اخبار

رادیوفردا: جمعی از اعضای مجلس نمایندگان آمریکا با ارسال نامه‌ای به وزیر خارجه این کشور نگرانی «عمیق» و اعتراض خود را نسبت به لغو تحریم‌های علیه سه مقام سابق ایران و دو شرکت اعلام کردند.

بر اساس نامه‌ای که متن آن در وبسایت کلودیا تِنی از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه آمریکا منتشر شده، این نمایندگان اقدام دولت برای لغو برخی تحریم‌ها علیه مقامات ایرانی و شرکت‌ها را «تلاش برای جلب رضایت جمهوری اسلامی» خوانده و خواستار شفافیت دولت جو بایدن در مذاکرات هسته‌ای شده‌اند.

این نمایندگان می‌گویند اقدام خزانه‌داری در لغو این تحریم‌ها نافی تعهدات آقای بایدن است که گفته بود هیچ اقدام یکجانبه‌ای برای کاهش تحریم‌های ایران انجام نخواهد داد.

آمریکا ۲۱ خرداد ماه احمد قلعه‌ بانی، مدیر عامل سابق شرکت ملی نفت ایران و دو مدیر ارشد نفتی ایران به همراه شرکت کشتی‌رانی سی چارمینگ‎ هنگ‌کنگ و شرکت آوکسیینگ چین را از لیست تحریم‌ها خارج کرد.

پیش از این دولت آمریکا گفته بود تنها زمانی تحریم‌ها علیه ایران را لغو خواهد کرد که ایران به تعهدات هسته‌ای باز گردد، اما خزانه‌داری آمریکا در توضیح لغو تحریم‌ها علیه این افراد و شرکت‌ها اعلام کرد «ایالات متحده در صورت تایید تغییر رفتار افراد و شرکت‌ها، آنها را از لیست تحریم خارج می‌کند».

۱۱ قانونگذار آمریکایی با اعتراض به اینکه دولت در رفع تحریم‌ها علیه مقامات ایران کنگره را در جریان قرار نداده، می‌گویند تاریخ به وضوح نشان می‌دهد که مقابل رژیم «بی‌رحمی» مانند ایران تنها با «قدرت و شفافیت اخلاقی» می‌توان ایستاد.

این نمایندگان جمهوری اسلامی را «رژیم تروریستی ملایان» نامیده و گفته‌اند در حالی که ایران حمایت از تروریسم در منطقه را ادامه داده و برنامه هسته‌ای خود را گسترش می‌دهد و تحریم‌های آمریکا را نقض می‌کند، چرا واشینگتن اقدام به لغو تحریم‌های ایران کرده است.

بی‌بی‌سی: یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، در مصاحبه‌ای بی‌سابقه با شبکه ۱۲ اسرائیل ابعاد تازه‌ای از عملیات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل در قبال ایران را فاش کرده و از جمله به محسن فخری‌زاده و سرقت اسناد هسته‌ای پرداخته است.

بنا بر این مصاحبه ۲۰ نفر از عوامل موساد در عملیات سرقت اسناد هسته‌ای در تهران حضور داشتند.

آقای کوهن حاضر نشد صراحتا مسئولیت خرابکاری در تاسیسات نطنز را بپذیرد اما گفت: “ما به ایران روشن می‌گوییم: نمی‌گذاریم به تسلیحات هسته‌ای دست یابید. کجای این حرف را نمی‌فهمید؟”

برخی از دست‌اندرکاران برنامه هسته‌ای ایران و همچنین شماری از تاسیسات مرتبط در سال‌های اخیر هدف سوءقصد و خرابکاری‌هایی بوده‌اند که عمدتا به اسرائیل نسبت داده می‌شود.

