اخبار

دنیای اقتصاد: خبرگزاری فارس: شرکت اپرا برای اولین بار یک مرورگر اینترنتی عرضه کرده که به شکل پیش فرض دارای یک وی‌پی‌ان است. این مرورگر از امکانات مناسبی برای حفظ حریم شخصی کاربران نیز برخوردار است. کریستین کولوندرا از مدیران ارشد اپرا در این مورد گفته است: همه مستحق آن هستند که هنگام آنلاین بودن از حریم شخصی برخوردار باشند. ما با افزودن یک وی پی ان رایگان و نامحدود به مرورگرمان به‌طور مستقیم این خدمات ضروری را ارائه کرده‌ایم تا کاربران نیازی به بارگذاری افزونه‌ها و برنامه‌های ثالث نداشته باشند. مدیران اپرا ارائه چنین خدماتی را حاصل درخواست‌های فزاینده مشتریان و کاربران خود دانسته‌اند. احتمال می‌رود شرکت اپرا به زودی توسط یک کنسرسیوم چینی خریداری شود و مشخص نیست اعضای آن با ارائه خدمات وی پی ان موافق باشند.

بی‌بی‌سی: اواخر اسفندماه سالی که گذشت، کمیسیون تنظیم مقررات “صوت و تصویر فراگیر” به ریاست محمد سرفراز، رئیس سازمان صدا و سیما تشکیل جلسه داد تا بر ممنوعیت فعالیت تلویزیون‌های خصوصی و اینترنتی در کشور تاکید کند.

استدلال این سازمان برای حفظ انحصار خود و بستن راه بخش خصوصی برای ورود به حوزه رادیو و تلویزیون، تفسیری است که شورای نگهبان در سال ۱۳۷۹ از قانون ارائه کرده است: “مطابق‌ نصّ صریح‌ اصل‌ چهل‌ و چهارم قانون‌ اساسی‌ در نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ رادیو و تلویزیون‌ دولتی‌ است‌ و تأسیس‌ و راه‌ اندازی‌ شبکه‌های‌ خصوصی‌ رادیوئی‌ و تلویزیونی‌ به‌ هر نحو، مغایر این‌ اصل‌ می‌باشد”.

گرچه طی سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای به راه‌ انداختن شبکه‌ تلویزیونی خصوصی در ایران صورت گرفته‌، هیچ یک از آنها به سرانجام نرسیده‌اند. از جمله در سال ۸۴، مهدی کروبی بعد از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری تصیم گرفت “تلویزیون صبا” را تاسیس کند. به دلیل قانون یاد شده، این تلویزیون به ناچار خارج از خاک ایران و در دوبی مستقر شد. کار تا آنجا پیش رفت که حتی فرکانس‌های ماهواره‌ای تلویزیون صبا نیز اعلام شد، ولی در نهایت فشارها این شبکه را پیش از افتتاح به تعطیلی کشاندند.

در سال‌های اخیر افزایش دسترسی مردم به اینترنت و رواج استفاده از شبکه‌های اجتماعی، نحوه مصرف محصولات رسانه‌ای را به طرز قابل توجهی تغییر داده در نتیجه انتظار می‌رود بهبود تدریجی کیفیت خدمات اینترنت، حفظ این انحصار را برای رادیو تلویزیون سنتی هرچه دشوارتر کند.
‘تلویزیون پروتکل اینترنت’ و دعوای دیرینه

سازمان صدا وسیما از ابتدای ورود اینترنت به کشور -به دلیل محتوای گسترده صوتی و تصویری که از طریق این تکنولوژی منتقل می‌شود- خود را بهترین متولی برای آن به حساب می‌آورد؛ اما در نهایت کنترل اینترنت کشور به سازمان مخابرات و فناوری اطلاعات سپرده شد. از بیش از ده سال پیش، یعنی هنگامی که زمزمه‌های تاسیس “تلویزیون تحت پروتکل اینترنت” در ایران به راه افتاد، کنترل این تکنولوژی موضوع درگیری سازمان صدا وسیما، وزارت ارشاد و سازمان مخابرات بوده است.
Image copyright
Image caption رضا رشیدپور و علی مطهری در پشت صحنه دید در شب

IPTV یا تلویزیون پروتکل اینترنت، سرویسی است که مخاطبان را قادر می‌کند با خریداری و اتصال یک “ست‌آپ باکس” به دستگاه تلویزیون خود و پرداخت حق اشتراک ماهانه، از خدماتی مانند دسترسی به آرشیو فیلم‌ها و سریال‌ها، موسیقی، پخش زنده، خرید اینترنتی، بازی آنلاین، بانک آنلاین و غیره بهره‌مند شوند. تخمینی سرانگشتی از درآمدهای حاصل از این خدمات متنوع، می‌تواند انگیزه این سه نهاد رسمی از رقابت بر سر IPTV را تا حدود زیادی روشن کند.

از آنجا که این خدمات تنها بر بستر اینترنت قابل ارائه است، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به عنوان مسئول زیرساخت‌های مخابراتی و ارتباطی کشور تلویزیون اینترنتی را زیر مجموعه خود تعریف می‌کند.

رقیب سوم – وزارت فرهنگ و ارشاد- هم از آنجا که نظارت بر محتوای تولیدات رسانه‌ای را برعهده دارد، خود را مرجع نظارت بر تولیدات تلویزیون‌های خصوصی و اینترنتی می‌داند و دلیلی نمی‌بیند کنترل محصولات رسانه‌ای تولید شده در این بستر را به دیگری واگذار کند.

آبان‌ماه سال گذشته سازمان صدا و سیما رقبایش را در کار انجام شده قرار داد و اعلام کرد به پنج شرکت برای راه اندازی تلویزیون تحت پروتکل اینترنت مجوز داده است. چندی پیش یکی از این شرکت‌ها -کنسرسیوم آسمان- نخستین IPTV کشور با نام “تلویزیون تعاملی آیو” را افتتاح کرد.

