اخبار

وای به حال ابرقدرتی (سابق) که محرک اش این پاسدار پیزوری باشد!
رادیوفردا: در ادامه گزارش‌ها در مورد نقش ایران و قاسم سلیمانی برای آغاز حملات هوایی روسیه در سوریه، آسوشیتدپرس نیز گزارش مشابهی را به نقل از مقام‌های رسمی عراق منتشر کرده است.

پیش از این، خبرگزاری رویترز در گزارشی گفته بود تصمیم به آغاز عملیات نظامی روسیه در سوریه، پس از «مذاکرات» قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه «قدس» با ولادیمیر پوتین، گرفته شده است.

در تابستان گذشته گزارش‌هایی از دیدار سلیمانی از روسیه، آن‌هم با وجود ممنوعیت‌های بین‌الملی در مورد سفر این مقام ارشد سپاه پاسداران، منتشر شده بود که مسکو آنها را تکذیب کرد.

روسیه گزارش تازه رویترز را نیز تکذیب کرده است. اما این بار آسوشیتدپرس نیز موضوع را بازتاب داده است.

این خبرگزاری، ۱۵ مهر ماه، به نقل از مقام‌های دولتی عراق، می‌گوید در پی «دیداری سه ساعته» که تابستان گذشته بین «قاسم سلیمانی و ولادیمیر پوتین» صورت گرفته، او از رئیس‌جمهوری روسیه خواسته تا دست به انجام حملات هوایی در سوریه و افزایش حضور خود در عراق بزند.

موضوع عراق و افزایش همکاری با روسیه نیز پیش از این، در پنجم مهر ماه، زمانی که ارتش عراق اعلام کرد با هدف مقابله با تهدید‌های گروه موسوم به «حکومت اسلامی»، اقدام به همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی با روسیه، ایران و سوریه کرده است، مطرح شده بود.

آسوشیتدپرس از قول دو مقام دولتی عراق که نامی از آنها نبرده، اما می‌گوید که در جریان امور قرار گرفته‌اند، نقل کرده است که فرمانده سپاه قدس، به رئیس‌جمهوری روسیه گفته انجام حملات در سوریه «امری ضروری» است.

از این گزارش و گفته‌ها این طور به نظر می‌رسد که سلیمانی و پوتین نقشه‌ها، اطلاعات و عکس‌هایی جمع‌آوری‌شده از سوریه را مرور کرده‌اند، که نشان می‌دهد «شبه‌نظامیان افراطی حضور خود به را به منطقه قفقاز گسترش خواهند داد».

رسانه‌های روسی از جمله خبرگزاری روسی اسپوتنیک، در شهریور ماه گذشته، اندکی پیش از آغاز حملات هوایی روسیه، گفته بودند گروه موسوم به «حکومت اسلامی» قصد ایجاد ولایتی در اراضی جمهورهای چچن، اینگوشی، داغستان و کاباردینو-بالکاریا را دارد.

به گزارش آسوشیتدپرس در «دیدار» بین پوتین و سلیمانی موضوع تبادل‌ها و همکاری‌های اطلاعاتی چهار کشور، روسیه، ایران، عراق و سوریه نیز مطرح شده است.

روسیه و ایران هر دو از متحدان اصلی بشار اسد به شمار می‌روند.

بیش از یک هفته است که ارتش روسیه حملاتی هوایی را در سوریه آغاز کرده است. مسکو می‌گوید هدف این حملات، «حکومت اسلامی» و «تروریست‌ها» هستند.

اما ایالات متحده اعلام کرده است، طی روزهای آغازین این حملات، «۹۰ درصد حملات» به گروه‌هایی «غیر از داعش یا تروریست‌های وابسته به القاعده» انجام شده است.

انتخاب خبر: ریحانه السادات سجادی: استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا با اعتقاد بر اینکه به نظر می رسد جریانی از طریق نامه چهار وزیر به روحانی، علیه دولت استفاده می کند، گفت: این نامه طوری برخورد کرده که گویی با حل یکی دو مسأله، بقیه مسائل اقتصاد کشور حل می شود، در صورتی که مشکلات دیگری از جمله ناامنی فضای کسب و کار در کشور وجود دارد.

به گزارش انتخاب خبر، وزرای اقتصاد، صنعت، کار و دفاع در نامه‌ای مشترک به رئیس جمهور با انتقاد از برخی تصمیمات و سیاست‌های ناهماهنگ دستگاه‌ها، هشدار دادند اگر تصمیم ضرب‌الاجل اقتصادی گرفته نشود، رکود تبدیل به بحران خواهد شد.

در نامه مشترک علی طیب نیا، محمدرضا نعمت زاده، علی ربیعی و حسین دهقان وزرای اقتصاد، صنعت، کار و دفاع به حسن روحانی رئیس جمهورآمده است: «همانطور که مستحضرید از دی ماه ۱۳۹۲تاکنون بازار سرمایه متأثر از تحولات و متغیرهای کلان بین المللی و داخلی از جمله کاهش بهای نفت و کالاهای اساسی از جمله فلزات و همچنین تحریم‌ها و برخی تصمیمات و سیاست‌های ناهماهنگ دستگاه‌ها در داخل کشور شاهد افتی کم سابقه شده است به نحوی که از دی ماه ۱۳۹۲ تاکنون به مدت ۱۹ ماه ارزش بازار براساس شاخص قیمت ۴۲ درصد کاهش یافته و به لحاظ افت ارزش، بازار کاهشی معادل۱۸۰هزار میلیارد تومان را شاهد است(ارزش بازار از ۵۱۱ هزار میلیارد تومان در دی ماه ۱۳۹۲ امروز به عدد۳۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است) و امروز درپی دستاورد بسیار ارزشمند و بزرگ هسته ای ملت ایران و درعین وجود پیامدهای مثبت اقتصادی فراوان آن ابهاماتی نیز در بازار ایجاد شده که باید سریعاً واکنش نشان داد».

در این نامه آمده است: «بر اساس پیشبینی های بودجه ای شرکت‌ها که در بازار سرمایه موجود است و واقعیت‌های موجود درعملیات صنایع مختلف بورسی، در برهه کنونی اگر به صورت ضرب الاجل و براساس قواعد حاکم در شرایط بحران اتخاذ تصمیم نگردد، بیم آن می رود که این رکود تبدیل به بحران و آنگاه بی اعتمادی شود که برای زدودن آثار آن شاید مدت‌ها وقت لازم باشد».

حسین راغفرحسین راغفر در گفتگو با خبرنگار انتخاب خبر درخصوص پشت پرده نامه چهار وزیر به روحانی، اظهار داشت: به نظر می رسد یک جریانی ازطریق این نامه علیه دولت استفاده می کند چراکه ممکن است نقطه نظرات متفاوتی درمورد رویکرد دولت نسبت به سیاستهای کلی اقتصادی وجود داشته باشد.

وی با بیان این که این رویکرد و نظرات درقالب نامه به شکلی مطرح شده که به صورت علنی تلاشی برای تضعیف دولت داشته است، تأکید کرد: به طور قطع وزرا چنین قصدی را نداشتند اماعلنی شدن این موضوع به نظر می رسد تلاشی برای تضعیف دولت باشد.

این اقتصاددان برجسته ایرانی درخصوص ارزیابی این نامه و مباحث مطرح شده در آن، گفت: نکاتی که در این نامه مطرح شده، درست است اما به نظر می رسد عوامل دیگری در پشت صحنه این نامه وجود دارند و محرک اصلی، آنها هستند.

