های تندرو در سوریه منجر به تشدید بحران در این کشور و گسترش آن به عراق شد. امتناع او از همکاری با گروه‌های میانه‌رو در عراق و نزدیکی به نوری مالکی، زمینه‌ساز به وجود آمدن یک دولت (خلافت) اسلامی در عراق شد».

ایگنیشس در ادامه مقاله خود ادامه می‌دهد که از دید ایران، برقراری “خلافت اسلامی” در شمال غربی عراق و مرز سوریه یک فاجعه است. ایران برای مقابله با این حرکت، نیروهایی را که در خاک عراق دارد، به منظور متوقف کردن پیشرفت سنی‌ها، به سمت فرودگاه بغداد بسیج کرده است.

به نظر مقاله‌نویس واشنگتن پست، ایرانی‌ها شاهد فروپاشی ارتش عراق که از سوی آمریکا تعلیم دیده بود هستند و در نتیجه به سمت شبه‌نظامیان شیعه که توسط قاسم سلیمانی تعلیم دیده‌اند، چرخش پیدا کرده‌اند.

اما این دلگرمی دادن به شبه‌نظامیان شیعه فقط ظرفیت استفاده از خشونت را بیشتر می‌کند؛ خشونتی که نتیجه آن دو قطبی شدن بیشتر منطقه و قوی‌تر شدن “خلافت اسلامی” است.

خطر استقلال کردستان عراق برای ایران

دیوید ایگنیشس پیامد فاجعه‌بار دیگر اقدامات قاسم سلیمانی برای ایران را تسریع پروسه استقلال کردستان از عراق در حکومت داعش دانسته است. پس از سقوط شهر موصل و تکریت، نیروهای کرد سریعا به سمت غرب رفتند تا از کرکوک و چاه‌های نفت آن حفاظت کنند.

بلافاصله مسعود بارزانی اعلام کرد که برای استقلال کردستان از عراق، رفراندوم برگزار خواهد کرد. نخست‌وزیر اسرائیل نیز قبلا اعلام کرده بود که از تشکیل کردستان مستقل حمایت می‌کند.

تشکیل یک کشور مستقل کرد می‌تواند منجر به بالا گرفتن احساسات ناسیونالیستی کردهای ایران شود که حداقل ۱۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند و این می‌تواند باعث بروز ناآرامی‌های منطقه‌ای در ایران شود.

بهترین شانس برای نگاه داشتن کردستان به عنوان بخشی از عراق، کم کردن قدرت شیعیان در دولت آینده فدرال عراق است و این حقیقتی تاسف‌بار برای قاسم سلیمانی است.

اگر قرار باشد حکومت داعش از طریق حمله نیروهای نزدیک به ایران سرکوب شود، بهترین راه تقویت مواضع سنی‌ها و طرفداران عربستان سعودی در عراق است و این یک بازی دوسر باخت برای قاسم سلیمانی است.

در ادامه مقاله واشنگتن پست، به نقل از کریم سجادپور، عضو بنیاد بین‌المللی صلح، آمده است که رویدادهای اخیر نشان داده که قاسم سلیمانی باید از امیدش برای تبدیل شدن جمهوری اسلامی به یک قدرت شیعه ایرانی در منطقه‌ای که عمدتا از سوی اعراب سنی اداره می‌شود، دست بکشد.

سلیمانی از طریق هم‌پیمانی با مسیحیان لبنان و علوی‌ها در سوریه و گروه‌های سنی در فلسطین، سعی کرده چهره‌ای سکولار از خود نشان دهد، اما عملکرد نیروهای سپاه قدس در سوریه و عراق، ایران را به عنوان “قدرتی فرقه‌ای” معرفی کرده است.

رادیوفرانسه: کشته شدن یک خلبان ایرانی در عراق، برای ناظران خارجی نخستین نشانۀ علنی حضور نیروهای جمهوری اسلامی در عراق است. منابع ایرانی، خلبان کشته شده را مدافع اماکن مقدس شیعی معرفی می‌کنند. همچنین حداقل سه تن از نیروهای ایرانی که در سوریه می‌جمگیده‌اند، به تازگی در مشهد دفن شدند.

