اخبار

رادیوفردا: ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا روز دوشنبه دهم فروردین ادعای رسانه‌های ایرانی درباره کشته شدن دو عضو سپاه پاسداران در تکریت توسط پهپادهای آمریکایی را رد کرد و گفت که آمریکا در روز حادثه هیچ عملیاتی در اطراف این شهر نداشته است.

سرهنگ ادوارد تی. شولتیس به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است که ستاد مرکزی فرماندهی ارتش آمریکا «در روزهای ۲۲ تا ۲۴ مارس (دوم تا چهارم فروردین) هیچ عملیات هوایی با پهپاد یا جنگنده در اطراف شهر تکریت انجام نداده است».

یک مقام دیگر آمریکایی که نخواست نامش فاش شود نیز روز دوشنبه گفت که واشینگتن هیچ اطلاعاتی درباره صحت ادعای ایران در دست ندارد، اما مقامات آن را بررسی خواهند کرد.

اظهارات مقام‌های آمریکایی واکنشی به این خبر سایت «سپاه نیوز» وابسته به سپاه پاسداران است که مدعی شده «علی یزدانی» و «هادی جعفری» از نیروهای این تشکیلات نظامی روز سوم فروردین کشته شده‌اند.

سپاه نیوز از این افراد به عنوان «مستشاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق» نام برده است.

این نشریه روابط عمومی سپاه پاسداران افزوده است: علی یزدانی «به همراه هادی جعفری طی عملیاتی در تکریت عراق برای مبارزه با عوامل تکفیری، توسط پهپاد نیروهای آمریکایی در عراق» کشته شده‌اند.

ایالات متحده آمریکا از روز اول فروردین و به دنبال درخواست دولت عراق، عملیات هوایی علیه نیروهای حکومت اسلامی، داعش سابق، را در اطراف تکریت آغاز کرد.

آمریکا می‌گوید پس از نخستین حملات در روز اول فروردین، عملیات هوایی را بار دیگر در روز پنجم فروردین از سر گرفته است.

ورود آمریکا به نبرد نظامی برای آزادسازی تکریت پس از آن صورت گرفت که عملیات نیروهای شبه نظامی شیعه و ارتش عراق در این شهر به بن بست رسید و آن‌ها نتوانستند به رغم پیشروی‌های سریع، زادگاه صدام حسین را از نیروهای داعش بازپس گیرند.

ایران و آمریکا از زمان قدرت گرفتن گروه حکومت اسلامی در عراق و تصرف بخش‌های زیادی از شمال و غرب این کشور در یکسال گذشته، وارد ائتلافی نانوشته علیه این گروه شده‌اند.

با این حال، دو کشور که درباره بسیاری از مسائل منطقه‌ای و فعالیت‌های هسته‌ای تهران دچار اختلاف عمیق هستند گفته‌اند که هیچ فعالیت مشترکی در نبرد علیه گروه داعش ندارند.

ظرف یکسال گذشته شماری از نیروهای ایرانی که جمهوری اسلامی می‌گوید برای فعالیت‌های مستشاری و کمک به نیروهای عراقی در این کشور به سر می‌برند، در نبرد با گروه حکومت اسلامی کشته شده‌اند.

دیگربان: علی یزدانی یکی از اعضای سپاه پاسداران در پی حمله پهپاد‌های آمریکا در عراق کشته شد.

سایت رسمی سپاه با اعلام این خبر نوشته یزدانی سوم فروردین به همراه فردی دیگر به نام هادی جعفری در شهر «تکریت» عراق کشته شده است.

پیکر یزدانی روز صبح روز یک‌شنبه پس از تشییع در جنوب شهر تهران به خاک سپرده شد.

با آغاز ناآرامی‌ها در عراق تعداد قابل توجهی از نیرو‌های سپاه پاسداران کشته شده‌اند.

فرماندهان سپاه بار‌ها اعلام کرده‌اند حضور مستشاری در عراق دارند.

رادیوفردا: شاخه‌وان عبدالله، رئيس کميته دفاعی و امنيتی مجلس عراق، ايران را به ارسال ۳۰ هزار سرباز و کارشناس نظامی به عراق متهم کرد.