وی با اشاره به این که از جمله این محرک ها می تواند تلاش برای کاهش قیمت خوراک پتروشیمی ها باشد، افزود: شاید جریانی بزرگ در پس پرده پتروشیمی ها باشد که در راستای منافع عده ای خاص گام برمی دارند.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: افرادی خاص طی دولت احمدی نژاد از منافع اقتصادی پتروشیمی ها بهره می بردند به گونه ای که گاز را ارزان کرده و به این بخش داده می شد، و شاید پشت پرده نامه 4 وزیر به روحانی نیز چنین منافعی وجود داشته باشد.

راغفر با تأکید بر این که در این نامه می توان منافع عده ای خاص را ردیابی کرد، گفت: این مسأله تنها به کاهش و سقوط بازار بورس و رکود منتهی نمی شود چرا که کشور درگیر مشکلات اقتصادی دیگری نیز می باشد.

وی با اشاره به این که در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران در ظرفیت های تولیدی با مشکل مواجه بوده و این درصورتی است که تقاضا نیز در منطقه وجود دارد، افزود: متأسفانه ساختار اقتصادی ایران توانایی تولید مناسب برای این بازارها را ندارد.

استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا همچنین گفت: ناامنی های دیگری در اقتصاد کشور موجب شده که بسیاری از تولیدکنندگان داخلی فعالیتهای خود را به خارج کشور و به خصوص به ترکیه منتقل کنند.

وی با ابراز تأسف نسبت به این که دولت رابطه تجاری ترجیحی را با کشور ترکیه ایجاد کرده است، تصریح کرد: این بهترین مشوق تولیدکنندگان و سرمایه گذاران برای رفتن به ترکیه است چرا که در آنجا دسترسی ارزان به اعتبارات تولید وجود داشته و تولید، ارزان تر تمام شده و به دلیل رابطه ترجیحی، بازار ایران را کنترل می کنند.

راغفر تأکید کرد: متأسفانه تولیدکنننده ایرانی تمام تولید خود را در کشور تعطیل کرده و به ترکیه رفته اما در پرتو آن از بازار ایران استفاده می کند.

وی با اشاره به این که باید دید چه عواملی موجب ناامنی سرمایه گذاری در کشور شده و اقتصاد را با ناامنی مواجه می کند، گفت: با فرمول کاهش یا افزایش نرخ ارز و یا بهره، مشکل سرمایه گذاران ایرانی حل نمی شود.

این اقتصاددان برجسته کشور با تأکید بر این که یک سری مسائلی پشت پرده این نامه بوده که شاید نیت اصلی این چهار وزیر آنها نبوده است، تأکید کرد: در پشت پرده چنین نامه هایی منافعی وجود دارد، ضمن این که این نامه طوری برخورد کرده که گویی با حل یکی دو مسأله، بقیه مسائل اقتصاد کشور حل می شود؛ درصورتی که مشکلات دیگری ازجمله ناامنی فضای کسب و کار کشور وجود دارد که موجب فرار و مهاجرت سرمایه گذاران از کشور شده و جالب این که بازار 80 میلیونی ایرانی همچنان در اختیار آنها قرار دارد.

بی‌بی‌سی: آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد: “مذاکره با آمریکا ممنوع است به خاطر ضررهای بی‌شماری که دارد و منفعتی که اصلاً ندارد.”

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه ۱۵ مهر در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی دریایی سپاه پاسداران، گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها “هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند”، هرچند “الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است”.

آیت الله خامنه ای گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها ‘هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند’، هرچند ‘الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است’

رهبر جمهوری اسلامی ایران در دو سال اخیر در مناسبت های گوناگون تاکید کرده که اجازه گفتگو با آمریکا بر سر موضوع هسته ای را می دهد ولی این مذاکرات، به معنی عادی شدن مذاکره یا از سرگیری روابط میان دو کشور نیست.

آیت الله خامنه ای در جریان سخنرانی امروز خود گفت: “عده‌ای درقضیه مذاکره سهل‌انگاری و سهل‌اندیشی می‌کنند و عمق مسائل را نمی‌فهمند.”

وی افزود: “می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند.”

در هفته گذشته، به دنبال دست دادن محمد جواد ظریف با وزیر امور خارجه ایران، گروهی از اصولگرایان وزیر امور خارجه ایران را هدف انتقادهای شدید قرار دادند. در مقابل، برخی مدافعان آقای ظریف با اشاره به نمونه هایی تاریخی مانند “مذاکره” امام حسین با عمر سعد، فرمانده لشکر خلیفه اموی در واقعه کربلا، گفتگو با مخالفان یا حتی دشمنان را مطابق آموزه های اسلامی دانستند.

آقای خامنه ای در بخش دیگری از سخنرانی خود در جمع فرماندهان و اعضای نیروی دریایی سپاه گفت: “مذاکره با آمریکا یعنی راه را باز کردن که اینها بتوانند در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی کشور نفوذ کنند.”

رهبر جمهوری اسلامی ایران مشکل ایران در شرایط فعلی را وجود “آدم‌های بعضاً بی‌خیال و یا بعضاً سهل‌اندیشی” دانست که “این واقعیات را نمی‌فمهند”.

می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند
رهبر جمهوری اسلامی ایران

آیت الله خامنه ای سه هفته پیش نیز، در نخستین سخنرانی خود در جمع فرماندهان سپاه پاسداران پس از توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، راجع به “نفوذ دشمن” در فضای بعد از توافق هشدار داده بود.

وی گفته بود: “دشمن برای نفوذ فرهنگی سعی می‌کند باورهایی که جامعه را سرپا نگه داشته دگرگون، مخدوش و در آنها رخنه ایجاد کند… برای نفوذ سیاسی سعی می‌کنند در مراکز تصمیم‌گیری و اگر نشد در مراکز تصمیم‌سازی نفوذ کنند.”

وی همچنین در مورد “نفوذ اقتصادی و امنیتی” هشدار داده و افزوده بود: “البته مسئولان گوناگون از جمله سپاه جلوی نفوذ امنیتی را با کمال قدرت می‌گیرند و چشمان بینای مسئولان اقتصادی [نیز] باید در مقابل نفوذ اقتصادی باز باشد‌.”

بی‌بی‌سی: حسن هاشمی قاضی زاده وزیر بهداشت ایران با اشاره به تعداد زیاد حجاج ایرانی که بعد از حادثه منا خبری از آنان وجود ندارد گفت: “بخشی از مفقودین ممکن است جزو دستگیر شدگان و در بازداشتگاه‌ها و زندان‌های عربستان باشند یا در بیمارستان‌های عربستان باشند.”

همزمان، حسن قشقاوی معاون کنسولی وزیر امور خارجه ایران هم با اشاره به “مفقود” بودن ۱۱۶ مفقود ایرانی در عربستان سعودی اعلام کرد: “ما در حال حاضر نمی‌دانیم که این عزیزان به رحمت ایزدی پیوسته‌اند و یا اینکه در جایی بازداشت هستند.”

حدود دو هفته پیش، شماری از زائران در صحرای منا در عربستان سعودی بر اثر ازدحام جمعیت کشته شدند که در میان آنها، شمار قربانیان ایرانی به مراتب بیش از سایر کشورهاست.

سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران در اطلاعیه‌ای در روز پنجشنبه هفته گذشته آمار نهایی کشته شدگان ایرانی حادثه منا را ۴۶۵ نفر اعلام کرد.

