اخبار

صدای آمریکا: رسانه‌های ایران از افزایش یافتن طرح‌های «محله‌محور» نهادهای حکومتی ایران در سطح شهرهای مختلف کشور با محوریت نهادهای ایدئولوژیک به ویژه سپاه پاسداران خبر داده‌اند.

خبرگزاری «فارس» وابسته به سپاه پاسداران به نقل از حسین ملانوری، معاون تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه جمهوری اسلامی نوشته است که هم‌اکنون برای آنچه احیای «کارکرد‌های مسجد» نامیده، سپاه پاسداران طرح «محله اسلامی»، سازمان تبلیغات اسلامی طرح «امام محله» و حوزه علمیه طرح «مسجد تراز» را در دستور کار دارند.

به گفته این مقام حکومت ایران در بخش مدیریت مدارس مذهبی شیعی، این طرح‌های محله محور، در «ماهیت و هدف» اختلافی با هم ندارند و حتی «مکمل یکدیگر» هم هستند.

معاون تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه در مورد طرح «مسجد تراز» که از مسجد برای «فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی محله» استفاده می‌شود از حضور ۳۳۰۰ طلبه در سال گذشته و ۷۳۰۰ طلبه تا اینجای سال جاری در این طرح خبر داد.

در سال‌های اخیر بخش‌های مختلف حکومت ایران تلاش کرده است تا طرح‌هایی اجتماعی، انتظامی، فرهنگی، مذهبی و حتی بهداشتی را در قالب «محله محور» و با هدف‌گذاری تغییر مناسبات شکل یافته در شهرهای مختلف کشور پایه‌ریزی و اجرا کند.

این تصمیم‌ها و اقدامات پس از آن صورت گرفت که از دی‌ماه ۹۶ و پس از آبان‌ماه ۹۸ مجموعه اعتراضات گسترده‌ای علیه جمهوری اسلامی در شهرهای گوناگون ایران و در بافت و مناطقی که کمتر سابقه فعالیت‌های اعتراضی داشت، شکل گرفت.

از این رو بود که فرمانده «سپاه تهران بزرگ» در زمستان ۹۶ اعلام کرد: «همه هماهنگی‌های لازم» با «نیروی انتظامی و قوه قضاییه» برای طرح «گشت‌های محله محور بسیج» صورت گرفته و این طرح به زودی در تهران آغاز می‌شود.

اندکی بعد طرح‌های «محله محور» سپاه پاسداران و نهادهای نزدیک به آن، گسترش موضوعی و منطقه‌ای یافتند، به گونه‌ای که از حوزه فرهنگ تا بهداشت را (در شهرهای مختلف ایران) شامل شدند.

رهبر جمهوری اسلامی ششم آذر ۹۸ هم در دیدار با بسیجیان، به آنها توصیه کرده بود که مانند کمیته‌های انقلاب اسلامی در دهه ۶۰، «در همه محله‌های کشور» حضور دائمی داشته باشند.

حال پس از گذشت چند سال، دیگر مجموعه‌های حاکمیت ایران نیز از اجرای طرح‌های محله محور مشابه و «بدون اختلاف محتوایی» همچون محله اسلامی، «امام محله» و «مسجد تراز» خبر می‌دهند.

در همین رابطه، محمود توکلی، جانشین «سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ» یازدهم اردیبهشت‌ماه گفته یود: هسته اولیه ساخت «تمدن نوین اسلامی»، ساخت «محلات اسلامی» است.

علی خامنه‌ای بیست و هفتم آذرماه ۸۷ گفته یود: «تحقق کامل وعده‌ی الهی» یعنی «پیروزی حق بر باطل» و بازسازی «امت قرآن و تمدن نوین اسلامی» که «در راه است.»

بر این اساس، ایجاد طرح‌های شهری – اجتماعی یا محوریت محله‌ها، دارا بودن تم «اسلامی» و اجرا توسط نهادهای حکومتی، از جمله مهم‌ترین ویژگی برنامه‌های رویای ایجاد «تمدن نوین اسلامی» علی خامنه‌ای محسوب می‌شود.