به گفته دست‌اندرکاران این شرکت، مشتریان آیو بناست “به کلیه محتواهای پخش شده صدا و سیما تا ۷۲ ساعت پیش به‌طور رایگان دسترسی یابند” و بعلاوه بتوانند برنامه‌های مورد علاقه خود را در فضایی ۵ گیگابایتی روی “اَبر آیو” ذخیره و در زمان دلخواه تماشا کنند.

گرچه اجرای بخشی از این طرح برعهده بخش خصوصی است اما به گفته عباس عسگری ساری، رئیس مرکز رسانه‌های نوین سازمان صدا و سیما در واقع “این تلویزیون خصوصی نیست بلکه کار عرضه و ارسال آن توسط شرکت‌های خصوصی انجام می‌شود و صدا و سیما بر محتوای آن نظارت کامل دارد”.

با توجه کاهش رغبت مردم نسبت به برنامه‌های صدا و سیما طی سال‌های اخیر، روشن نیست که بکارگیری یک تکنولوژی متفاوت برای بازپخش همان برنامه‌ها چقدر با استقبال عمومی مواجه خواهد شد.
رقیبان تازه‌نفس اینترنتی

گذشته از ‌IPTV که تلویزیون نخستین قدم‌ها را برای انحصار آن برداشته، تلویزیون اینترنتی یکی از مدعیان تازه‌ای‌ است که طی سال‌های اخیر به میدان آمده است. تفاوت “تلویزیون اینترنتی” با IPTV در این است که اولی نیاز به هیچ نوع دستگاه و افزونه‌ای ندارد و هرکسی می‌تواند در کامپیوتر، تبلت و یا موبایل هوشمند خود به برنامه‌های آن دسترسی پیدا کند.

کانال‌های اشتراک ویدئوی موجود در کشور، اگرچه از امکان پخش زنده و پیوستگی در برنامه‌ها بی‌بهره‌اند و در نتیجه به سختی می‌توان آنها را “تلویزیون” نامید- اما طی سال‌های اخیر و با گسترده‌تر شدن دسترسی به اینترنت، قدم به عرصه تولید و انتشار ویدئو گذاشته‌اند و مشتریان خود را نیز یافته‌اند.

به عنوان نمونه وب‌سایت آپارات، کارکردی مشابه وب‌سایت فیلترشده یوتیوب دارد و هدف خود را برطرف کردن نیاز کاربران ایرانی برای “به اشتراک گذاری ویدئو در محیطی سالم” معرفی می‌کند. در این وب‌سایت گذشته از ویدئوهای پراکنده کاربران و فیلم‌ها و سریال‌ها و کلیپ‌های ویدئویی مختلف، می‌توان برنامه‌هایی مانند “دید در شب”، تاک‌شوی پرسر و صدای رضا رشیدپور را نیز به صورت هفتگی دنبال کرد.

آقای رشیدپور تا چندی پیش جزو مجریان مطرح صدا و سیما بود و اجرای برنامه‌هایی کم و بیش مشابه را در تلویزیون برعهده داشت اما ناگهان از آنتن حذف شد.
Image copyright AP

در دید در شب، او با دعوت از مهمانانی جذاب و جنجالی -از محمد جواد ظریف و علی مطهری گرفته تا “تتلو” و شهرام جزایری- و همینطور کمی بازی با خطوط قرمز در طراحی سوالات، تا کنون توانسته بسیاری از تماشاچیان بالقوه تلویزیون را پای برنامه‌ خود بنشاند.

نمونه دیگر مجله ویدئویی تی‌وی‌پلاس است که محمدرضا حسینیان، یکی از مجریان شناخته شده صدا وسیما مدیر مسئولی آن را برعهده دارد. بخش قابل توجهی از محتوای این سایت را مصاحبه با ستاره‌های سینما و موسیقی تشکیل می‌دهد و برای جذاب‌تر شدن نتیجه، اندکی از استانداردهای سفت و سخت صدا و سیما در زمینه‌هایی مانند پوشش فاصله گرفته شده است.

آقای حسینیان که مدیریت چندین مجله درحوزه سرگرمی – از جمله تپش،‌ سیب سبز،‌ زندگی ایده‌آل، سیب سبز – را در کارنامه دارد در بدو فعالیت تی‌وی‌پلاس به خبرگزاری ایسنا گفته بود: “اگر نیت شکستن خط قرمز نباشد، نظام سعه‌ صدر دارد که تجربه‌های جدید را تحمل کند. دستگاه‌های فرهنگی و نظارتی ما همواره سعه‌ی صدر دارند و چنین فرصتی را به ما می‌دهند. قصد ما شکستن خط قرمزها نیست”.

تی‌وی‌پلاس محصولی‌ است از شرکت “ریتم زندگی” که مجوز فعالیت خود را از وزارت ارشاد دریافت کرده است؛ با این حال آقای حسینیان در مهرماه ۹۳،‌ ضمن حضور در برنامه مناظره -که در وب‌سایت رسمی صدا و سیما منتشر می‌شود- اعلام کرد از هر پیشنهادی مبنی بر ادامه فعالیت این وب‌سایت زیر چتر صدا و سیما استقبال خواهد کرد و تقاضا کرد مجوز فعالیت به عنوان تلویزیون و پخش زنده به این مجموعه داده شود.

به نظر می‌رسد این پیشنهاد به مزاق مدیران تلویزیون خوش نیامده و خودی ها نیز در جنگ صدا و سیما با رقبای اینترنتی در امان نیستند؛ زیرا در شبکه‌های اجتماعی اخباری مبنی بر ممنو‌ع‌التصویر شدن مدیر مسئول تی‌وی‌پلاس به گوش می‌رسد.