وزیر بهداشت با اشاره به اطلاعیه هفته پیش سازمان حج و زیارت در مورد کشته شدن ۴۶۵ نفر زائر ایرانی در منا تاکید کرد: از نظر دولت ایران لحاظ واژه متوفی برای همه آنها درست نیست و آمار دقیق جان باختگان پس از بازگشت کامل حجاج از عربستان اعلام خواهد شد

حسن هاشمی، امروز سه شنبه ۱۴ مهر با اشاره به اطلاعیه سازمان حج و زیارت تاکید کرده است: “از نظر دولت ایران لحاظ واژه متوفی برای همه آنها درست نیست و آمار دقیق جان باختگان پس از بازگشت کامل حجاج از عربستان اعلام خواهد شد.”

وزیر بهداشت افزوده: “همه باید دقت کنند که در مصاحبه‌های خود از به کار بردن واژه متوفی پرهیز کنند. تعدادی از ایران با ویزای عربستان وارد خاک این کشور شده‌اند، طبیعی است که به همان تعداد هم باید به کشور بازگردند.”

وزیر بهداشت با بیان اینکه تا کنون بیش از ۳۰۰ پیکر وارد کشور شده است، ادامه داد: “مابقی را باید بتوانیم در روزهای آینده از سردخانه‌هایی که هنوز بازدید نشده است، پیدا کنیم و تعدادی هم که از سرنوشت آنها اطلاعی در دست نیست، مطالبه دولت جمهوری اسلامی ایران از دولت پادشاهی عربستان خواهد بود.”

مقامات عربستان سعودی تعداد کشته‌شدگان حادثه منا از ملیت های مختلف را حدود ۸۰۰ نفر عنوان کرده‌اند، اما مقامات ایران می‌گویند که تعداد کشته‌شدگان به مراتب بیشتر از این رقم است. پرس تی وی و العالم، شبکه‌های خبری وابسته به ایران تعداد کشته شدگان را بیش از ۴۱۰۰ نفر گزارش کرده اند.

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران، اخیرا هشدار داد که اگر عربستان به وظایف خود در قبال واقعه منا و اجساد زائران کشته‌شده ایرانی عمل نکند، ایران عکس‌العملی “خشن و سخت” نشان خواهد داد.

مقامات ایران خواهان تشکیل کمیته حقیقت‌یاب با مشارکت همه کشورهای اسلامی برای بررسی حادثه منا هستند.

رادیوفردا: دبیر شورای نگهبان در ایران می‌گوید این شورا برای رد یا تائید صلاحیت‌ نامزدهای انتخابات به حرف کسی گوش نمی‌کند و اجازه نمی‌دهد کسانی که به «خط امام و ولایت فقیه اعتقاد قلبی ندارند» وارد مجلس شوند.

احمد جنتی، شب ۱۳ مهر ماه، در یک سخنرانی در اصفهان، بار دیگر موضوع صلاحیت‌های نامزدهای انتخابات پیش‌روی مجلس ایران را پیش کشیده است.

موضوعی که طی هفته‌های گذشته، با سخنان حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، زنجیره‌ای از واکنش‌ها و انتقادهای اصول‌گرایان را در ایران همراه داشته است. تا جایی که رهبر جمهوری اسلامی نیز به آن واکنش نشان داد.

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان ایران، نیز به گفته‌های آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی اشاره کرده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، او گفته است «شورای نگهبان اجازه نخواهد داد عده‌ای که به نظام و قانون اساسی جمهوری اسلامی، خط امام و ولایت فقیه اعتقاد قلبی ندارند وارد مجلس شورای اسلامی شوند و پست‌های مهم نهادهای تصمیم‌گیر کشور را در اختیار گیرند.»

به گفته آقای جنتی این پست‌ها «حق بچه‌های حزب‌اللهی، انقلابی و مومن است».

احمد جنتی می‌گوید «بیگانگان» قصد دارند تا با «نفوذ» به مراکز فرهنگی ایران، «فرهنگ اسلامی ما را با فرهنگ غربی عوض کنند».

حسن روحانی، در پایان مرداد ماه، با تاکید بر آنکه برای انتخابات مجلس ایران، از نظر دولت «همه برابر» هستند، گفته بود «کسی که باید بگوید فردی برای شرکت در انتخابات صالح است یا خیر، هیئت اجرایی است».

گفته‌های حسن روحانی واکنش‌هایی را در پی داشت.

در نهایت رهبر جمهوری اسلامی، در سخنانی در میانه شهریور ماه، از شورای نگهبان دفاع کرده و آن را «چشم بینای مردم و نظام در انتخابات» توصیف کرد.

اجرای انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان و شوراها توسط وزارت کشور ایران و زیر نظر هیئت‌ اجرایی مرکزی انتخابات انجام می‌شود.

بنا به تصویبیه‌ اسفند ماه مجمع تشخیص مصلحت نظام، این هیئت با حضور وزیر کشور و اطلاعات، رئیسان سازمان بازرسی و دیوان محاسبات، نماینده‌ای از مجلس، دادستان کل کشور و هفت «شخصیت» فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عنوان معتمد، تشکیل می‌شود.

به گفته حسن روحانی، شورای نگهبان «ناظر» بر انتخابات است و نه «مجری» آن.

کلمه: تاج زاده در یادداشتی نوشت: آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟ چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟

کلمه – سیدمصطفی تاج زاده:

آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟

چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟ پاسخ به این پرسش ها مستلزم بررسی مسئله از جهات گوناگون است:

یکم)

۱ – اگر از هم میهنان بپرسیم که

الف: در هنگام بررسی برجام در کنگره خواهان تصویب توافق بودند یا رد آن؟

ب: اکنون که مخالفان برجام به حد نصاب آرای لازم برای رد آن دست نیافتند خوشنودند یا ناراحت؟

ج: در انتخابات آتی آمریکا پیروزی کدام جناح و نامزدی را به سود جمهوری اسلامی و یا کمتر به زیان آن می دانند: جمهوری خواهانی که می گویند به محض ورود به کاخ سفید سند برجام را پاره خواهند کرد یا دموکرات هایی که خود را به اجرای آن متعهد می خوانند؟ آیا اکثریت بسیار قوی ایرانیانی که از برجام حمایت می کنند پیروزی موافقان توافق را در انتخابات ایالات متحده ترجیح نمی دهند؟

۲- جواب مردم کشورهای دیگر به سوال های فوق چیست؟ آیا طبق نظرسنجی های موجود اکثر قریب به اتفاق ملل دنیا وحتی تقریبا تمام دولت ها از برجام استقبال نکردند؟ و پیروزی موافقان توافق را در انتخابات آتی آمریکا به سود صلح و امنیت جهانی ارزیابی نمی کنند؟

۳- دلواپسان وطنی برخلاف اقبال ملی و جهانی به برجام برای رد آن در کنگره لحظه شماری می کردند و پس از ناکامی سناتورهای جمهوری خواه عزا گرفتند و سپس همه نیروهای خود را برای رد موافقت نامه بسیج کردند. در حالی که می دانستند چنین تلاشی در صورت موفقیت به سود جنگ طلبان آمریکایی تمام می شود و راه را برای ورود نامزد آنان به کاخ سفید هموار می کنند. به عبارت روشن مسیر را برای به قدرت رسیدن جناحی آماده می سازد که معتقد است با تداوم تحریم ها می تواند کار جمهوری اسلامی را ظرف دو سه سال آینده یکسره کند.

