اخبار

گویانیوز: رادیو فرانسه، هفتۀ نامۀ فرانسوی “لوپوئن” به مناسبت ناآرامی های جاری در ایران با “ادوارد لوتواک” موّرخ آمریکایی و عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در دورۀ ریاست جمهوری رونالد ریگان گفتگویی انجام داده است که در آن مورخ آمریکایی “ورشکستگی” رژیم اسلامی ایران را اجتناب ناپذیر دانسته است. لوتواک گفته است : همۀ داده ها از ورشکستگی رژیم ایران حکایت دارد و همانطور که رونالد ریگان شاهد فروپاشی اتحاد شوروی بود، هیچ بعید نیست که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری فعلی آمریکا، شاهد فروپاشی رژیم اسلامی ایران باشد.

“ادوارد لوتواک” در مصاحبه اش با هفته نامۀ “لوپوئن” گفته است: درآمدهای نفتی ایران که ۸۰ درصد صادرات این کشور را تشکیل می دهند برای تأمین نیازهای ایران با ۸۰ میلیون نفر جمعیت کفایت نمی کنند. به گفتۀ عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، حکومت ایران برای به حرکت انداختن چرخ اقتصاد این کشور باید روزانه ٢۵ میلیون بشکه نفت صادر کند، در حالی که کل صادرات نفت این کشور در حال حاضر از ۲ میلیون و ۵٠٠ هزار بشکه در روز فراتر نمی رود.

به همین خاطر “ادوارد لوتواک” تصریح کرده است که درآمد سرانۀ ایرانیان امروز معادل درآمد سرانۀ کشوری همانند “بوتسوانا” است با این تفاوت که “بوتسوانا” بخش اعظم منابع خود را صرف برنامۀ اتمی، خریداری اسلحه، تولید موشک های بالستیکی، مداخلات نظامی در کشورهای منطقه و حمایت مالی از گروه های تروریستی نظیر حزب الله لبنان نمی کند.

به گفتۀ “ادوارد لوتواک” ایران از یک مشکل بزرگ دیگر رنج می برد و آن فسادی است که کل رهبران این کشور را دربرگرفته است. این فساد شامل فرزندان رهبر جمهوری اسلامی ایران به ویژه مجتبی نیز می شود که به گفتۀ “ادوارد لوتواک” دارایی هایش به ٢ میلیارد دلار می رسد. قانع ترین فرزند رهبر ایران، به گفتۀ “ادوارد لوتواک”، دارایی اش به ۵٠٠ میلیون دلار می رسد.

مورخ آمریکایی بر تاثیر مخرب بنیادهای ایران بر اقتصاد این کشور تأکید کرده و افزوده است : با این حال مسبب واقعی ورشکستگی و فقر ایران سپاه پاسداران است که به دلیل برنامه های اتمی و موشکی اش محرک تحریم های اقتصادی علیه ایران بوده و حکومت ایران را به ماجراجویی در کشورهای منطقه نیز واداشته است. عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در پایان گفته است که مردم ایران پی برده اند که این ماجراجویی ها هزاران میلیارد دلار زیان به اقتصاد ایران وارد آورده است.

بی‌بی‌سی: “موقت بودن” انتخاب رهبر در جلسه ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، به معنای ادامه مسئولیت تا زمان رفراندوم قانون اساسی و حذف شرط “مرجعیت” برای رهبر بوده، ولی ویدیوی اخیر نشان می دهد در آن جلسه، در مورد “مجتهد” بودن آقای خامنه ای هم، که طبق قانون اساسی جدید برای رهبر شدن لازم بود، تردید جدی وجود داشتهویدیویی که به‌تازگی از جلسه ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ خبرگان برای انتخاب جانشین آیت الله خمینی منتشر شده، دارای نکات جدیدی است که برای اولین بار در سطح افکار عمومی مطرح شده اند.

شاید بتوان نکته اصلی این ویدیو را، تاکید حاضران در نشست خبرگان بر موقت بودن انتخاب آقای خامنه ای رئیس جمهور وقت به سِمت رهبری و همزمان، اصرار بر مخفی ماندن این مساله از افکار عمومی دانست.

موقت بودن رهبری، البته به معنای ادامه مسئولیت تا زمان رفراندوم قانون اساسی و حذف شرط “مرجعیت” برای رهبر بوده. ولی به نظر می‌رسد که در جلسه ۱۴ خرداد خبرگان، در مورد “مجتهد” بودن آقای خامنه ای هم، که طبق قانون اساسی جدید برای رهبر شدن لازم بود، تردید جدی وجود داشته است.

در سال های بعد از انتخاب آیت الله خامنه ای به جانشینی، روایت های رسمی بسیاری در مورد ماوقع ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ منتشر شده که به وضوح، حقایق مختلفی را در مورد آن روز پنهان کرده اند.

بیشتر بخوانید:

• پرونده یک ‘تصفیه’: معتمدان آیت الله خمینی چه سرنوشتی یافتند؟
• ‘رهبر گفت امام در خواب به من اعتراض کرد که چرا اسم هاشمی را نبردی؟’
• جلسات خصوصی هاشمی رفسنجانی و رهبر در دوره احمدی نژاد
• خاطرات ‘کاملا سری’ هاشمی رفسنجانی کجاست؟

به عنوان نمونه در خرداد ۱۳۸۹، تلویزیون ایران برنامه ای خبرساز را در ارتباط با انتخاب آیت الله خامنه ای به رهبری منتشر کرده که حاوی صحنه هایی از ویدیویی که اخیرا افشا شده نیز بوده است.

ویژگی مهم مستند تلویزیون این بوده که در آن، صحنه هایی که به تردید خبرگان در مورد اجتهاد رئیس جمهور وقت ارتباط داشته و همچنین، تمامی اشارات به “موقت” بودن انتخاب وی، حذف شده است. تا حدی که مثلا این جمله مهم اکبر هاشمی رفسنجانی در آستانه رای گیری برای رهبری آقای خامنه ای، که در ویدیوی اخیر مشخص است، به کلی تحریف شده است: “آقایانی که با رهبری جناب آقای خامنه ای تا رفراندوم – البته این موقت است، دائمی نیست – موافق هستند قیام بفرمایند” (همین جمله، در فیلم تلویزیون به این صورت مقطع نمایش داده شده: “موافق هستند قیام بفرمایند”).

یکی دیگر از تصاویر قابل توجه در ویدیویی که جدیدا منتشر شده، به لحظه رای گیری برای رهبری -موقت- آیت الله خامنه ای مربوط می شود: مشخص است که در زمان رای گیری، محمد مومن، که همچون سایر اعضای هیات رئیسه خبرگان در بالا و رو به سایر اعضای مجلس نشسته، به رهبری آقای خامنه ای رای نمی دهد.

این در حالی است که آقای مومن قبل از افشای ویدیوی اخیر، مدعی شده بود که اساسا رای گیری برای انتخاب رهبر، به طور کاملا مخفی برگزار شده است. در نقل قولی که شماره ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ سایت خبرآنلاین منتشر کرده، وی با تاکید بر اینکه در مورد جلسه “۱۴ خبرگان ۱۳۶۸” مجلس خبرگان صحبت می کند، گفته است: “رای‌گیری به صورت قیام و قعود نبود، بلکه رای مخفی بود و باید در گلدان‌ها ریخته می‌شد.”

محمد مومن در اظهارات دیگری در پاییز ۱۳۸۵ در شماره ۴۱ مجله “حکومت اسلامی” -که از سوی دبیرخانه مجلس خبرگان منتشر می‌شود- گفته که قبل از رای گیری خبرگان به آقای خامنه ای پیشنهاد داده رهبر شود که منطقا، با رای ندادنش به او سازگار نیست.

نقل چنین روایت هایی از جلسه ۱۴ خرداد، که احتمالا در صورت عدم انتشار ویدیوی اخیر میزان صحت آنها مشخص نمی شد، از سوی فقیهی صورت گرفته که از زمان تاسیس شورای نگهبان عضو آن است و مسئولیت گرفتن امتحان فقهی از کسانی را دارد که می‌خواهند کاندیدای عضویت در خبرگان شوند.

در فیلم صداو سیما در مورد انتخاب آقای خامنه ای به رهبری، این جمله هاشمی رفسنجانی در آستانه رای گیری خبرگان: “آقایانی که با رهبری جناب آقای خامنه ای تا رفراندوم – البته این موقت است، دائمی نیست – موافق هستند قیام بفرمایند” به این صورت تقطیع شده: “موافق هستند قیام بفرمایند”

تردید در “اجتهاد”

تلاش مجلس خبرگان برای تعیین جانشین آیت الله خمینی، در شرایطی صورت گرفت که وی در ۴ اردیبهشت ۱۳۶۸، شش هفته پیش از درگذشت خود، طی حکمی دستور تشکیل شورای بازنگری قانون اساسی را داده و تاکید کرده بود باید در عرض دو ماه این بازنگری به پایان برسد. وی در متن این دستور، خواستار بازنگری در ۸ زمینه شده بود که یکی از آنها “رهبری” – بدون توضیح بیشتر- بود.

در آغاز جلسه ۱۴ خرداد مجلس خبرگان، نامه دیگری از آیت الله خمینی به تاریخ ۹ اردیبهشت خوانده شد که ظاهرا، به علی مشکینی رئیس وقت مجلس خبرگان نوشته شده بود. آقای خمینی در این نامه آورده بود که از ابتدا موافق شرط مرجعیت برای رهبری نبوده ولی به خاطر اصرار بقیه به وجود این شرط در قانون اساسی موجود تن داده و کماکان اعتقاد دارد که مرجع بودن برای رهبری لازم نیست.

در ویدیوی اخیر، قبل از رای گیری در مورد شورایی یا فردی بودن رهبری آینده، اکبر هاشمی رفسنجانی نایب رئیس وقت خبرگان تاکید می کند نتیجه رای گیری هر چه باشد، صرفا تا زمان برگزاری رفراندوم تغییر قانون اساسی معتبر خواهد بود. او می‌افزاید: “در جامعه مطرح نمی شود ولی بدانیم [رهبری آینده] چه شورایی بشود، چه فردی بشود، محدود به آن زمان است.”