غیبت اخیر او از دو برنامه “سفر به خیر” و “سه ستاره” دلیل اصلی این گمانه‌زنی‌هاست؛ گفته می‌شود حذف ناگهانی این مجری معروف بی ارتباط با نقش او به عنوان مدیر مسئول تی‌وی‌پلاس و تحرکات اخیر صدا و سیما برای حفظ انحصار صدا و تصویر در کشور نیست.

اگرچه محدودیت‌های قانونی و فراقانونی ازین دست می‌تواند فعالیت سایت‌های داخلی را دشوار و پرهزینه کند اما بعید است در نهایت به رونق بازار سازمان صدا و سیما بیافزاید. گذشته از شبکه‌های ماهواره‌ای، تعداد و تنوع محصولات رسانه‌ای -داخلی و خارجی- در بازار اینترنت آنقدر فراوان است که مخاطبان ناچار به انتخاب از میان برنامه‌های صدا و سیما نشوند.

دویچه‌وله: رییس پلیس فتای نیروی انتظامی ایران می‌گوید در دنیای مجازی شبکه‌ی پیام‌رسان “تلگرام” ۷۹ درصد از فعالیت‌های مربوط به انتخابات ۷ اسفند را به خود اختصاص داده بود و سایر شبکه‌ها همچون فیس‌بوک و توییتر نقش جدی نداشتند.

در انتخابات هفتم اسفند ایران شبکه‌ی پیام‌رسان “تلگرام” نقش گسترده و بسیار موثری در فعالیت‌های انتخاباتی در شهرهای بزرگ، به‌ویژه تهران بازی کرده است. تا جایی که برخی صاحب‌نظران از اصطلاح‌ “تلگرامیزه شدن” انتخابات ۷ اسفند برای توصیف این پدیده استفاده کردند.

در حال حاضر تلگرام عمومی‌ترین و فراگیرترین شبکه و رسانه‌ی اجتماعی شبکه‌های پیام‌رسان رایج در میان ایرانیان است. داده‌های آماری پلیس فتا نیز که روز سه‌شنبه (۱۸ اسفند / ۸ مارس) در اختیار خبرنگاران قرار گرفت، موید همین امر است.

سردار کمال هادیان‌فر، رئیس پلیس فتای نیروی انتظامی، گفت: ۷۹ درصد از کل فعالیت‌های انتخاباتی در فضای مجازی در تلگرام انجام شد و مابقی شبکه‌ها همچون فیسبوک، توئیتر و غیره نقش جدی نداشتند.

فعال بودن اینترنت و تلگرام در روزهای انتخابات

نقش تلگرام در انتخابات هفتم اسفند به‌ویژه هنگامی برجسته و موثر شد که اینترنت در روزهای انتخابات فعال بود و شبکه تلگرام نیز علیرغم وجود خبرهایی درباره احتمال بسته شدن آن، مشکلی پیدا نکرد و در دسترس بود.

رئیس پلیس فتای ناجا در پاسخ به سوالی مبنی بر این که برای مسدود کردن تلگرام در روز انتخابات فشارهایی وارد شد یا خیر؟ گفت: «در کمیسیونی که برای تامین امنیت انتخابات تشکیل شده بود موارد متعدد مورد بررسی قرار گرفت و بنا بر این شد تا جایی که ضرورت امنیتی ایجاد نشود هیچ محدودیتی برای دسترسی مردم به شبکه‌های اجتماعی و اینترنت در سراسر کشور اعمال نشود و ما در این دوره شاهد کند شدن یا حذف فعالیت نرم‌افزارهای ارتباطی نبودیم.»

هادیان‌فر با بیان اینکه “هیچ فشاری برای محدود کردن تلگرام وجود نداشت”، افزود: «تنها پیش‌بینی‌هایی شده بود که اگر درگیری میان طرفداران دو نامزد یا جریان پیش آمد به شکل منطقه‌ای دسترسی را محدود کنیم که این اتفاق هم رخ نداد.»

پیشتر گزارش شده بود که برخی از نهادهای محافظه‌کار از دستگاه‌های مرتبط با فیلترینگ اینترنت در دولت حسن روحانی خواسته بودند که سایت تلگرام را در ۲۴ ساعت آخر منتهی به انتخابات فیلتر کند. به گفته محمود واعظی این درخواست با مخالفت وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات مواجه شد.

روزانه بیش از ۲ ساعت پای تلگرام

“کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران” اخیرا در گزارشی نقش کانال‌های تلگرام در انتخابات ۷ اسفند را بررسی کرده و نتیجه گرفته است که استفاده از شبکه‌های اجتماعی، به خصوص پیام‌رسان تلگرام در ایران و همچنین شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای عملا انحصار رسانه‌ای دستگاه‌های تبلیغاتی حکومتی را با چالش جدی مواجه کرده است.

اظهارات ضدونقیضی که طی هفته آخر پیش از انتخابات توسط مسئولان و رسانه‌های اصولگرا منتشر شد، آشکارا حاکی از نگرانی آنها از نقش و نفوذ این پیام‌رسان به عنوان یک رسانه‌ی تاثیرگذار در میان مردم بود. برای مثال روز یکشنبه دوم اسفندماه ۱۳۹۴ خبرگزاری ایسنا به نقل از منابعی که نام آنها را ذکر نکرد در گزارشی اعلام کرد: «شبکه‌ تلگرام در دو روز آخر هفته فیلتر خواهد شد.» این گزارش یک روز پس از انتشار از خروجی خبرگزاری ایسنا حذف شد.

کمپین بین‌المللی حقوق بشر در گزارش خود می‌گوید، اهمیت پیام‌رسان تلگرام در ایران طی ماه‌های گذشته در میان شهروندان ایرانی چنان افزایش یافت که در ۲۸ دی‌ماه ۹۴، سید اسدالله دهناد، سرپرست شرکت مخابرات ایران گفت که “هر ایرانی بیش از ۲ ساعت” در روز از تلگرام استفاده می‌کند که به گفته وی چندین برابر زمان تماشای برنامه‌های تلویزیون است.