رهبر جمهوری اسلامی بیست و سوم مهرماه ۹۱ نیز مدعی شده بود: «شرط رسیدن به تمدن اسلامیِ نوین در درجه‌ی اول این است که از تقلید غربی پرهیز شود. ما متأسفانه در طول سال‌های متمادی، یک چیزهائی را عادت کرده‌ایم تقلید کنیم.»

از همین رو، احمد وحیدی، وزیر کشور جمهوری اسلامی که سابقه فرماندهی در سپاه را نیز در کارنامه خود دارد، چهاردهم اردیبهشت‌ماه گفته بود: «محله اسلامی» را گاهی از منظر «سیاست اجتماعی» بررسی و سیاست‌های اجتماعی را با توجه به «جغرافیا و مجتمع‌های انسانی» تنظیم می‌کنیم.

این سخنان و برنامه‌ها در شرایطی اعلام و به اجرا درمی‌آید که استیو هانکه، استاد اقتصاد دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا، ابتدای خرداد ماه در گزارش خود از وضعیت «شاخص فلاکت بین کشورهای جهان»، ایران را بین «۲۰ کشور اول فلاکت‌زده» دسته‌بندی کرده بود.

رصدخانه مهاجرت ایران نیز که زیر مجموعه دانشگاه شریف تهران است و با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری فعالیت می‌کند، نیمه فروردین‌ماه در گزارشی با اتکا به آمارهای بین‌المللی، نوشته بود: ایران در رتبه هشتم «بدترین کشورهای جهان برای زندگی» قرار دارد.

بخش فارسی صدای آمریکا چندی پیش در میزگردی با شرکت چند کارشناس به بررسی ابعاد و پیامدهای تورم و فقر پرداخت. احمد علوی، اقتصاددان، در این میزگرد با اشاره به کاهش قدرت خرید خانوارها، گفت: «این اتفاق به منزلت اجتماعی مردم در جامعه طبقاتی ایران لطمه می‌زند.»

رادیوفردا: محمدصادق لواسانی (چپ) در کنار روح‌الله خمینی. اسنادی که در سال‌های اخیر در آمریکا از حالت طبقه‌بندی سری خارج شده و رادیوفردا به آن دست یافته، نشان می‌دهد که روح‌الله خمینی در دوره‌هایی حساس از مبارزه خود با حکومت پهلوی از تبادل پیام و تعاملات مخفیانه با «شیطان بزرگ» در راه رسیدن به قدرت ابایی نداشته است.

محمد بهشتی، ابراهیم یزدی، مهدی بازرگان‌ و جعفر بهبهانی از جمله افرادی بودند که در دوره‌هایی حساس بین او و مقام‌های آمریکایی نقش رابط را بازی کردند. بر اساس یافته‌های رادیوفردا، باید نام محمدصادق لواسانی، دوست دوران طلبگی و «یار دیرین» روح‌الله خمینی، را هم به فهرست این رابطان اضافه کرد.

رادیوفردا در آرشیو ملی آمریکا به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد در پی واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و دستگیرشدن روح‌الله خمینی، مأموران سفارت آمریکا در تهران و محمدصادق لواسانی ملاقات‌هایی داشته‌اند.

محمدصادق لواسانی و روح‌الله خمینی در دوران جوانی، یعنی از ۱۲۹۷ خورشیدی، در مدرسه دارالشفاء حوزه علمیه قم هم‌حجره بودند و رفاقت‌شان حدود ۷۰ سال یعنی تا پایان عمر ادامه داشت به‌گونه‌ای که، به‌گفتهٔ فرزندش، در سال‌های پس از انقلاب هم «حداقل هفته‌اى یک بار بدون هیچ تشریفاتی» به ملاقات خمینی می‌رفت و نهایتاً مهرماه ۱۳۶۹ کمتر از یک سال پس از مرگ خمینی در ۸۹سالگی درگذشت.​

لواسانی از افرادی بود که در دوران حبس خانگی خمینی در تهران نیز به دیدار او می‌رفت و به‌نوشتهٔ احمد خمینی، لواسانی در دوران تبعید روح‌الله خمینی «مسئولیت نمایندگى على‌الاطلاق» او را هم پذیرفت و یکی از نمایندگان جمع‌آوری «وجوه شرعی» و «مسئول شهریه خمینی در قم و تهران و سایر حوزه‌ها» بود.