هاشمی رفسنجانی در مرحله بعد، در آستانه رای گیری بر سر شخص علی خامنه ای به عنوان جانشین رهبری هم اعلام می کند: “آقایانی که با رهبری جناب آقای خامنه ای تا رفراندوم – البته این موقت است، دائمی نیست – موافق هستند قیام بفرمایند”؛ و سپس به کسانی که گویی می خواهند از موقت بودن انتخاب و عدم اعلام عمومی آن مطمئن شوند می گوید: “موقت گفتم … اعلام نمی شود.”

دلیل موقت بودن این انتخاب، از متن گفتگوهای جلسه مشخص است. خود آقای خامنه ای در ویدیو می گوید: “واقعا باید خون گریست به جامعه اسلامی که حتی احتمال کسی مثل بنده در آن [برای رهبری] مطرح بشود… به لحاظ فنی اشکال پیدا می کند این قضیه. من نه از لحاظ قانون اساسی، و نه از لحظ شرعی برای بسیاری از آقایان، حرفم حجت حرف رهبر را ندارد. این چه رهبری خواهد بود؟”

او می افزاید: “قانون اساسی می گوید مرجع [باشد رهبر]. از لحاظ شرعی هم حجیّت قول رهبر در صورتی است که کسی که می خواهد به حرف او [رهبر] عمل کند، او را فقیه و صاحب نظر در امور دین بداند. خوب، الان در همین جلسه چند نفر از آقایان آمده اند و صحبت کرده اند، تصریح کرده اند که من صاحب نظر نیستم.”

مطابق ویدیویی که جدیدا منتشر شده، محمد مومن عضو هیات رئیسه خبرگان، به رهبری آقای خامنه ای رای نمی دهد. این در حالی است که آقای مومن قبل از افشای ویدیوی اخیر، مدعی شده بود که اساسا رای گیری برای انتخاب رهبر، به طور مخفی برگزار شده است. این عضو شورای نگهبان، مسئولیت گرفتن امتحان فقهی از کسانی را دارد که می‌خواهند کاندیدای عضویت در خبرگان شوند

ما هنوز به صحبت های افراد مورد اشاره آقای خامنه ای که در نشست خبرگان گفته اند او را در مسائل فقهی “صاحب نظر” نمی دانند دسترسی نداریم. با این وجود، حتی کسانی که از رهبر شدن وی دفاع می کنند، نمی گویند که علی خامنه ای را صاحب نظر در مسائل فقهی می دانند و بر دلایل دیگری چون جایگاه حقوقی او به عنوان رهبر تاکید دارند. نقطه عطف اظهارات چنین مدافعانی، این صداست که در فیلم به وضوح شنیده می شود: “موقت است آقای خامنه ای. موقت است! اشکالی ندارد!”

حتی اکبر هاشمی رفسنجانی، که در جلسه بیشترین نقش را در جا انداختن رهبری رئیس جمهور وقت دارد، در دفاع از “صاحب نظر” بودن -و البته نه “مجتهد” بودن- او در مسائل فقهی می گوید: “من واقعاً آقای خامنه ای را صاحب نظر می دانم. صاحب نظر جدی در مسائل فقهی. اما نه اینکه ایشان رفته مسائل را استباط کرده.”

هاشمی رفسنجانی ادامه می دهد: “یعنی الان اگر یک مساله اجتماعی‌ای برای کشور مطرح بشود و ایشان بخواهد نظر فقهی پیدا بکند، با همان روش سنتی… با یک مقدار کار کردن، یا یک مقدار کمک گرفتن از کسانی که منابع را – چون وقت ممکن است نداشته باشند – کمک کنند برای پیدا کردن مصادر، ایشان می تواند به نظر [فقهی] برسد.” با این تاکید بعدی که: “حالا ما رأی می‌گیریم، دیگر بحث هم نمی‌کنیم.”

این واقعیت، البته قابل انکار نیست که تمام ابهام های مطرح شده در مجلس خبرگان در مورد جایگاه آقای خامنه ای، در زمانی عنوان شده که هنوز قانون اساسی تغییر نکرده و شاید برخی اعضای خبرگان هنوز نمی دانسته اند در آینده، دقیقا چه سطحی از فقاهت برای رهبری لازم خواهد بود.

ولی باید توجه داشت که همه پرسی تغییر قانون اساسی، در ۶ مرداد به انجام رسید و جلسه بعدی مجلس خبرگان برای تمدید دوران رهبری آقای خامنه ای، در ۱۵ مرداد ۱۳۶۸، یعنی تنها دو ماه پس از انتخاب موقت وی به این سمت تشکیل شد.

طبق قانون اساسی جدید (فعلی)، رهبر جمهوری اسلامی لازم بود علاوه بر شرایط دیگر، دارای “صلاحیت علمی لازم برای افتاء در ابواب مختلف فقه” باشد.

این در حالی است نمی توان تصور کرد آقای خامنه ای در دو ماه منتهی به جلسه ۱۵ مرداد، حتی با فرض اختصاص تمام این مدت به تکمیل تحصیلات مذهبی، به حد مورد تصریح قانون اساسی جدید رسیده باشد.

یعنی، از جایگاه فردی که “صاحب نظر” بودن او در مسائل فقهی در معرض تردید جدی بوده، به جایگاه کسی رسیده باشد که دارای “صلاحیت علمی لازم” برای صدور فتوا در “ابواب مختلف فقه” است.

مورد احمد آذری قمی

در بخشی از نوار منتشر شده از جلسه ۱۴ خرداد، آقای خامنه ای خطاب به احمد آذری قمی از فقهای معروف مجلس خبرگان می گوید: “همین آقای آذری که اسم من را اولین بار آوردند در این جلسه، بنده اگر حکم [فقهی] بکنم ایشان قبول خواهند کرد؟” و صدای پاسخی می آید که تصریح دارد: “ما که نمی خواهیم از شما تقلید بکنیم.”

برای درک جایگاه احمد آذری قمی در آن مقطع، کافی است یادآوری شود که محمد امامی کاشانی، یکی دیگر از خبرگانی که آیت الله خامنه ای را به رهبری انتخاب کردند، آذری قمی را فقیهی معرفی کرده که از جانب آقای خامنه‌ای، به عنوان یکی از گزینه‌های رهبری مطرح بوده – آقای امامی کاشانی این موضوع را در شهریور۱۳۹۲ و در برنامه تلویزیونی “شناسنامه” عنوان کرده است.

در سخنان رئیس جمهور وقت در ویدیویی که اخیرا منتشر شده، مشخص است که احمد آذری قمی، اولین کسی بوده که در جلسه ۱۴ خرداد، نام آقای خامنه ای را به عنوان جانشین رهبر بر زبان رانده. این در حالی است که آقای آذری قمی بعدها، در آبان ۱۳۷۶، تاکید کرد از بابت “اشتباه خود و به اشتباه ‌انداختن دیگر خبرگان” در مورد اجتهاد آقای خامنه ای “از خدا و ملت ایران پوزش می طلبد”.

در صفحه ۱۵۱ کتاب “فراز و فرود آذری قمی” نوشته محسن کدیور اسلام‌شناس، متن اظهارات آقای آذری قمی در سال ۱۳۷۶ نقل شده که دربخشی از آن آمده: “ولایت‌فقیه طبق اصل ۱۰۹ [قانون اساسی جدید]… احاطۀ فقهی بر جمیع مسائل مستحدثه و غیرمستحدثه نظام مقدس اسلامی و قدرت استنباط سریع و مستحکم را می‌طلبد که بدون تردید ایشان [آقای خامنه‌ای] فاقد آن، حتی بر حسب اقرار خود ایشان نزد حقیر می‌باشد.”

در قسمتی از ویدیوی اخیر، واضح است که حتی علی مشکینی رئیس مجلس خبرگان، در مورد واجد شرایط بودن هر شخص واحدی و از جمله رئیس جمهور وقت برای رهبری تردید دارد. آنجا که می گوید: “آقایانی که می خواهند رای به [رهبری] فردی بدهند این را هم در نظر بگیرند که اگر تصویب شد آیا آن فرد را پیدا می کنند یا نه.”

در همین ویدیو، اکبر هاشمی رفسنجانی، تذکر علی مشکینی را به صراحت رد می کند: ” آنهایی که رای می دهند قاعدتا این‌جوری هستند دیگر.”

آقای رفسنجانی در ادامه، در آستانه رای گیری دوم جلسه خردادماه برای انتخاب رهبر، ابایی از اعلام این جمله پای بلندگو ندارد که “ما هم پیشنهادمان آقای خامنه ای است”. وی سپس در پاسخ به شبهه یکی از حاضران که خواستار تعویق رای گیری است اعلام می کند: “نه، الان رأی می گیریم تمام می شود دیگر.”

پس از رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲، زهرا مصطفوی دختر آیت‌الله خمینی، طی نامه‌ای سرگشاده به آیت الله خامنه‌ای تاکید کرد که پدرش علاوه بر آقای خامنه‌ای، آقای رفسنجانی را هم مناسب جانشینی خود ‌دانسته است

نقل قول های سرنوشت ساز جلسه خبرگان

بخش هایی از ویدیویی که اخیرا از جلسه خرداد ۱۳۶۸ خبرگان منتشر شده به لحاظ خبری تازگی ندارند، اما احتمالا برای بینندگانی که از قبل در جریان روایت های مرتبط با این جلسه نبوده اند قابل توجه هستند.

شاید بتوان این بخش های ویدیو را -بدون مقایسه موضوعی- با فایل صوتی آیت الله منتظری که در مرداد ۱۳۹۵ منتشر شد مقایسه کرد، که محتوای بیشتر نکات آن در مورد اعدام های ۱۳۶۷، پیشتر در کتاب خاطرات آقای منتظری آمده بود، اما انتشار فایل صوتی، همین نکات را در ابعادی فراتر از گذشته در معرض توجه افکار عمومی قرار داد.

