اخبار

ایران وایر: سرلشکر پاسدار «محسن رضایی» دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران در توییتر خود شکست توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 را قطعی دانستپشت صحنه یک توییت
فرامرز داور

سرلشکر پاسدار «محسن رضایی»، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران در توییتر خود شکست توافق هسته‌ای ایران و گروه۵+۱ را قطعی دانسته اما نوشته است مسوولیت این شکست فقط متوجه دولت «حسن روحانی» نیست.

محسن رضایی نوشته است: «نباید شکست در برجام را صرفا در کارنامه یک دولت ثبت کرد بلکه می‌باید شکست برجام را، شکست یک اندیشه و تفکر غلط در اداره کشور به حساب آورد.»

برخلاف آن‌چه سرلشکر رضایی می‌گوید، توافق برجام هنوز برقرار است و به جز ایران، پنج کشور بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین به همراه آلمان می‌گویند که به آن پایبند هستند. روزی که این توافق شکست بخورد، به معنای آن است که تحریم‌های «شورای امنیت» سازمان ملل متحد دوباره علیه جمهوری اسلامی ایران برقرار و تحریم‌های اتحادیه اروپا هم از سرگرفته شده‌اند.

جمهوری اسلامی ایران بازگشت تحریم‌های شورای امنیت را خط قرمز خوانده و تهدید کرده است که در صورت بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، از توافق خارج می‌شود و در دکترین اتمی ‌خود بازنگری می‌کند.

اگر تحریم‌های سازمان ملل دوباره از سرگرفته شوند، وضعیت بحران‌زده فعلی اقتصاد ایران با محدودیت‌های بسیار بیشتری مواجه خواهد شد.

یکی از قطع‌نامه‌های شورای امنیت که در صورت شکست برجام دوباره علیه ایران اعمال می‌شود، به اعضای سازمان ملل اجازه می‌دهد برای اجرای تحریم‌ها، از ابزاری که استفاده از زور و اقدام نظامی از آن مستثنی نشده را علیه ایران به کار گیرند.

قاعدتا از خطر چنین قطع‌نامه‌ای سرلشکر دوستاره جمهوری اسلامی درک وسیع‌تری نسبت به سیاستمداران دور از کانون قدرت دارد. رضایی دبیر نهادی در ایران است که «مصلحت» جمهوری اسلامی را تشخیص می‌دهد. با چنین ذهنیتی، دور از انتظار نیست که رای و نظر او، خروج ایران از توافق برجام باشد.

اما یک نکته پرهزینه در فضای سیاسی ایران در توییت سرلشکر رضایی وجود دارد، آن‌جا که گفته است: «شکست برجام را نباید صرفا در کارنامه یک دولت ثبت کرد.»
صرفا چرا به تعبیر او، این شکست، «شکست یک اندیشه و تفکر غلط» است؟

برجام شاید از مهم‌ترین پروژه‌های دوران ۳۰ ساله رهبری آیت‌الله «علی خامنه‌ای» است که تمام جزییات آن‌چه دولت حسن روحانی در مذاکرات آن پیش برد، با تایید او تصویب شده بود. آیت‌الله خامنه‌ای چند هفته پیش از انتخابات ریاست جمهوری که به پیروزی روحانی منجر شد، زمزمه مذاکره علنی با امریکا را پیش گرفت و زمانی که دوره ریاست جمهور حسن روحانی آغاز شد، برای اولین بار جزییات مذاکرات پنهانی نمایندگانش را با امریکایی‌ها در عمان در اختیار رییس‌جمهوری منتخب قرار داد.

«علی اکبر صالحی»، وزیر وقت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفته بود روحانی که نماینده آیت‌الله خامنه‌ای در «شورای عالی امنیت ملی» بود، وقتی در جریان ماه‌ها مذاکرات مخفیانه با دولت «باراک اوباما» با هدایت رهبر جمهوری اسلامی ایران و واسطه‌گری «سلطان قابوس»، پادشاه عمان قرار گرفت، باورش نمی‌شد.

سرلشکر رضایی بخش مهمی از کارنامه آیت‌الله خامنه‌ای را زیر سوال برده و آن را شکست یک اندیشه و تفکرغلط در اداره کشور خوانده است.

رادیوفردا: بر اساس نتایج یک نظرسنجی درباره اعتراضات آبان، رضایت از شرایط کشور در شهر تهران ۱۵ درصد است و ۵۴ درصد از پاسخگویان معتقدند اعتراضات در آينده ادامه خواهد يافت.