۴- در آمریکا نیز اوضاع کمابیش شبیه ایران است. جناح جنگ افروز برای رد برجام با تمام توان به میدان آمد ولی ناکام ماند. با وجود این هنوز ناامید نشده و در انتظار انتخابات ریاست جمهوری در میهن خود است تا برجام را با استفاده از اختیارات رئیس جمهور ملغی کند.

۵- هم جنگ سالاران آمریکایی و هم دلواپسان ایرانی اختلاف نظر جناح های سیاسی «دشمن» را جنگ زرگری می خوانند و دولت مردانشان را سر و ته یک کرباس می نامند. با این استدلال که همه آن ها هدف واحدی را دنبال می کنند. گروهی با زبان تهدید و تحریم و دسته ای با حربه دیپلماسی و گفتگو. تندروها در هر دو کشور «خصم خنده رو» را بدتر از «دشمن عبوس» معرفی و از منطق نتانیاهو پیروی می کنند؛ روحانی (سمبل به اصطلاح میانه روها) گرک در لباس میش است. پس از رادیکال های ظاهر و باطن گرگ (مانند احمدی نژاد) خطرناک تر است و مقابله با او دشوارتر. خانم لیونی وزیر خارجه پیشین اسرائیل دلیل فاجعه بودن دیپلماسی دکتر روحانی و توافق هسته ای را برای کشور خود چنین توضیح می دهد: «ایران در حال اخذ مشروعیت است در حالی که اسرائیل آن را از دست می دهد. اروپا تحریم ها را علیه ایران لغو کرده علیه اسرائیل اعمال می کند. تجارت با ایران افزایش خواهد یافت و از مراوده با اسرائیل کاسته خواهد شد.» (رسالت ۲۶/۶/۱۳۹۴)

۶- هم موافقان برجام و هم مخالفان آن در ایران و آمریکا از پیروزی جناح و نامزدی در انتخابات کشور دیگر استقبال می کنند که در مورد توافق هسته ای مانند خود ایشان می اندیشند. این گرایش طبیعی و انکار آن فریب کاری است. تنها تفاوت در این است که موافقان توافق علاقه خود را به زبان می آورند اما مخالفان برجام به علت آن که مشروعیتی برای نظام سیاسی مقابل قائل نیستند و اختلاف جناح هایشان را صوری و نمایشی می خوانند و هم چنین به علت ترس از افکار عمومی از بیان علنی ترجیح خویش خودداری می ورزند. به هر روی اگر پیروزی حامیان انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات اوباما در میهن ما محسوب شود، پیروزی انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات خانواده بوش در ایران به شمار می رود.

۷- راز رضایت جهانیان از برجام آن است که انتخاب هر ملت بزرگی در عصر ارتباطات و جهانی شدن، تأثیر انکار ناپذیر – مثبت یا منفی- در امنیت و منافع و حتی انتخاب های دیگر ملل دارد و معضلات بین المللی را کاهش یا افزایش می دهد. به همین دلیل افکار عمومی دنیا به ورود فردی به کاخ سفید روی خوش نشان خواهند داد که جنگ نخستین گزینه او نباشد. سیاست خارجی خود را در چارچوب مقررات و ساز و کارهای سازمان ملل پیش برد و از یک جانبه گرایی بپرهیزد. به این ترتیب شانس و امکان این که جهان امن تر شود یا دست کم ناامنی آن افزایش نیابد بالا می رود. پشتیبانی ملل مختلف از برجام نیز بر همین اساس استوار است. چرا که می دانند گزینه دیگر تشدید تحریم ها و بیشتر شدن احتمال رویارویی نظامی ایران و غرب است و در هر حال به آشفتگی و نزاع در خاورمیانه آشوب زده دامن می زند. در ایران نیز پیروزی جناحی در انتخابات با اقبال عمومی در دنیا مواجه می شود که به اجرای برجام متعهد باشد. بر گفتگو و نفی خشونت تأکید کند و به دیپلماسی درمقابل نظامی گری اولویت دهد و راه را بر حل مسالمت آمیز بحران های منطقه بگشاید. از یاد نباید برد که برجام محصول رأی هوشمندانه اکثریت در ایران و آمریکاست. با دوگانه بوش – احمدی نژاد چالش هسته ای براساس راهبرد دوسر برد سامان نمی یافت. هم چنین معلوم نبود که تغییر یک طرف این معادله به برجام بینجامد.

دوم)

۱- پس از آن که رهبر نسبت به نفوذ سیاسی و فرهنگی دشمن هشدار داد و آن را از نفوذ اقتصادی و امنیتی آن خطرناک تر خواند، انسدادگرایانی که سال هاست به بهانه تحریم ها و تهدیدها فضای پلیسی بر جامعه حاکم کرده اند درصدد برآمده اند که به نام جلوگیری از «نفوذ » آمریکا موج جدیدی از بگیر وببند راه بیندازند. اینان که مسابقه سلاخی بیش از یکصد نشریه را به اسم مقابله سیاسی با «تهاجم فرهنگی غرب» در کارنامه خود دارند، اولین گام را با تذکر دادن ۱۲ عضو فراکسیون جبهه پایداری در مجلس برداشتند. آقایان کوچک زاده، آقاتهرانی، سردار کریمی قدوسی و … خواستار مقابله جدی وزارت اطلاعات با «شبکه چند صد نفره نفوذی سرویس های جاسوسی غرب (نروژ، هلند، انگلیس و …) در سایت ها و روزنامه های زنجیره ای» شدند. (جراید ۳۱/۶/۱۳۹۴) عجیب آن که تنها چند ساعت پس از تذکر کتبی فوق، سایت مشرق، وابسته به امپراتوری رسانه ای سپاه، خبر از بازداشت ۱۲ نفر از مدیران و دبیران و خبرنگاران رسانه های زنجیره ای به اتهام جاسوسی داد که البته پس از مدت کوتاهی آن را حذف کرد. (شرق ۱/۷/۱۳۹۴)

۲- سپاه برای ایجاد مانع در مسیر نفوذ سیاسی دشمن پیشنهاد کرد که همگان «در مقابل ایده تعمیم دادن مذاکرات هسته ای و توافق وین به عنوان یک الگو به سایر موضوعات و از جمله مسائل منطقه ای هوشیار باشند و دچار فریب نشوند.» (جوان ۳۱/۶/۱۳۹۴) به بیان روشن جمهوری اسلامی برای بستن راه نفوذ سیاسی خصم، باید براساس مدل برد-باخت و در حقیقت از طریق جنگ به حل بحران های منطقه بپردازد. این در حالی است که استراتژی نظام حل چالش های خاورمیانه از طریق سیاسی و دیپلماتیک یعنی با مذاکره و تعامل و برد-برد است و جنگ را خواست آمریکا و به سود رژیم صهیونیستی ارزیابی می کند یعنی عکس آن چه نتانیاهو می گوید: «به نفع اسرائیل است که جنگ در کشورهای عربی ادامه داشته باشد.» (ایران ۷/۷/۱۳۹۴)

۳- نقد امام جمعه موقت تهران به اظهارات دکتر روحانی در باب برجام بسیار تأمل برانگیز است: «برخی معتقدند توافق هسته ای موجب جلوگیری از جنگ شده است. مگر هشت سال جنگ نبود که ما را ساخت و جوانان ما را پیش امام حسین (ع) برد و خانواده های آنان را سرافراز کرد.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) آقای صدیقی پیش از این نیز تحریم ها را «نعمت» نامیده رفع آن ها را «غیرسازنده» قلمداد کرده بود با این استدلال که «لغو تحریم ها موجب افزایش اسراف و اشرافی گری و ورود اجناس و کالاهای لوکس به داخل کشور می شود.» (ایران ۲۵/۳/۱۳۹۴) وی هم چنین برجام را به نفع آمریکا خواند چرا که پس از تأکید کنگره «رقص برپا کردند و خود را پیروز میدان خواندند.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) با منطق آقای صدیقی «زنده باد جنگ – پاینده باد تحریم» بهترین شعار برای مقابله با نفوذ سیاسی غرب است که باید عملی شود.