از میان چنین بخش هایی از ویدیوی اخیر، می توان به آنها اشاره کرد که نشان می دهند مبنای انتخاب آسان آقای خامنه ای به رهبری، نقل قول هایی بوده که اکبر هاشمی رفسنجانی از آیت الله خمینی انجام داده است.

آقای رفسنجانی در همین ارتباط، در بخشی از ویدیو می گوید: “ما یک جلسه با روسای قوا و نخست وزیر و احمد آقا خدمت امام داشتیم و همان موقعی بود که از مساله آقای منتظری داغ شده بود و ما با امام مباحثه داشتیم. ما یکی از احتجاجاتمان با امام این بود که شما اگر آقای منتظری را کنار بگذارید ما در رهبری دچار مشکل می شویم… امام [رهبری] شورایی را خیلی تمایل نداشتند هیچ وقت . [در مورد] فرد هم می گفتیم ما فردی را نداریم الان که مطرح کنیم در جامعه. چون ما فرضمان بر مرجعیت و همان مسائل بود. امام فرمودند چرا نداریم؟ آقای خامنه ای.”

نایب رئیس وقت خبرگان می افزاید: “یک بار دیگر من خصوصی خدمت امام رفتم باز روی همین مساله… خیلی با ایشان وَر رفتم روی این مساله. باز ایشان به من توی همان جلسه فرمودند که شما وقتی مثل آقای خامنه ای را دارید، چرا تردید دارید؟ چرا مشکل دارید؟”

هاشمی رفسنجانی در نهایت، از نقل قول سومی صحبت می کند که زمان آن، به گفته او به یک روز قبل از نشست خبرگان بر می‌گشته: “احمد آقا دیروز به ما گفت توی جمع چند نفری مان؛ گفت وقتی آقای خامنه ای کره بودند و فیلمشان با آقای کیم ایل سونگ [رهبر کرده شمالی] داشت نمایش داده می شد، منظره خوبی بود آنجا… ایشان [آقای خمینی] فرمودند که ایشان [آقای خامنه ای] واقعاً شایسته رهبری هستند. البته این را از احمد آقا نقل می کنم با واسطه، این را که عرض می کنم آقای اردبیلی و من و آقای احمدآقا و آقای نخست وزیر توی جلسه بودیم؛ با هم شنیدیم.”

یک نکته قابل تامل در ویدیوی اخیر این است که اکبر هاشمی رفسنجانی، پیش از نخستین نقل قول شفاهی خود از آیت الله خمینی در مورد رهبری آقای خامنه ای می گوید: “البته امام توی این صحبتشان، این سندی که امروز خواندیم [وصیتنامه] گفته بودند چیزهایی را قبول کنید از من که یا نوشته باشم، یا توی رادیو گفته باشم. این [که می خواهم بگویم] آن نیست که تو رادیو ایشان گفته اند… منتهی ما شاهد ۴-۵ تا داریم اینجا.”

در بخشی از ویدیو، اکبر هاشمی رفسنجانی در دفاع از اجتهاد آقای خامنه‌ای می‌گوید: “الان اگر یک مساله اجتماعی‌ای برای کشور مطرح بشود و ایشان بخواهد نظر فقهی پیدا بکند، با همان روش سنتی… با یک مقدار کار کردن، یا یک مقدار کمک گرفتن از کسانی که منابع را – چون وقت ممکن است نداشته باشند – کمک کنند برای پیدا کردن مصادر، ایشان می تواند به نظر [فقهی] برسد.” با این تاکید بعدی که: “حالا ما رأی می‌گیریم، دیگر بحث هم نمی‌کنیم”

این قسمت از صحبت های نایب رئیس وقت خبرگان، به بخش پایانی وصیتنامه آیت الله خمینی اشاره دارد که از قضا، ساعاتی پیش از سخنان آقای رفسنجانی، برای نخستین بار در مجلس خبرگان خوانده شده بود و تصریح داشت: “اکنون که من حاضرم، بعض نسبت‌های بی واقعیت به من داده می شود وممکن است پس از من در حجم آن افزوده شود؛ لهذا عرض می کنم آنچه به من نسبت داده شده یا می شود مورد تصدیق نیست، مگر آنکه صدای من یا خط وامضای من باشد، با تصدیق کارشناسان؛ یا در سیمای جمهوری اسلامی چیزی گفته باشم.”

قابل توجه است که سال ها بعد، پس از رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲، زهرا مصطفوی دختر آیت‌الله خمینی، طی نامه‌ای سرگشاده به آیت الله خامنه‌ای تاکید کرد که پدرش علاوه بر آقای خامنه‌ای، آقای رفسنجانی را هم مناسب جانشینی خود ‌دانسته است.

خانم مصطفوی، که خواستار دخالت آیت الله خامنه ای در موضوع رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی شده بود، در نامه اول خرداد ۱۳۹۲ خود بدون توضیح بیشتر نوشت: “همان روزی که تأیید امام بر رهبری حضرتعالی را از زبان ایشان شنیدم و همواره آن نظریه را در مواقع لازم بیان کرده ام، تأیید صلاحیت برادر آقای هاشمی را هم شنیدم، زیرا امام بعد از نام جنابعالی نام ایشان را هم ذکر کردند.”

اینکه زهرا مصطفوی، که همواره از مدافعان رهبری آقای خامنه ای بود، چنین شهادتی را ۲۴ سال بعد از جلسه معروف مجلس خبرگان بر زبان می راند، به طور طبیعی این شک را تقویت می کند که شاید مساله جایگزینی پس از آیت الله خمینی، ناگفته های دیگری هم داشته که به هر علت بیان نشده است.

این شک، به ویژه در شرایطی تقویت می شود که در جلسه ۱۴ خبرگان ۱۳۶۸، ادعاهایی خبری برای تسهیل رهبری آقای خامنه ای مطرح شده که میزان صحت آنها، در معرض تردید قرار دارد.

به عنوان نمونه، اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ خود نوشته است: “خبر آماده باش نیروهای عراقی در منطقه عین خوش که در اثنای جلسه توسط دکتر [حسن] روحانی رسید و من به جلسه اطاع دادم، تاثیر زیادی در آمادگی خبرگان برای ختم کار داشت. موفقیت بزرگی است.”

هاشمی رفسنجانی در مصاحبه با جعفر شیرعلی نیا مولف کتاب “روایتی از زندگی و زمانه آیت الله سیدعلی خامنه ای” که در سال ۱۳۹۴ منتشر شده نیز، دلایلی را برای “تمام شدن سریع کار خبرگان و رأی آوردن” آقای خامنه ای ذکر کرده که نخستین‌شان این است: “اوضاع خطرناک بود و خبرهایی هم از جبهه رسیده بود که نیروهای صدام حرکت کرده اند و به جلو می آیند. همه نگران بودیم که خلاء وجود رهبری، آن هم پس از رحلت امام مشکل آفرین شود.”

با خواندن این جملات در مورد “آماده باش نیروهای عراقی” یا “حرکت نیروهای آنها” به سمت ایران، ذهن خواننده احتمالا به سمت حملات ارتش عراق به ایران در اواخر جنگ هشت ساله می رود. این در حالی است که اجلاس خبرگان رهبری، در خرداد ۱۳۶۸ برگزار شده و نه خرداد ۱۳۶۷ که عراق در حال حمله به ایران در آستانه قبول قطعنامه ۵۹۸ از سوی آیت الله خمینی بود (ایران این قطعنامه را در ۲۷ تیر پذیرفت که یک ماه بعد، در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ منجر به ترک مخاصمه طرفین شد).

محسن کدیور، در تحقیقی به نام “اجلاس خرداد ۶۸ خبرگان رهبری در ترازوی نقد” که ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ منتشر شده، یادآوری می کند در در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ که ایران و عراق در وضعیت ترک مخاصمه قرار داشتند، نیروهای نظامی ناظر سازمان ملل متحد (یونیماگ) برای نظارت بر آتش بس در مرزهای دو کشور مستقر بودند و “هیچ نقض آتش بس جدی و قابل ذکری توسط یونیماگ ثبت نشده بود”. وی می‌افزاید که به علاوه، در مستندات منتشر شده از سوی “مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس” وابسته به سپاه و مورخان ایرانی جنگ هشت ساله هم، اثری از وجود بحران در جبهه های جنگ در هنگام برگزاری اجلاس خبرگان به چشم نمی خورد.

در ویدیو مشخص است اکبر هاشمی رفسنجانی پیش از نقل قول‌های شفاهی خود از آیت الله خمینی در مورد آقای خامنه‌ای یادآوری می کند که رهبر سابق در وصیت نامه خود تاکید کرده نقل قول های منتسب به او را قبول نکنند مگر به دستخط او بوده یا در صداوسیما پخش شده باشد

تثبیت رهبری در شرایط خاص

تصمیم نشست ۱۴ خردا مجلس خبرگان، در نهایت در جلسه ۱۵ مرداد ماه همین مجلس، به دائمی شدن رهبری آیت الله خامنه ای انجامید.

نشست دوم خبرگان، که ۹ روز بعد از رفراندوم بازنگری قانون اساسی بود، در شرایطی برگزار شد که خبر موقت بودن انتخاب قبلی خبرگان به افکار عمومی راه نیافته بود. واقعیتی که از همان ابتدا این گمان را تقویت می کرد که قرار نیست در نشست بعدی مجلس خبرگان، اتفاقی جز دائمی شدن تصمیم قبلی خبرگان به وقوع بپیوندد.

اکبر هاشمی رفسنجانی، در کتاب خاطرات سال ۱۳۶۸ خود، از تلاش “عناصری” خبر می دهد که انتخاب آقای خامنه ای را “موقت معرفی می کنند”؛ گویی این کار را نوعی توطئه می دانسته است. در روزنویس ۱۶ خرداد هاشمی رفسنجانی آمده است: “آقای [عبدالمجید] معادی‌خواه آمد و از وجود عناصری گفت که با رهبری آقای خامنه‌ای مخالفت می‌کنند و بنا دارند که آن را موقت معرفی کنند تا در این فرصت با تماس با اعضای مجلس خبرگان شاید بتوانند بعد کاری بکنند.”