عباس عبدی، فعال سیاسی و مدیر سابقه موسسه نظرسنجی آینده، در تلگرام خود بخش‌هایی از نتایج اولین نظرسنجی درباره اعتراضات آبان را که از سوی موسسه نظرسنجی ايسپا انجام شده است، منتشر کرد.

بر اساس این نظرسنجی، رضايت از شرايط كشور در شهر تهران حدود ۱۵ درصد است كه نسبت به سال ۹۶، حدودا نصف شده است.

همچنین ۵۲ درصد از پاسخگویان معتقدند شرایط بدتر خواهد شد، ۱۶ درصد ارزيابي مثبتی از آینده دارند و بقیه گفته‌اند، وضعیت فرقی نخواهد كرد يا اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، ۵۴ درصد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی معتقدند که اعتراضات در آينده تداوم خواهد يافت و ۲۹ درصد مردم معتقدند كه ادامه نخواهد يافت.

۷۴.۸ شرکت‌کنندگان در یک نظرسنجی که بعد از اعتراضات دی‌ ماه ۹۶ برگزار شده بود، گفته بودند از شرایط کشور ناراضی هستند.

همچنین ۴۱ درصد افرادی که در این نظرسنجی از وضعیت موجود کشور ناراضی هستند، گفته‌ بودند تمایل دارند در تجمعات اعتراضی شرکت کنند.

بر اساس نوشته آقای عبدی، حدود ۷۵ درصد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی معترضان آبان ماه را صاحب حق می‌دانند که اين رقم برای جوانان ۸۴ درصد و برای افراد دارای تحصیلات بالا ۸۵ درصد است.

در حالی که ۴۱ درصد از پاسخگویان معتقدند اين اعتراضات مقامات جمهوری اسلامی را مجبور به اصلاح سياست‌ها مي‌كند، ۴۹ درصد مخالف اين گزاره هستند.

آقای عبدی چنین نتیجه گیری کرده که اين ديدگاه «ناشی از استيصال مردم است» و در حالی که «اكثريت قاطع اعتراض را حق مردم می‌دانند ولي اين شيوه را منتبج به نتيجه نمی‌دانند».

مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) که این نظرسنجی را انجام داده روز ۲۷ آذر نشست بررسی منطق اجتماعی اعتراضات آبان را برگزار کرده بود.

شرکت‌کنندگان در این نشست نسبت به نزدیک شدن فاصله زمانی اعتراضات، عبور مردم از مرحله نارضایتی به نفرت و حرکت‌های خشونت‌آمیز در اعتراضات هشدار دادند.

در همین حال به نوشته آقای عبدی، بر اساس نتایج این نظرسنجی، گرانی بنزين عامل اصلی اعتراضات آبان نبود، و تنها شش درصد از مردم در برابر اين پرسش كه از چه چيزی نگران هستند، به گرانی بنزين اشاره كرده‌اند.

۸۵ درصد پاسخگویان در برابر این پرسش نگرانی خود را مسائل كلان اقتصادی، فقدان اشتغال و نيز نااميدی از آينده ذکر كرده‌اند.

مقامات جمهوری اسلامی هنوز گزارشی از شهرهای درگیر در اعتراضات آبان‌ ماه و تعداد افراد کشته و بازداشت شده منتشر نکرده‌اند. این اعتراضات از لحاظ تعداد شهرهای درگیر و حجم درگیری‌ها، گسترده‌ترین اعتراضات در ۴۰ سال گذشته بوده است.

ایران وایر: اسمش «مهری طالبی دارستانی» است و با نام «م. طالبی دارستانی» در صفحات مجازی حضور دارد. او روز گذشته در یک رشته توییت با عنوان «ماهشهر بدون روتوش»، داستانی از اتفاقات این شهر در آبان ۱۳۹۸ نوشته است؛ داستانی که نویسنده ادعا می‌کند به عنوان یک شاهد عینی آن را دیده و تنها به شنیده‌هایش اکتفا نکرده است.
او رشته توییت خود را با این جمله آغاز کرده است: «مطالبی را که می‌نویسم، از شنیده‌هایم نیست بلکه دیده‌هایم است از وقایع تلخ ماهشهر.»

خودش را از کارمندان شاغل در پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر معرفی کرده و نوشته ساکن شهرک «بعثت» است؛ جایی که یکی از درگیری‌های خونین روزهای اعتراضات مردمی به افزایش قیمت بنزین در آن‌جا به وقوع پیوسته است.