۴- آقای منصور ارضی با «جام زهر» خواندن برجام و «سازش با دشمن» تلقی کردن آن، به نمایندگان مجلس هشدار داد که «اگر آن را قبول کنند خیلی مشکلات پیش می آید.» (شرق ۴/۷/۱۳۹۴) از نظر وی برای خنثی سازی نفوذ سیاسی بیگانگان باید برجام را رد کرد. آقای حسین شریعتمداری نیز «توافق وین را برای اصول و مبانی انقلاب فاجعه آفرین» ارزیابی نمود و «راه برطرف کردن دغدغه رهبری را دادن پاسخ «نه» به حکمیت برجام و رد کامل آن» دانست. (کیهان ۲۴/۶/۱۳۹۴) روزنامه سپاه نیز به ریس جمهور دلداری داد که «اگر مجلس برجام را رد کند، تبعاتی از اجرا نشدن بندهای برجام در فضای بین المللی ایجاد نخواهد شد و دولت تحت فشار قرار نخواهد گرفت.» (جوان ۱۵/۶/۱۳۹۴) به ادعای این روزنامه با رد برجام در مجلس، هم نگرانی رهبر برطرف می شود و هم به دولت فشار نمی آید!

۵- سردار نقدی با طرح پرسشی دو هدف را با یک تیر می زند: «کدام سرمایه دار غربی عاقل حاضر است در حالی که هر لحظه ممکن است تحریم ها برگردد، سرمایه گذاری کند؟» (قانون ۱۹/۵/۱۳۹۴) وقتی سرمایه گذاری غربی ها منتفی شود، هم خطر نفوذ سیاسی دشمن دفع می گردد و هم رقیب قدرتمندی برای فعالیت های اقتصادی سپاه به میدان نمی آید. او هم چنین تأکید کرد که شعار مرگ بر آمریکا بسیار به اقتصاد ایران کمک کرده است.(شرق ۹/۷/۱۳۹۴)

۶- در این میان راه حل پیشنهادی امام جمعه مشهد غوغاست: «راه نفوذ سیاسی دشمن راه باز دموکراسی در این مملکت است.» (سیاست روز ۲۸/۶/۱۳۹۴) آقای علم الهدی قبلا نیز در ضرورت نفی برجام گفته بود: «مردم سالاری انتخاباتی عرصه ای است که دشمن از آن وارد می شود چرا که نمی تواند از دیوار بلند ولایت بالا بیاید.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) وی هم چنین «ترافیک اروپایی ها را به ایران به قدری خطرناک خواند که انسان را دچار اضطراب می کند.» (ایران ۲۱/۶/۱۳۹۴) افزون بر موارد فوق آقای علم الهدی اذعان می کرد که: «دربررسی برجام این که بر سر توانمندی هسته ای چه بلایی بیاید خیلی مسأله نیست. مسأله این است که در برجام دیده می شود مهار کشور در سوی آمریکاست تا ملت و کشور را از مدیریت رهبری بیرون بکشند.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) به باور امام جمعه مشهد اگر جمهوری اسلامی برجام را رد کند، راه باز دموکراسی را ببندد و به بن بست استبداد پناه برد و به هیأت های اقتصادی اروپایی اجازه ورود به ایران ندهد، نفوذ سیاسی دشمن در میهن منتفی می شود وآرامش جایگزین اضطراب در دل های مؤمنان می گردد.

۷- معاون اول قوه قضائیه با بازتعریف جاسوس راه را برای بازداشت و مجازات منتقدان باز کرد: «جاسوس تنها کسی نیست که مستمری بگیر ودریافت کننده حقوق از دشمن باشد.» بلکه هم چنین فردی است که «می آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می کند و می گوید آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی دهیم با اوباما دست داده شود؟» (رسالت ۷/۷/۱۳۹۴) به تصریح آقای محسنی اژه ای «جاسوس دوم کسی است که برای به وجود آمدن مشکلات و ارائه راه حل برای آن آدرس غلط می دهد.» (اطلاعات ۷/۷/۱۳۹۴) بنابر این اگر شهروندی تحلیلی متفاوت از مقامات قضائی از معضلات دارد یا راه حل های پیشنهادی او مخالف دیدگاه آقای اژه ای باشد، جاسوس از نوع دوم محسوب می شود و اگر از دست دادن با اوباما دفاع کند، محکومیت او ردخور نخواهد داشت.

جمع بندی:

“حق با رهبر است که با گسترش روابط ایران با جهانیان، خطر نفوذ سیاسی و فرهنگی افزایش می یابد اما منصوبان رهبری حق ندارند به اسم جلوگیری از این نفوذ، به مبارزه با آزادی های قانونی ایرانیان بپردازند، دموکراسی را نفی کنند و به مهندسی انتخابات بپردازند و مانع همکاری های ایران با جهان شوند. نباید اجازه داد تجربه شکست خورده مبارزه غلط با تهاجم فرهنگی تکرار شود که حاصلی جز لطمه زدن به اعتبار میهن و مردم، تضعیف کردن مبانی و فعالیت های اصیل فرهنگی، تجاوز به حقوق شهروندی هم وطنان و گرایش روزافزون خیل جوانان به غرب به ویژه آمریکا نداشت.”

دویچه‌وله: در حالی که فرمانده بسیج حادثه منا را “تعمدی” خوانده و فرمانده سپاه عربستان را به “انتقام سخت” تهدید کرده، وزارت اطلاعات از سوی دولت مامور بررسی عمدی یا غیرعمدی بودن این حادثه شده است.
سربازان ایرانی در حال حمل تابوت یکی از زائران ایرانی کشته شده در حادثه منا، در روز یازدهم مهر ماه در فرودگاه مهرآباد در برابر رئیس جمهور، حسن روحانی

محمود علوی، وزیر اطلاعات، روز دوشنبه (۱۳ مهر/ ۵ اکتبر) در جریان تشییع جنازه نخستین گروه از قربانیان حادثه منا در شیراز به تشریح ماموریت چند وزارت‌خانه و معاون حقوقی رئیس جمهور در ارتباط با این حادثه پرداخت.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، وزیر اطلاعات در این مراسم گفت: «معاون حقوقی ریاست جمهوری مسئول است تا از جانب خانواده‌های داغدار و آسیب دیده موارد حقوقی را در جامعه بین‌الملل پیگیری کند و وزارت کشور نیز مسئول بازگرداندن حادثه‌دیدگان منا و پیکرهای آنان شده است.»

بیشتر بخوانید: پیکر زائران کشته‌شده در منا در ایران تشییع شد

نقش دستگاه‌های دولتی

به گفته‌ی علوی، وزارت اطلاعات از سوی دولت مسئول “جمع‌آوری مستندات حادثه منا” شده و ماموریت دارد عمدی یا غیرعمد بودن این حادثه را بررسی و اعلام کند.