به هر ترتیب، در جلسه ۱۵ مرداد، ۶۴ نفر از مجموع ۸۲ عضو خبرگان حاضر و تعدادی غیرطبیعی یعنی ۱۸ نفر غایب بودند. از میان حاضرین، ۶۰ نفر آنها به رهبری دائم آقای خامنه ای رای مثبت و ۴ نفر رای منفی دادند.

محسن کدیور در تحقیقی تحت عنوان “شروع رهبری دینی با تدلیس” در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴، سرنوشت عبدالمجید شرع‌پسند نماینده کرج در مجلس در فضای میان دو نشست مجلس خبرگان رهبری در سال ۱۳۶۸ را یادآوری کرده که نشان دهنده هزینه های مخالفت با رهبری آقای خامنه ای در آن مقطع است.

آقای شرع پسند در ۱۱ تیر ۱۳۶۸ و در اعتراض به موضوعات مختلف و از جمله نحوه رهبر شدن رئیس جمهور وقت، که آن را مغایر قانون می دانست، از مجلس شورای اسلامی استعفا داد.

اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود، استعفانامه عبدالمجید شرع پسند را دارای “مضامین ضدانقلابی” توصیف کرده و از تجمع مردم کرج برای “اظهار انزجار” از نماینده خود، “فعال شدن حاجی بخشی [که بعدها به چهره معروف انصار حزب الله تبدیل شد] در همین خصوص” و تهدید آقای شرع پسند از طرف نمایندگان مجلس به “کتک زدن” خبر داده است.

قابل انکار نیست که پس از درگذشت آیت الله خمینی، آقای خامنه ای از مقبولیت نسبی در میان مسئولان برخوردار بوده و با توجه به حمایت تعیین کننده اکبر هاشمی رفسنجانی و همراهانش، هیچ عاملی نمی توانسته جلوی انتخاب او به جانشینی رهبر سابق را بگیرد.

با وجود این، کماکان به نظر می رسد که در دو ماه سرنوشت ساز میان درگذشت آیت الله خمینی و انتخاب نهایی جانشین وی، هزینه مخالفت با رهبری آیت الله خامنه ای نیز، قابل چشم پوشی نبوده است.

دویچه‌وله: با رکود و تورم در اقتصاد ایران، زباله‌گردی به منبع درآمد اصلی برخی از ایرانیان تبدیل شده است. پیش از این معاون وزیر بهداشت ایران گفته بود “۳۰ درصد مردم کشور گرسنه‌اند”.

از جمله تصاویری که این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود، این تصویر است. نیروهای امنیتی برای برخورد با معترضان “تظاهرات سراسری” در خیابان‌ها صف کشیده‌اند. آن‌ها بی‌توجه به کودکی که پشت سرشان از سطل زباله مشغول جمع‌آوری آشغال است به خیابان نگاه می‌کند.

در روزهای اخیر الهه الله‌کریمی، فعال اجتماعی، در گفت‌وگو با خبرگزاری “ایسنا” با اشاره به افزایش کودکان زباله‌گرد در ایران گفت: «میانگین سنی کودکان زباله‌گرد ۱۲ سال است و در میان آنان حتی کودکان ۴ ساله نیز حضور دارند.»

به گفته این فعال اجتماعی، کودکان زباله‌گرد به طور میانگین روزانه بیش از ۱۰ ساعت کار می‌کنند. او می‌گوید “کودکانی بودند که ۲۰ ساعت در روز نیز مشغول کار بودند؛ این یک نوع برده‌داری نوین است”.

با رکود و تورم در اقتصاد ایران، زباله‌گردی به منبع درآمد اصلی برخی از ایرانیان تبدیل شده است.

سال گذشته اینعلی اکبر سیاری معاون وزیر بهداشت ایران گفته بود “۳۰ درصد مردم کشور گرسنه‌اند و نان خوردن ندارند که این آمار را وزارت رفاه هم تایید می‌کند”.

پیش‌تر خبرگزاری “ایسنا” در گزارشی درباره زنان زباله‌گرد از قول “زینب” یک زن زباله‌گرد نوشت: «خفت‌گیری و تجاوز، مهم‌ترین مشکل زنان کارگری است که زباله‌جمع‌کن هستند.»

در ادامه این گزارش به نقل از “زینب” آمده :«شهرداری میگه آشغال مال ماست شما حق زباله‌جمع‌کردن ندارید. زباله جمع نکنیم، دستفروشی نکنیم پس چه‌طور شکم‌مان را سیر کنیم؟».

تصویر دیگری درباره زباله‌گردی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود. مادر و فرزندی در مشهد مشغول زباله‌گردی.

پیش از این الهام فخاری، عضو شورای شهر تهران درباره کودکان زباله‌گرد به خبرگزاری “ایلنا”: «اغلب این کودکان بیماری دارند، اما مسئله بیماری نسبت به سایر مشکلات این کودکان در اولویت نیست، چرا که از اغلب این کودکان سواستفاده‌های جنسی می‌شود.»

از جمله تصاویری که این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود، این تصویر است. نیروهای امنیتی برای برخورد با معترضان “تظاهرات سراسری” در خیابان‌ها صف کشیده‌اند. آن‌ها بی‌توجه به کودکی که پشت سرشان از سطل زباله مشغول جمع‌آوری آشغال است به خیابان نگاه می‌کند.

در روزهای اخیر الهه الله‌کریمی، فعال اجتماعی، در گفت‌وگو با خبرگزاری “ایسنا” با اشاره به افزایش کودکان زباله‌گرد در ایران گفت: «میانگین سنی کودکان زباله‌گرد ۱۲ سال است و در میان آنان حتی کودکان ۴ ساله نیز حضور دارند.»

به گفته این فعال اجتماعی، کودکان زباله‌گرد به طور میانگین روزانه بیش از ۱۰ ساعت کار می‌کنند. او می‌گوید “کودکانی بودند که ۲۰ ساعت در روز نیز مشغول کار بودند؛ این یک نوع برده‌داری نوین است”.

با رکود و تورم در اقتصاد ایران، زباله‌گردی به منبع درآمد اصلی برخی از ایرانیان تبدیل شده است.

سال گذشته اینعلی اکبر سیاری معاون وزیر بهداشت ایران گفته بود “۳۰ درصد مردم کشور گرسنه‌اند و نان خوردن ندارند که این آمار را وزارت رفاه هم تایید می‌کند”.

پیش‌تر خبرگزاری “ایسنا” در گزارشی درباره زنان زباله‌گرد از قول “زینب” یک زن زباله‌گرد نوشت: «خفت‌گیری و تجاوز، مهم‌ترین مشکل زنان کارگری است که زباله‌جمع‌کن هستند.»

در ادامه این گزارش به نقل از “زینب” آمده :«شهرداری میگه آشغال مال ماست شما حق زباله‌جمع‌کردن ندارید. زباله جمع نکنیم، دستفروشی نکنیم پس چه‌طور شکم‌مان را سیر کنیم؟».

تصویر دیگری درباره زباله‌گردی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود. مادر و فرزندی در مشهد مشغول زباله‌گردی.

پیش از این الهام فخاری، عضو شورای شهر تهران درباره کودکان زباله‌گرد به خبرگزاری “ایلنا”: «اغلب این کودکان بیماری دارند، اما مسئله بیماری نسبت به سایر مشکلات این کودکان در اولویت نیست، چرا که از اغلب این کودکان سواستفاده‌های جنسی می‌شود.»

بی‌بی‌سی: عکس از ویدئویی که ظاهرا اعتراضات امروز در مقابل زندان اوین را نشان می دهد

روز سه شنبه درحالی که یک نماینده مجلس گفت در اعتراضات اخیر ۳۷۰۰ نفر بازداشت شده اند و مرگ یک زندانی دیگر تایید شد، بار دیگر شماری از تظاهرکنندگان در برابر زندان اوین تجمع کردند.

گزارش ها حاکیست که شماری از معترضان خانواده های دراویش گنابادی بودند که ماموران امنیتی با آنها درگیر شدند. به گفته شاهدان عینی ماموران امنیتی خانواده‌های بازداشت شدگان را مورد ضرب و شتم قرار داده‌اند.

“کمپین حقوق بشر در ایران” گزارش می دهد که شماری از دراویش گنابادی سه شنبه شب آزاد شده اند.

در ویدئوهایی که از تظاهرات مقابل زندان اوین تهران منتشر شده مردم شعار می دهند: “بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم”.

در این روز همچنین فراکسیون حقوق شهروندی مجلس خواستار بازدید از زندان ها شد.

به علاوه یک مقام قضایی در استان مرکزی مرگ یکی دیگر از بازداشت‌شدگان به نام وحید حیدری را تأیید کرده و گفته که او هم خودکشی کرده است. پیشتر مرگ یک زندانی به نام سینا قنبری تایید شده بود که به گفته مقام های زندان “خودکشی” کرده است ادعایی که با تردیدهای زیادی روبرو شد.

از سوی دیگر بستگان محسن عادلی، اهل دزفول، که در اعتراضات بازداشت شده بود می گویند که ماموران اعلام کرده اند او در زندان “خودکشی” کرده است. اما ارسلان جعفری شهنی، فرماندار دزفول، این خبر را تکذیب کرد و گفت هیچ کدام از بازداشتی های اخیر در زندان فوت نکرده اند.

بستگان محسن عادلی گفته اند که او در جریان اعترضات تیر خورد و بازداشت شد.

جزئیاتی از کشته شدن محسن عادلی از زبان پدرش در ایستگاه خبر

روز سه شنبه محمود صادقی، نماینده مجلس ایران گفت که در جریان اعتراض‌ها و ناآرامی‌های اخیر در ایران حدود ۳۷۰۰ نفر در مناطق مختلف کشور بازداشت شدند. به گفته آقای صادقی این افراد بدست نهادهای مختلف انتظامی و امنیتی دستگیر شدند.