در حالی که رسانه‌های مستقل روایت‌های دردناکی را از اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸مردم ماهشهر و سرکوب آن‌ها توسط نظام جمهوری اسلامی با استفاده از تانک، تفنگ و تیربار نقل و تایید کرده‌اند، روایت مهری طالبی دارستانی شبیه همه روایت‌های رسمی نظام در برابر مخالفان است. او معترضان ماهشهر را «اشرار» می‌خواند که راه‌ها را بسته بودند و با نقاب و اسلحه حرف از قتل و غارت و جدایی می‌زدند و نه از گرانی بنزین و نان سفره.

عکس و آن چه در قسمت معرفی پروفایل مهری طالبی دارستانی آمده است، در همان نگاه اول نشان می‌دهند که از کاربران «ارزشی» نظام است. او با چادر و مقنعه پشت میزی نشسته و تصویر پشت سرش، قاب عکسی از دو رهبر جمهوری اسلامی کنار هم است. در قسمت معرفی هم نوشته است: «مخالف هر نوع ایسم، علی‌الخصوص فمنیسم، مدافع ولایت علوی/متاهل/ مادر دو فرزند.عشق فقط عشق علی/رهبر فقط سیدعلی.»

رشته توییت او درباره وقایع ماهشهر هم مورد توجه دیگر کاربران ارزشی قرار گرفته و  توسط آن‌ها ریتوییت شده است.

کاربران ارزشی عنوانی است که برای معرفی افرادی که در جهت تقویت ارزش‌های انقلاب و حاکمیت نظام جمهوری اسلامی در فضای مجازی فعالیت می‌کنند، به کار می‌رود. آن‌ها برای تبلیغ منویات نظام، آموزش‌های ویژه می‌بینند و برای حضور در فضای مجازی تربیت می‌شوند.

اما مهری طالبی دارستانی تنها یک کاربر ارزشی ساده نیست که در پایگاه بسیج محلات  مورد شست‌وشوی مغزی قرار می‌گیرند و برای تبلیغات نگاه رسمی نظام به پدیده‌ها به کار گرفته می‌شوند. او با عنوان «مسوول زنان معاونت فرهنگی سپاه» در رسانه‌های تندرو مثل «فارس»، «کیهان» و «تسنیم» معرفی شده و به عنوان پژوهش‌گر حوزه زنان و مدرس حوزه علمیه در مصاحبه‌ای تلویزیونی حضور یافته است.
این در حالی است که در رشته توییت ماهشهر، خودش را کارمند پتروشیمی و ساکن شهرک بعثت این ‌شهر معرفی کرده است. احتمال این که مسوول زنان معاونت فرهنگی سپاه و استاد حوزه هم‌زمان کارمند پتروشیمی هم باشد، بسیار بعید است اما این همه داستان  خانم دارستانی نیست. قصه وقتی تلخ‌تر می‌شود که متوجه نقش او در یک سناریوی جنجالی و تبلیغاتی دیگر نظام می‌شویم.

احتمالا ویدیوی تبلیغ کودک همسری را که در اوج چانه‌زنی نمایندگان اصلاح‌طلب مجلس شورای اسلامی برای بالا بردن حداقل سن ازدواج منتشر شد، به یاد دارید؛ دختر و پسری که خودشان را «کوثر»(زهرا) ۱۷ ساله و «حسین» ۱۹ ساله معرفی کردند و ادعا داشتند که از سه سال پیش‌تر، یعنی زمانی که کوثر ۱۴ ساله و حسین ۱۶ ساله بوده، تصمیم به ازدواج گرفته‌ و موفق بوده‌اند. آن‌ها کمپینی به نام «ما آدمیم» راه انداختند و از افراد زیر ۱۸ سال که تمایل به ازدواج دارند، درخواست کردند به کمپین آن‌ها بیپوندند.

ویدیو که تبلیغ ازدواج کودکان بود، بارها در صفحات مجازی بازنشر شد. گمانه‌هایی هم مبنی بر ساختگی بودن این کلیپ مطرح بود. منتقدان این کلیپ معتقد بودند نوع بیان و حرکات زوج، زاویه دوربین و کارگردانی نشان می‌دهد که یک تیم حرفه‌ای پشت ساخت این کلیپ حضور داشته‌اند و این کلیپ تنها در راستای مخالفت با بالابردن حداقل سن ازدواج ساخته شده است.
زوج جوان اما ادعا می‌کردند ایده ساخت کلیپ مال خودشان بوده و تنها هدف‌شان این است که بگویند بسیاری از کسانی که زیر ۱۸ سال هستند، دوست دارند و می‌توانند ازدواج کنند.