در بهره‌گیری از شبکه‌ی تلگرام، “اصلاح‌طلبان” بسیار جلوتر از رقیبان “اصولگرا” بودند. بنا بر برآورد “کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران”، شمار کاربران کانال‌های تلگرام اصلاح‌طلبان ۷۸ درصد و اصول‌گرایان ۲۲ درصد بوده است.

رادیوفردا:دبیر کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه خبر داد که فیلترینگ پیام‌رسان تلگرام در جلسه روز دوشنبه این کارگروه رأی نیاورده‌است.

عبدالصمد خرم‌آبادی روز سه‌شنبه ۱۵ دی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم ضمن اعلام این خبر افزود: «با وجود این تصمیم، قوه‌قضاییه می‌تواند در صورت لزوم و زیر پا گذاشتن قوانین جمهوری اسلامی ایران، به صورت مستقیم و راسا این شبکه یا هر شبکه اجتماعی دیگری را مسدود کند».

خبرگزاری ایسنا این هفته خبر داد که بر اساس آخرین نظرسنجی صورت گرفته ۵۳ درصد از کل مردم ایران دست‌کم عضو یکی از شبکه‌های اجتماعی هستند.

این نظرسنجی هم‌چنین نشان داده‌است که تلگرام به پرطرفدارترین شبکه اجتماعی در بین مردم ایران تبدیل شده و تعداد کاربران آن بیش از ۲۰ میلیون نفر است.

سوم آبان ماه سال جاری محمود واعظی، وزیر ارتباطات گفته بود که تلگرام در ایران ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر مخاطب دارد.

عبدالصمد خرم‌آبادی روز سه‌شنبه با خبرگزاری فارس نیز در مورد مسئله فیلترینگ تلگرام گفت‌وگو کرده و در پاسخ به این پرسش که «چرا معتقدید که باید شبکه‌های اجتماعی خارجی فیلتر شوند؟»، گفت: «علت آن این است که شبکه‌های اجتماعی خارجی به هیچ وجه حریم خصوصی کاربران ایرانی را رعایت نمی‌کنند».

او افزود که به باور او این شبکه‌ها «اطلاعات کشور را که دارای اهمیت راهبردی است و اهمیت آن بیشتر از انبارهای مهمات است به سرقت می‌برند، بستری برای ارتکاب جرائم سازمان‌یافته و مأمنی برای مجرمین خطرناک هستند، امنیت کشور را خدشه‌دار می‌کنند، ابزارهای نفوذ و سلطه بر فضای مجازی کشور هستند و ده‌ها عیب و ایراد دیگر که مجال پرداختن به آن نیست».

وی با انتقاد از رای نیاوردن فیلترینگ این شبکه اجتماعی گفت: «اکنون که اکثریت اعضای کارگروه تعیین مصادیق حساسیتی در خصوص این موضوع بسیار مهم ندارند جای آن دارد که شورای عالی فضای مجازی که عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیری در خصوص مسائل فضای مجازی است تعیین تکلیف در خصوص شبکه‌های اجتماعی خارجی را در دستور کار خود قرار دهد».

«کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» در ایران تاکنون چندین جلسه درباره تعیین تکلیف «تلگرام» و برخی دیگر شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه داشته اما برای مسدود کردن آن آرای کافی وجود نداشته است.

ریاست کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه برعهده دادستان کل کشور است. دیگر اعضای این کارگروه نیز عبارتند از وزیر یا نمایندهٔ وزیر از شش وزارتخانه مرتبط، به اضافه فرمانده نیروی انتظامی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، رئیس سازمان صدا و سیما، نماینده دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، و یک نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس.

در پی ناموفق بودن آنچه «فیلترینگ هوشمند» این شبکه اجتماعی عنوان می‌شود، فشار قوه قضائیه در ماه‌های اخیر برای مسدود کردن آن افزایش یافته است.

دولت حسن روحانی که موافق استفاده از این شبکه است، برای یافتن راه‌حلی دیگر با مدیران «تلگرام» وارد مذاکره شده است.

در اواخر مهر ماه امسال پاول دروف، مدیر عامل «تلگرام» از رد درخواست دولت ایران برای «جاسوسی شهروندان» این کشور از سوی مجموعه خود خبر داده‌بود.

رادیوفردا: روزنامه نیویورک‌تایمز می‌گوید چهار ماه پس از توافق اتمی صورت گرفته میان ایران و شش قدرت جهانی، «هکرهایی از ایران» طی ماه‌های گذشته چندین حمله سایبری علیه حساب‌های کاربری مقام‌های وزارت خارجه ایالات متحده انجام داده‌اند.

«نیویورک‌تایمز» سوم آذر ماه گفته است طی ماه‌های گذشته «هکرهای ایرانی» گروهی از مقام‌های وزارت خارجه آمریکا که بر پرونده هسته‌ای و توافق اتمی با ایران کار می‌کنند را شناسایی کرده‌اند. سپس وارد ایمیل‌ها و حساب‌های کاربری آنها در شبکه‌های اجتماعی شده‌اند.

یک مقام ارشد دولت آمریکا به «نیویورک‌تایمز» گفته است حملات «خیلی دقیق طراحی‌شده» و در پی دستیابی به اطلاعات از مقام‌هایی بوده که در پی توافق اتمی، مسئول کار بر ادامه و اجرای آن هستند.

وزارت خارجه ایالات متحده پس از آن از ماجرا خبردار شده، که شبکه اجتماعی «فیس‌بوک» برخی افراد را از انجام «حملاتی دولتی» به حساب‌های کاربریشان مطلع کرده است.

به گزارش نیویورک‌تایمز رخدادهای ماه‌های گذشته، در عین حال از تمرکز ایران بر «جاسوسی در فضای مجازی» به جای انجام «حملات مخرب» حکایت دارد.

