اخبار

دویچه‌وله: روح‌الله خمینی چند هفته پیش از سرنگونی حکومت سلطنتی در ایران پیام‌های محرمانه‌ای با رئیس جمهور وقت آمریکا رد و بدل کرد. این روابط پنهان در ۳۷ سال گذشته و در دوره جانشین او، علی خامنه‌ای ادامه یافته است.

پیام‌های رد و بد شده میان روح‌الله خمینی و جیمی کارتر، به طور عمده به روزهای و هفته‌های پیش از انقلاب سال ۵۷ مربوط می‌شوند.

کارتر پس از انقلاب نیز دست‌کم دو نامه‌ی دیگر به خمینی نوشته است؛ یکی در فروردین ۵۹ برای آزادی گروگان‌های سفارت آمریکا در تهران و دیگری در آبان ماه ۶۷، هفت سال پس از پایان دوران ریاست جمهوری.

کارتر در نامه دوم خواستار کمک ایران برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان شده بود. این دو نامه بر خلاف پیام‌های قبل از انقلاب نه محرمانه ماند و نه پاسخ گرفت.

خبر نوشتن نامه دوم و موضوع آن را خود کارتر به صورت کلی در یک گفت‌وگوی تلویزیونی مطرح کرده است. او در این نامه خاطر نشان کرد که آزادی گروگان‌ها در لبنان می‌تواند یكی از مهمترین موانع عادی سازی روابط ایران و ایالات متحده را برطرف كند.

بیشتر بخوانید: پیام‌ها و نامه‌های محرمانه رهبران جمهوری اسلامی و آمریکا (بخش اول: خمینی و کارتر)

«رابطه اسلام و کفر»

احمد خمینی، فرزند نخستین رهبر جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای پیام محرمانه کارتر را افشا کرد و از قول پدرش نوشت: «روابط ایران و ایالات متحده همانند رابطه گرگ و میش می‌باشد و هرگز آشتی بین آنها وجود نخواهد داشت.»
اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس وقت مجلس ۲۷ آبان ۶۷ در جریان سفر به اهواز درباره نامه کارتر به خمینی به خبرنگاران گفت: «خود من نیز چنین نامه‌ای از كارتر دریافت كرده بودم. این نامه چیزی شبیه به همان سیاست شیطنت آمیز رابطه با ایران و گروگانگیری در لبنان است و به فرموده حضرت امام، این رابطه، رابطه گرگ و میش است و لذا رابطه اسلام با كفر و استكبار امكان پذیر نیست.»

بر خلاف این ادعا دو سه سال پیش از این، رفسنجانی از صحنه‌گردانان اصلی مذاکرات پنهانی با یک هیئت آمریکایی در تهران بود که حاصل آن آزادی دست‌کم سه گروگان در لبنان در ازای فروش تسلیحات به ایران بوده است.

زمانی که کارتر برای خمینی نامه نوشت همچنان چند آمریکایی توسط شبه‌نظامیان حزب‌الله لبنان به گروگان گرفته شده بودند.

ارتباط و مذاکرات پنهانی رابرت مک‌فارلین، مشاور ارشد رونالد ریگان و تعدادی از اعضای شورای امنیت ملی آمریکا با مقام‌های ایرانی که به ماجرای “ایران کنترا” نیز معروف است یکی از بزرگترین رسوایی‌های سیاسی تاریخ آمریکا به شمار می‌رود.

روحانی و رسوایی مک‌فارلین
سال ۱۳۸۸،همزمان با حمله‌های شدید رسانه‌ها و تریبون‌های حکومتی علیه آمریکا، ویلیام برنز معاون وزیر خارجه آمریکا در حاشیه مذاکرات هسته‌ای، مذاکرات دو جانبه‌ای با سعید جلیلی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی داشت

به رغم مذاکرات مخفی و آشکار میان ایران و آمریکا هنوز هم در ایران جناح‌هایی از حکومت تدوام شعار مرگ بر آمریکا را مثل نان شب می‌‌دانند

به دنبال این مذاکرات آمریکا به رغم تحریم‌ها و منع قانونی کنگره، در سال‌های ۶۴ و ۶۵ مقدار زیادی موشک‌های ضد تانک و ضد هوایی و قطعات یدکی برای جنگنده‌های اف ۵ و اف ۱۴ به ایران فروخت.