رسانه‌های مختلف سراغ نقش‌های اصلی این کلیپ جنجالی رفتند. پای حسین و کوثر به تلویزیون ملی هم باز شد و در چند برنامه درباره وجوه مثبت ازدواج در سن کم و ایده‌ای که در ذهن دارند، با آن‌ها مصاحبه کردند.

هم‌زمان این زوج جوان در اینستاگرام صفحه‌ای به نام «‌حوثر» که از حروف اول اسامی‌ آن‌ها گرفته شده است، راه‌ انداختند و داستان ازدواج و عشق‌ خود را در این صفحه تعریف کردند؛ داستان عامیانه جذابی بین یک دختر و پسر مذهبی و به قول خودشان، «ولایی». ولایی صفتی است که به حامیان آیت‌الله «علی خامنه‌ای» اطلاق می‌شود. این طور که در قصه آن‌ها نوشته شده، دختر ساکن تهران بوده و پسر در شمال ایران زندگی می‌کرده است. آن‌ها در گروه تلگرامی آشنا می‌شوند و بعد در مراسم‌های مختلف حامیان نظام مثل راهپیمایی‌ها یا مراسم سال‌روز درگذشت بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، یک‌دیگر را می‌بینند، چفیه و خوراکی‌های مختلف برای هم می‌خرند و عاشق می‌شوند.

بیش از ۴۵ هزار نفر این صفحه را که حالا تبدیل به عکس و استوری‌های روز مرگی‌های کوثر و حسین شده است، دنبال می‌کنند. کوثر در این صفحه بارها مادرش را بهترین راهنما و مشاورش خطاب کرده و در چند استوری، صفحه اینستاگرام او را منشن کرده است؛ صفحه مهری طالبی دارستانی را.

مهری طالبی دارستانی، مسوول زنان معاونت فرهنگی سپاه، مادر نقش اول کلیپ تبلیغ  کودک همسری است؛ کلیپی که به عقیده بسیاری از کاربران فضای مجازی، نمایشی و ساختگی بود. دخترش در داستان عاشقانه‌اش، خودشان را ساکن تهران معرفی کرده بود. مهری طالبی دارستانی اما حالا در نقش کارمند پتروشیمی ماهشهر ظاهر شده است و روایت می‌کند از همه چیزهایی که احتمالا هیچ‌کدام را ندیده است. او یکی از بازیگران جعلی سپاه است، شاید هم یکی از بازی‌گردانان اصلی آن. کسی چه می‌داند!

دویچه‌وله: شش کشور اروپایی‌ در بیانیه‌‌ای خواهان بازگشت ایران به تعهدات برجامی شده‌ و از گام‌های اخیر تهران ابراز نگرانی کرده‌اند. هم‌زمان رویترز از توافق تروئیکای اروپا برای “ساز و کار حل اختلافات” در ژانویه ۲۰۲۰ خبر داد.

خبرگزاری رویترز با استناد به گفته‌ دیپلمات‌های غربی، اعلام کرده که شرکای اروپایی توافق اتمی، ژانویه سال ۲۰۲۰ به مکانیسم حل اختلافات برجام رجوع خواهند کرد. این خبرگزاری روز جمعه ۲۰ دسامبر نوشت، آلمان، فرانسه و بریتانیا توافق کرده‌اند که این روند را شروع کنند اما در عین حال منتظر بمانند تا ببینند پیش از رفتن پرونده به شورای امنیت، گام‌های ایران در راستای بازگشت از تعهدات برجامی‌اش چه خواهد بود.

طبق ساز و کار پیش‌بینی شده در بند ۳۷ برجام که به “مکانیسم بازگشت خودکار” یا “مکانیسم ماشه” موسوم است، چنانچه ایران توافق هسته‌ای را نقض کند، تحریم‌های بین‌المللی که پیش از آن وجود داشتند، با ارجاع پرونده به سازمان ملل، مجددا به جریان خواهند افتاد.

اروپایی‌ها پیش‌تر گفته‌‌ بودند تا زمانی که تعهدات ایران از خط قرمز عبور نکرده باشد، ایران را به رعایت برجام و تنش‌زدایی ترغیب خواهند کرد.