آقای عبدالله، يکشنبه دوم فروردين به شبکه خبری الجزيره گفت که نيروهای ايرانی در شهرهای مختلف درون خاک عراق مشغول نبرد با گروه حکومت اسلامی هستند.

به گفته رئيس کميته دفاعی و امنيتی مجلس عراق که از کردهای اين کشور است، حضور نظاميان ايرانی در عراق «فراتر از مشاوره و کارشناسی نظامی» است و آنها زير عنوان نيروهای «بسيج مردمی» (حشد شعبی) مشغول نبرد هستند.

پيش از اين نيز مسرور بارزانی، رئيس اطلاعات و امنيت کردستان عراق، از آينده حضور شبه‌نظاميان شيعه تحت حمايت جمهوری اسلامی در اين کشور ابراز نگرانی کرده بود.

به گفته مسرور بارزانی استفاده از اين شبه‌نظاميان در عراق می‌تواند با تشديد تنش ميان شيعيان و سنی‌ها مشکلی «بزرگ‌تر از داعش» ايجاد کند.

جمهوری اسلامی همواره ارسال نيروی نظامی به عراق را تکذيب کرده و گفته که حضور نيروها و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران مانند قاسم سليمانی در عراق، صرفاً برای ارائه مشاوره نظامی به نيروهای عراقی است.

با وجود اين در ماه‌های گذشته، گزارش‌های متعددی در رسانه‌های بين‌المللی از اعزام نيروهای نظامی ايران برای نبرد با حکومت اسلامی (داعش سایق) منتشر شده است.

در همين مدت، تعدادی از اعضا و فرماندهان سپاه پاسداران نيز در عراق کشته شده‌اند.

در عين حال گزارش‌هایی از ارسال اسلحه و تجهيزات جنگی از ایران به عراق نیز منتشر شده‌است.

در ماه دسامبر سال گذشته نيز تصاويری از پرواز هواپيماهای جنگی اف-۴ در آسمان استان ديالی عراق منتشر شد که با توجه به اينکه در منطقه تنها دو کشور ايران و ترکيه دارای چنين هواپيماهايی هستند، گزارش شد که اين هواپيما احتمالا متعلق به نيروی هوايی ايران بوده است.

ترکيه در عمليات نظامی عليه حکومت اسلامی مشارکت ندارد.

در ماه اوت ۲۰۱۴ نيز ايران متهم شد که صدها نيروی نظامی را برای بازپس‌گيری شهر جلولا در نزديکی مرزهای خود با عراق به اين کشور اعزام کرده است.

رادیوفردا: توسط حسن هاشمیان

بعد از گذشته دو هفته از آغاز عمليات «آزادسازی تکريت» هنوز نتايج روشن درباره سرنوشت آن ارائه نشده است.

در حاليکه خبرگزاری های شيعه عراق و به دنبال آن مراکز خبری جمهوری اسلامی در ايران پيروزی های شبه نظاميان شيعه موسوم به «حشد شعبی» را جشن گرفته اند، اما بيانيه ارتش عراق خبر از متوقف شدن نبرد و انتظار برای رسيدن امدادهای جديد داده است.

در طول نزديک به دو هفته نبرد که از دوم ماه مارس شروع شد، شبه نظاميان شيعه و به خصوص «عصائب اهل حق» نقش محوری در اين عمليات داشته و نيروهای «خط شکن» بودند، اين در حالی است که ارتش عراق در نبردهای زمينی خطوط مقدم جبهه شرکت نداشت.هادی عامری مرد شماره يک ايران در عراق فرمانده «حشد شعبی»يا شبه نظاميان بسيجی را به عهده دارد.

اين فرد نزديک به ۲۵ سال از عمر خود را در ايران گذرانده و از اشخاص مورد وثوق قاسم سليمانی است.سابقه فرماندهی «سپاه بدر» را برای مدت طولانی در اختيار داشت و در دولت نوری مالکی وزير حمل و نقل بود.