روایتی تازه از ترور محسن فخری زاده با ‘تیربار یک تنی موساد’
گروه ‘یوزپلنگان وطن’ و اعلام مسئولیت انفجار نطنز
تورقوز‌آباد کجاست؟
‘ترور’ دانشمندان هسته‌ای؛ آمران و عاملان کیستند؟

فخری‌زاده چه اهمیتی برای موساد داشت؟

‘ترور فخری زاده کار موساد بود’

محسن فخری‌زاده، رئیس سابقه سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع ایران در آذر ۱۳۹۹/نوامبر ۲۰۲۰ در جاده فیروزکوه به ضرب گلوله کشته شد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی او را مدیر برنامه “آماد” ایران معرفی کرده بود که بر فعالیت‌های هسته‌ای با قابلیت نظامی تمرکز داشت.

یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، به شبکه ۱۲ اسرائیل گفته: “او سال‌ها هدف عملیات گردآوری اطلاعات بود”.

آقای کوهن گفت موساد سال‌ها آقای فخری‌زاده را از نزدیک زیر نظر داشت و از جمله به طور فیزیکی به او نزدیک بود.

رئیس سابق موساد در پاسخ به سوالی از موضعش درباره کشتن دشمنان پرنفوذ اسرائیل گفت: “اگر کسی قدرتی دارد که خطری متوجه شهروندان اسرائیل می‌کند، وجود آن شخص باید خاتمه یابد.”

او در عین حال گفت اگر یک هدف بالقوه حاضر به تغییر مسیرش شود، اسرائیل به او کمک خواهد کرد. او گفت برخی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از هشدارهای اسرائیل، از جمله به طور غیرمستقیم، کارشان را ترک کرده‌اند.

خبرنگار اسرائیلی از آقای کوهن پرسید اگر چنین افرادی حاضر به توقف کارشان نشوند چه؟ او پاسخ داد: “به دیدار دوستانشان خواهند رفت”.

ایلان دایان، خبرنگار اسرائیلی درباره سوءقصد به جان محسن فخری‌زاده گفت هرچند “یوسی کوهن نمی‌تواند مسئولیت این کار را بپذیرد، اما امضای شخص او را می‌توان پای جزء جزء عملیات دید.”

سرقت اسناد تورقوزآباد چه طور انجام شد؟

بنیامین نتانیاهو در حال ارائه اسناد هسته‌ای سرقت شده از ایران در سال ۲۰۱۸

یوسی کوهن در بخش دیگری از مصاحبه‌اش به سرقت اسناد هسته‌ای از انباری در تورقوزآباد، در جنوب تهران پرداخته است.

او فاش کرده که ۲۰ مامور موساد، که هیچ کدام اسرائیلی نبودند، در این عملیات حضور داشتند.

آقای کوهن گفته پس از شناسایی این انبار به عنوان محلی که اسرار هسته‌ای ایران در آن نگهداری می‌شود، دو سال برای دستیابی به اسناد برنامه‌ریزی شد.

رئیس سابق موساد گفت آنها برای تمرین یک نسخه بدل از محل نگهداری اسناد ساختند.

به گفته او عوامل موساد برای سرقت اسناد تنها هفت ساعت وقت داشتند و پس از آن نگهبانان و خودروها می‌رسیدند و آن موقع “نمی‌شود از روی نرده بپرید یا از وسط دیوار بگذرید”.

یوسی کوهن گفت در شب عملیات “مشکل به خصوصی” پیش آمد، با این وجود تصمیم بر این شد که برنامه مطابق نقشه قبلی پیش برود.

تیم موساد آژیرها را از کار انداخت و در انبار را باز کرد و ۳۲ گاو صندوق را باز کرد. یوسی کوهن گفت باز کردن هر یک از گاوصندوق‌ها “چند دقیقه‌ای طول می‌کشید”.

آقای کوهن گفت تصاویر اسناد فارسی و دیگر چیزهایی که در گاوصندوق بود به طور زنده به مرکز فرماندهی در تل‌آویو مخابره می‌شد.