آخرین آماری که چند روز پیش وزارت کشور از بازداشت‌شدگان در شهرهای مختلف ایران داده بود حاکی از آن دستگیری حدود ۱۷۰۰ نفر بود. آماری که آقای صادقی امروز سه‌شنبه ۱۹ دی اعلام کرده بیش از دو برابر این تعداد است.

در روزهای اخیر تعدادی از بازداشت‌شدگان در شهرهای مختلف آزاد شده‌اند، اما آمار دقیقی از تعداد آنها در دست نیست.

در اعتراضاتی که از روز هفتم دی ماه در مشهد با شعارهایی علیه دولت شروع و به سرعت به ده ها شهر کوچک و بزرگ ایران کشیده شد ۲۱ نفر جان باخته اند. در این اعتراضات اغلب شعارهایی علیه رهبر ایران شنیده می شد.

اعتراضات – اینجا در رشت – ده ها شهر ایران را فراگرفت

آیت الله علی خامنه‌ای روز سه شنبه در دومین اشاره به اعتراضات گفت که باید “بین مطالبات صادقانه و بحق مردم و حرکات وحشیانه و تخریب‌گرانه یک گروه” تفکیک قائل شد. او سازماندهی اعتراضات ضد حکومتی را به آمریکا، اسرائیل و (تلویحا) عربستان نسبت داد و به دولت آمریکا هشدار داد که این حرکت را بی‌جواب نخواهد گذاشت.

در سایر تحولات سه شنبه:

• فاطمه سعیدی عضو کمیته پیگیری وضعیت دانشجویان بازداشت شده گفت این کمیته دومین نشست خود را برگزار کرده و آزادی دانشجویان دختر را در اولویت قرار داده است
• عباس جعفری دولت آبادی دادستان تهران گفت که ۷۰ نفر از بازداشت شدگان، امروز آزاد شدند
• غلامرضا غفاری معاون وزارت علوم گفت که “۶۵ درصد دانشجویانی که در ناآرامی های اخیر در برخی استان های کشور بازداشت شده بودند آزاد شده اند.” او گفت بیشتر این آمار مربوط به دانشگاه تهران است و تاکنون ۱۶ نفر آزاد شدند
• محمود نیلی احمدآبادی رئیس دانشگاه تهران هم گفت که ۴۱ دانشجوی این دانشگاه در “اتفاقات اخیر” بازداشت شده اند
• هدایت الله خادمی نماینده مجلس از شهر ایذه که شاهد تظاهرات بود گفته: “بیشتر تجمع‌کنندگان حوادث اخیر در شهرستان ایذه نوجوانان دبیرستانی بودند، تلاش داریم تا آنها آزاد شوند یا حداقل وضعیتشان مشخص شود.”
• دادخدا سالاری، دادستان استان کرمان، از دستگیری ۲۷ نفر که ادعا کرد محور اعتراضات بوده اند خبر داد

مقام های ایرانی می گویند که اعتراضات پایان یافته است اما دسترسی به اپلیکشین پرطرفدار تلگرام مسدود شده و سرعت اینترنت در بعضی روزها و برخی نقاط به شدت کم شده است.

فضا در بسیاری از شهرهای ایران امنیتی توصیف می شود، دسترسی خبرنگاران و ناظران مستقل به این شهرها محدود است و ارائه تصویری روشن از آنچه در ایران می گذرد آسان نیست.

دولت در واکنش به این اعتراضات در روزهای پایان هفته پیش و آغاز هفته جاری در شهرهای مختلف تظاهرات حکومتی ترتیب داد.

رادیوفرانسه: هفتۀ نامۀ فرانسوی “لوپوئن” به مناسبت ناآرامی های جاری در ایران با “ادوارد لوتواک” موّرخ آمریکایی و عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در دورۀ ریاست جمهوری رونالد ریگان گفتگویی انجام داده است که در آن مورخ آمریکایی “ورشکستگی” رژیم اسلامی ایران را اجتناب ناپذیر دانسته است. لوتواک گفته است : همۀ داده ها از ورشکستگی رژیم ایران حکایت دارد و همانطور که رونالد ریگان شاهد فروپاشی اتحاد شوروی بود، هیچ بعید نیست که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری فعلی آمریکا، شاهد فروپاشی رژیم اسلامی ایران باشد.

“ادوارد لوتواک” در مصاحبه اش با هفته نامۀ “لوپوئن” گفته است : درآمدهای نفتی ایران که ۸۰ درصد صادرات این کشور را تشکیل می دهند برای تأمین نیازهای ایران با ۸۰ میلیون نفر جمعیت کفایت نمی کنند. به گفتۀ عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، حکومت ایران برای به حرکت انداختن چرخ اقتصاد این کشور باید روزانه ٢۵ میلیون بشکه نفت صادر کند، در حالی که کل صادرات نفت این کشور در حال حاضر از ۲ میلیون و ۵٠٠ هزار بشکه در روز فراتر نمی رود.

به همین خاطر “ادوارد لوتواک” تصریح کرده است که درآمد سرانۀ ایرانیان امروز معادل درآمد سرانۀ کشوری همانند “بوتسوانا” است با این تفاوت که “بوتسوانا” بخش اعظم منابع خود را صرف برنامۀ اتمی، خریداری اسلحه، تولید موشک های بالستیکی، مداخلات نظامی در کشورهای منطقه و حمایت مالی از گروه های تروریستی نظیر حزب الله لبنان نمی کند.

به گفتۀ “ادوارد لوتواک” ایران از یک مشکل بزرگ دیگر رنج می برد و آن فسادی است که کل رهبران این کشور را دربرگرفته است. این فساد شامل فرزندان رهبر جمهوری اسلامی ایران به ویژه مجتبی نیز می شود که به گفتۀ “ادوارد لوتواک” دارایی هایش به ٢ میلیارد دلار می رسد. قانع ترین فرزند رهبر ایران، به گفتۀ “ادوارد لوتواک”، دارایی اش به ۵٠٠ میلیون دلار می رسد.

مورخ آمریکایی بر تاثیر مخرب بنیادهای ایران بر اقتصاد این کشور تأکید کرده و افزوده است : با این حال مسبب واقعی ورشکستگی و فقر ایران سپاه پاسداران است که به دلیل برنامه های اتمی و موشکی اش محرک تحریم های اقتصادی علیه ایران بوده و حکومت ایران را به ماجراجویی در کشورهای منطقه نیز واداشته است. عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در پایان گفته است که مردم ایران پی برده اند که این ماجراجویی ها هزاران میلیارد دلار زیان به اقتصاد ایران وارد آورده است.

دویچه‌وله: دولت آلمان سفیر جمهوری اسلامی در برلین را به وزارت خارجه فراخوانده است تا به اقدام یک مامور ایرانی در جاسوسی از یک سیاستمدار آلمان اعتراض کند. جاسوس ایرانی پیشتر شناسایی و محاکمه شده است.

بنا بر گزارش رسانه‌های آلمان، وزارت امور خارجه آلمان، علی ماجدی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در برلین را فراخوانده تا به جاسوسی یک مامور ایرانی اعتراض کند. جاسوس ایران سید مصطفی ح. نام دارد و پاکستانی‌الاصل است.

سید مصطفی پیشتر در دادگاهی در برلین محاکمه و محکوم شده است. در حکم دادگاه آمده است که این فرد به دستور نیروی قدس سپاه (واحد ویژه پاسداران ایران برای عملیات برون‌مرزی)، از زندگی خصوصی راینهولد روبه (Reinhold Robbe) سیاستمدار آلمانی جاسوسی کرده است. راینهولد روبه عضو حزب سوسیال‌ دمکرات آلمان و رئیس پیشین انجمن آلمان و اسرائیل است.

به نوشته رسانه‌های آلمان، سفیر ایران در روز ۲۲ دسامبر ۲۰۱۷، حدود ۲۰ روز پیش به وزارت خارجه فراخوانده شده اما خبر آن روز سه‌شنبه، ۹ ژانویه (۱۹ دی) در رسانه‌های آلمان منتشر شده است.

بنا بر این گزارش‌ها، وزارت امور خارجه آلمان منتظر بوده تا محاکمه جاسوس ایران پایان یافته و حکم قطعی دادگاه اعلام شود. پس از آن سفیر ایران در برلین را برای اعتراض فراخوانده است.

وزارت امور خارجه آلمان در نامه‌ای کتبی به راینهولد روبه نوشته است: «به سفیر ایران به‌طور روشن گفته شده که نقض این‌چنینی قانون، کاملا غیرقابل قبول است و اثراب منفی بر روابط دو جانبه آلمان و ایران دارد.»

پس از محکومیت سید مصطفی ح. راینهولد روبه از دولت آلمان خواسته بود که این موضوع را نادیده نگیرد و به آن واکنش نشان دهد.

راینهولد روبه (Reinhold Robbe) سیاستمدار آلمانی که هدف جاسوسی ایران بوده است

پیشینه ماجرا
سید مصطفی ح. (اکنون ۳۳ سال) دانشجوی پاکستانی در اوایل ژوئیه سال ۲۰۱۶ به ظن جاسوسی و خبرچینی بازداشت شده بود. پیش از آن نیز سازمان اطلاعات و امنیت آلمان متوجه فعالیت‌های او شده بود.

گفته می‌شود که این فرد نه تنها راینهولد روبه، رئیس پیشین انجمن آلمان و اسرائیل، بلکه یک استاد فرانسوی-‌اسرائیلی را نیز زیر نظر داشته است. این استاد فرانسوی- اسرائیلی در یک دانشسرای عالی اقتصاد در پاریس شاغل است.

بیشتر بخوانید: برنامه‌ریزی جاسوس ایران برای “ترور” سیاستمدار آلمانی؟

این دانشجوی پاکستانی به ویژه توجه خاصی به این نکته داشته که راینهولد روبه چگونه از طریق وسایل نقلیه عمومی از آپارتمان شخصی‌اش در برلین به ساختمان انجمن آلمان و اسرائیل در مرکز برلین رفت‌وآمد می‌کرده است.