تماس محمدصادق لواسانی با مقام‌های آمریکایی در شرایطی انجام می‌شد که ایالات متحده برای درک بهتر مقاصد روح‌الله خمینی در پی یافتن دوستان و رابطانی در حلقهٔ نزدیک او بود. به‌طور نمونه، ویلیام میلر، از دیپلمات‌های جوان سفارت آمریکا که چند دهه بعد از هواداران تعامل با جمهوری اسلامی شد، با مهدی حائری یزدی که از بستگان خمینی بود، تماس داشت.

حائری یزدی، که بعد از انقلاب ۱۳۵۷ برای مدت کوتاهی به‌عنوان نمایندهٔ خمینی در واشینگتن منصوب شد، برای ویلیام میلر از روح‌الله خمینی چهرهٔ یک رهبر آزادیخواه را ترسیم و او را از بزرگ‌ترین «متفکران» ایران توصیف می‌کرد که برخلاف تصور عموم مخالفتی با مدرنیته، اصلاحات ارضی و حق رأی زنان ندارد.

اما گزارش دقیق‌تری دربارهٔ خمینی را دوست دیرینش محمدصادق لواسانی در اسفند ۱۳۴۲ (فوریه ۱۹۶۴) به یک مأمور دیگر سفارت به نام ویکتور ولف ارائه کرد.

بنا بر یک سند، لواسانی در پاسخ به این سؤال ولف که روحانیت دقیقاً با چه چیزی مخالف است، می‌گوید: برابری حقوق زنان که نقض آشکار قوانین اسلامی است، همچنین ماهیت مصادره‌ای اصلاحات ارضی، و نفوذ بهائیان و یهودیان در دربار شاه.

روشن‌شدن تماس محمدصادق لواسانی با ویکتور ولف از این نظر اهمیت دارد که این دیپلمات آمریکایی بود که پیام محرمانهٔ منتسب به روح‌الله خمینی به دولت جان اف کندی را به واشینگتن مخابره کرد؛ پیامی که خمینی در آن مدعی شده بود با ایالات متحده خصومتی ندارد و ادامهٔ حضور آمریکا در ایران را برای مقابله با نفوذ بریتانیا و شوروی لازم می‌داند.

بر اساس اسناد سازمان سی‌آی‌ای، خمینی این پیام محرمانه را بعد از چند ماه حبس در زندان قصر و حبس خانگی در قیطریه تهران در نیمه آبان ۱۳۴۲ برای دولت جان اف کندی فرستاده بود. مدارک و شواهد موجود حکایت از آن دارد که آن پیام توسط جعفر بهبهانی، فرزند آیت‌الله محمد بهبهانی، به ویکتور ولف داده شد. آیت‌الله محمد بهبهانی از روحانیون پرنفوذ ایران بود که در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ هم نقش مهمی داشت. اما او یک دهه بعد به صف مخالفان «انقلاب سفید» پیوست؛ اصلاحات اقتصادی – اجتماعی بحث‌برانگیز حکومت پهلوی که محور آن اعطای حق رأی به زنان و اصلاحات ارضی بود.

هرچند مخالفان شاه آن اصلاحات را ناقض قانون اساسی ایران و مغایر اسلام می‌خواندند، اسناد حکایت از آن دارد که جعفر بهبهانی خود توجیهات دینی روحانیونی چون پدرش یا آیت‌الله خمینی در مقابله با اصلاحات را باور نداشته است.

بنا بر یک گزارش دیگر سفارت آمریکا به‌تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۳۴۳ جعفر بهبهانی به ویکتور ولف گفته بود: «بگذارید به شما بگویم که انگیزهٔ روحانیون، به‌ویژه خمینی، چیست؛ نه منافع ملت یا ملاحظات دینی، بلکه منافع شخصی خودشان… روحانیت پیروزی کامل را می‌خواهد و آمادهٔ سازش نیست.»

رادیوفردا: یک سند درزکرده از وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که عامل حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران «ارتباطات و مراودات ایدئولوژیک» با «چچنی‌ها» داشته، نیروی گشت پلیس با مشاهدهٔ تیراندازی صحنه را ترک کرده و روابط دو کشور «به‌سوی وخامت و تشدید اوضاع در حرکت است».