او گفت: “فهمیدیم به چیزی که می‌خواستیم دست پیدا کردیم و بر برنامه هسته‌ای نظامی ایران تسلط داریم. برای همه ما هیجان فراوانی داشت.”

خبرنگار اسرائیلی گفت پس از سرقت اسناد چندین کامیون برای فریب مقام‌های اطلاعاتی ایران در اطراف تهران حرکت داده شد تا آنها نتوانند کامیون حامل اسناد را شناسایی کنند. یوسی کوهن این حرف را تکذیب نکرد.

او گفت صبح روز بعد مقام‌های ایرانی متوجه خالی شدن انبار اسناد شدند و همه راه‌های خروجی کشور را بستند.

بعدتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در یک نشست خبری این اسناد را ارائه کرد تا با نشان دادن تحقیقات ایران درباره تسلیحات هسته‌ای بگوید “ایران دروغ گفته بود”.

مقام‌های ایرانی نخست نگهداری اسناد هسته‌ای در تورقوزآباد و به سرقت رفتن آن را تکذیب می‌کردند اما به تازگی محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران، اذعان کرد: “اسناد به کلی سری هسته‌ای ما سرقت شده است”.

یوسی کوهن گفته است که همه عوامل موساد سالم هستند، هرچند اسرائیل ناچار شده چند نفر از آنان را از ایران خارج کند.

رادیوفردا: محمود احمدی‌نژاد، عضو مجمع تشخیص مصلحت، با انتقاد از رویکرد سازمان‌های اطلاعاتی ایران، این نهادها را متهم به قصور و انحراف در وظایف نظارتی خود کرده و گفته است در این شرایط برخی سقف سازمان فضایی ایران را «سوراخ» کرده و «اسناد کشور» را برده‌اند.

او در گفت‌وگویی که برنامه اینترنتی تقاطع داشته، اشاره نکرده است که کدام گروه یا کشور این کار را انجام داده ولی در کنار این موضوع به انفجار در نطنز و بردن «اسناد قطعی» از تورقوزآباد اشاره کرده است که در این مورد پای دولت اسرائيل در میان بود.

تاکنون در رسانه‌های ایران گزارشی درباره بردن اسناد از سازمان فضایی ایران منتشر نشده است و آقای احمدی‌نژاد نیز به تاریخ وقوع این رویداد اشاره نکرده است.

سازمان فضایی ایران که زیر نظر وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اداره می‌شود، در زمینه توسعه فناوری فضایی و « استفاده صلح آمیز از از فضا» فعالیت دارد.

محمود احمدی‌نژاد در این گفت‌وگو همچنین خبر داده است که در جریان انفجار نطنز «۱۰ میلیارد دلار خسارت» وارد شده است.

به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، در انفجاری که بامداد روز ۲۲ فروردین در تاسیسات نطنز در نتیجه «خرابکاری اسرائیل» رخ داد، آتش سوزی وسیعی درگرفته که برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران را «دستکم تا ۹ ماه به تعویق انداخته است».

مسئولان سازمان انرژی اتمی ایران تاکنون میزان دقیق خسارت وارد شده را اعلام نکرده‌اند ولی روز ۲۳ فروردین امسال، علیرضا زاکانی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس ایران، با انتقاد شدید از دستگاه‌های امنیتی ایران افشا کرد که در جریان حادثه نطنز «بخش عمده امکانات غنی‌سازی کشور» از دست رفت.

موضوع اسناد تورقوزآباد نیز به نشست خبری اردیبهشت سال ۹۷ باز می‌گردد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرد ماموران این کشور انبوهی از اسناد هسته‌ای ایران را از کشور خارج کرده‌اند.

او گفته بود که این اسناد در یک قالیشویی در تورقوزآباد در حومه تهران مخفی شده بود و این اسناد شامل «۵۵ هزار صفحه و ۵۵ هزار فایل دیجیتال در قالب ۱۸۳ سی‌دی» درباره برنامه و فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی است.

محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، روز ۲۵ فروردین امسال برای نخستین‌بار سرقت اسناد هسته‌ای توسط اسرائیل را تایید کرد و گفت که کشور دچار «آلودگی امنیتی» شده است.

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.

بی‌بی‌سی: وزیر خارجه آمریکا که برای شرکت در اجلاس گروه ۷ در لندن به سر می برد گفته است که هنوز راه درازی باقی است تا معلوم شود گفت و گوهای جاری در وین برای احیای توافق هسته ای ایران و قدرت ها به نتیجه خواهد رسید یا نه.

آنتونی بلینکن به روزنامه فایننشال تایمز گفت: “فکر می کنم که شاهد پیشرفت هایی بوده ایم، حداقل ثابت شده که آمریکا در تلاش برای بازگشت متقابل به اجرای تعهدات براساس برجام چقدر جدی است.”

او افزود: “هنوز راه درازی در پیش است اما اگر قرار باشد به جایی برسیم، و به خصوص، هنوز باید ببینیم که آیا ایران مایل و قادر به اتخاذ تصمیم های لازم برای بازگشت بر توافق هست یا نه.”

دور سوم مذاکرات برای بازگشت آمریکا به توافق هسته ای ایران و قدرت ها، برجام، روز شنبه در شهر وین اتریش به پایان رسید و ایران گفت جهت حرکت این گفت و گوها علیرغم کاهش سرعت “رو به جلوست.”

در این مذاکرات، هیات هایی از بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان و روسیه در حال مذاکره با هیات ایرانی هستند و آمریکا نیز به طور غیرمستقیم در آن شرکت دارد. ایران خواهان لغو تحریم هایی است که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ وضع شد. آمریکا هم از ایران خواسته به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند.

آقای بلینکن در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفت پیش بینی تاثیر نتایج انتخابات ایران بر مذاکرات هسته ای دشوار است، اما گفت: “فکر می کنم معلوم است که تصمیم گیرنده در سیستم حکومتی ایران کیست، رهبر این کشور، و اوست که باید تصمیم های اساسی را در مورد رویکرد ایران بگیرد.”

روزنامه فایننشال تایمز اخیرا از گفتگوهای مستقیم بین مقام های ایران و عربستان سعودی خبر داد. به نظر می رسد این مذاکرات که در بغداد انجام شد، اولین گفتگوهای مهم سیاسی بین دو کشور از سال ۲۰۱۶ باشد. سفیر ایران در عراق هم این مذاکرات را تایید کرده است.

فایننشال تایمز به نقل از یکی از مقام ها گفته بود که دور اول مذاکرات نهم آوریل (۲۰ فروردین) در بغداد انجام شده و شامل گفتگوهایی درباره حملات حوثی ها بوده و این مذاکرات “مثبت” ارزیابی شده است.

آقای بلینکن در پاسخ به سوالی درباره این مذاکرات گفت که “اگر دو کشور درحال گفت و گو باشند به نظر من در مجموع تحول مثبتی است چون گفت و گو معمولا بهتر از سایر گزینه هاست.”

وزاری خارجه گروه هفت و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در لندن

وزرای خارجه هفت کشور صنعتی جهان برای اولین بار بعد از آغاز همه‌گیری کرونا در لندن گرد آمده‌اند.

گفتگوهای سه روزه وزرای خارجه در لندن قرار است بستر اجلاس رهبران را فراهم کند که در ماه آینده در جنوب غرب انگلستان با حضور جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا برگزار می‌شود. این اولین سفر خارجی آقای بایدن از آغاز ریاست‌جمهوری در اواخر ماه ژانویه گذشته خواهد بود.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا گفته است روابط با روسیه، چین و ایران از جمله محورهای این گفت‌وگوها خواهد بود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در این نشست شرکت دارد و با آنتونی بلینکن هم دیداری داشته پیشتر در توییتی نوشت: “به‌عنوان هماهنگ‌کننده توافق هسته‌ای با ایران (برجام)، بر لزوم استفاده از فرصت فعلی برای حرکت در جهت بازگرداندن آمریکا به توافق و اجرای کامل این توافق تأکید کردم”.