در کیفرخواست دادستانی آلمان آمده است، سید مصطفی ح. اطلاعاتی را درباره راینهولد روبه جمع‌آوری کرده و در صدد جمع‌آوری اطلاعات بیشتر درباره دفاتر “جامعه آلمانی – اسرائیلی” در برلین بوده است.

دادستانی آلمان گفته که قصد این دانشجوی پاکستانی از جاسوسی و خبرچینی، به احتمال قوی، تدارک سوءقصد علیه نهادهای فعال در ارتباط با اسرائیل و همچنین نمایندگان این نهادها بوده است.

با این حال اسناد به دست آمده از سید مصطفی ح. نشان می‌دهد که او یک جاسوس ناشی و غیرحرفه‌ای بوده است. به عنوان مثال او بیوگرافی راینهولد روبه را به زبان انگلیسی در یک فایل “پاور پوینت” به فرد رابط خود در ایران فرستاده بوده است.

ایسنا: دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: اغتشاشات اخیر نتیجه جلسات دشمنان نظام بود که می خواستند از طریق پروژه‌ای به نام «پروژه استراتژی همگرایی نتیجه بخش» به زعم خود کار نظام را تا بهمن تمام کنند.

به گزارش ایسنا، محسن رضایی در نشست خبری پس از پایان جلسه این هفته مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه در جلسه امروز به بررسی موضوع حوادث اخیر به ایران پرداختیم، اظهار کرد: درباره این موضوع که مجمع تشخیص مصلحت نظام در ارتباط با حوادث اخیر چه مسئولیتی دارد صحبت شد. دبیرخانه شورای امنیت ملی گزارش خوبی برای اعضای جلسه قرائت کرد. قرار شد در کمیسیون امنیت و اقتصادی مجمع پیرامون نارضایتی‌ها و سواستفاده‌ایی که دشمنان از این مبحث می‌کنند، بحث شود و گزارشش به مجمع ارائه شود.

وی ادامه داد: روسای سه قوه مسئولیت دارند تا چه در بعد مسائل اقتصادی و چه در رابطه با موضوع دخالت و سوء استفاه خارجی‌ها چاره اندیشی کنند. نکته مهم این است که اولین بار نیست که دشمنان خارجی از تظاهرات مردم سوء استفاده می‌کنند.

رضایی با اشاره تقابل آمریکایی‌ها با نظام جمهوری اسلامی ایران یادآور شد: تاسیس و ادامه حیات جمهوری اسلامی برای آمریکا گران تمام شده است. همواره به دنبال این هستند که به واسطه‌ای در داخل مرزها یا از طریق صدام و داعش‌ها در خارج مرزها علیه نظام توطئه کنند.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران ثمره صد سال تلاش مردم است. ثمره درسهایی است که مردم از وقایعی همچون ملی شدن صنعت نفت، مشروطه و ۱۵ خرداد گرفته‌اند. مردم به این نتیجه رسیدند که استقلال و آزادی می‌خواهند. صد سال مبارزه پشت شعار استقلال آزادی و جمهوری اسلامی ایران است. صد سال نجابت و تجربه مردم باعث شد تا در ۲۲ بهمن به این نتیجه برسند که شعارشان استقلال و آزادی است.

رضایی سپس اضافه کرد: آنهایی که از نظام جمهوری اسلامی ایران و انقلاب سیلی خورده‌اند، ۴۰ سال است که ناراحتیشان را با کارشکنی‌ها نشان می‌دهند. آن‌ها از سلطنت‌طلبان هستند تا منافقین، از صدامی‌ها، آمریکایی‌ها هستند تا عربستانی‌ها؛ طی این ۴۰ سال دور هم جمع شدند و توطئه کردند. در عراق صدام حسین، عربستان و آمریکا می‌نشستند و با اطلاعاتی که از منافقین و سلطنت طلبان می‌گرفتند به ایران حمله می‌کردند.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطر نشان کرد: سال ۵۹ در عراق جلسه‌ای بود و اویسی از سران نظام شاه هم در آن حضور داشت. برای مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران دو راه حل داشتند یکی کودتا و دیگر جنگ. آن‌ها گفتند که غیرت ما اجازه نمی‌دهد که شما وارد خاک ما شوید. بگذارید ما کودتا کنیم اگر شکست خورد شما کودتا کنید. کودتا کردند و در همان اول شکست خوردند. چند ماه بعد جنگ صدام علیه ایران آغاز شد.

وی در تبیین توطئه دشمنان علیه نظام جمهوری اسلامی ایران گفت: بعد از جنگ هم آرام ننشستند. بعد از دو دهه توطئه‌ها را شروع کردند. خود آمریکایی‌ها ما را تحریم کردند. مسئولین ما با حداکثر بردباری با آن‌ها مذاکره کردند و برجام با چند شرط که مقام معظم رهبری زیر آن نوشتند، در چارچوب نظام قبول شد؛ اما همان را هم زیر پا گذاشتند و الان آقای ترامپ به دنبال از بین بردن آن است.

رضایی در ارتباط با بررسی‌های انجام شده درباره علت وقوع حوادث اخیر ایران اظهار کرد: چند ماه پیش در اربیل جلسه‌ای توسط رئیس میز ایران در سی‌آی‌ای و رئیس دفتر پسر صدام و برادر زن صدام با نماینده‌ای از عربستانی‌ها و نماینده منافقین تشکیل شد. آن‌ها تاریخ عملیات را اواخر آذرماه در نظر گرفتند که با استفاده از فضای مجازی کارشان را شروع کنند و تا بهمن به زعم خود کار نظام را تمام کنند. اسم پروژه را استراتژی همگرایی نتیجه بخش گذاشتند.

وی ادامه داد: این هماهنگی‌ها انجام شد وفکر می‌کردند در مرحله اول شهرهای ایران را از کنترل نظام خارج می‌کنند. بعد از آن می‌خواستند اسلحه وارد کشور کنند که با به جای گذاشتن کشته‌ها بتوانند تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع کنند. از آن طرف هم منافقین وارد کشور شوند و با کمک خواستن از کشورهای اروپایی و دیگر کشورها، امنیت کشور ما را به هم بزنند.

رضایی خاطر نشان کرد: البته حادثه از دو سه سال پیش شروع شده بود. از زمانی که مسئول امنیتی عراق در جلسات منافقین در پاریس شرکت کرده بود و زمانی که سلطنت طلبان نیز به آن‌ها ملحق شدند. تعبیر آن‌ها این بود که مردم از نظام خسته شده‌اند و می‌خواهند براندازی کنند. آن‌ها می‌خواستند با سوار بر موجی که محوریتش با سلطنت طلبان، منافقین و آمریکایی‌ها بود جمهوری اسلامی ایران را از بین ببرند یا حداقل با تحریم‌ها ایران را در فشار اقتصادی بیشتر قرار دهند.

وی با اشاره به اجماع میان همه جناح‌های سیاسی کشور در مقابله با اغتشاشات اخیر اظهار کرد: در اولین قدم یک اجماع خوب سیاسی در کشور فراهم شد و امید آن‌ها ناامید شد. فکر می‌کردند اصلاح‌طلب و اصولگرا به هم حمله می‌کنند و سه قوه هر کدام به یک سو می‌روند. الحمدالله وحدت در همه سطوح میان مسئولین ایجاد شد.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در همین راستا افزود: نکته بعدی این بود که فکر می‌کردند اگر به مردم بگویند نترسید و بانک‌ها را آتش بزنید و خسارت وارد کنید مردم بیشتر به خیابان‌ها می‌آیند اما خود مردمی که اعتراض داشتند به دنبال این هستند که حق و حقوق خود را از راه‌های قانونی دنبال کنند. بنابراین به آن‌ها نپیوستند.

وی با بیان اینکه میان سلطنت طلبان و منافقان اختلاف ایجاد شده است، گفت: عامل بعدی شکست پروژه دشمنان ایجاد اختلاف بین سلطنت طلبان و منافقین بود. از روز دوم به بعد منافقان دیدند که شعار برای سلطنت طلبان به نسبت آن‌ها افزایش یافته. بنابراین سعی کردند ازطریق فضای مجازی و ایجاد خشونت بیشتر راهپیمایی ۹ دی را مورد هدف قرار دهند. این موضوع هم نگرفت و مسئولان امنیتی و اطلاعاتی کشور ما سرکرده‌های آن‌ها را دستگیر کردند که به زودی توضیحات لازم را به مردم می‌دهند و دستگیر شده‌ها را برای توضیح وضعیت به تلویزیون می‌آورند.

در بخش دیگری از این نشست خبری رضایی یادآور شد که اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام در جلسه امروز بر ضرورت استمرار وحدت میان مسئولان تاکید کرده‌اند.

وی ادامه داد: باید به مشکلات مردم به صورت واقعی رسیدگی شود. مردم صف خود را از ضد انقلاب‌ها جدا کرده‌اند. مسئولین هم باید به مشکلات آن‌ها رسیدگی کنند.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در ارتباط با نقش رسانه‌ها در بازتاب حوادث اخیر و خواست مردمی نیز گفت: صداوسیما و سایر رسانه‌ها بازوی پرتوان ملت هستند و باید درصحنه حضور فعال داشته باشند. باید اطلاعات را در اختیار مردم قراردهند. در این جنگ رسانه‌ای باید از همه ابزارها برای ایجاد امنیت ملت ایران استفاده کنیم.

وی افزود: باید به مردم اطلاع رسانی شود که آمریکایی‌ها فکر می‌کنند بعید است جمهوری اسلامی ایران ساقط شود پس هدف نهایی آن‌ها این است که با افزایش کشته‌های ایرانی و ایجاد تحریم‌های جدید ایران را تحت فشار قرار دهند.

رضایی در واکنش به جلسه روز گذشته شورای امنیت سازمان ملل اظهار کرد: دولت محترم باید شکایت بسیار جدی به همراه اسناد و مدارک خسارت‌ها و تخریب‌هایی که علیه ایران انجام شده را علیه آمریکا و کشورهایی که در این امر دخالت کردند به سازمان ملل ارائه کند.