با وجود اينکه حيدر عبادی نخست وزير عراق حمله به تکريت را در راستای مبارزه با تروريسم و آزادسازی بخشی از ملت عراق ناميده که در اسارت نيروهای داعش افتادند، اما هادی عامری اين عمليات را «انتقام سپايکر» لقب داده که نيروهای تحت امر وی بايد از «تکفيری ها» بگيرند.سپايکر يک پايگاه نيروی هوائی در نزديکی تکريت است که داعش در زمان تصرف آن ۱۷۰۰ سرباز عراقی که بيشتر آنها شيعه و از مناطق جنوب عراق بودند را اعدام کرد.

شبه نظاميان شيعه و در رأس آن «عصائب اهل حق» اهالی منطقه «آلبوعجيل» تکريت را متهم می کنند که در جنايت سپايکر دست داشتند.در روزهای اخير نام اين منطقه بر سر زبان بيشتر شبکه های تلويزيونی جهان عرب افتاد، زيرا برخی اخبار منتشر شده در سايت ها و شبکه های اجتماعی از جنايتی ديگر در منطقه آلبوعجيل حکايت کردند که عصائب اهل حق را متهم می کنند اين منطقه را بطور کامل با تمام ساکنين و مزارع آن سوزاندند.

احمد طيب مفتی الازهر به رويداد آلبوعجيل واکنش نشان داد و بيانيه ای شديد الحنی را در محکوميت آنچه تحت عنوان «جنايت» در استان صلاح الدين عراق ناميد، صادر کرد.حيدر عبادی در واکنش به اين بيانيه بطور ضمنی قبول کرد که جنايت هائی در تکريت اتفاق افتاده اما آنها را به نفوذی ها و گروه های «خودسر» نسبت داد.يکی از مراجع شيعه در نجف به نام بشير نجفی از مفتی الازهر خواست برای اطمينان، يک گروه تحقيق به منطقه اعزام کند،اما افراد نزديک به احمد طيب گفته اند که فرستادن گروه تحقيق به عراق در اين روزها يعنی ورود به بايگانی پرونده های «ماست مالی شده» است.

با تحول جنگ تکريت به يک روياروئی مذهبی در منطقه آن هم در عالی ترين سطح آن ميان رهبران دينی جهان اسلام، به نظر می رسد ايالات متحده امريکا تمايلی به ايستادن در کنار هيچ يک از گروه های درگير و متهم شدن به جانبداری از يکی از طرفين نزاع جاری را ندارد. آمريکا در حال حاضر هم از سوی شيعيان و هم از سوی جهان اهل سنت متهم شده است که از خصم آنها در اين نزاع جانبداری کرده است.

رسانه های شيعه در روزهای گذشته نيروهای ائتلاف را متهم کردند که در ۲۴ دسامبر گذشته نيروهای عراقی در منطقه «بيجی» را بمباران کرده و ۲۲ نفر از آنها را کشته است. از آن سو نيروهای سنی امريکا را متهم می کنند که همراه با شبه نظاميان شيعه به جنگ سنی ها آمده است.

ولی امريکا در اين نبرد تلاش کرده است داعش را بعنوان دشمن مشترک همه قلمداد کند و همکاری همه را در اين راستا خواسته است.اما زمانی که شبه نظاميان شيعه دست به اقداماتی مشابه آنچه که داعش انجام می دهد، می زنند،کوشش امريکا با دشواری مواجه می شود و اهداف آن در گرد و غبار ستيز مذهبی گم می شود.

امريکا تمايلی ندارد که جنگ آن عليه داعش در منطقه تبديل به روياروئی مذهبی ميان سنی ها و شيعيان گردد. اما هم تندروهای شيعی و هم افراط گرايان سنی جنگ مذهبی را دامن می زنند و از آن بعنوان «مکانيسم ضد امريکائی» استفاده می کنند.

عصائب سنی

برای روياروئی با تبليغاتی که بر عليه شبه نظاميان شيعه صورت می گيرد، هم قاسم سليمانی و هم هادی عامری در ماه های گذشته تلاش کردند تشکلی از نيروهای عشايری اهل سنت مشابه آنچه تحت عنوان «عصائب اهل حق» شيعی معروف شده، بوجود بياورند.