همزمان کاخ سفید گفته است که بر سر مبادله زندانی با ایران توافقی به دست نیامده اما تلاش ها برای تضمین آزادی چهار آمریکایی تحت بازداشت در ایران ادامه دارد.

جن ساکی سخنگوی کاخ سفید روز سه شنبه به خبرنگاران گفت که گفت و گوهای غیرمستقیم با ایران در مورد مبادله زندانیان جدا از تلاش ها برای احیای برجام است که در وین اتریش جریان داشته.

پیشتر رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران از مبادله چهار شهروند ایرانی-آمریکایی با شهروندان ایرانی بازداشت شده در آمریکا خبر داده بودند اما سخنگویان وزارت خارجه آمریکا و ایران به اتفاق این گزارش را رد کردند.

رسانه‌های ایران همچنین به نقل از منابعی گزارش داده بودند که بریتانیا با پرداخت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی در ازای آزادی نازنین شهروند ایرانی-بریتانیایی که به تازگی حکم پنج سال زندانش به پایان رسیده بود، موافقت کرده اما دولت بریتانیا گفت که شرایط هیچ تغییری نکرده است.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا روز سه شنبه گفت: “روشن است که ما با جدیت برای آزادی آنها تلاش می‌کنیم. ماه‌هاست که این کار را انجام می‌دهیم. باید بگویم که این برعهده ایران است که بدون هیچ پیش شرطی کسانی را که از نظر ما بدون دلیل موجه زندانی کرده آزاد کند. و این گزارش‌ها در خصوص آزادی او درست نیستند.”

روز دوشنبه سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که هیچ گفت‌وگوی حقوقی درباره پرونده نازنین زاغری میان دو کشور در جریان نیست.

رادیوفرانسه: در حالی که دور سوم مذاکرات وین درباره احیای برجام روز شنبه به پایان رسید، یک مقام دیپلماتیک اروپایی، ضمن وعده برای «تلاش‌های مضاعف» برای رسیدن به یک توافق در این زمینه، به خبرگزاری فرانسه گفت موفقیت این مذاکرات به هیچ وجه تضمین شده نیست، اما غیرممکن هم نیست. این مذاکرات با مدیریت اتحادیه اروپا برگزار می‌شود و ایران و آمریکا به صورت غیرمستقیم با یکدیگر درباره لغو احتمالی تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی و همچنین بازگشت احتمالی واشینگتن به برجام مذاکره می‌کنند.

جلسه دیگری از کمیسیون مشترک برجام روز شنبه با حضور هیات‌های ایران و گروه ۱+۴ در وین پایان یافت و شرکت‌کنندگان تصمیم گرفتند گفت‌وگوهای خود را پس از مشورت با مقام‌های عالی‌رتبه در پایتخت‌ها در روز جمعه آینده در وین پیگیری کنند.

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که طرف‌ها توافق کردند دور آینده گفت‌وگوها با سرعت و جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.

در حالی که خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی درباره این مذاکرات نوشت طرف‌های مذاکره‌کننده بر تسریع روند مذاکرات تاکید دارند و گفت‌وگوهای این هفته در قالب‌های دوجانبه یا چندجانبه به شکل فشرده ادامه یافت و طرف‌ها تلاش کردند تا اختلافات خود را به حداقل برسانند، سه کشور اروپایی حاضر در این مذاکرات از عدم پیشرفت در این هفته ابراز تاسف کردند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا نوشت: «ما کارهای زیادی برای انجام داریم و زمان کمی برای ما باقی مانده است. در این شرایط، ما امیدوار بودیم که پیشرفت بیشتری داشته باشیم.» آنها تاکید کردند: «مسائل بسیار حساس‌تر هنوز حل نشده است.»