وی خاطر نشان کرد: از این به بعد رفتار ما با آمریکایی‌ها تغییر خواهد کرد. اجازه نمی‌دهیم که آمریکایی‌ها در کشور ما دخالت کنند. ما به آمریکایی‌ها ثابت می‌کنیم که باید به این دخالت‌ها پایان دهند. ۴۰ سال است که جلوی پیشرفت کشور ما را گرفته‌اند و با دشمنانمان از صدام حسین تا سلطنت طلبان و منافقان هم پیمان شدند. اگر پای عقب نکشند، مطمئن باشند که عواقب بعدی منتظر آن‌ها است. آمریکایی‌ها می‌دانند ما این توانایی را داریم که با آن‌ها مقابله کنیم لذا زودتر آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها خسارتهای مردم ما را بپردازند.

در ادامه این نشست خبری رضایی خطاب به مسئولین کشور گفت: اساس انقلاب، دولت و مجلس ما مردم هستند. مدت‌ها است که بین مردم و مسئولین فاصله زیاد می‌شود. این درحالی است که مسئولین کشور را خود مردم انتخاب کرده‌اند. اینکه در اتاق‌های دربسته برای مردم دلسوزی کنند، کافی نیست. باید با مردم، کارشناسان، دانشگاهی‌ها، صنعتی‌ها و کشاورزان صحبت کنند.

وی افزود: قوای سه گانه باید در بین مردم حضور بیشتری داشته باشند. رئیس‌جمهور و رئیس مجلس مسئولانه بودجه را در تلویزیون برای مردم تحلیل کنند و رسانه‌ها از کارشناسان بخواهند در مورد موضوعاتی این چنینی صحبت کنند.

رضایی در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر چگونگی مقابله با آمریکا گفت: وقتی با مسئولان مربوطه به این نتیجه برسیم که کاری برای بازدارندگی دخالت آمریکا باید انجام دهیم، حتما انجام خواهیم داد. روی روش‌هایش باید فکر کنیم. بحث من این است که آمریکایی‌ها دست از دخالت بکشند. نباید به دخالتشان ادامه دهند. در انتخابات گذشته آمریکایی‌ها گفتند که روسیه از طریق فضای مجازی دخالتهایی کرده است و حتی داماد ترامپ را برای این موضوع از کاخ سفید بیرون کردند. حالا آن‌ها ۴۰ سال است که با اسلحه فضای مجازی و پول مقابل مردم ایران ایستاده‌اند. توصیه ما به آن‌ها این است که از این کار دست بکشند.

وی همچنین یادآور شد که مجمع تشخیص مصلحت نظام بر بودجه سا ل۹۷ نظارت جدی خواهد کرد و هر زمان که مغایرتی وجود داشته باشد آن را برای اصلاح به شورای نگهبان اعلام می‌کند.

رضایی در پایان در پاسخ به پرسش خبرنگار دیگری درباره اظهارنظر یکی از فرماندهان سپاه مبنی بر دخالت محمود احمدی‌نژاد در اغتشاشات اخیر کشور اظهار کرد: خود مسئولین امنیتی و اطلاعاتی کشور بعد از اینکه گزارش‌ها را دریافت کردند باید به مردم گزارش دهند. من در این رابطه اطلاعات جدیدی ندارم.

کمپین حقوق بشر در ایران: خانواده و بستگان وحید حیدری، جوان معترض اراکی که دهم دی ماه ۱۳۹۶بازداشت و روز شنبه، ۱۶ دی ماه جنازه اش به خاک سپرده شد در مصاحبه با کمپین حقوق بشر در ایران گفتند که ادعاهای مربوط به اعتیاد و یا همراه داشتن مواد مخدر واقعیت ندارد.

عموی وحید حیدری به کمپین گفت که برادرزاده اش معتاد نبود و خانواده او نمی‌دانند چه اتفاقی افتاده است. آقای حیدری به کمپین گفت: «هنوز نمی دانیم چه اتفاقی افتاده است.چون ما روستا بودیم و وحید در اراک بود. کاسب بود، سر کار خودش بود. معتاد نبود و این چیزهایی که می‌گویند واقعیت ندارد و معلوم نیست چطور شده است.»

وحید حیدری، یکی از بازداشت شدگان اعتراضات شهر اراک است که روز دهم دی ماه در جریان اعتراضات مردم این شهر بازداشت شد. او در بازداشتگاه کلانتری۱۲ رضوی اراک در بازداشت بوده و به گفته خانواده‌اش دستفروش بود و در همان میدانی بازداشت شده که دستفروشی می‌کرد. عموی او به کمپین گفت که جنازه برادرزاده اش را روز شنبه به خاک سپرده اند و او جنازه را ندیده است.

وحید حیدری در قطعه ۳۴ بهشت زهرای شهر اراک به خاک سپرده شده است و تاکنون پزشکی قانونی درباره علت و نحوه مرگ او گزارشی نداده است. محمد نجفی، وکیل دادگستری در شهر اراک در مصاحبه با کمپین گفت که خانواده آقای حیدری به شدت تحت فشارهای امنیتی هستند و مجبور شده اند او را در قبر و مکانی دفن کنند که ماموران امنیتی تعیین کرده‌اند.

آقای نجفی به کمپین گفت: «یکی از فعالان مدنی اراک به من مراجعه کرد که خبری درج شده مبنی بر اینکه شخصی به علت داشتن ده گرم هروئین بازداشت بود و در بازداشتگاه رضوی اراک با لباس های خودش خود را دار زده و خودکشی کرده. ما پیگیری کردیم متوجه شدیم جوانی است به اسم وحید حیدری و اهل یکی از روستاهای اطراف شازند یعنی همین اطراف خود ما است و روز دوم اعتراضات در اراک یعنی دهم دی ماه بازداشت شده است.»

آقای نجفی از ضرب و شتم بازداشت شدگان در اراک در بازداشتگاهها خبر داد و به کمپین گفت: «روز اول اعتراضات در اراک که نهم دی بود درگیری وجود نداشت ولی روز دوم کمی فضا به درگیری و تشنج کشید. وحید حیدری هم همین روز بازاشت شده. ما موارد ضرب و شتم را در بازداشتگاه را در این مدت داریم و من خودم افرادی را دارم که به من مراجعه کرده‌اند که در بازداشتگاه مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌اند. از سوی دیگر ما به روستای زادگاه وحید حیدری رفتیم و بستگان و خانواده و اطرافیان خانواده او ادعای مربوط به اعتیاد یا فروش مواد مخدر و داشتن مواد را تکذیب می‌کنند و خیلی از این مساله ناراحت هستند و می‌گویند که او ۷۰ کیلو وزن اش بوده، جوان سالم و تندرستی بوده که دستفروشی می‌کرد و نه معتاد بود نه موادفروش. خانواده‌اش هم چندین شهید داده‌اند و هم پدرش و هم چند عضو دیگر خانواده و بستگان اش جانباز جنگ ایران و عراق هستند.»

محمد نجفی به کمپین گفت: «من معتقد هستم که این جوان خودکشی نکرده و با پدرش صحبت کرده‌ام خیلی نگران بودند و من اعلام کردم که حاضر هستم رایگان وکالت‌شان را بپذیرم و پی‌گیری کنم. این جوان، معترض بوده، گرفتند و بعد زدند و کشتند و حالا دارند آبرویش را هم می‌برند. خانواده نگران بودند. ملاحظات دارند. به شدت فضا امنیتی است و خانواده هم تحت فشار هستند. به هرحال تصمیم گیرنده خانواده هستند که چه بکنند و ما به عنوان جنبه عمومی مساله پیگیر هستیم.»

علی باقری از فعالان مدنی اراک هم به کمپین گفت: «روستای زادگاه وحید حیدری، روستای تکیه، حوالی شازند است. ما به این روستا رفتیم و با بستگان نزدیک او حرف زدیم همه می‌گویند که او را در بازداشتگاه براثر ضربات باتوم کشته‌اند. پلیس اینجا تکذیب کرده که به واسطه باتوم کشته شده و گفته‌اند به دلیل حمل مواد مخدر دستگیر بازداشت و در بازداشتگاه خودکشی کرده. اما بستگان اش گفتند بسیار آدم شریفی بود و این وصله‌ها به او نمی‌چسبد نه اهل مواد بوده نه مصرف و نه فروش. نه فقط بستگان، بلکه با هرکسی که صحبت کردیم گفتند این انگ کثیفی است و به این جوان و خانواده اش نمی‌چسبد. می‌گفتند اینها به این انقلاب وفادار بودند کلی شهید و جانباز دارند و اهل این مسائل نبودند.»

آقای باقری به کمپین گفت: «همه می گویند او خودکشی نکرده و یکی از اقوام آقای حیدری که جنازه را دیده به من گفت که بالای سر، سمت چپ شکاف عمیق داشت و انتهای آن شکاف هم تورم بود. انگار که با تبر به سر کسی زده باشند. کسی اینجوری خودکشی نمی‌کند. ایشان را کشته‌اند و خانواده را تهدید کرده‌اند که با هیچ رسانه‌ای و کسی گفتگو نکنید. در مراسم ختمش فضای امنیتی شدیدی بود.»

رادیوفرانسه:با گذشت سه روز از افشای خبر بستری شدن محمود هاشمی‌شاهرودی، رئیس پیشین قوه قضائیه و رئیس فعلی مجمع تشخیص مصلحت جمهوری اسلامی، در آلمان یک عضو برجسته حزب سبزهای این کشور رسماً علیه او شکایت کرد و رئیس دیده‌بان حقوق بشر آلمان خواستار جلوگیری از فراری دادن او شد.

بستری شدن هاشمی شاهرودی در کلینیک مغز هانوفر، می‌رود تا به چالشی سخت میان دولت‌های ایران و آلمان منتهی شود.