بخشی از عشيره آل جبور که در بيشتر مناطق سنی عراق سکنی دارد با اين طرح همکاری کردند و گروهی متشکل از ۲۵۰ نفر به رهبری فردی به نام «خالد جباره» در منطقه «عَلم» تکريت را بعنوان «عصائب عَلم» بوجود آوردند.جنگجويان عشيره آل جبور در ميان نيروهای دولتی و داعش تقسيم شده اند و بخشی از نيروهای دولتی اين عشيره همپيمان قاسم سليمانی و هادی عامری شدند.منطقه عَلم در شمال تکريت واقع است و همراهی آن با نيروهای تحت فرماندهی هادی عامری نقش مهمی در پيشروی اين نيروها به سوی تکريت و محاصره آن داشته است.

اين نيروها نخستين نيروهای سنی هستند که به صفوف عصائب اهل حق پيوستند.اختلافات آنها با داعش و عدم همکاری آنان با «دولت اسلامی» به اعدام تعداد زيادی از جوانان منطقه به دست داعش منجر شد.از اينرو اکنون اين عشائر برای انتقام گرفتن قيام کرده اند و از آن سو رهبران داعش ريختن خون آنها را مانند شبه نظاميان شيعه مباح کرده اند.

اما در ميان اين و آن ، عَلم تنها مکانی است که نشانی از فرقه گرائی مذهبی در آن ديده نمی شود و شبه نظاميان شيعه و سنی در کنار يکديگر بر عليه داعش می جنگند.اين موضوع اميدواری های زيادی برانگيخته که چنين همکاری مشترک به مناطق ديگر کشيده شود.به ويژه که منطقه عَلم در مقايسه با ساير مناطق ديگر تکريت، کمتر آثار تخريبی جنگ در آن ديده می شود.

چالش های جنگ تکريت

منطقه تکريت اگرچه به راحتی به دست داعش سقوط کرد اما برای بازپس گيری آن چالش های بزرگی در برابر دولت عراق و متحدين آن قرار دارد:

۱-مشکل حفاظت از مناطق آزاد شده: اکنون پرسش اساسی اين است که بعد از آزادسازی تکريت چه نيروئی حفاظت آن را به عهده خواهد گرفت؟در گذشته ارتش عراق با تمام تجهيزات و آموزش هائی که ديده بود ثابت کرد که توان پايداری در برابر تروريست های داعش را ندارد و براساس اين تجربه، رهبری فعلی دولت عراق مايل نيست اين وظيفه را در اختيار آن بگذارد.

در طول حمله به تکريت هم شاهد بوديم که نيروی ارتش نقش مکمل و حمايتی به عهده گرفته بود و در رأس حملات قرار نداشت.اما واگذاری مناطق آزاد شده به دست شبه نظاميان شيعه مانند عصائب اهل حق، يک ستيز دائمی را در منطقه دامن خواهد زد و احتمال جنگ شيعی-سنی را افزايش خواهد داد.از اينرو يافتن شريک بومی در منطقه برای اداره شهرها و مناطق آزاد شده بسيار حائز اهميت شده است.اما اين شريک با دو مشکل اساسی مواجه است.

نخست برخی از گروه های تندرو شيعه که هيچ شريک سنی در اين مناطق را برنمی تابند و همه سنی ها را تروريست و همکار داعش يا حزب بعث می دانند و دوم رهبران برخی از احزاب سنی که هنوز به دولت شيعه عراق اعتمادی ندارند و مايلند به جای دولت حيدر عبادی با امريکا و کشورهائی اروپائی برای اداره مناطق خود به تفاهم برسند.رهيافت آينده در ميان اين ديدگاه های متناقض هنوز روشن نيست و به همين دليل نمی توان براحتی درباره آينده اين مناطق سخن گفت.

۲-ائتلاف های منطقه ای: از هم اکنون جنگ تکريت به پيدايش ائتلاف های منطقه ای برای متوقف کردن پيشروی جمهوری اسلامی در کشورهای عربی منتهی شده است.ايران به طور آشکارا درگيری نيروهای خود را در جنگ تکريت علنی کرده است و قاسم سليمانی ديگر حضور خود را در عراق مخفی نمی کند.