با این حال میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در سازمان‌های بین‌المللی وین که در مذاکرات احیای برجام نیز حضور دارد، با ابراز «خوشبینی محتاطانه» درباره موفقیت این مذاکرات در توئیتی نوشت هیچ مهلتی وجود ندارد، اما شرکت‌کنندگان در تلاشند تا در حدود سه هفته به نتیجه برسند.

عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و مذاکره‌کننده ارشد این کشور در این دور از مذاکرات وین گفت: «مذاکرات با طرفین درباره برجام روند رو به جلو دارد. مذاکرات این دور در سطوح مختلف فشرده برگزار شد و مباحث مورد اختلاف و مشترک به پختگی رسیده است.»

او ادامه داد: «فاصله ها و اختلافات در بحث هسته ای و تحریم ها روشن تر شده است؛ ما در هر دو مورد نکات ریز فنی داریم که باید بررسی بیشتری شود و در برخی موارد اختلافات وجود دارد که روشن تر شده است. در برخی حوزه ها وارد نگارش متن شدیم و این موجب می شود کار آهسته پیش برود زیرا کار روی متن دقت خود را می خواهد.»

با این حال معاون وزیر امور خارجه ایران نیز گفت: «هنوز نمی توانیم پیش بینی کنیم که چه زمانی به توافق می رسیم؛ شکل توافق براساس مواضع نظام است و طرفین مقابل نیز مواضع خود را دارند و نزدیک کردن مواضع طرفین کار آسانی نیست.»

این مقام جمهوری اسلامی درباره موارد مورد اختلاف گفت: «تاکید داریم باید تحریم های موضوعی و بخشی همچون بخش انرژی ایران و یا صنعت خودرو و بیمه و بنادر برداشته شود و توافق هم در این باره وجود دارد؛ در کنار این مهم، درباره لغو تحریم افراد و نهادها مذاکرات ادامه دارد. فهرستی در این باره وجود دارد که با لغو تحریم اکثریت این فهرست موافق شده اما دیگرانی هنوز در این فهرست هستند.»

رادیوفردا: انتشار فایل صوتی محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، و اشارات او دربارهٔ برنامه و «ارادهٔ روسیه» برای شکل‌دهیِ مناسبات سیاست خارجی ایران به‌ویژه در زمینهٔ برجام و جنگ سوریه، بحث‌های گسترده‌ای را دربارهٔ میزان تسلط دولت روسیه و نفوذ آن در سیاست‌های جمهوری اسلامی رقم زده است.

رادیو فردا پیش از این در گزارشی چهار قسمتی به‌طور مفصل به موضوع احتمال نفوذ روسیه در دستگاه‌های اطلاعاتی ایران اشاره کرده بود که با واکنش لوان جاگاریان، سفیر روسیه در تهران، نیز مواجه شد. آقای جاگاریان در مصاحبهٔ ۲۷ خرداد سال گذشته با روزنامهٔ اعتماد انتشار چنین مطالبی را لطمه به «رابطهٔ دوستانه ایران و روسیه» توصیف کرد.

بازخوانی خلاصه گزارش رادیو فردا در روزهایی که وزیر خارجه ایران ابعاد تازه‌ای از روابط پنهان ایران و روسیه را فاش کرده است، می‌تواند درک دقیق‌تری از ابعاد مختلف تلاش‌ نهادهای امنیتی و سیاسی روسیه در مورد ایران به دست دهد.

از سال ۱۳۸۸ با موافقت و فرمان علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، بخش تازه‌ای در ساختار اطلاعاتی سپاه به‌عنوان «سازمان اطلاعات سپاه» سامان یافت که در طول ۱۳ سال گذشته نه تنها به یک نهاد موازی اطلاعاتی که به قدرت برتر و تعیین‌کنندهٔ اطلاعاتی تبدیل شده است.