رویترز خبر یاد شده را از قول شش منبع دیپلماتیک منتشر کرده که نام‌شان محفوظ مانده است. پیش‌تر نیز آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام اروپایی نوشته بود که اگر چیزی تغییر نکند نمی‌توان جلوی کلید خوردن مکانیسم ماشه را گرفت.

یک منبع اروپایی قبلا گفته که هدف از فرایند مکانیسم ماشه، حفظ توافق و حل مشکلات است؛ وگرنه اگر اروپا در صدد احیای تحریم‌های سازمان ملل باشد، میخ آخر به تابوت برجام کوبیده می‌شود.

رویترز می‌نویسد یک مقام ارشد ایرانی در واکنش به تصمیم تروئیکای اروپا برای فعال کردن مکانیسم ماشه گفته است: «اگر چنین شود، ایران هم اقدام متناسب را انجام خواهد داد… اگر آنها قصد حفظ توافق اتمی را دارند باید به وعده‌هایشان عمل کنند وگرنه تهران گام‌های بعدی را بر می‌دارد.»

گزارش رویترز در حالی منتشر شده که دو هفته قبل، نشست کمیسیون مشترک کشورهای باقیمانده در توافق هسته‌ای بدون تصمیم‌گیری درباره فعال شدن مکانیسم حل اختلاف خاتمه یافته بود.

بیانیه مشترک خطاب به ایران

هم‌زمان، شش کشور اروپایی در بیانیه مشترکی از گام‌های جدید ایران ابراز نگرانی کرده و خواستار حفظ برجام شدند.

در بیانیه صادره از سوی لهستان، بلژیک، استونی، فرانسه، آلمان و بریتانیا آمده است: «ما از گام‌های نگران کننده‌ای که ایران در ماه‌های اخیر برای کاستن از تعهدات هسته‌ای خود ذیل توافق برداشته نگرانیم… از ایران می‌خواهیم بدون فوت وقت این گام‌ها رابه عقب برگرداند و از اقدام‌های تنش آمیز بیشتر خودداری کند.»

طرح‌های موشکی و آزمایش موشک‌‌های بالستیک از جمله نکاتی است که این بیانیه به آن اشاره کرده است.

ایران تا کنون در چهار مرحله، تعهدات خود در توافق هسته‌ای را کاهش داده است. در نخستین گام که ماه مه ۲۰۱۹ و در اولین سالگرد خروج یک جانبه آمریکا از برجام صورت گرفت، ایران خبر داد که فروش اورانیوم غنی‌شده و آب سنگین را متوقف می‌کند. دو ماه بعد، ایران از مرز تعیین شده ۳/۶۷درصد برای غنی‌سازی اورانیوم فراتر رفت و در سومین گام، تحقیق و توسعه انواع سانتریفوژه را شروع کرد. در آخرین گام، تهران اعلام کرد که تزریق گاز به سانریفوژهای نصب شده در تاسیسات زیرزمینی فردو را شروع می‌کند. قرار بود طبق برجام، این تاسیسات به مرکز تحقیق و توسعه و تولید ایزوتوپ‌های پایدار مبدل شوند.

یک ماه قبل، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به شورای حکام گزارش داد که ایران یکی دیگر از محدودیت‌های مندرج در برجام را زیر پا گذاشته و ذخایر آب سنگین این کشور از ۱۳۰ تن عبور کرده است.

صدای آمریکا: معاون دبیر کل فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران در نشستی برای بررسی فشارها و تهدیدهای امنیتی حکومت جمهوری اسلامی علیه روزنامه نگاران ایرانی خارج از ایران، از افزایش تلاش های این سازمان برای مقابله با این فشارها خبر داد.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران (IFJ) روز سه‌شنبه ۲۶ آذر میزبان یک نشست ویژه با تعدادی از روزنامه‌نگاران ایرانی مشغول به کار در رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران، با هدف تهیه برنامه‌ای برای مقابله با تهدیدات و آزار و اذیت حکومت ایران علیه آن‌ها بود.

جرمی دیر، معاون دبیرکل فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران با اشاره به رفتار حکومت ایران با روزنامه نگاران در این نشست گفت: «این رفتار نشان دهنده نقض حقوق بشر و مجازات جمعی صدها روزنامه‌نگار و خانواده‌های آن‌ها است.»