این سند در جریان هک وب‌سایت ریاست‌جمهوری ایران در روز هشتم خرداد به‌دست آمده که گروهی به نام «قیام تا سرنگونی» مسئولیت آن را بر عهده گرفته و برخی از اسناد را نیز در کانال تلگرامی خود منتشر کرده است.

این سند گزارش مبسوطی است که وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با عنوان «مرور آخرین وضعیت روابط بین ایران و آذربایجان و ضرورت بازتنظیم روابط فیمابین» تهیه و روز ۳۰ اردیبهشت امسال برای دفتر ریاست‌جمهوری فرستاده است.

«سازمان اطلاعات، امنیت خارجی و نهضت‌ها» در وزارت اطلاعات این گزارش را با طبقه‌بندی «خیلی محرمانه» تهیه کرده، که سه روز بعد با همین طبقه‌بندی برای حسین امیرعبدالهیان، وزیر خارجه، و محمد احمدیان، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، نیز ارسال شده است.

نکات تازه گزارش وزارت اطلاعات

این گزارش که حاوی اطلاعاتی کلی در مورد چگونگی حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران است، نکات تازه‌ای در مورد هویت و سابقه مهاجم، «ارتباطات و مراودات ایدئولوژیک» او با «چچنی‌ها»، جزئیات بازجویی از وی و برادر و خواهرش در ارومیه و همچنین فرار گشت پلیس از صحنه با مشاهده تیراندازی به‌دست می‌دهد که تاکنون در جایی منتشر نشده‌ است.

رسانه‌های ایران هفتم بهمن ۱۴۰۱ خبر دادند که یک مهاجم با سلاح کلاشنیکف به سفارت جمهوری آذربایجان یورش برد و پس از نفوذ به داخل ساختمان آن، «مأمور حفاظت» سفارت را کشت و دو نفر دیگر را زخمی کرد.

وزارت اطلاعات در گزارش خود، از فرد کشته‌شده به عنوان «دیپلمات سفارت آذربایجان» نام برده و افراد زخمی‌شده را «دو نگهبان» سفارت معرفی کرده است. این اطلاعات از آن رو حائز اهمیت است که در این گزارش از فرد جان‌باخته رسماً به عنوان «دیپلمات» نام برده شده، درحالی‌که گزارش‌های رسانه‌های وابسته به حکومت از او فقط به عنوان «مأمور حفاظت» یاد می‌کردند.

این وزارتخانه اذعان کرده که «نیروی انتظامی با حدود ۲۰ دقیقه تأخیر در صحنه حاضر شد» و «علاوه بر این، گشت پلیس با مشاهده تیراندازی توسط مهاجم، صحنه را ترک کرده است».

در گزارش وزارت اطلاعات آمده که مهاجم، «دانشجوی رشته کارشناسی حقوق (ناتمام)» در باکو بوده که «بعد از دو سال رها کرده و به ایران آمده است». شغل حسین‌زاده هم، «آزاد (کشاورزی و دامداری، قاچاق ارز)» اعلام شده است.

بر اساس گزارش یادشده، مهاجم «فرصت کافی» در اختیار داشته تا کامل اقدام به تیراندازی کند و «پس از اتمام گلوله‌ها» روی خودروی دیپلماتیک روبه‌روی سفارت بنزین می‌ریزد و آن را به آتش می‌کشد که در این حین لباس خودش نیز آتش می‌گیرد ولی «با کمک آتش‌نشانی» آتش مهار می‌شود.

وزارت اطلاعات در جای‌جای این گزارش از مهاجم به عنوان «ضارب» نام برده که به گفته آن، «با رؤیت خودروهای آتش‌نشانی، اسلحه را کنار گذاشته و عملاً خود را تسلیم کرده است»؛ و بعد نتیجه‌گیری می‌کند که او «به هیچ عنوان قصد فرار یا درگیری با نیروهای پلیس را نداشته و تنها قصد وارد آوردن خسارت و انتقام از آذربایجانی‌ها را داشته است».