نيروهائی که در حال حاضر در نوک حمله به تکريت قرار دارند چه حشد شعبی و چه نيروهائی امنيتی به ايران نزديک هستند و از اينرو اين فرضيه را تقويت کرده که همه آنها توسط قاسم سليمانی رهبری می شوند.

در هفته های گذشته ملک سلمان پادشاه عربستان در فاصله کمی با رهبران هشت کشور منطقه ای ديدار داشت و بعد از مباحثات طولانی سخن از يک «بلوک بندی سنی» در برابر توسعه طلبی های جمهوری اسلامی به ميان رفت.کشوری خارج از دائره عربی مانند پاکستان آمادگی خود را برای ورود به اين ائتلاف جديد اعلام کرد و ترکيه حاضر شده است در نبرد آزادسازی موصل در آينده ای نه چندان دور شرکت کند.

ورود ايران به جنگ تکريت حتی می تواند اقدامات بعدی کشورهای منطقه ای را تسريع کند و رهبران ايران سخت در اشتباه خواهند بود اگر محاسبات خود در ورود به عراق را همانند دخالت در کشور فقيری مثل يمن برآورد کنند.

کافی است فردی با روحيه توسعه طلبی خامنه ای پيدا شود تا جنگی ديگر مانند سال ۱۹۸۰ در منطقه شعله ور شود.

رادیوفرانسه: به عقیده کریم پاکزاد، به این دلیل که آمریکا قصد دارد خاورمیانه را ترک کرده و نیروهای خود را بیشتر بطرف شرق دور متمایل کند، در نتیجه برای ثبات این منطقه احتیاج به قدرتی دارد که توانایی ایجاد ثبات در این منطقه را داشته باشد. به روایت پاکزاد آمریکائی ها فکر می کنند که چنین کشوری فقط می تواند ایران باشد.
گفتگو با کریم پاکزاد، حقوقدان و پژوهشگر بنیاد مطالعات بین المللی و استراتژیکی در فرانسه
گوش کنید (09:24)

صبح امروز خبرگزاری ها از ورود نیروهای عراقی به تکریت خبردادند. آنها بخش شمالی شهر را تصرف کرده و به پیشروی خود ادامه می دهند.

این در حالی است که در ایران مقامات نظامی از حضور قاسم سلیمانی در صف اول نیروهای حمله کننده به تکریت خبر می دهند و به روایت خبرگزاری فرانسه در شبکه های اجتماعی عکس هائی از او منتشر شده است.
این در حالی است که یکی از روسای سابق سازمان سیا بنام مایکل هایدن از این که نیروهای ایرانی در عراق نقش حساسی بعهده گرفته اند اظهار ناخشنودی کرد. او گفت گر چه ایران و آمریکا در مبارزه علیه داعش هدف مشترکی دارند، اما این دو کشور برای دوران پس از داعش هدف های کاملاً متفاوتی را دنبال می کنند. او مدعی شد که آمریکا مایل است عراق حاکمیتی با ترکیب شیعه و سنی داشته باشد در حالیکه ایران برای تامین برتری شیعیان در عراق می جنگد.

در گفتگوئی با دکتر کریم پاکزاد پژوهشگر مرکز ملی مطالعات استراتژیک فرانسه، معتقد است که میان دولت باراک اوباما با جمهوری خواهان این کشور بر سر ایران اختلاف وجود دارد. در حالیکه جمهور خواهان امریکا مخالف قدرت گیری ایران هستند، دولت اوباما مخالفتی با نقش بازی کردن ایران در عراق ندارد.

به‌عقیده کریم پاکزاد به این دلیل که آمریکا قصد دارد خاورمیانه را ترک کرده و نیروهای خود را بیشتر بطرف شرق دور متمایل می کند، در نتیجه برای ثبات منطقه احتیاج به قدرتی دارد که توانائی ایجاد ثبات در این منطقه را داشته باشد. به‌روایت پاکزاد آمریکائی ها فکر می کنند که چنین کشوری فقط می تواند ایران باشد.