روز اول مهرماه، در جریان برگزاری بخشی از مراسم حج در شهر منا در نزدیکی مکه بر اثر حادثه‌ای که جزئیات آن همچنان روشن نشده، تعداد زیادی از زائران، از جمله صدها ایرانی، کشته و مجروح شدند.

پس از این حادثه وزیر بهداشت، حسن قاضی‌زاده هاشمی، برای پیگیری وضعیت قربانیان و مجروحان و این حادثه و انتقال پیکر ایرانیان کشته شده به کشور، از سوی دولت به عربستان اعزام شد.

رایزنی‌های قاضی‌زاده هاشمی با همتای عربستانی‌اش و شماری دیگر از مقام‌های ارشد این کشور به تسریع روند شناسایی و انتقال پیکر قربانیان به ایران منجر شد.

خبرگزاری دولتی ایرنا روز دوشنبه به نقل از سعید اوحدی، رئیس سازمان حج و زیارت، اعلام کرد که کار انتقال پیکر قربانیان فاجعه منا “با سرعت منطقی و خوبی” از عربستان به ایران در حال انجام است.

بنا به گزارش‌ها، وزارت‌خانه‌های امور خارجه و ارشاد نیز در روزهای گذشته با نامه‌نگاری و رایزنی با مسئولان عربستان وضعیت مجروحان و کشته‌شدگان را دنبال کرده‌اند.

بیشتر بخوانید: تغییر رفتار عربستان و احتمال انتقال نخستین گروه قربانیان

مذاکره وزیران بهداشت، تهدید خامنه‌ای

رئیس سازمان حج و زیارت شمار قربانیان ایرانی شناسایی شده را ۴۶۴ نفر اعلام کرد و گفت که تا کنون پیکر ۲۱۸ نفر از آنها به ایران منتقل شده است.

روز گذشته مراسم تشییع پیکر نخستین گروه از زائران کشته‌شده ایرانی در منا، با حضور شماری از مقام‌های ارشد، از جمله رئیس جمهور حسن روحانی، در تهران برگزار شد.

اغلب مسئولان ایرانی “بی‌کفایتی و سوءمدیریت” مقام‌های عربستان سعودی را عامل وقوع حادثه منا و تعلل در شناسایی و انتقال قربانیان عنوان می‌کنند.

با این همه لحن برخی از مقام‌های ایرانی، از جمله رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، و فرماندهان سپاه پاسداران و بسیج علیه حکومت عربستان سعودی تندتر و ستیزه‌جویانه‌تر به نظر می‌رسد.

خامنه‌ای چند روز پیش و پس از مذاکره میان وزیران بهداشت دو کشور هشدار داده بود که اگر عربستان به وظایف خود برای انتقال اجساد کشته‌شدگان ایرانی عمل نکند ایران واکنشی “سخت و خشن” نشان خواهد داد.

بیشتر بخوانید: پیکر ۱۰۴ جانباخته فاجعه منا به ایران منتقل شد

«حادثه منا تعمدی و کار آمریکاست»

پس از سخنان خامنه‌ای، محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران، عربستان را به “انتقام سخت” تهدید کرد و گفت که سپاه از همه “ظرفیت‌های ممکن برای واکنش سریع و خشن” به حادثه منا استفاده خواهد کرد.

محمدرضا نقدی، رئیس سازمان بسیج، نیز روز دوشنبه (۱۳ مهر) حادثه منا را “تعمدی” خواند و مدعی شد عربستان در این حادثه “عامل عمل‌کننده” بوده اما عامل اصلی آمریکاست.

به گزارش ایسنا، نقدی گفت: «وقتی صحبت‌های زائران خانه خدا را می‌شنویم مطمئن می‌شویم که حادثه منا تعمدی بوده و راه را بر زائران خانه خدا بسته‌اند که ریشه و عامل اصلی این جنایت نیز امریکاست.»

چند روز پیش حمیدرضا مقدم‌فر، مشاور فرمانده کل سپاه، در یک گفت‌و‌گوی تلویزیونی عربستان سعودی را “شیطان کوچک” خواند و با اشاره به مشکلاتی که در شناسایی و انتقال قربانیان رخ داده بود گفت: «اگر همین وضعیت ادامه یابد و آل‌سعود به پیکر شهدا اهانت کند، به معنای آن است که بر لزوم برخورد جدی و سخت با خود تاکید کرده است.»

بیشتر بخوانید: فرمانده سپاه: انتقام سخت جنایت منا را از آل سعود می‌گیریم

انتقاد حامی احمدی‌نژاد از دولت

صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه، مسئولان عربستان را در مدیریت حج ناتوان و بی‌لیاقت دانست و ابراز امیدواری کرد که کشورهای اسلامی و نهادها و سازمان‌های مرتبط با این کشورها “بتوانند طرحی را دنبال و تعقیب کنند که مسئله اداره و مدیریت حج این‌چنین با فجایع غیرقابل بخشش توام نباشد”.

لاریجانی در نشست روز دوشنبه مسئولان عالی قضایی ضمن انتقاد از “رفتار خصمانه و توام با تکبر و بی‌مسئولیتی سعودی‌ها” تاکید کرد که “فاجعه منا باید از منظرهای مختلف دنبال و تعقیب شود”.

حادثه منا در جریان سفر رئیس جمهور و هیئت همراهش به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل رخ داد. روحانی به دلیل این حادثه برخی از برنامه‌های خود در نیویورک را لغو کرد و زودتر از موعد برنامه‌ریزی شده به تهران بازگشت.

به رغم این و نقشی که اعضای دولت در مدیریت حادثه منا و شناسایی و بازگرداندن قربانیان به ایران بر عهده گرفته‌اند، رئیس سازمان بسیج از نحوه پیگیری این حادثه از سوی مسئولان به شدت انتقاد کرد.

نقدی ادعا کرد که هنگام حادثه منا “مسئولین با دیدارهای بی‌فایده در حال اتلاف وقت در نیویورک بودند” و شیوه برخوردشان با این حادثه باعث شد که “آل‌ سعود حتی آمار کشته‌ها و مجروحین را هم به ما ندهد”.

در شهریور ماه سال ۹۱، محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور مورد حمایت خامنه‌ای و نظامیان، که قرار بود در اجلاسی در عربستان شرکت کند، پس از وقوع زلزله در آذربایجان شرقی نه تنها سفر خود را لغو نکرد که دو روز پیش از اجلاس برای برگزاری مراسم حج تمتع به این کشور رفت، بدون اینکه برای قربانیان زلزله پیامی فرستاده باشد.

بی‌بی‌سی: محمد حبیبی از اعضای هیات مدیره کانون صنفی معلمان ایران می گوید جان محمود بهشتی‌ لنگرودی، سخنگوی پیشین این کانون به دلیل اعتصاب غذای خشک در خطر است.

آقای حبیبی در گفت و گو با سایت “حقوق معلم وکارگر” که اخبار صنفی مربوط با معلمان و کارگران را پوشش می دهد خبر داده که وضعیت جسمی محمود بهشتی بر اثر اعتصاب غذا “وخیم است” و گفته “مسئولیت هرگونه پیشامد احتمالی متوجه مسئولان قضایی، امنیتی و به طور ویژه دولت حسن روحانی و وزارت آموزش و پرورش” است.

کانون صنفی معلمان ایران پیش از این طی بیانیه ای اعلام کرده بود که به دنبال “ادامه یافتن بازداشت محمود بهشتی و اعلام اجرایی شدن احکام معلق مانده پیشین، او به منظور اعتراض به اجرایی کردن این احکام از چهارشنبه هشتم مهر ماه اقدام به اعتصاب غذای خشک (نخوردن آب و غذا به طور مطلق) کرده است.”