او با تاکید بر لزوم اعتراض روزنامه نگاران به اقدامات تهدیدآمیز جمهوری اسلامی در حرکتی جمعی اضافه کرد: «جامعه جهانی نمی‌تواند در مقابل چنین سوءاستفاده‌هایی از قدرت ساکت باشد. روزنامه نگاران باید از اعتراض و حرکت جمعی خود برای پایان دادن به این فشارها استفاده کنند.»

آقای دیر اضافه کرد: «ما با ایستادن در کنار همکاران، صدای خود را بلند می‌کنیم و کارزار خود در این زمینه را بیشتر می‌کنیم.»

در این نشست تعدادی از روزنامه‌نگاران رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران که تحت فشار و تهدید نهادهای امنیتی قرار گرفته‌ بودند به بیان تجربه خود پرداختند.

نیروهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی ایران به تازگی تهدید و ارعاب روزنامه‌نگاران ایرانی را که در خارج ایران برای رسانه‌های فارسی زبان بین‌المللی کار می‌کنند، از سر گرفته است.

علاوه بر توقیف اموال و ممنوع‌المعامله شدن برخی از این روزنامه‌نگاران و بستگان نسبی، برخی دیگر تهدید شده بودند که ربوده شده و به زور به ایران باز گردانده می‌شوند.

برخی دیگر گزارش دادند که بستگان بیمار آن‌ها از دسترسی به مراقبت‌های پزشکی به دلیل ممنوع المعامله بودن ناتوان هستند و از لحاظ مالی تحت فشار قرار گرفته‌اند.

شرکت‌کنندگان در این نشست، تهدیدات و آزار و اذیت اعضای خانواده خود را که در ایران زندگی می‌کنند یکی از متداول‌ترین اقدامات حکومت ایران برای مجبور کردن آن‌ها به متوقف کردن حرفه روزنامه نگاری و فعالیت در رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران معرفی کردند.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در این نشست خود را پایبند به حمایت از روزنامه‌نگاران ایرانی و همکاری با نهادهای مرتبط و رسانه‌های همکار برای محافظت از حقوق حرفه ای روزنامه‌نگاران و آزادی گردش اخبار و اطلاعات اعلام کرد.

در هفته‌های گذشته، در پی افزایش تهدیدها علیه روزنامه نگاران خارج از ایران و آزار خانواده های آنها، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران اعلام کرد که آمریکا هدف گرفتن خبرنگاران و خانواده هایشان را از سوی رژیم ایران محکوم می کند.

صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا در توئیتر به نقل از برایان هوک نوشت: «رژیم ایران خبرنگاران بخش فارسی صدای آمریکا، رادیو فردا، بی بی سی را هدف حمله قرار داده است.»

آقای هوک در ادامه افزود که «آمریکا هدف گرفتن خبرنگاران و خانواده هایشان را محکوم می کند و به برداشتن گام‌های قاطع برای حمایت از آزادی بیان و مطبوعات ادامه می دهد.»

پیش از این نیز تد کروز، سناتور جمهوریخواه آمریکا، نسبت به اقدامات جمهوری اسلامی علیه روزنامه نگاران رسانه‌های فارسی خارج از ایران واکنش نشان داد و در توئیتر خود نوشت که «رژیم ایران برای ارعاب و ساکت کردن روزنامه‌نگاران رسانه های فارسی زبان تلاش می‌کند چرا که می‌داند حقیقت، بزرگترین تهدید تداوم حکومت آنها است.»

در هفته های گذشته اعلام شده بود که دولت و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی علیه خبرنگاران مشغول به کار در برخی از رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران بار دیگر محدودیت‌هایی، از جمله ممنوع المعامله کردن، اعمال کرد.

سازمان گزارشگران بدون مرز نیز اعلام کرد که در ۱۱ ماه گذشته ۲۵ مورد آزار خانواده‌های روزنامه‌نگاران ایرانی خارج از کشور گزارش شده است.

این گزارش با واکنش آماندا بنت، رئیس صدای آمریکا همراه شد و خانم بنت برخورد نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی با خبرنگاران رسانه های فارسی زبان خارج از کشور، از جمله صدای آمریکا، و تهدید و ارعاب خانواده های آنها را به شدت محکوم کرد.

وزیر خارجه آمریکا نیز تهدید روزنامه‌نگاران ایرانی مشغول به کار در رسانه‌های خارج از ایران توسط رژیم ایران را محکوم کرد و آن را نمونه‌ای از رفتار شریرانه ایران دانست که پیش از آن پرزیدنت ترامپ درباره آن هشدار داده بود.