این گزارش دو هفته پس از آن منتشر می‌شود که خبرگزاری رویترز از اقدامات مقام‌های اروپایی علیه «یک گروه جاسوسی فضای مجازی» که «ممکن‌است با سپاه پاسداران درارتباط باشد» خبر داده بود. [بیشتر بخوانید]

پیش از این کارشناسان امنیت فضای مجازی، گروهی با نام «راکت کیتن» (بچه گربه موشکی) را شناسایی کرده بودند. اما ردپای فعالیت‌های این گروه به آغاز سال ۲۰۱۴ میلادی باز می‌گردد.

کسانی که هدف جاسوسی مجازی قرار گرفته‌اند طیفی گسترده، از مقام‌های کشورهایی مانند عربستان سعودی، پیمان آتلانتیک شمالی یا دانشمندان هسته‌ای اسرائیل و حتی مقام‌های کشور ونزوئلا، بودند.

روزنامه نیویورک‌تایمز می‌گوید توانایی‌های هکرهای ایرانی هنوز در حد هکرهای روسی یا چینی نیست. اما حملات انجام‌شده علیه مقام‌ها، ابتکاری را نشان می‌دهد، شبیه حملاتی از سوی روسیه علیه سیستم ایمیل‌های غیرمحرمانه مقام‌های وزارت خارجه آمریکا که در سال گذشته انجام شد.

هکرها ظاهرا تلاش کرده‌اند با استفاده از حساب‌های کاربری اجتماعی کارمندان جوان، به دیگر دوستان آنها در این وزارت‌خانه دسترسی پیدا کنند.

وال‌استریت‌جورنال، یک روزنامه آمریکایی دیگر، ۱۳ آبان‌ماه، گزارش داده بود که ایمیل و صفحه شخصی «چند مقام در وزارت خارجه آمریکا» به دست «نیروهای سایبری سپاه پاسداران» هک شده است. [بیشتر بخوانید]

مقام‌های رسمی ایران واکنشی به گزارش‌های منتشرشده از سوی خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها نشان نداده‌اند.

عصرایران: همچنین با استفاده از یکی از امکانات تلگرام تغییر کانال از عمومی به خصوصی امکان‌پذیر است. در ارتباطات خصوصی در تلگرام مطالبی که مبادله می‌شود قابل دسترسی نیست.
بنابر اطلاعات رسیده به خبرگزاری فارس از برخی منابع رسمی نزدیک به دولت، وزارت ارتباطات از تلگرام خواسته بود سروری در ایران ایجاد کند که این موضوع از سوی مدیران تلگرام رد و به خواست دولت برای دسترسی به اطلاعات کاربران ایرانی تعبیر شد.

به گزارش فارسِ، پس از آنکه مدیر تلگرام از درخواست برای در اختیار گرفتن اطلاعات کاربران ایرانی خبر داد و آن را دلیلی برای فیلتر شدن تلگرام در ایران نامید، وزیر ارتباطات با رد این ادعا، گفت که وزارت ارتباطات تنها خواستار مسدود شدن کانال‌های غیراخلاقی در این پیام‌رسان شده و در صورت عدم همکاری تلگرام، دولت که همواره موافق استفاده درست از شبکه‌های اجتماعی است نیز موافق فعالیت تلگرام نخواهد بود.

بنابر اطلاعات رسیده به خبرگزاری فارس از برخی منابع رسمی نزدیک به دولت، وزارت ارتباطات از تلگرام خواسته بوده که سروری در ایران ایجاد کند که این موضوع علاوه بر اینکه از سوی مدیران تلگرام رد شد، آنها این پیشنهاد را خواست دولت برای دسترسی به اطلاعات کاربران ایرانی را تعبیر کردند.

ادعای تلگرام در حالی مطرح شد که ایران پیش از این از گوگل و یاهو هم خواسته بود که سرورهایشان را به ایران منتقل کنند.

پیش از این نیز اشاره به الزام انتقال سرور‌ شبکه‌های خارجی فعال در ایران از سوی دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه مطرح شده بود.

عبدالصمد خرم‌آبادی پیش از این دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، «با اشاره به اینکه برخی شبکه ها زمینه جرایم سازمان یافته را فراهم کرده‌اند، به فارس گفته بود: به لحاظ استفاده شبکه های اجتماعی از فناوری رمزنگاری، فیلترینگ هوشمند روی این شبکه ها قابل اعمال نیست.

برای مقابله با آسیب های ناشی از محتوای مجرمانه شبکه های اجتماعی خارجی سه اقدام اساسی باید انجام شود. اقدام اول این است که به شبکه های اجتماعی وابسته و مرتبط با کشورهای معاند و سرویس های جاسوسی بیگانه، به هیچ عنوان اجازه فعالیت داده نشود و اینگونه شبکه ها بطور کامل مسدود شوند. اقدام دوم این است که صرفاً به آن دسته از شبکه های اجتماعی خارجی غیرمعاند اجازه فعالیت در فضای مجازی کشور داده شود که اولاً از قوانین ایران کاملاً تبعیت کنند ، ثانیاً سرورهای خود را به داخل کشور منتقل کنند و ثالثاً مراجع ذیصلاح مجوزهای لازم را اخذ کنند.

کشورهای توسعه یافته، صرفاً در صورتی که شبکه های اجتماعی از قوانین آنها تبعیت کنند و سرورهای خود را به داخل کشور آنها منتقل کند به این شبکه ها اجازه فعالیت می‌دهند ولی متاسفانه در کشور ما شبکه های اجتماعی بیگانه بدون اخذ مجوز مشغول فعالیت هستند.»

چندی بعد نیز مدیرتلگرام که در بنابر اعلام وزیر ارتباطات در ایران 14 میلیون مخاطب دارد، با عذرخواهی از ایران بابت این اعلام فیلتر شدن تلگرام در ایران، اعلام کرد: اگر کانال‌های مستهجن تنها نگرانی ایران است ما پیش از این اقدام به مسدود کردن کانال های مستهجن به دلیل محدودیت‌های خودمان کرده‌ایم.