عامل حمله به سفارت جمهوری آذربایجان، «یاسین حسین‌زاده فرزند ابراهیم متولد دوم فروردین ۱۳۴۸، اهل مرند و ساکن ارومیه» معرفی ‌شده که «طی ۲۰ سال اخیر سفر رسمی به کشور آذربایجان نداشته و حوالی سال ۱۳۸۰ آخرین سفرش از باکو به ایران انجام شده است».

در این گزارش آمده که مهاجم، «دانشجوی رشته کارشناسی حقوق (ناتمام)» در باکو بوده که «بعد از دو سال رها کرده و به ایران آمده است». او در سال ۱۳۷۸ با همسرش «گلناز علی‌یوا» که «کارمند اداره مخابرات باکو» بوده آشنا شده و ازدواج می‌کند. شغل حسین‌زاده هم در گزارش وزارت اطلاعات، «آزاد (کشاورزی و دامداری، قاچاق ارز)» اعلام شده است.

«ارتباطات و مراودات ایدئولوژیک» مهاجم با «چچنی‌ها»

یک نکته برجسته در گزارش وزارت اطلاعات تأکید بر «ارتباطات و مراودات ایدئولوژیک» مهاجم با «چچنی‌ها» در زمان حضور او در آذربایجان است که باعث شده بود سرویس اطلاعاتی این کشور او را «شناسایی و طی چندین مرحله، احضار و برخورد و تخلیه اطلاعاتی» کند «و با پیگیری‌های سرویس حریف، ممنوع‌المعامله شده است».

به نظر می‌رسد تأکید مقام‌های جمهوری آذربایجان بر «تروریستی» بودن این حمله، با استناد به تخلیه اطلاعاتی یاسین حسین‌زاده باشد که متهم بوده با نیروهای افراطی چچنی ارتباط داشته است.

از سوی دیگر، آن‌طور که از گزارش وزارت اطلاعات برمی‌آید، همسر مهاجم «دارای بستگانی در مراکز حساس» جمهوری آذربایجان است؛ «بنابر اظهار متهم، برادر شوهرخاله همسرش عضو سرویس اطلاعاتی حریف است و دو برادر همسرش سرباز حوزه امنیتی بوده‌اند».

این وزارتخانه می‌گوید که این اطلاعات را در جریان بازجویی از مهاجم به‌دست آورده است.

بر اساس گزارش یادشده، فرد مهاجم ۲۲ سال پیش «حدود هفت مرتبه از سوی افسران آذری در هتل مورد ملاقات قرار گرفته و مأموریت‌هایی در خصوص دانشجویان، مزدوجین و… به وی داده شده است».

یک نکته برجسته در گزارش وزارت اطلاعات تأکید بر «ارتباطات و مراودات ایدئولوژیک» مهاجم با «چچنی‌ها» در زمان حضور او در آذربایجان است که باعث شده بود سرویس اطلاعاتی این کشور او را «شناسایی و طی چندین مرحله، احضار و برخورد و تخلیه اطلاعاتی» کند «و با پیگیری‌های سرویس حریف، ممنوع‌المعامله شده است».

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در عین حال خاطرنشان کرده که مهاجم «در ۲۰ سال گذشته ارتباط مستقیمی با سرویس [اطلاعاتی جمهوری آذربایجان] نداشته» و در ادامه مدعی می‌شود که «در تلفن همراه ضارب، صوت‌هایی از برادر خانمش وجود دارد که به وی القا می‌کند همسرش در سفارت آذربایجان در تهران حضور دارد».

این گزارش، خانواده همسر مهاجم را متهم می‌کند که «نقش بسزایی در تحریک او داشته‌اند. لذا دلیل انتخاب سفارت برای حمله و بازپس‌گیری همسرش، القای خانواده همسرش در باکو (در کنار فیلم مراجعت ایشان به سفارت) بوده است».

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در گزارش خود مدعی شده که مهاجم با انگیزه شخصی دست به این حمله زده است؛ این در حالی است که مقامات جمهوری آذربایجان همواره بر تروریستی بودن این حمله تأکید کرده‌اند.

بازجویی از مهاجم و اعضای خانواده او

وزارت اطلاعات در گزارش خود به دفتر ریاست‌جمهوری اسلامی برای تأکید روی «انگیزه شخصی» مهاجم، شرحی از بازجویی‌ها از او، برادر و خواهرش در ارومیه را هم بازگو کرده است.