ایران وایر: اگرچه سانه‌های خبری در داخل کشور از همان ساعات اولیه گرانی بنزین در آبان ۱۳۹۸، تهدید و مجبور به سکوت و عدم انتشار مطالب انتقادی و پوشش اعتراضات مردمی شدند. اما حالا و چند هفته پس از این اعتراضات، کشته شدن و بازداشت بسیاری از شهروندان، فیلم مستندی روز چهارشنبه ۲۷ آذر ماه از تلویزیون اینترنتی «آوانت» پخش شد که حاوی حرف‌های تند ساکنان «شهرک کوره ماهشهر» از برخورد حکومت با مردم است.

«حامد هادیان»، روزنامه‌نگار و سازنده این مستند شش دقیقه‌ای به نام «حقیقت ماهشهر» است که در برنامه «شهرآرا» از تلویزیون آوانت در غروب ۲۷ آذر ماه پخش شد و واکنش‌هایی را به دنبال داشت؛ از جمله این که هادیان کیست و پخش این فیلم در این شرایط با چه هدفی انجام شده است؟

در اوضاعی که هر خبرنگاری برای اظهارنظر ساده‌اش درباره اعتراضات بازداشت و تهدید می‌شود، هیچ رسانه مستقلی قادر به تهیه گزارش از این جریان نبوده است و هم‌چنان آمار کشته شدگان و افراد بازداشت شده از تریبون‌های رسمی اعلام نمی‌شود، یک مستندساز با تیم‌ خود به شهرک کوره ماهشهر، جایی که براساس گزارش‌ها، بیشترین تلفات را در اعتراضات آبان داده است، رفته‌اند و حرف‌های معترضان را ضبط کرده‌اند؛ فیلمی که پس از پخش آن، بسیاری از کاربران «ارزشی» در توییتر به تحسین آن پرداخته‌اند.

با این حال، این فیلم در ابتدای روایتش از اعتراضات، عامل خرابی‌های شهر را بخشی از مردم معترضی عنوان می‌کند که «مسلح» بوده‌اند.

روایت‌گر روی تصاویری از شهر و خرابی‌های ایجاد شده می‌گوید: «با شروع اعتراضات در آبان ماه، ماهشهر هم به ریخت. به روایت رسمی مسوولان، عده‌ای از معترضان مسلح سه روز جاده اصلی و ترانزیتی منطقه را بستند که نیروهای امنیتی و انتظامی مجبور شدند راه را به زور بازکنند.»

منبع روایت‌گر در این داده اطلاعاتی، «روایت رسمی مسوولان» عنوان شده است.

در ادامه، روایت‌گر می‌گوید: «اما این همه ماجرا نبود و مردم حرف‌های دیگر هم دارند. مردم و بزرگان شهر از تبعیض و فقر می‌گویند. از بی‌تدبیری مسوولان شهر در نحوه واکنش‌شان به اعتراضات بدجوری شاکی هستند. دل‌های زیادی شکسته است.»

در این مستند با هیچ مسوولی از شهر که به گفته روایت‌گر، با بی‌تدبیری باعث گسترده‌تر شدن اعتراضات شده‌اند، مصاحبه‌ای نشده است. هم‌چنین به طور مشخص گفته نمی‌شود که دقیقا منظور از «بی‌تدبیری مسوولان شهر» چیست.

در ادامه این فیلم، چندین شهروند مرد جلوی دوربین حامد هادیان ظاهر می‌شوند و حرف‌هایی می‌زنند که با مانفیفست اولیه مستند چندان هماهنگ نیست.

در واقع، از این‌جا به بعد این فیلم به بلندگوی مردمان خسته دل کوره تبدیل می‌شود؛ صداهایی که حق شنیدن‌شان از هیچ رسانه‌‌ای تاکنون وجود نداشته است.

از این نقطه به بعد، فیلم به دو تکه تبدیل می‌شود؛ فیلمی که مستندسازش تلاش دارد بگوید خرابی‌های شهرک کوره، حاصل اقدام مردم معترض دارای اسلحه بوده است اما مصاحبه‌کنندگانش آن را نقض می‌کنند.

یکی از این شهروندان با نقد حرف‌های مسوولان درباره معترضان می‌گوید: ««آشوب‌گر کجا بوده؟ کجا آشوب‌گر شهر بود؟ کجای شهر را خراب کردند؟ کجای اموال دولت را خراب کردند؟ اگر جایی باشد، شیشه‌ای شکسته باشد، من مسوولیتش را گردن می‌گیرم.»