محمود بهشتی‌ لنگرودی، سخنگوی پیشین کانون صنفی معلمان ایران، بیش از دو سال پیش از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی به ۵ سال زندان محکوم شد. او پیش از زندانی شدن به قید وثیقه ۱۵۰ میلیون تومانی آزاد بود.

محمد حبیبی درباره دلیل اعتصاب غذای خشک آقای بهشتی لنگرودی گفته در جلسه محاکمه “فقط پنج دقیقه فرصت دفاع به ایشان داده بودند و با وجود اعتراضات ایشان در طول این سال ها هیچ تغییری در این حکم ناعادلانه ایجاد نشده است.”

حکم آقای بهشتی در خرداد ۱۳۹۲ اعلام شد و او همزمان در صفحه شخصی فیسبوک خود اعلام کرد: “آقای صلواتی حکمم را به من ابلاغ کرد. چهارسال زندان به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی، یک سال زندان به اتهام تبلیغ علیه نظام، با احتساب چهار سال حبس تعلیقی جمعا می شود ۹ سال زندان، به همین راحتی.”

خودنویس: «عکس‌العمل سخت و خشن» رهبر جمهوری اسلامی، تهدید به واکنش نظامی از سوی سپاه، تاکید بر عدم اجازه دفن جان‌باختگان ایرانی حادثه منا در عربستان چه ربطی با سرنوشت نامعلوم یکی از دیپلمات‌های کلیدی ایران در خاورمیانه دارد؟ آیا ایران می‌خواهد از تکرار سرنوشت احمد متوسلیان* برای رکن‌آبادی جلوگیری کند؟

از حادثه منا که منجر به کشته و زخمی شدن صدها تن از حاجیان در مراسم رمی جمرات شد، بیش از یک هفته می‌گذرد و هر چه آمار روزها بالاتر می‌روند، ابهام در سرنوشت غضنفر رکن‌آبادی، دیپلماتی که به دلیل مکان حساس خدمتش اطلاعات ارزشمندی داشت/دارد، جدی‌تر می‌شود.

چهار روز پس از حادثه، رسانه سعودی العربیه به نقل از منابع عربستان سعودی نوشت [2] که این دیپلمات ایرانی با نام اصلی خود وارد این کشور نشده و نام وی در هیچ‌یک از معابر ورودی هوایی، زمینی یا دریایی ثبت نشده است.

سخن‌گوی وزارت امور خارجه ایران در پاسخ اعلام کرد که رکن‌آبادی با نام خود و گذرنامه عادی‌اش عازم سفر حج شده است. تصاویری از گذرنامه و روادید حج او نیز در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت. مرضیه افخم گفت [3] که «خبرسازی‌های موجود درخصوص این موضوع نادرست و ناشی از اغراض و اهداف دیگر است».

اما این «اغراض و اهداف دیگر» چه می‌توانند باشند؟

شاید این جمله تحریک‌آمیز در یک گزارش [4] دیگر العربیه، قابل تامل باشد: رکن‌آبادی «یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های وزارت خارجه ایران» است که «به اسرار حزب‌الله لبنان و موشک‌های ایران دسترسی دارد».

غضنفر محمد اصل رکن‌آبادی که گذرنامه‌ عادی‌اش برای ویزای حج در اختیار سفارت عربستان قرار گرفته بود، برای سیاستمداران این کشور نامی بسیار آشناست. با توجه به سخن‌رانی وی، یک روز قبل از حادثه منا در مراسم حساس برائت از مشرکین (که به‌ویژه پس از حج خونین سال ۱۳۶۶ همواره زیر ذره‌بین سعودی‌ها بود)، ادعای عدم ورود او به خاک عربستان از سوی العربیه، نخستین زنگ خطر را برای مقام‌های ایرانی به صدا در آورد.

تاکید خبرگزاری مهر [5] بر این که «برخی از حجاج و کادر پزشکی ایران، شهادت داده اند که سفیر سابق ایران را در حالیکه در قید حیات بوده است در میان حادثه‌دیدگان دیده‌اند»، در کنار سخنان علی‌اکبر ولایتی، مشاور علی خامنه‌ای مبنی بر ظن برانگیز [6] بودن مفقودشدن «افراد رده‌بالا» در جریان حادثه منا، قابل توجه است.

آیا احتمال تلاش برای تخلیه اطلاعاتی رکن‌آبادی وجود دارد؟

این احتمال می‌تواند بالقوه مطرح باشد که سیستم امنیتی عربستان، با استفاده از فرصت به‌دست‌آمده، برای تخلیه دیپلمات [احتمالا مصدوم] تلاش کند. در این صورت، هر روز که می‌گذرد، خطر افشای اطلاعاتی بسیار حساس و محرمانه از تحرکات ایران در کشورهای سوریه و لبنان که عرصه‌ای برای جنگ نیابتی تهران و ریاض نیز به شمار می‌روند، بیشتر می‌شود.

به فرض که رکن‌آبادی زنده در اختیار استخبارات عربستان قرار گرفته باشد، سعودی‌ها می‌توانند با تطویل عمدی اعاده اجساد به ایران، زمان بیشتری برای بازجویی بخرند و در نهایت با قتل حرفه‌ای او، مرگ را طبیعی جلوه دهند.

مقام‌های سعودی حتی مساله دفن اجساد در خاک خود را مطرح کرده‌اند و اگر ادعا کنند که رکن‌آبادی را دفن کرده‌اند، سرنوشت او -و شاید چند مقام سیاسی و نظامی دیگر جمهوری اسلامی- را تا سال‌ها در هاله‌ای از ابهام فرو خواهند برد.

واکنش «خشن» ایران

ایران به شدت با مساله دفن [7] شهروندانش در عربستان مخالفت کرده است. اگر در نظر بگیریم که آرزوی بسیاری از شیعیان مومن، دفن شدن در اماکن مقدس -از قم و کربلا تا نجف و مکه- است و احتمال دارد که برخی از خانواده‌ها به دفن عزیزان خود در مکه تمایل داشته باشند، مخالفت مقام‌های ایرانی با این امر و تاکید بر بازگشت تک‌تک جسدها و تعیین هویت آنان، اهمیت به‌سزایی دارد.

امیر عبدالهیان معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه در این باره گفت [8]: «قویا به مقامات عربستان پیام دادیم تا یکایک مفقودان ما تعیین تکلیف نشوند و به ایران بازنگردند جمهوری اسلامی ایران با جدیت موضوع مفقودان را پیگیری می‌کند و تماس‌های دیپلماتیک برای این منظور جریان دارد». وی افزود: «جمهوری اسلامی ایران نه تاکنون درخواستی را از خانواده‌ها در این باره داشته است نه به مصلحت می‌دانیم که چنین اجازه‌ای به عربستان داده شود زیرا تعیین سرنوشت مفقودان باقیمانده برای ما مهم است و قطعا برای خانواده‌های آنها هم مهم است که پیکرهای جان‌باختگان آن‌ها به ایران منتقل شود».