بخشی از سود این معامله که میزان آن دو میلیارد دلار گزارش شده در اختیار نیروهای موسوم به “کنترا” قرار گرفت که علیه حکومت انقلابی نیکاراگوئه می‌جنگیدند. در این زمان کنگره آمریکا کمک مالی به نیروهای کنترا را ممنوع کرده بود.

افشای این معامله پنهانی در داخل ایران نیز با انتقادهایی، از جمله از سوی شماری از نمایندگان مجلس روبرو شد که با خشم و عتاب خمینی وادار به سکوت شدند.

نشریه “فارین پالیسی” در گزارشی که ترجمه آن ۹ مهر ۹۲ در روزنامه “جام‌جم” منتشر شد ادعا کرده که رئیس دولت یازدهم، حسن روحانی از چهره‌های کلیدی ماجرای مک‌فارلین بود.
به نوشته این نشریه روحانی به عنوان مشاور ارشد سیاست خارجی دولت وقت ایران ششم خرداد سال ۶۵ با هیئتی از مقامات کاخ سفید، از جمله اولیور نورث، عضو شورای ملی امنیت آمریکا در طبقه آخر هتل هیلتون تهران مذاکره کرده است.

در آن دوران آش شعارهای ضد آمریکایی و روابط پنهانی چنان شور شده بود که حسینعلی منتظری در خاطرات خود نوشت: «این چه روشی است که در ایران متداول شده که از مذاکرات رسمی و روشن و منطقی با آمریکا روی گردان بوده و آن را خیانت و بی‌غیرتی اعلام می‌کنند ولی به صورت مخفی و پشت پرده مذاکره می‌کنند. واقعاً این‌ها دردهایی است که ما در این کشور می‌کشیم.»

مذاکره پنهان، مخالفت آشکار

از زمان تکیه زدن علی خامنه‌ای بر مسند رهبری جمهوری اسلامی نیز پیام‌های و نامه‌های محرمانه‌ای میان او و رئیس جمهوران آمریکا، به ویژه باراک اوباما رد و بدل شده و ارتباط‌های آشکار و پنهانی میان مقام‌های دو کشور وجود داشته است.

جورج بوش سال ۶۹ در پیامی محرمانه به خامنه‌ای خواهان مذاکره مستقیم میان دو کشور شد. از محتوای این پیام و پاسخ احتمالی به آن خبر دقیقی در دست نیست.

آذر ماه سال ۷۵، حسن روحانی نایب رئیس وقت مجلس شورای اسلامی در سفر به اسپانیا گفت، آمریکا پیشنهادهای مختلفی برای مذاکره به ایران داده است.

دی ماه سال بعد علی خامنه‌ای در واکنش به خوش‌بینی‌هایی که درباره امکان عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا پس از پیروزی محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری به وجود آمده بود، این تصور را که مذاکره با آمریکا “موجب از بین رفتن محاصره اقتصادی” می‌شود اشتباه خواند.
رهبر جمهوری اسلامی گفت: «هدف تبلیغات امریکایی از بین بردن قبح مذاکره و رابطه با امریکا و تبدیل آن به امری عادی و معمولی است. مذاکره هیچ فایده قابل ذکری برای ملت ایران ندارد، البته ضررهایی هم دارد.»

اتهام حمایت از تروریسم

[سال ۱۳۸۸،همزمان با حمله‌های شدید رسانه‌ها و تریبون‌های حکومتی علیه آمریکا، ویلیام برنز معاون وزیر خارجه آمریکا در حاشیه مذاکرات هسته‌ای، مذاکرات دو جانبه‌ای با سعید جلیلی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی داشت]

سال ۱۳۸۸،همزمان با حمله‌های شدید رسانه‌ها و تریبون‌های حکومتی علیه آمریکا، ویلیام برنز معاون وزیر خارجه آمریکا در حاشیه مذاکرات هسته‌ای، مذاکرات دو جانبه‌ای با سعید جلیلی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی داشت

سخنانی شبیه به این از زمان خمینی تا کنون همچنان تکرار می‌شود؛ حتا در زمانی که خامنه‌ای و باراک اوباما چند نامه محرمانه به هم نوشتند و مقام‌های ارشد دو کشور بیش از ۲۳ ماه مشغول مذاکره بر سر پرونده هسته‌ای ایران بودند.

یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف دو طرف که به موازات مذاکرات آشکار و پنهان همواره در جریان بوده به سیاست خارجی جمهوری اسلامی و حمایت این کشور از گروه‌هایی بازمی‌گردد که از نظر آمریکا به فعالیت تروریستی مشغول هستند.

سران جمهوری اسلامی، به ویژه آن بخش که حول محور ولایت فقیه حلقه زده‌اند همراه با فرماندهان سپاه پاسداران همچنان به توصیه‌های خمینی درباره “صدور انقلاب اسلامی” پایبندند و می‌کوشند با حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی نفوذ خود در کشورهایی چون عراق، بحرین، یمن، لبنان و سوریه را گسترش دهند.
ٱمریکا به دلیل چنین فعالیت‌هایی از سالیان پیش جمهوری اسلامی را در صدر کشورهای حامی تروریسم قرار داده است. با این همه در اوج همین اختلاف‌ها نیز ایران و آمریکا درباره اوضاع افغانستان و در سال ۸۶ سه دور درباره وضعیت عراق مذاکره مستقیم داشته‌اند.

بیشتر بخوانید: دردسر دیدارهای محرمانه ایران و آمریکا برای دولت اوباما

مذاکره سعید جلیلی با ویلیام برنز

پیروزی باراک اوباما در آبان سال ۸۷ بار دیگر امیدواری‌هایی نسبت به بهبود روابط رسمی دو کشور ایجاد کرد. رئیس جمهور جدید آمریکا در اقدامی بی‌سابقه عید نوروز سال ۸۸ را از طریق یک پیام ویدئویی به ایرانیان تبریک گفت.
اوباما در پیام خود تاکید کرد آمریکا دست دوستی‌اش را به سوی ایران دراز کرده است. خامنه‌ای در واکنش به این پیام گفت، نشانه‌ی تغییری در رفتار ایالات متحده ندیده و آمریکا “دست‌آهنین خود را در دست‌کشی مخملی پنهان کرده است”.

انتخابات مناقشه‌برانگیز سال ۸۸ بار دیگر شعارهای ضد آمریکایی در ایران را به اوج رساند. حامیان حکومت، معترضان به نتایج اعلام شده انتخابات را متهم می‌کنند که مجری نقشه‌های آمریکا برای راه‌اندازی جنگ نرم در ایران و سرنگونی حکومت اسلامی هستند.

چهار ماه پس از انتخابات، همزمان با حمله‌های شدید رسانه‌ها و تریبون‌های حکومتی علیه آمریکا، ویلیام برنز معاون وزیر خارجه آمریکا در حاشیه مذاکرات هسته‌ای، مذاکرات دو جانبه‌ای با سعید جلیلی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی داشت.
این گفت‌وگوی مستقیم، گرچه تا آن زمان کم‌سابقه بود در میان منتقدان بعدی مذاکرات اعضای دولت یازدهم با آمریکا حساسیتی برنیانگیخت و با اعتراضی روبرو نشد.

بیشتر بخوانید: وال استریت ژورنال: پاسخ محرمانه خامنه‌ای به نامه اوباما

تائید نامه اوباما توسط یک سپاهی

از زمان ریاست جمهوری اوباما چند نامه محرمانه میان او و خامنه‌ای رد و بدل شده است که تاریخ دقیق و و مضمون آنها مشخص نیست اما دست‌کم وجود آنها توسط مقام‌های ایرانی تائید شده است.

خامنه‌ای اول فروردین ۸۹ با اشاره به ارسال نامه و پیام از سوی دولت آمریكا درباره علاقمندی به ایجاد “روابط عادلانه” با جمهوری اسلامی گفت: «همه این ادعاها، در عمل برعكس از آب درآمد و رئیس جمهور آمریكا در قضایای بعد از انتخابات، بدترین موضع را گرفت و حمله‌كنندگان به مردم، و اغتشاشگران را جنبش مدنی معرفی كرد و ناخواسته ماهیت اهداف خود را آشكار ساخت»

پایگاه اطلاع‌رسانی رسمی رهبر جمهوری اسلامی میانه آبان‌ماه سال ۹۳ از ارسال سه نامه‌ی محرمانه در سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۲ و پائیز ۲۰۱۴ توسط اوباما برای خامنه‌ای خبر داد.

چند روز پیش از آن نشریه “وال استریت ژورنال” گزارش داد، اوباما در نامه‌ی اخیر خود به “منافع مشترک” دو کشور در مقابله با گروه تروریستی “دولت اسلامی” در عراق و سوریه اشاره کرده و گفته است که همکاری در این زمینه مستلزم به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای میان ایران و کشورهای ۱+۵ است.