در پرسشی درباره اختلافات میان شیعیان و سنی ها در عراق کریم پاکزاد اعتقاد دارد که کنار رفتن نوری مالکی و روی کار آمدن العبادی تحولات بسیار مهمی را بدنبال داشته است. اکنون یک چهارم دولت عبادی را سنی ها تشکیل می دهند و پست های مهمی همچون وزارت جنگ در اختیار یک شخصیت سنی است. دولت عراق می کوشد تا اشتباه یکجانبه نگری نیروهای شیعه علیه سنیان تکرار نشود. از این رو عراق دیگر عراق زمان نوری المالکی نیست. به‌عقیده پاکزاد حتی ایران هم به این اعتقاد رسیده است که اگر می خواهد ثباتی در عراق وجود داشته باشد باید به این تنش ها پایان داد.

دویچه‌وله: به گفته مایکل هیدن، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اهداف ایران و ائتلاف بین‌المللی در عراق با یکدیگر هماهنگی ندارند. وی تصریح کرد که ایران در پی تثبیت قدرت شیعیان در ساختار سیاسی عراق است.

مایکل هیدن، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، روز سه‌شنبه (۱۰ مارس/ ۱۹ اسفند) با اشاره به نبردهای کنونی در نزدیکی شهر تکریت گفت که افزایش نفوذ ایران در عراق “رضایت‌بخش” نیست.

نیروهای ارتش عراق و شبه‌نظامیان شیعه که گفته می‌شود از سوی نیروهای ایرانی رهبری می‌شوند در حال حاضر شهر تکریت، زادگاه صدام حسین را به محاصره خود در آورده‌اند و در برخی نقاط مقاومت گروه “دولت اسلامی” را در هم شکسته‌اند.
هیدن گفت: «من از نفوذ فزاینده ایران در عراق ناراضی هستم. من هم‌چنین ناخشنودم که در جنگ تکریت این‌گونه به نظر می‌رسد که شیعیان به یک شهر سنی حمله کرده‌اند.»

ژنرال هیدن که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ سرپرستی سازمان سیا را برعهده داشت، افزود: «ملاک قضاوت این خواهد بود که در صورت تصرف شهر تکریت، شبه نظامیان شیعه چگونه با شهروندان سنی رفتار خواهند کرد.»

هیدن این سخنان را در “بنیاد جدید آمریکا” در چارچوب میزگردی پیرامون مبادله بین‌الملی اطلاعات میان سازمان‌های امنیتی اعلام کرد. رئیس پیشین سازمان سیا تصریح کرد که به دلیل سیاست‌ مقابله با گروه “دولت اسلامی” آمریکا نباید با ایران دست به تبادل اطلاعات بزند.

“عدم انطباق میان اهداف ایران و آمریکا در عراق”

به گفته هیدن جمهوری اسلامی ایران در عراق “اهداف مهم” دیگری را که منطبق با منافع آمریکا نیست، دنبال می‌کند. رئیس پیشین سیا گفت که آمریکا خواهان دولتی در عراق است که “از حقوق تمامی اقلیت‌های قومی و مذهبی” حمایت کرده و خواستار مشارکت اقلیت‌ها در اداره این کشور باشد.

هیدن افزود: «روشن است که سیاست ایران بر این پایه استوار است که شیعیان بر دولت عراق تسلط داشته باشند.» به گفته هیدن این سیاست در نهایت بدان‌جا منتهی می‌شود که سنی‌ها هرچه بیشتر در اپوزیسیون قرار گیرند و به این ترتیب گروه‌”دولت اسلامی” قادر خواهد شد اعضای بیشتری را از درون اپوزیسیون سنی عراق به خود جلب کند. وی در پایان خواستار اتخاذ سیاست دیگری در قبال گسترش نفوذ “دولت اسلامی” شد.

پیشتر ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز از نقش ایران در عراق ابراز نگرانی کرده بود. دمپسی روز شنبه (۷ مارس) تصریح کرده بود که در صورت عدم انطباق میان اهداف ایران و نیروهای ائتلاف بین‌المللی در عراق، مشکلات جدید، در منطقه ایجاد خواهد شد.