برادر مهاجم در این بازجویی که روز هفتم بهمن- دو روز پس از حمله- صورت گرفته است، یاسین را «دارای مشکلات روحی- روانی زیادی» معرفی کرده است. وزارت اطلاعات بار دیگر «انگیزه ضارب» را «شخصی و انتقام‌گیرانه ناشی از توهم نگهداری همسرش در سفارت آذربایجان یا همراهی و مساعدت سفارت در انتقال همسرش به آذربایجان» عنوان می‌کند.

برادر مهاجم در «بازجویی‌ها» گفته که یاسین «بیش از ۲۰ سال» است که «مشکلات خانوادگی» دارد و «گذرنامه همسرش را گرفته و اجازه هیچ‌گونه سفری به آذربایجان (حتی در زمان فوت پدر و مادر این خانم) را نداده است».

او افزوده که «اوایل سال ۱۴۰۱ برادر و عموی گلناز علی‌یوا به ایران آمده و او را به آذربایجان بردند» ولی مهاجم «تصور می‌کرده که همسرش در طبقه دوم سفارت آذربایجان در تهران نگهداری می‌شده و لذا هشت مرتبه برای بررسی این موضوع به تهران (سفارت مذکور) تردد داشته است».

در این گزارش تأکید شده که گلناز علی‌یوا «اقدام به ارسال عکس خود از باکو کرده بود که به رؤیت ضارب رسیده بوده ولی باور نمی‌کرده و خیال‌بافی و توهمات جدی مبنی بر حضور همسرش در سفارت مذکور داشته است».

در مورد این‌که خانم علی‌یوا چطور توانسته است بدون گذرنامه و مدارک از ایران خارج شود، وزارت اطلاعات در گزارش خود به یک گفت‌وگو بین حکمت حاجی‌اف، معاون وزیر خارجه آذربایجان، با سفیر ایران در باکو استناد کرده که در این مکالمه، نقش سفارت آذربایجان در خروج «همسر ضارب» از کشور را «پذیرفته» و «برگه تردد برای مشارالیها در سفارت آن کشور در تهران صادر شده و به روش قانونی از ایران خارج شده است».

اما این وزارتخانه می‌گوید که «در بررسی‌های انجام‌شده تاکنون هیچ سابقه‌ای از خروج رسمی و قانونی با مشخصات واقعی مشارالیها به دست نیامده است».

آینده روابط ایران و جمهوری آذربایجان

به‌دنبال حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران، مقامات باکو بلافاصله دیپلمات‌ها و خانواده‌های آن‌ها را از ایران خارج و جنگ لفظی شدیدی با مقامات جمهوری اسلامی آغاز کردند.

آن‌گونه که وزارت اطلاعات در گزارش «خیلی محرمانه» خود آورده است، «نه تنها روزنه‌های امید برای بهبود روابط» بین دو کشور از بین رفته، بلکه «سمت‌وسوی روابط آتی دو طرف به سوی وخامت و تشدید اوضاع در حرکت است».

نشانه‌های وخامت اوضاع در این گزارش نیز «ادامه اعمال سیاست سختگیرانه و محدودساز جمهوری آذربایجان بر نمایندگی‌های سیاسی و اخراج چهار دیپلمات جمهوری اسلامی»، «اخراج تعداد زیادی از معلمین مدرسه ایرانی فعال در باکو به بهانه عدم تمدید اقامت» و «تلاش دولت آذربایجان برای تأثیرگذاری در رفتارهای تجزیه‌طلبانه و قوم‌گرایانه» عنوان شده است.

درحالی‌که جمهوری اسلامی ایران همواره مدعی بوده که در امور داخلی دیگر کشورها دخالت نمی‌کند و به‌دنبال «تحریک‌آفرینی» نیست، ولی وزارت اطلاعات در گزارش خود دقیقاً دنبال‌کردن همین سیاست را توصیه می‌کند.