بهمن ماه ۹۳، یدالله جوانی، مشاور نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران نامه محرمانه اوباما را تائید کرد و گفت: «به این مکاتبات پاسخ داده شده و همان‌گونه که اشاره شده این پاسخ‌ها محترمانه و معقول و منطقی است.»

بیشتر بخوانید: مقام سپاه پاسخ خامنه‌‌ای به نامه اوباما را تایید کرد

نامه‌نگاری با سابقه چندین ساله

گفت‌وگوی تلفنی اوباما و روحانی که نقطه عطفی در تاریخ تنش‌آلود مناسبات آمریکا و ایران بود در تداوم مذاکرات هسته‌ای محرمانه و آشکار صورت گرفت

گفت‌وگوی تلفنی اوباما و روحانی که نقطه عطفی در تاریخ تنش‌آلود مناسبات آمریکا و ایران بود در تداوم مذاکرات هسته‌ای محرمانه صورت گرفت

کاخ سفید از تائید و تکذیب ارسال این نامه خودداری کرده اما ظاهرا نامه‌ی سال ۲۰۰۹ همان است که خامنه‌ای در نوروز سال ۸۹ از آن سخن گفته بود.
“وال استریت ژورنال” بهمن ماه سال پیش از ارسال دو نامه از سوی اوباما برای خامنه‌ای در سال ۲۰۰۹ خبر داده بود که به گفته‌ی برخی مقام‌های آمریکایی رهبر جمهوری اسلامی دست‌کم به یکی از آنها پاسخ داده است.
خامنه‌ای ۲۹ مهر ماه امسال در نامه‌ای به حسن روحانی ضمن تائید توافق هسته‌ای و برنامه جامع اقدام مشترک در باره بی‌اعتمادی به غرب نوشته است: «اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در دو نامه به اینجانب مبنی بر اینکه قصد براندازیِ جمهوری اسلامی را ندارد، خیلی زود با طرف‌داری‌اش از فتنه‌های داخلی و کمک مالی به معارضان جمهوری اسلامی، خلاف واقع از آب درآمد.»
منظور خامنه‌ای جنبش اعتراضی به نتایج اعلام شده انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری است. این انتخابات ۲۲ خرداد ۸۸ (۱۲ ژوئن ۲۰۰۹) برگزار شد و از گفته‌ی خامنه‌ای چنین پیداست که دو نامه‌ی اوباما پیش از این انتخابات ارسال شده است.

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ۲۱ آبان سال گذشته از قول علی شمخانی، دبیر این شورا درباره نامه سال گذشته اوباما نوشت: «نامه نگاری رئیس جمهور آمریکا دارای سابقه چندین ساله است و در برخی موارد نیز پاسخ‌هایی به این مکاتبات ارایه شده است.»

بیشتر بخوانید: سال ۲۰۱۳؛ سال توافق و مذاکرات آشکار و پنهان هسته‌ای

تناقض‌های آشکار

شمخانی در عین حال سران آمریکا را به داشتن رویکرد دوگانه متهم کرد و گفت، آنها “در مکاتبات محرمانه و مواضع اعلامی دارای تناقض‌های آشکار” هستند.

چنین تناقضی در میان مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، به ویژه خامنه‌ای که تصمیم‌گیرنده نهایی سیاست‌های کلان و تعیین کننده خطوط اصلی سیاست خارجی است آشکارتر است.

جو بایدن، معاون اوباما بهمن ماه ۹۱ اعلام کرد کشورش آماده مذاکره مستقیم با ایران است و هر زمان که رهبر جمهوری اسلامی به طور جدی خواهان مذاکره باشد، این کار انجام می شود.

خامنه‌ای دو ماه بعد بار دیگر کسانی را که به عادی شدن رابطه با آمریکا خوش‌بین هستند ساده‌لوح خواند و از کسانی که تمایل به مذاکره مستقیم با این کشور دارند انتقاد کرد.

اندکی بعد مشخص شد رهبر جمهوری اسلامی پیش از این اظهارات اجازه مذاکره مستقیم و پنهانی با آمریکا بر سر پرونده هسته‌ای ایران را صادر کرده و این کار با میانجیگری پادشاه عمان در حال انجام است.