در حالی که مدیر تلگرام اشاره می کند که صفحات مستهجن را پیش از این و به دلیل محدودیت‌های خودمان مسدود کرده‌ایم، وزارت ارتباطات با برداشت از این موضوع اعلام کرده بود وزارت ارتباطات چندی پیش با قاطعیت اعلام کرده بود که اگر صفحات غیراخلاقی تلگرام مسدود نشود درباره فیلتر شدن تلگرام تصمیم جدی گرفته خواهد شد و اکنون اعلام کرده که خطوط قرمز را می پذیرد و صفحات غیر اخلاقی را از دسترس خارج و مسدود می‌کند.

اما بررسی‌ها از مسدود شدن برخی از کانال‌های غیراخلاقی حکایت دارد، در عین حال که بسیاری از گروه‌ها و کانال‌هایی که برای مبادله تصاویر غیراخلاقی استفاده می‌شود نیز همچنان باز است.

همچنین با استفاده از یکی از امکانات تلگرام تغییر کانال از عمومی به خصوصی امکان‌پذیر است. در ارتباطات خصوصی در تلگرام مطالبی که مبادله می‌شود قابل دسترسی نیست.

بررسی مسدود شدن تلگرام در حالی دو هفته قبل به نتیجه نرسید که وزیر ارتباطات اعلام کرد ایران با شرایط موجود علاقه‌ای به ادامه کار تلگرام در ایران ندارد و پرونده مسدود سازی آن در کارگروه تعیین محتوای مجرمانه همچنان باز است.

رادیوفردا: بنا بر گزارش خبرگزاری رویترز، مقام‌های اروپایی اقداماتی هماهنگ را علیه یک گروه جاسوسی فضای مجازی که ممکن است با سپاه پاسداران در ارتباط باشد، آغاز کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز گزارش خود را بر اساس تحقیقات یک گروه امنیت سایبری منتشر کرده است.

کارشناسان امنیت فضای مجازی، این گروه را با نام «راکت کیتن» (بچه گربه موشکی) شناسایی و ردپای فعالیت‌های آن را از آغاز سال ۲۰۱۴ میلادی دنبال کرده‌اند.

در فهرست کسانی که هدف جاسوسی مجازی قرار گرفته‌اند از مقام‌های کشورهایی مانند عربستان سعودی، پیمان آتلانتیک شمالی یا دانشمندان هسته‌ای اسرائیل را می‌توان دید.

اما به گفته شرکتی ‌آمریکایی‌اسرائیلی که فعالیت‌های «راکت کیتن» را دنبال می‌کند، این «گروه ایرانی» از مقام‌های کشور هم‌پیمان خود، ونزوئلا، نیز جاسوسی کرده است.

مخالفان ایرانی حکومت از دیگر کسانی بوده‌اند که هدف قرار گرفته‌اند. حتی همسران فرماندهان نظامی برخی کشورها که از آنها نامی برده نشده، نیز در این فهرست قرار دارند.

شرکت امنیت سایبری «چک‌پوینت» ۱۸ آبان ماه گفته است مجموع ۱۶۰۰ مورد جاسوسی اینترنتی را شناسایی کرده است.

مدیر گروه تحقیقاتی این شرکت آمریکایی‌اسرائیلی می‌گوید «به عقیده ما این حملات بسیار شبیه حملاتی‌ست که پیش از این سپاه پاسداران ایران انجام داده بود».

با این همه دیگر محققان فضای مجازی، از بیان علنی ارتباط مستقیم این دو، خودداری کرده‌اند.

گروهی که با عنوان «راکت کیتن» شناسایی شده، در تهران با دسترسی پیدا کردن به کامپیوترهایی در اروپا برای انجام «حملات» و «جاسوسی‌های» خود استفاده کرده‌ است.

شرکت «چک‌پوینت» می‌گوید مقام‌های مسئول در اروپا را از جریان باخبر کرده است.

به نظر می‌رسد سرورهای «فرماندهی و کنترل» در اروپا، واقع در بریتانیا، آلمان و هلند، هدف قرار گرفته‌اند. بر پایه گزارش رویترز مقام‌های این کشورها، نیروهای ویژه خود را با مراکز نگهداری این سرورها فرستاده‌اند. گفته شده با اقداماتی، جلوی فعالیت‌های «راکت کیتن» برای دست‌کم چند ماه گرفته شده است.

مقام‌های پلیس اروپا و پلیس فدرال آمریکا، از اظهار نظر فوری در مورد گزارش «چک‌پوینت» که از سوی رویترز بازتاب پیدا کرده، خودداری کرده‌اند. یک مقام امنیت داخلی اسرائیل نیز تنها گفته است که آنها از فعالیت‌های گروه جاسوسی سایبری باخبر هستند.

رویترز با یکی از سخنگویان سپاه پاسداران ایران در تهران تماس گرفته است که این مقام نیز از واکنش به گزارش منتشر شده خودداری کرده است.

وزارت خارجه ایران هم هنوز واکنشی به این موضوع نشان نداده است.

چند روز پیش از انتشار گزارش رویترز، روزنامه آمریکایی وال استریت گزارش داده بود که ایمیل و صفحه شخصی «چند مقام در وزارت خارجه آمریکا» در هفته‌های اخیر به دست نیروهای سایبری سپاه پاسداران هک شده است.

ایران خود پیشتر هدف حملات سایبری بوده است که برخی از مهم‌ترین آنها مانند ویروس «استاکس‌نت»، بنا بر گزارش‌ها، در اسرائیل و آمریکا تهیه شده و گسترش پیدا کرده است.

از سوی دیگر پلیس فدرال آمریکا، اف‌بی‌آی نیز در مورد «حملات پیچیده» هکرهایی از ایران، «هشدار داده است».