یک روز بعد، رهبر جمهوری اسلامی وارد عمل شد و در یک سخن‌رانی گفت: «دولت عربستان در انتقال ابدان مطهر جان باختگان به وظایف خود عمل نمی‌کند و جمهوری اسلامی ایران نیز تاکنون با خویشتنداری و ادب اسلامی، حرمت برادری را در دنیای اسلام نگه داشته است، اما این را بدانند که اندک بی احترامی به دهها هزار نفر از حجاج ایرانی در مکه و مدینه و عمل نکردن به وظایف برای انتقال ابدان مطهر، عکس العمل سخت و خشن ایران [9] را در پی خواهد داشت».

پس از او، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی صریحا گفت که این نیرو آماده «دستور» برای «واکنش سریع و خشن» جهت انتقام‌گیری [10] از آل سعود خواهد بود.

به نظر می‌رسد مقام‌های ایرانی می‌خواهند با قدرت در برابر هر امکانی که دست عربستان را برای نگه‌داری احتمالی رکن‌آبادی -و شاید چند مقام ارشد دیگر- باز بگذارد، بایستند.

آیا این امکان وجود دارد که رکن‌آبادی زنده باشد؟

خبر [11] روزنامه لبنانی الجمهوریه لبنان مبنی بر زنده و زخمی بودن این دیپلمات از سوی رسانه‌های ایرانی پوشش داده شد. همان‌گونه که پیش‌تر ذکر شد، بنا بر ادعای خبرگزاری مهر، گروهی از ایرانیان پس از بازگشت، شهادت دادند که رکن‌آبادی را پس از واقعه، زنده دیده‌اند.

ماجرا وقتی غامض‌تر شد که روز پنج‌شنبه نهم مهر، خبری روی پایگاه اطلاع رسانی وزارت کشور قرار گرفت و در آن رکن‌آبادی در جان‌باختگان آمده بود. این خبر در کمتر از سی دقیقه اصلاحیه خورد و نام رکن‌آبادی در فهرست مفقودین قرار گرفت. وزیر کشور [12] به خانه رکن‌آبادی رفت و در آن‌جا گفت: «هنوز دلم نمی‌آید به شما تسلیت بگویم. امیدوارم خدا خودش رحم کند. آقای رکن آبادی ازنیروهای خوب انقلاب است».

عباس عراقچی نیز در صفحه اینستاگرام خود با انتشار اسکرین‌شاتی از چت خصوصی‌اش با رکن‌آبادی به هنگام عزیمت این دیپلمات به عرفات، نوشت: «سخت است فقدان همکار عزیزی که تا همین چند روز پیش در یک سنگر بودیم».

عراقچی ادامه داد: «عزیزان‌مان رکن‌آبادی، فهیما، حسینی‌مقدم و آقایی‌پور اکنون به جوار رحمت الهی پیوسته‌اند [13]. باشد که دست ما را هم بگیرند».

این نوشته که می‌توانست موید درگذشت احمد فهیما معاون اداره تشریفات وزارت خارجه، محمدرحیم آقایی‌پور سفیر سابق ایران در اسلوونی و حسن حسینی‌مقدم سرکنسول ایران در شهر مرو ترکمنستان نیز باشد، ساعاتی بعد از صفحه عراقچی حذف شد [14] و ابهام‌ها را بیشتر کرد.

رکن‌آبادی چقدر می‌داند؟

غضنفر محمد اصل رکن‌آبادی در زمره نسلی از دیپلمات-امنیتی‌هاست که از دل جمهوری اسلامی درآمده‌اند. در سال‌های نخستین برپایی نظام برآمده از انقلاب، همواره در کنار تیم سیاسی، یک تیم ناظر امنیتی نیز به سفارت‌خانه‌ها اعزام می‌شد. نسل بعدی اما طوری تربیت شد که هر دو مشخصه دیپلمات‌بودن و امنیتی‌بودن را یک‌جا داشته باشد.

رکن‌آبادی، متولد سال ۱۳۴۵ در قم، ۲۴ ساله بود که به خدمت وزارت امور خارجه درآمد. او تا مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی و معارف اسلامی را در دانشگاه امام صادق، یکی از مراکز تربیت چهره‌های کلیدی نظام گذراند و با تسلط به زبان‌های انگلیسی و عربی، برای طی کردن دوره پی‌اچ‌دی علوم سیاسی به بیروت رفت.

حوزه تخصصی این دیپلمات جوان، مسایل فلسطین، سوریه و لبنان بود. رکن‌آبادی که پیش از تصدی مقام سفارت ایران در لبنان، در پست‌هایی [15] مانند کاردار ایران در سوریه، معاون اول بخش خاورمیانه وزارت خارجه و مسوول میز فلسطین، ریاست کمیسیون سیاسی کمیته حمایت از انقلاب مردم فلسطین و سخن‌گویی ستاد مرکزی بازسازی غزه در ریاست جمهوری خدمت کرده بود، روابط گسترده‌ای با متحدان ایران در سوریه و لبنان داشت.

رکن‌آبادی فردی بود که ترتیب ملاقات‌های محرمانه ایران با گروه‌های مختلف -از جمله میانجی‌گری در کدورت میان حماس و جمهوری اسلامی- را می‌داد و در مقاطعی حساس مانند حمله اسرائیل به حزب‌الله و آغاز درگیری‌های سوریه، فعالانه در منطقه ایفای نقش می‌کرد. رکن‌آبادی تنها یک دیپلمات نبود. قابلیت‌ها و دانش امنیتی بالا در کنار اعتماد ویژه نظام به او تا جایی بود که تیم نخبه حفاظتی حزب‌الله برای محافظت از مقام‌های جمهوری اسلامی مانند احمدی‌نژاد [16] و جواد ظریف [17] به هنگام دیدار از لبنان، تحت امر مستقیم وی قرار می‌گرفتند. رکن‌آبادی چهره کلیدی هماهنگی‌ها برای تبادل اسلحه میان سوریه و لبنان نیز بود.

ایران می‌داند که نیروهای استخبارات عربستان در چند مورد از جمله کمک به فرار [18] شهرام امیری، دانشمند هسته‌ای ایران و پناهنده‌شدن وی به ایالات متحده با ماموران امنیتی آمریکا همکاری کرده‌اند. آنان به یقین با بازجویی از امیری، مکانیسم ناپدیدشدن او را در سفر حج به دقت بررسی کرده‌اند.

ایران همچنین می‌داند که عربستان در صورت دست‌یابی به اطلاعات استراتژیک و محرمانه درباره نام‌ها، مکان‌ها، ارتباطات خاص و انبارهای اسلحه نیروهایی چون حزب‌الله، از همکاری –دست‌کم غیر مستقیم- با اسراییل برای ضربه زدن به آن‌ها پرهیز نمی‌کند.

گروهی از تحلیل‌گران و مقام‌های جمهوری اسلامی نیز هستند که اخباری مانند ربوده‌شدن رکن‌آبادی را دور از ذهن می‌دانند. دریابان علی شمخانی [19] یکی از آن‌هاست.

با این حال، اگر مقام‌های جمهوری اسلامی کوچک‌ترین احتمالی را درباره ربوده‌شدن رکن‌آبادی در نظر داشته باشند، واکنش تند این‌روزهای دستگاه رهبری، دولت و نظامیان ایرانی تفسیری جدید پیدا می‌کند.

———————

* احمد متوسلیان وابسته نظامی سفارت ایران در بیروت بود که در سال ۱۳۶۱ همراه با کاردار وقت، یک کارمند سفارت و یک خبرنگار خبرگزاری ایرنا ربوده شد. جالب توجه است که رکن‌آبادی پی‌گیر وضعیت این چهار تن بود و اعتقاد داشت [20] که آنان زنده و در اسراییل زندانی هستند.