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: مذاکره با آمریکا درباره مسائل منطقه بی‌معنی است

موافقت با مذاکره محرمانه در سال ۹۰

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ششم اردیبهشت ۹۴ در برنامه تلویزیونی نگاه یک گفت، پیشنهاد مذاکره مستقیم و محرمانه با آمریکا در سال ۹۰ به خامنه‌ای ارائه شد و “ایشان هم بزرگوارانه پذیرفتند”.
صالحی می‌گوید پس از آن نمایندگان ایران و آمریکا دو بار در عمان مذاکره کردند و پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲، دولت جدید این کار را ادامه داد.

در دولت حسن روحانی مذاکرات میان ایران و آمریکا علنی، مستقیم و کاملا متفاوت با ۳۵ سال پیش از آن به جریان افتاد. ۲۳ ماه مذاکره در سطح وزیران خارجه و گفت‌وگوی تلفنی اوباما و روحانی در مهرماه ۹۲ رویدادهای بی‌سابقه‌ای در تاریخ جمهوری اسلامی محسوب می‌شوند.

مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا به توافق هسته‌ای تهران با نمایندگان شش قدرت جهانی (روسیه، چین، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان) در ۲۴ تیر ۹۴ (۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵) انجامید.

پس از حدود دو سال مذاکره مستقیم و بیش از دو ماه و نیم بعد از توافق هسته‌ای وین خامنه‌ای بار دیگر هدف آمریکا ار گفت‌وگو با ایران را “نفوذ و باز کردن راه برای تحمیل” خواند و مذاکره مستقیم با این کشور را ممنوع اعلام کرد.
بیشتر بخوانید: “مقابله با نفوذ دشمن”، اسم رمز جنگ قدرت در ایران

[ ]
برچسب “نفوذ فرهنگی” بر نمادهای آمریکایی در ایران

پس از توافق اتمی، دور جدید آمریکا ستیزی با سخنان آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و متعاقب آن فرماندهان سپاه و سیاستمداران رده پائین‌تر آغاز شد. تاکنون آمار متفاوتی از میزان استفاده ایرانیان از شبکه‌های ماهواره‌ای ارائه شده و طرح‌های بسیاری نیز برای جمع‌آوری آن از پشت‌بام‌ها به اجرا درآمده است.

مذاکره از سر نیاز یا اجبار

از زمان روی کار آمدن دولت حسن روحانی، رهبر جمهوری اسلامی در مناسبت‌های مختلفی تاکید کرده که، به نتیجه مذاکرات با آمریکا خوش‌بین نیست و تنها برای اتمام حجت با مذاکره بر سر مسئله هسته‌ای موافقت کرده است.

علی اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی ۱۵ مهرماه امسال در جمع خبرنگاران خاطر نشان کرد که از ابتدای انقلاب ۵۷ روح‌الله خمینی مذاکره با آمریکا را ممنوع اعلام کرد و جانشین او، علی خامنه‌ای نیز در این ارتباط “همواره موضع ثابتی” داشته است.

تجربه ۳۷ سال گذشته خلاف این ادعا را نشان می‌دهد. ایران و آمریکا پس از سخنان اخیر خامنه‌ای و بی‌معنی خواندن مذاکره بر سر مسائل منطقه نیز درباره مسائل غیر هسته‌ای از جمله وضعیت سوریه و مقابله با گروه تروریستی “دولت اسلامی” با هم مذاکره کردند.

اگر ادعای رهبران جمهوری اسلامی درباره بدبینی و بی‌اعتمادی به آمریکا درست باشد باید پذیرفت که تن دادن به مذاکره یا از سر نیاز بوده یا اجبار.
مذاکرات پنهانی بر سر پرونده هسته‌ای زمانی کلید خورد که با تشدید تحریم‌ها اقتصاد ایران در آستانه فروپاشی و ورشکستی قرار گرفته بود.

افزون بر این مدت‌هاست که “مقابله با نفوذ دشمن” به اسم رمز جنگ قدرت در جمهوری اسلامی تبدیل شده است؛ جنگی که در یک طرف آن اصلاح‌طلبان و محافظه‌کاران میانه‌رو مانند روحانی و اکبر هاشمی رفسنجانی قرار دارند و در سوی دیگر خامنه‌ای و نزدیکانش، از سپاهیان تا نهادهای مذهبی و حاکمیتی، و گروه‌های افراطی.