بی‌بی‌سی: وزارت ارتباطات و فناوری ایران می‌گوید مدیران سیستم پیام‌رسان تلگرام، خطوط قرمز ایران را پذیرفته و گفته‌اند صفحات غیر اخلاقی را از دسترس خارج و مسدود می‌کنند.

پاول دوروف، مدیر سیستم پیام‌رسان تلگرام شب پیش گفت که اظهارات پیشین او مبنی بر مسدود شدن تلگرام در ایران نادقیق یا دست‌کم عجولانه بوده است و از این بابت عذرخواهی کرد.

بیشتر بخوانید: تلگرام از اینکه اعلام کرده بود در ایران مسدود شده عذرخواهی کرد

محمدرضا فرنقی زاد، مدیر کل روابط عمومی وزارت ارتباطات و فناوری ایران گفته است که این وزارتخانه تصمیم گرفته بود در صورتی که صفحات “غیر اخلاقی” تلگرام مسدود نشوند، درباره فیلترینگ تلگرام تصمیم جدی بگیرد.

مقام‌های ایرانی پیش از این هم گفته بودند اگر آنچه را که کانال‌های با محتوای مستهجن می‌خوانند، ادامه فعالیت دهند، تلگرام را فیلتر می‌کنند.

در هفته های اخیر موضوع چگونگی فعالیت تلگرام در ایران خبرساز بوده و واکنش گسترده مقام‌های مسئول و همین طور کاربران ایرانی را به همراه داشته است.

اواخر مهرماه سال جاری پاول دوروف،مدیر تلگرام گفت که مقام‌های ایران از این شبکه خواسته‌اند که امکان “جاسوسی از شهروندان” را برای آنها فراهم کند و چون این درخواست پذیرفته نشده، تلگرام برای چند ساعت مسدود شده است.

در پی این اظهارات، وزیر ارتباطات ایران گفت که این اختلال به دلیل مشکلاتی بوده که در مسیرهای ارتباطی ایران با شبکه جهانی در خلیج فارس، ترکیه و باب‌المندب بروز کرده بود.

روز: بر اساس گزارش‌های رسمی از ایران پس از صحبت‌های محمود واعظی وزیر ارتباطات مبنی بر مکاتبه با مدیران شرکت پیام رسان تلگرام برای فیلتر کردن آنچه “کانال‌های مستهجن” در این شبکه خوانده شده، تلگرام دسترسی کاربران ایرانی به برخی از این کانال‌ها را مسدود کرده است.

مدیر تلگرام نیز با انتشار پیامی ادعای دو هفته پیش خود در مورد مسدود شدن تلگرام در ایران را نادقیق خوانده و از این بابت رسما از جمهوری اسلامی “عذرخواهی” کرده است.

روز چهارشنبه، ۱۳ آبان‌ماه، کاربرانی که از ایران قصد ورود به برخی کانال‌های تلگرام را داشتند با این پیام روبرو شدند: “متاسفیم، دسترسی به این کانال به دلیل محدودیت‌های کشور شما امکان‌پذیر نیست.”

نیما اکبرپور، گزارشگر بی‌بی‌سی فارسی در توییتر از آقای پاول دوروف، مدیر تلگرام از معنای این پیام پرسید. آقای دوروف در پاسخ گفته که تلگرام کانال‌های پورنو را در داخل و خارج ایران مسدود کرده است.

چند هفته پیش بعد از فیلتر شدن موقت تلگرام، پاول دوروف گفته بود که درخواست ایران برای همکاری در زمینه “جاسوسی از شهروندان” این کشور را رد کرده‌ است. او در توییتر خود از این موضوع به عنوان دلیل “فیلتر شدن” تلگرام در ایران یاد کرده بود.

اما موسس تلگرام حالا در پیام جدید خود می‌گوید مقامات جمهوری اسلامی ارسال پیام را انکار کرده و گفته‌اند ایمیل‌هایی که با مضمون درخواست محدودیت به تلگرام رسیده جعلی هستند.

وزارت ارتباطات ۲۸ مهرماه اعلام کرد که آنها اقدامی برای فیلترینگ انجام نداده‌اند. با این حال همان روز سایت “گرداب”، وابسته به مرکزی بررسی جرائم سازمان‌یافته، در مورد برخی امکانات در “تلگرام”، هشدار داد.

در واکنش به اخبار مربوط به فیلترینگ شبکه تلگرام روز چهارشنبه، ۱۳ آبان ماه، حسین نوش‌آبادی، معاون حقوقی وزیر ارشاد گفت: “فیلتر کردن نرم‌افزار پیام‌رسان تلگرام راه‌حل نیست و ما نمی‌توانیم مانع فعالیت شبکه‌های اجتماعی شویم.”

او صراحتا این تصور که با فیلترینگ می توان مانع فعالیت شبکه‌های اجتماعی شد را “اشتباه” توصیف کرده و گفته: “اگر بخواهیم یک شبکه‌ای را فیلتر کنیم شبکه‌های دیگری در کنار آن وجود دارند. بنابراین آن افرادی که فکر می‌کنند می‌توان با فیلتر کردن تلگرام جلوی شبکه‌های اجتماعی را گرفت در اشتباه هستند.”

به گفته این سخنگوی وزارت ارشاد«فیلتر و عدم تلگرام یک تصمیم جمعی است و این وزارتخانه هیچ گونه درخواستی مبنی بر فیلتر این نرم افزار پیام رسان را ارائه نداده است.»

” تلگرام دیگر یک پیام‌رسان امن نیست”

هفته گذشته قرار بود کارگروه فیلترینگ در ایران با دستور کار ایجاد فیلتر برای تلگرام جلسه‌ای برگزار کند اما به علت به حد نصاب نرسیدن اعضا این جلسه برگزار نشد.

روز چهارشنبه، ۱۳ آبان‌ماه برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی ادامه استفاده از این اپلیکیشن محبوب را مورد سئوال قرار دادند. برخی از کارشناسان وب نیز در صفحات توییتر خود به مخاطبان خود گفته‌اند از نظر آنها تلگرام دیگر یک پیام‌رسان امن نیست.