امروز دوشنبه ٨ ژانویه/ ١٨ دی، پرتیراژترین روزنامه پایتخت آلمان “BZ” ، نوشت که “فولکر بک” سیاستمدار برجسته حزب سبزها شکایتی رسمی علیه شاهرودی تسلیم دادگستری آلمان کرده است؛ وی در این شکایت شاهرودی را به صدور حکم اعدام برای صدها نفر از جمله افراد نابالغ متهم کرده.
“فولکر بک” در عین حال با اشاره به بیانیه دیروز وزارت خارجه آلمان، ضمن ابراز تعجب از این که برلین تاکنون اقدامی علیه شاهرودی نکرده گفته است: «ما اجازه نداریم استراحت‌گاه نقض‌کنندگان حقوق بشر باشیم، بلکه باید آن‌ها را وادار به پاسخگوئی کنیم».

وزارت خارجه آلمان، دیروز در پاسخ، به خبرنگاران گفته بود که شاهرودی از چند هفته پیش به علت بیماری مغزی در کلینیک تخصصی مغز هانوفر بستری است. ریاست این کلینیک را پروفسور مجید سمیعی جراح مغز ٨٠ ساله ایرانی به عهده دارد.

درخواست جلوگیری از فرار شاهرودی
همزمان با طرح شکایت سیاستمدار حزب سبز، “ونسل میشالسکی” رئیس دیده‌بان حقوق بشر آلمان در تماس با روزنامه برلین اعلام کرده که «برپایه قوانین بین‌المللی با وجود اینکه جرایم شاهرودی در خارج از آلمان اتفاق افتاده، امکان محاکمه او در آلمان وجود دارد».
رئیس دیده‌بان حقوق بشر آلمان افزوده است: «مسئولان دادگستری آلمان باید وارد عمل شوند و در صورتی که خطر فرار شاهرودی وجود داشته باشد؛ دست به اقدامات لازم برای جلوگیری از این خطر بزنند».

روزنامه “BZ” در گزارش خود با اشاره به اعتراضات سراسری اخیر در ایران نوشته است: «در زمانی که مردم در ایران می میرند، شاهرودی در آلمان از خدمات درمانی لوکس و درجه اول برخوردار است. این مرد ٦٩ ساله، علاوه بر جرائم دیگر، حکم اعدام کودکان نابالغ را صادر کرده است».

با توجه به گزارش های متعددی که رسانه های آلمانی در سه روز اخیر پیرامون ضرورت برخورد با شاهرودی منتشر کرده اند، احتمال پی‌گیری قضائی او تقویت شده است.

گروه‌های ایرانی و آلمانی مدافع حقوق بشر، در تلاش جمع آوری شکایت‌های شاکیان خصوصی شاهرودی هستند. آن‌ها ابراز امیدواری کرده‌اند که بتوانند به اتکای این شکایت‌ها، با پشتیبانی حقوقدانان آلمانی زمینه را برای دستگیری و محاکمه شاهرودی فراهم کنند.

رادیوفردا: محمود صادقی،‌ نماینده مجلس از تهران، در توئیتی با اعلام اینکه مرگ سینا قنبری، یکی از بازداشت شدگان تظاهرات اخیر در زندان اوین، تایید شده است، نسبت به تکرار وقوع آنچه «کهریزک دوم»‌نامید،‌ هشدار داد.

وی روز دوشنبه ۱۸ دی، نوشت:‌ «در تماسی که با یک مقام مسئول در یکی از مراجع اطلاعاتی داشتم، متأسفانه مرگ یکی از بازداشت شدگان ناآرامی های اخیر در زندان اوین را تأیید کرد؛ به رئیس‌جمهور و مقامات امنیتی و قضایی هشدار می‌دهم از وقوع کهریزک دوم جلوگیری کنید».

پیشتر کمیته پیگیری بازداشت‌های دی ۹۶، روز یکشنبه ۱۷ دی، از درگذشت سینا قنبری در زندان اوین خبر داده بود.

این کمیته روز یکشنبه ۱۷ دی، افزوده بود که سینا قنبری، جوان۲۳ ساله تهرانی، که چندروزی بود در بند قرنطینه زندان اوین در بازداشت به‌سرمی‌برد، «به‌دلایلی نامعلوم جان سپرده است».

کمیته پیگیری بازداشت‌های دی ۹۶ اعلام کرد که منبع این خبر، تعدادی از آزادشدگان بوده‌اند.

در این ارتباط، در همین حال،‌ طیبه سیاوشی، نماینده مجلس از تهران، روز دوشنبه با اعلام فوت سینا قنبری در زندان اوین به خبرگزاری ایلنا گفت که پس از پیگیری از مراجع مربوطه به وی اعلام شده که علت،‌ خودکشی بوده است.

او افزود: «این موضوع را از وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی پیگیری کردم که اعلام شد این فرد جوان ۲۲ ساله دیپلمه‌ای بود که توسط نیروی انتظامی بازداشت و تحویل دستگاه قضایی شده‌ است».

به گفته خانم سیاوشی، طبق اطلاعی که به او داده شده، «این فرد در زندان خودکشی کرده است».

این نماینده مجلس با اعلام اینکه موضوع را به دفتر علی لاریجانی، ‌رئیس مجلس، اطلاع داده است، اضافه کرد: «در چند روز اخیر، در پیگیری‌های متعدد با قوه‌قضائیه، وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی خواستار این بودیم که نظارت کامل و دقیقی بر جوانانی که در این ناآرامی‌ها بازداشت شده‌اند، داشته باشند و اگر این افراد در تخریب اموال نقشی نداشتند، آزاد شوند».

وی به این پرسش ایلنا که آیا نمایندگان تهران درخواستی برای ملاقات با بازداشت شدگان داشته‌اند، پاسخ داد:‌ «روز گذشته (یکشنبه) به اتفاق برخی از نمایندگان مجلس، همچون خانم‌ها سلحشوری و سعیدی و آقای موسوی، جلسه‌ای با افرادی که نماینده دانشجویان بازداشت شده بودند، برگزار کردیم. همچنان پیگیر این موضوعات هستیم اما تاکنون و تا جایی که اطلاع دارم درخواستی برای ملاقات داده نشده است».

همچنین محمود صادقی، نماینده مجلس، پیش از توئیتش در این مورد در گفت و گو با «اعتماد آنلاین» گفته بود: «طبق اطلاعی که از یکی از مراجع اطلاعاتی گرفتم، این فرد توسط نیروی انتظامی بازداشت شده و آنطور که گفتند در زندان اوین اقدام به خودکشی کرده است».

آقای صادقی در این مورد که آیا این شخص در تجمعات حضور داشته است، تاکید کرده بود: «اطلاعی ندارم که در تجمعات حضور داشته یا خیر و افزود: «او دانشجو نبود و دیپلم داشت».

این نماینده مجلس اشاره کرده بود: «موضوع تحت رسیدگی است و طبق قاعده، عوامل احتمالی دیگر هم در حال رسیدگی است». او به این عوامل احتمالی اشاره نکرد.

محمود صادقی با اشاره به اینکه از جزییات این موضوع بی‌اطلاع است، اضافه کرده بود: «قاعدتا باید بررسی کنند. مجلس باید به این موضوع ورود کند و خانواده ها و دانشجویان تماس می‌گیرند. اما مجلس تعطیل است و این موضوع را انفرادی پیگیری می‌کنیم. اما باید ورود به موضوع به صورت رسمی باشد و از طریق مجلس رسیدگی شود».

وی همچنین گفته بود:‌ این پرونده به کمیسیون امنیت و قضایی مربوط می شود.

پیش از این، ناهید خداکرمی، عضو شورای شهر تهران، روز یکشنبه از تکرار حوادثی چون بازداشتگاه کهریزک ابراز نگرانی کرده بود.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، خانم خداکرمی در نطق پیش از دستور خود با اشاره به بازداشت «تعداد زیادی از شهروندان تهرانی از جمله دانشجویان» گفته بود که «مردم با خاطره تلخی که از کهریزک و سرنوشت روح الامینی ها دارند، بسیار نگرانند».

وی اضافه کرده بود: «نگرانند که مبادا یک قاضی دیگر، یک نیروی خودسر دیگر و یا یک هم سلولی اراذل و اوباش اشتباه کند و خدای ناکرده اتفاقی غیر قابل بازگشت حادث شود».

پیشتر علی‌اصغر ناصربخت، معاون فرماندار تهران، روز ۱۲ دی، در پاسخ به پرسشی درباره خودداری از تکرار رخداد کهریزک ۸۸ گفته بود که مقام‌های قوه قضاییه «حتما» در این باره فکر کرده و لوازم و تمهیداتی را «برای جلوگیری از اتفاقات ناخوشایند سال‌های گذشته اندیشیده‌اند». اما او به ماهیت این تمهیدات و شرایط اشاره نکرده بود.

بنا بر گزارش‌های رسمی حکومت ایران، در جریان اعتراض‌ها به نتایج انتخابات سال ۸۸، تعدادی از زندانیان به نام‌های محسن روح‌الامینی، امیر جوادی‌فر، محمد کامرانی و رامین آقازاده قهرمانی در بازداشتگاه کهریزک به دلیل شکنجه کشته شدند.

علاوه بر این، در طول دهه‌های اخیر،‌ شمار دیگری از زندانیان سیاسی – عقیدتی جان خود را در زندان‌های ایران از دست داده‌اند که از آن جمله می‌توان به زهرا کاظمی، امیدرضا میر صیافی، هدی صابر، ستار بهشتی، ‌افشین اسانلو و شاهرخ زمانی اشاره کرد.

ناهید خداکرمی در نطق خود همچنین از نهادهای مسئول درخواست کرده بود که گزارش دهند چه تعداد از معترضان در روزهای گذشته بازداشت شده‌اند.

وی همچنین از رئیس شورای شهر تهران خواسته بود که «با جدیت پیگیر سرنوشت بازداشت‌شدگان حوادث اخیر باشد و به‌نحو احسن، شرایط حضور خانواده‌های بازداشت شدگان را در شورای اسلامی شهر تهران فراهم کنند».

براساس آمار رسمی، در تجمع‌های اعتراضی روزهای گذشته، دست‌کم ۱۸۰۰ تن بازداشت شده‌اند.
توئیتر و خبرگزاری‌های ایلنا و ایسنا و وبسایت اعتمادآنلاین/ب.ک.