دامنه‌ٔ فعالیت این نهاد از پرونده‌های اقتصادی مثل بازداشت بابک زنجانی یا خرده‌متخلفان اقتصادی در شهرستان‌ها تا پرونده‌ محیط‌زیستی‌ها، فعالان کانال‌های تلگرامی، تعقیب و بازداشت مشاوران تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای و حتی طرح‌هایی چون «ممنوعیت کودک‌‌همسری» را در بر می‌گیرد.

در ماجرای طرح «ممنوعیت کودک‌همسری» که در مجلس دهم پیگیری می‌شد، ایدهٔ محوری مخالفت رسانه‌های نزدیک به سپاه این بود که این طرح منجر به کاهش جمعیت جهان اسلام می‌شود و افراد نفوذی قصد تصویب چنین طرحی دارند.

این ایده اما پیش از طرح در رسانه‌های سپاه، توسط منابع اطلاعاتی روسی مطرح شده بود.

میلنا زمیلجانیچ نام یک تحلیلگر روسی است که مطلب مفصلی دربارهٔ طرح‌های آمریکا برای کاهش جمعیت جهان با هدف تسلط بیشتر بر جهان در «صدای روسیه» نوشت. پس از آن این مطلب به وب‌سایت مشرق‌نیوز، رسانه‌ نزدیک به سپاه، راه یافت و شد مبنای گزارش‌های بعدی همین وب‌سایت و خبرگزاری فارس و روزنامهٔ کیهان.

یک نمونهٔ دیگر که تا سخنرانی‌های خامنه‌ای راه یافت، این بود که کرونا ساختهٔ آمریکایی‌هاست. در راه بسط این شایعه، دو گروه به موازات هم فعالیت می‌کردند؛ گروهی در روسیه و چهره‌ای چون «ایگور نیکولین، دانشمند و زیست‌شناس روس که قبلاً در کمیتهٔ سلاح بیولوژیک روسیه فعالیت کرده»، می‌گفتند «ویروس کرونا سلاح بیولوژیک آمریکاست که از آن برای کنار زدن دشمنان خود از جمله چین و ایران استفاده می‌کند».

همزمان در تهران چهره‌هایی در تهران مثل علی کرمی و نادر طالب‌زاده در شبکه افق صداوسیما که زیر نظر سپاه اداره می‌شود، این حرف‌ها را تکرار می‌کردند و خامنه‌ای هم در سخنرانی‌‌اش می‌گفت آمریکایی‌ها با «استفاده از آشنایی‌های ژنتیک ایرانی»، یک بخش ویروس کرونا را «برای ایران بالخصوص درست» کرده‌اند.

روس‌ها برای کروناهراسی دامنه‌ٔ این تخیلات را گسترش هم دادند و «ویتالی پتروف، عضو سازمان اطلاعات و امنیت ملی روسیه» گفت که ورود آمریکا به «حوزهٔ بیولوژیکی» با هدف تضعیف و براندازی نظام در ایران آغاز» شده و از طریق آزمایشگاه‌هایی در گرجستان ویروس کرونا را به ایران منتقل کرده است.

همین حرف‌ها را همان زمان رضا سراج، کارشناس امنیتی رسانه‌های سپاه، تکرار می‌کرد و بر نقش موساد در چنین پروژه‌ای نیز اصرار می‌شد.

به موازات تکرار انگاره‌های روسی در رسانه‌های سپاه، تقدیس پوتین و شیفتگی نسبت به او که خامنه‌ای او را «مرد عمل» خوانده نیز یک دستورکار همیشگی رسانه‌های سپاه است.