برخی از این ناظران سایبری از احتمال رواج پیام رسان جدیدی به نام سیگنال در ایران خبر داده‌اند. دسترسی به شبکه ارتباطی تلگرام که نسبت به سایر شبکه‌ها سرویس‌های مناسب‌تری به کاربران ارائه می‌داد طی چند ماه گذشته در ایران با اختلالاتی روبرو و شایعه‌هایی هم در مورد احتمال مسدود شدن آن بین گروهی از کاربران منتشر شد.

این شبکه به ویژه بعد از محدودیت‌ها و اختلالات شبکه وایبر به یکی از محبوب‌ترین شبکه‌های ارتباطی برای تبادل پیام در ایران تبدیل شد. تلگرام در ایران فیلتر نیست و امکاناتی نظیر انتقال فایل‌های تصویری بدون کاستن از کیفیت و سرعت جابه جایی آنها را به کاربران ارائه می‌کند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم بیش از یک پنجم ترافیک سرورهای شبکه تلگرام در دست کاربران ایرانی‌ است.

محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز به صورت رسمی گفته است که ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر در ایران از اپلیکیشن پیام‌رسانی تلگرام استفاده می‌کنند.

پیشتر کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران به نقل از یک منبع آگاه گزارش کرده بود که شرکت تلگرام در پی درخواست مقامات ایرانی دسترسی برخی کاربران این شبکه پیام‌رسان را محدود کرده است.

بی‌بی‌سی: پاول دوروف مدیر عامل سیستم پیام‌رسانی تلگرام می گوید که پس از رد درخواست همکاری مقام های ایران برای ‘جاسوسی بر شهروندان’ این کشور، این شبکه برای ساعاتی در ایران مسدود اما فعلا رفع فیلتر شده است.

او ساعاتی پس از اعلام خبر انسداد تلگرام در ایران به بی بی سی گفت: “ایران فعلا انسداد تلگرام را رفع کرده است. تا ببینیم فردا چه می شود.”

او همچنین گفت که ایران “در طول هفته گذشته نیمی از ترافیک تلگرام را متوقف کرد و امروز ما را برای دو ساعت به طور کامل مسدود کرد (همان زمان که خبر را اعلام کردیم) و حالا به نظر می رسد پس از انتشار خبر تصمیم گرفته باشند انسداد ما را بردارند.”

او پیش بینی کرد که ایران فردا با ارائه توضیحی رسمی، انسداد را از سر خواهد گرفت.

او در پیام اولیه خود در مورد شروع انسداد نوشته بود:‌ “مقام های ایرانی می خواهند از تلگرام برای جاسوسی از شهروندان خود استفاده کنند. ما نمی توانیم در این زمینه به آنها کمک کنیم و نخواهیم کرد.”

تلگرام از شبکه های بسیار محبوب در ایران است و می گوید که حداقل ۲۰ میلیون کاربر در این کشور دارد.

آقای دوروف همچنین نوشت:‌ “وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران درخواست کرد که تلگرام ابزارهای جاسوسی و ممیزی در اختیار آنها بگذارد. ما این درخواست را نادیده گرفتیم و آنها ما را مسدود کردند.”

مدیران تلگرام به خبرنگار ما هادی نیلی در واشنگتن گفتند که از طریق خود این اپ به کاربران ایرانی‌شان درباره «تهدیدهای وزارت ارتباطات» و محدودیت‌های پس از آن توضیح می‌دهند.

خبرگزاری دانشجویان ایران،‌ ایسنا،‌ نوشت که کاربران تلگرام روز سه شنبه با اختلالات زیادی مواجه شده اند “اما کماکان فعالیت این اپلیکیشن به سختی، ادامه دارد.”

محمدرضا فرنقی‌زاد مدیرکل روابط عمومی وزارت ارتباطات در پاسخ به این سوال ایسنا که “آیا از سوی کمیته تعیین مصادیق مجرمانه رایانه‌ای که مسئولیت فیلتر کردن سایت‌های غیرمجاز را برعهده دارد نامه‌ای در این رابطه به وزارت ارتباطات و بطور مشخص به شرکت ارتباطات زیرساخت ارسال شده است؟” گفت: “تاکنون نامه‌ای در این زمینه به دست ما نرسیده است.”

پاوروف در واکنش نوشت: “البته که (نامه ای) دریافت نکرده اند. آنها دستور دارند تلگرام را به طور نسبی مسدود کنند، ۵۰ درصد از ترافیک آن را کم کنند و آن را غیرقابل استفاده کنند.”

سایت “گرداب” وابسته به “مركز بررسی جرائم سازمان يافته” که بخشی از فرماندهی پدافند سايبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است هم در مورد استفاده از تلگرام به کاربران ایرانی هشدار داده است.

گرداب نوشت: “تعدادی از سایت‌های معاند نیز، اقدام به راه‌اندازی کانال در تلگرام کرده‌اند. اقدامی که می‌توان آن را در راستای پروژه نفوذ دشمن نیز ارزیابی کرد.”

تلگرام یک سیستم پیام‌رسانی فوری است که بر حفظ حریم خصوصی و قابلیت استفاده در سکوهای مختلف تاکید دارد.

تلگرام هم در موبایل و هم دسکتاپ روی سیستم های مختلف از جمله ویندوز، اندورید و اپل کار می کند. بعضی کاربران گفته اند که نسخه دسکتاپ تلگرام امشب در ایران کار می کند.

کاربران این سیستم می توانند پیام ها، عکس ها و ویدئوهایی با حجم زیاد ارسال کنند که برای خصوصی ماندن پس از دریافت از بین می رود.

از این سیستم همچنین می توان برای ارسال پیام های کدگذاری شده استفاده کرد تا قابل هک شدن نباشد.
تلگرام می گوید در ایران حداقل ۲۰ میلیون کاربر دارد