یکی دیگر می‌گوید: «مگه ما چی هستیم که برایمان تانک بیاورند؟ ما اگه پول داشتیم که اسلحه بخریم، خب می‌رفتیم نان می‌خریدیم.»

دیگری می‌گوید: «مردم فقط منتظر یک جرقه بودند؛ مشکل‌شان بنزین نبود، خسته شده بودند. به این‌جاشون رسیدند.»

شهروند دیگری توضیح می‌دهد: «یک آدم‌هایی آمدند این‌جا، محیط شهر را نمی‌شناسند. وارد کوره‌ها شدند. تن به تن شدند!»

دیگری به اعتراض می‌گوید: «موقع انتخابات که می‌شود، می‌آیند این‌جا فیلم می‌گیرند. خودت بیا این‌جا فیلم بگیر. مردم شهرک می‌شوند شهیدپرور. مردم شهرک می‌شوند آدم‌های خوب. معتمد. همه چی خوب. انتخابات که تمام شد، همه به درد نمی‌خورند. خب چرا؟»

یک شهروند دیگر می‌گوید: «بابا آشوب‌گر چیه؟ داعشی چیه؟ بابا این‌ها نون شب ندارند.»

اما سوال این است که حامد هادیان، سازنده این فیلم که به راحتی توانسته در این روزهای ملتهب با دوربین و تیمی حرفه‌ای به دل مردم برود و با آن‌ها مصاحبه کند، چه کسی است؟

هادیان در توییترش خود را «خبرنگار بدون مرز» و «یکی از مریدان خاص حضرت عباس» معرفی کرده است. عکس اصلی توییتر او نیز در قابی همراه با چند نظامی اسلحه به دست دیده می‌شود. او یکی از نویسندگان اصلی سایت رسمی آیت‌الله «علی خامنه‌ای»، رهبر ایران است؛ خبرنگاری که با حمایت رسمی نهاد قدرت، امکان ساخت مستندی در بحبوحه سانسور رسانه‌‌ها را داشته است تا درحالی که فرصت حرف زدن به مردم را می‌دهد، در نهایت بگوید خرابی اعتراضات و مقصران اصلی آن، بخشی از همین مردمی بودند که تصادفا اسلحه حمل می‌کردند.

این در حالی است که در همین شرایط سانسور و خفقان خبری، خبرنگارانی حتی قادر به هم‌رسانی صدا و نظر خودشان هم نیستند. «محمد مساعد»، روزنامه‌نگار مطرح حوزه اقتصادی فقط به خاطر توییتی در روزهای قطعی اینترنت، مدتی بازداشت شد و «مهدی محمودیان»، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی را فقط به خاطر امضا بیانیه معروف به ۷۷ نفر، زندانی کردند. در این بیانیه، ۷۷ نفر به رفتار خشن حکومت با مردم در اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ اعتراض کرده بودند.

پس از پخش مستند ماهشهر، شهروندی با نام کاربری «میرزا بنویس» در توییتر خود نوشت: «تنها تفاوت اون مستند درباره ماهشهر با سایر روایت‌های حکومتی اینه که سناریو این یکی رو امثال حسینی بای و علی رضوانی ننوشتند. حامد هادیان عریضه نویس سایت خامنه‌ای نوشته که کمی باهوش‌تر است. حداقل انتظارم برآورده شد!»

شهروند دیگری در توییترش نوشته است: «هیچی دیگه، مستند #حامد_هادیان رو دیدم، اومدم بگم اگه چهار روز دیگه خود روحانی و خامنه‌ای هم اومدن قاتلین مردم رو نقد کردند، تعجب نکنید. از هرگونه سیاستی دارند استفاده می‌کنند و انقدر همه چیو چند قطبی کردند که همه گیج بشند، ندونند کی به کیه، چی به چیه !!!»

تلویزیون اینترنتی آوانت با نام کامل «آوا و نمایی‌ تازه» که پخش‌کننده این مستند است، از زمستان ۱۳۹۶ فعالیت خود را شروع و خود را «آوانگارد و پیش‌رو» معرفی ‌کرده است که محتوای چندرسانه‌ای در قالب‌های گزارش، گفت‌وگو و مستند در اختیار مخاطبانش قرار می‌دهد. مستندهای این رسانه از سوی برنامه «آپارات» هم پخش می‌شوند.