این وزارتخانه در پیشنهاد خود گفته که جمهوری اسلامی در عرصه رسانه‌ای باید محورهای زیر را دنبال کند:

• «تلاش در جهت جداسازی جامعه آذربایجان از دولت این کشور»،
• «تلاش در جهت حساس کردن دولت روسیه نسبت به تحرکات آذربایجان و تبدیل شدن این کشور به منطقه‌ای برای حضور ناتو در جنوب روسیه و تبدیل آذربایجان به اوکراین دوم»،
• «منتسب کردن اتخاذ سیاست‌های واگرایانه الهام [علی‌یف] از ایران به تأثیرپذیری از مشاورین صهیونیستی».

تبلیغات رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته در ارتباط با جمهوری آذربایجان نشان می‌دهد که آن‌ها این پیشنهادها را به‌طور کامل در دستور کار گذاشته و همواره باکو را به تأثیرپذیری از اسرائیل متهم کرده، با این‌ ادعا که جمهوری آذربایجان به پایگاهی برای اسرائیل تبدیل شده است.

دویچه‌وله: وبسایت آکسیوس روز سه‌شنبه ۹ خردادماه از قول پنج مقام آمریکایی، اسرائیلی و اروپایی گزارش داد که برت مک‌ گورک، مشاور ارشد رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، اوایل ماه جاری برای گفت‌وگو با مقامات عمانی به منظور تماس دیپلماتیک احتمالی با ایران، بی‌سر و صدا صدا به مسقط، پایتخت عمان سفر کرد.

بر پایه این گزارش، این تماس احتمالی عمان با مقامات جمهوری اسلامی مشخصا در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران بوده است.

چهار مقام اسرائیلی و آمریکایی به آکسیوس خبر دادند که که مک گورک پس از این که به همراه جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا به عربستان سفر کرد راهی اسرائیل شد و روز ۸ ماه مه نیز به مسقط سفر کرد.

این سفر از سوی مقامات عمان و آمریکا رسانه‌ای نشد و هدف از انجام آن، فشارهای دیپلماتیک جدید بر ایران بر سر برنامه هسته‌ای این کشور با میانجیگری عمان بوده است.

در همین خصوص، یک مقام ارشد اسرائیلی نیز از توافق برای انجام مذاکرات دیپلماتیک از طریق یک کشور ثالث خبر داد و گفت: «مذاکرات نزدیک بین ایران و آمریکا از طریق عمان انجام می‌شود.»

سه مقام ارشد اسرائیل نیز تایید کرده‌اند که کاخ سفید از طریق عمان در حال بررسی است که آیا جمهوری اسلامی آماده برداشتن گام‌هایی در زمینه حل مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای و اوضاع منطقه است یا خیر و این که ایران در ازای این گام‌های احتمالی، چه می‌خواهد.

یک دیپلمات ارشد اروپایی نیز با تایید میانجیگری عمان بین تهران و واشنگتن می‌گوید آمریکا در حال همکاری با عمان در مورد موضوع ایران است.

سه مقام اسرائیلی اما گفته‌اند که تل‌آویو نگران است فشار احتمالی آمریکا بر ایران به‌خاطر توافق هسته‌ای با این کشور کاهش یابد.

عمان در هفته‌های گذشته تحرکات دیپلماتیک گسترده‌ای در رابطه با ایران انجام داده است. هیثم بن طارق آل سعید، سلطان عمان به تازگی در سفر به ایران با رهبر و رئیس جمهوری اسلامی این کشور دیدار کرد.

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای از برقراری روابط مجدد با مصر استقبال کرد

سلطان عمان روز دوشنبه ۲۹ مه (۸ خرداد) گفت که در جریان دیدار با علی خامنه‌ای،‌ رهبر جمهوری اسلامی در مورد عرصه‌های مختلف همکاری، گفت‌وگو و تبادل نظر شده است.

چندی پیش پایگاه خبری آمریکایی “نشنال” به نقل از مقامات مصری گزارش داده بود که ایران و مصر در چند ماه آینده تبادل سفیر می‌کنند. این منابع رسمی گفته بودند که موضوع احیای روابط میان قاهره و تهران در سفر سلطان عمان به مصر مطرح شده و احتمالا تا پایان سال جاری میلادی دیداری میان ابراهیم رئیسی و عبدالفتاح سیسی صورت خواهد گرفت.