تصویرسازی از پوتین در حال مشت زدن به رئيس‌جمهور آمریکا، این‌که پوتین ظاهراً در یک نشستی صندلی را از زیر پای اردوغان می‌کشد، تصویرسازی پیروزمندانه از پوتین در سوریه، تمجید از جدیت لاوروف و نظایر این‌ها نمونه‌های متعددی هستند که در رسانه‌های سپاه بازتاب یافته‌اند و عمدهٔ این خبرها با تمرکز بر مقایسهٔ دولت پوتین و روحانی و تأکید بر درست بودن سیاست‌های دولت پوتین از جمله در حوزهٔ افزایش جمعیت، برخورد با آمریکا، سیاست‌های منطقه‌ای و «اینترنت ملی» است.

این مورد آخری مهم است، چون در سال‌های اخیر یکی از مواردی که رسانه‌های امنیتی با حسرت از آن یاد می‌کنند این است که رهبر ایران قبل از روس‌ها دربارهٔ اهمیت اینترنت ملی حرف زده بود، اما روس‌ها زودتر از دولت روحانی به آن عمل کردند.

در کنار تصویرسازی شیفته‌وار از پوتین، دفاع شدید از ائتلاف با روسیه و سیاست منطقه‌ای ولایت فقیه یکی دیگر از دستورکارهای رسانه‌های وابسته به سپاه پاسداران بوده است.

برای نمونه، بعد از استفادهٔ هواپیماهای روسیه از بعضی پایگاه‌های ایران برای عملیات در سوریه، نقدهایی در فضای سیاسی و رسانه‌ای علیه این کار مطرح شد، اما رسانه‌های امنیتی سپاه به‌شدت به دفاع از آن و پاسخگویی و حمله به منتقدان پرداختند.

محمدجواد ظریف در فایل صوتی اخیر می‌گوید این تحرکات جاری شدنِ «ارادهٔ روس‌ها» برای درگیر کردن بیشتر ایران در جنگ سوریه بوده، ولی در آن زمان، رسانه‌های سپاه متفق‌القول تأکید داشتند که «جمهوری اسلامی به دلایل اعتقادی و همچنین برای حفظ امنیتش» باید در جنگ سوریه بیشتر درگیر می‌شد و حضور هواپیماهای روسی در پایگاه ایران «کمک به تحقق اهداف منطقه‌ای ایران» بوده است.

نمونهٔ این تحلیل‌ها که از زبان چهره‌هایی چون مهدی طائب، رئیس قرارگاه عمار و برادر رئيس سازمان اطلاعات سپاه، یا رضا سراج، تحلیلگر رسانه‌های سپاه، بیان می‌شد، یک خط مشترک داشت: «شکل‌گیری قطب قدرتمند جهانی با محوریت ایران و همراهی روسیه و اعضای محور مقاومت» باعث شده «منطقه و جهان در آستانه تحولات شگرف استراتژیک و ژئوپولتیک» قرار بگیرند.

آن‌ها از این‌که پوتین از فرودگاه «مستقیم به بیت رهبری» می‌رود، شادمانی می‌کردند و هدیه قرآن پوتین به خامنه‌ای «معنادار» می‌خواندند، حرف‌های خودشان درباره پوتین هم «معنادار» بود. رسانه‌های سپاه پاسداران در سال‌های اخیر با تصویرسازی از پوتین به‌عنوان یکی از «رهبران مقاومت» او را شریک مطمئن ایران جا زده‌اند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز با تأکید بر سیاست «نگاه به شرق» و توصیف پوتین به‌عنوان «مرد عمل» مهر تأیید می‌زد بر این تصویرسازی‌ها.

این هماهنگی محسوس که ردپای آن از تیتر روزنامهٔ وطن‌ امروز، تحلیل مشرق نیوز، برنامه‌های شبکه افق، ستون یادداشت روز روزنامهٔ کیهان، خبرهای خبرگزاری فارس و سخنرانی‌های رهبر جمهوری اسلامی پیداست، مثل یک شبکهٔ منظم «اراده روسیه» را جاری می‌کند، قوی نشان می‌دهد و الگو می‌پندارد. «میدان» این‌جاست.