خبرگزاری های رسمی ایران از کشته شدن یک خلبان نیروی هوافضای سپاه در سامرای عراق و سپس برگزاری مراسم خاکسپاری او در شیراز خبرداده‌اند.
دیروز جمعه، خبرگزاری ایرنا گزارش داد که این خلبان، موسوم به شجاعت علمداری مورجانی “در سامرا و به هنگام دفاع از حریم اهل بیت به شهادت رسید”.
خبرگزاری فارس رتبۀ این فرد را “سرهنگ پاسدار خلبان” ذکر کرده است.

از نظر خبرگزاری‌ فرانسه، این “نخستین تلفات نظامی شناخته‌شدۀ” ایران در عراق است. منابع غربی تأکید می‌کنند که جمهوری اسلامی همواره اعزام نیرو به عراق را تکذیب کرده است.
سامرا یکی از نقاطی است که با جنگ و خشونت شدید مواجه است.
سه روز پیش اعلام شد که شبه‌نظامیان وابسته به مقتدی صدر “برای حمایت از مرقد امامین عسکریین وارد سامرا شدند”.

از طرف دیگر، دیروز جمعه، اجساد سه ایرانی که در سوریه می‌جنگیدند و به نوشتۀ رسانه‌های جمهوری اسلامی از مدافعان “حرم حضرت زینب” بودند، در مشهد به خاک سپرده شد.
این رسانه‌ها می‌نویسند که این سه نفر “به تازگی توسط گروه‌های تروریستی در سوریه به شهادت رسیده بودند”.

صدای آمریکا: هشام هاشمی: ایران با فرستادن نیرو به عراق به سود داعش کار خواهد کرد. زیرا سیل مردان، از سراسر جهان اسلام، برای جهاد علیه شیعیان به عراق سرازیر خواهد شد

نشریه فایننشال تایمز، در مقاله ای به قلم برزو درآگاهی از بغداد، و ریچارد مک گرگور در واشنگتن، به بررسی وضعیت متحدان احتمالی عراق و آمریکا در جنگ با داعش پرداخته است. ترجمه این مقاله را درزیر می خوانید:

روزنامه فایننشال تایمز در این مقاله تحلیلی می نویسد، سیاست گذاران آمریکا در بررسی حمله هشدار دهنده نظامی داعش به عراق پی برده اند که در منطقه، متحدان نیرومندی هستند که در شکست دادن این گروه جهادی با آمریکا اشتراک منافع دارند.

با این حال گزینه های آمریکا برای این کار- یعنی سوریه و ایران- نمی توانند واشنگتن را به همکاری با هریک از آن دو برانگیزند.

باراک اوباما که سه سال است خواستار برکناری بشار اسد، به خاطر سرکوبی وحشیانه مخالفان داخلی خود بوده است، روز پنجشنبه ۵۰۰ میلیون دلار بودجه برای شورشیان میانه رو که با رژیم اسد می جنگند، اختصاص داد.

واشنگتن به صراحت سوریه را مسئول دامن زدن به ظهور داعش می داند. داعش ریشه در القاعده ی مرتبط با گروه های جهادی دارد که سال ها مورد حمایت دولت دمشق بودند. حتی، برخی، تهران هم پیمان اصلی اسد را هم متهم به زمینه چینی برای برآمدن داعش می کنند.

اما حال که داعش بخش های وسیعی از سوریه و عراق را در تصرف دارد و بیم آن می رود که بخش هایی از منطقه را به یک دژ جهادی سنی تبدیل کند، آقای اوباما غفلتا خود را با بشار اسدی هم پیمان می یابد، که تحت فشار عراق نیروی هوایی خود را، که به سوی شهروندان و شورشیان میانه روی سوریه گرفته بود، گیریم با تاخیر، علیه داعش به کار می برد.

ایران که خود را رهبر شیعیان جهان می داند، به عراق وعده همکاری نظامی در جنگ با داعش داده است. احتمال می رود که مشاورانی هم برای کمک به ارتش عراق راهی کرده باشد تا به این کشور در گردآوری اطلاعات از شورشیان، مسدود کردن ارتباطات آنها، و دفاع از حرم های مقدس شیعیان کمک کند.

با این حال کمتر تحلیل گری می تواند تصور کند که آمریکا با ایران یا با سوریه شیعه علوی همکاری عملیاتی مستقیم داشته باشد. گفته می شود که سوریه برای آن که چهره ای جهادی از سنی های مخالف خود نشان دهد، تا هم جلوی کمک کردن به آنان را بگیرد و هم برای حکومت غیردینی خود حامیانی دست و پا کند، به داعش امکان نضج گرفتن داد.

رابرت اینهورن، از کارکنان پیشین وزارت خارجه آمریکا، که اکنون در موسسه بروکینگز کار می کند، به فایننشال تایمز می گوید: «آمریکا می خواهد بدون کار کردن با اسد به هدف های خود در سوریه دست بیاید. اما برحسب این که حکومت سوریه دست چه کسی باشد منافع این دو کشور چنان ریشه ای از هم جدا می شود که نمی شود گفت اصلا چطور می توانند با هم کار کنند.»

در هرحال، سوریه، باوجود تلاشی که برای حراست از مرزهای خود از خطر داعش می کند، اما از قدرت نظامی لازم برای کاستن از قدرت جنگاوری این سازمان مسلح برخوردار نیست.

هشام هاشمی، کارشناس عراقی در امر داعش، و نویسنده کتابی درباره این گروه که بزودی منتشر می شود، می گوید: «سوری ها همان کمبود قدرت سوخت گیری را دارند که عراق دارد. تنها نیروی هوایی که می تواند جلوی داعش رابگیرد آمریکاست. »

می ماند ایران، دولتی که آمریکا بیش از سه دهه است با آن رابطه دیپلماتیک ندارد، و اکنون دست درکار مذاکره است تا بلندپروازی های هسته ای حکومت تهران را فرونشاند.

الکس وطن خواه، تحلیل گر در موسسه خاورمیانه نیز می گوید: «ایران ترجیح می دهد به طور آشکار در همکاری با آمریکا دیده نشود. اما در خفا و به طور خصوصی هردو کشور از این که به سود منافع ژئو پلیتیک خود با یکدیگر همکاری کنند، ابایی ندارند». او می گوید البته هرگونه همکاری این دوکشور با یکدیگر تحت رهبری سازمان های اطلاعاتی شان خواهد بود.

متحدان سنتی آمریکا در منطقه، مانند عربستان سعودی، از هم اکنون بیم آن دارند که واشنگتن آن ها را به تهران فروخته باشد.

کریم سجادپور، از بنیاد کارنگی برای صلح بین المللی می گوید: «در چشم دولت های خلیج فارس، از هم اکنون این تصور وجود دارد که آمریکا و ایران با هم تبانی کرده اند. شما را در مقام تبانی با ایران می بینند. چه تکذیب کنید و چه نکنید.»

آمریکا می کوشد در فضای عمومی درمورد ایران راهی باثبات در پیش گیرد. جان کری، وزیر خارجه در همان روزی که پنتاگون گفته است: «واشنگتن مطلقا هیچ قصد یا برنامه ای برای هم اهنگ سازی عملیات نظامی با تهران ندارد»، دم ازآن می زند که وی: «هیچ راه حل سازنده ای» را از نظر دور نخواهد داشت.

اتحاد ایران با حزب الله، دشمن دیرین آمریکا و اسرائیل و حامی جدی رژیم اسد در جنگ داخلی سوریه، و نیز حمایت آن از حمله های انتقام جویانه شبه نظامیان شیعه علیه شهروندان سنی در عراق، از دیگر موانع عبور ناپذیر بر سر راه همکاری رسمی دو کشور است.

هشام هاشمی می گوید: در صورت تعمیق دخالت سوریه یا ایران در عراق، خطر فرقه ای یا منطقه ای شدن جنگ افزایش می یابد. «ایران با فرستادن نیرو به عراق به سود داعش کار خواهد کرد. زیرا سیل مردان، از سراسر جهان اسلام، برای جهاد علیه شیعیان به عراق سرازیر خواهد شد».