گروه اول خواهان عادی‌سازی روابط با غرب و تعامل با سرمایه‌داری جهانی هستند، و گروه دوم منافع خود را در ادامه تنش، عدم شفافیت فعالیت‌های اقتصادی و گسترش فضای پلیسی و امنیتی در سایه حکومتی اقتدارگرا و غیرپاسخ‌گو می‌بینند.

بی‌بی‌سی: غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه ایران، دست دادن با باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا را با “جاسوسی” مقایسه کرده است.

آقای اژه‌ای گفته است: “جاسوس تنها کسی که مستمری بگیر و دریافت کننده حقوق از دشمن باشد نیست، بلکه او می‎آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می‌کند. یعنی دشمنی دشمن را کمتر می‌کند و می‌گوید ‘آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی‌دهیم با اوباما دست داده شود، چه اشکالی دارد آدمی با آدم‌ها بنشیند و گپی بزند’.”

معاون اول قوه قضاییه ایران این سخنان را دو روز پس از آن بیان می‌کند که محمدجواد ظریف و باراک اوباما با هم دست دادند. گفته شده است که وزیر خارجه ایران و رئیس جمهور آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل به طور اتفاقی همدیگر را در راهرو دیده و با هم صحبت کوتاهی کرده‌اند.

دست دادن آقای ظریف با رئیس جمهور آمریکا واکنش منفی محافظه‌کاران را در ایران به دنبال داشته است.

غلامحسین محسنی‌ اژه‌ای که در جلسه “بسیجیان قوه قضاییه” صحبت می‌کرده، گفته است: “جاسوس کسی است که زمینه ورود دشمن را فراهم می‌کند و آدرس غلط می‌دهد. بنابراین نیروهای امنیتی مراقب نفوذی‌ها و جاسوس‌ها باشند چون کارهای آن‌ها ناپیدا است.”

آقای اژه‌ای هشدار داده است: “کسی که امروز برای آمریکا، شیطان بزرگ بخواهد جاسوسی کند و با آن کشور همکاری کند مجرم، خائن و قابل مجازات است.”

غلامحسین محسنی اژه‌ای بدون نام بردن از وزیر خارجه ایران گفته: “آیا مشکلات ما با سازش و کوتاه آمدن و دست دادن حل می‎‌شود و یا با مقاومت کردن و ایستادن؟”

کمتر از یک سال پیش هم قدم زدن محمدجواد ظریف و جان کری، که در ژنو و در حاشیه مذاکرات هسته‌ای انجام گرفت، موج انتقادهای محافظه‌کاران ایران را به دنبال داشت.

در کنار انتقادهای محافظه‌کاران از آقای ظریف، برخی چون صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، از او دفاع کرده‌اند. علی مطهری، نماینده مجلس هم گفته است: “این همه حساسیت برای یک موضوع غیرمهم و کوچک کار درستی نیست و اینکه یکی از مقامات کشور با اوباما دست داده است نمی‌تواند اهمیت داشته باشد.”

امروز در جلسه علنی مجلس بهرام بیرانوند، یکی از نمایندگان، با لحن تندی از آقای ظریف انتقاد کرده است. علی مطهری در واکنش به انتقادات او گفته: “باید از نماینده‌ای که بی‌احترامی کرد پرسید که چرا فردی را که رهبری مورد اعتماد و متدین می‌داند بی‌غیرت خطاب می‌کند؟ ضمن آنکه دست دادن با اوباما نیز دلیل نفوذ آمریکا در ایران نیست.”

خبرآنلاین: یک منبع مطلع نزدیک به هیات ایرانی در پاسخ به سوال خبرنگاران در خصوص دیدار دکتر ظریف و رئیس جمهور امریکا گفت: نقل قولها در مورد دیدار از قبل تعیین شده بهیچوجه درست نیست.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، یک منبع مطلع نزدیک به هیات ایرانی در پاسخ به سوال خبرنگاران در خصوص دیدار دکتر ظریف و رئیس جمهور امریکا گفت: نقل قولها در مورد دیدار از قبل تعیین شده بهیچوجه درست نیست.

روز گذشته (دوشنبه) پس از پایان سخنرانی دکتر روحانی رئیس جمهور کشورمان در هفتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، دکتر ظریف وزیر امور خارجه در حال خروج از سالن مجمع عمومی بود که به طور کاملا اتفاقی با باراک اوباما رئیس جمهور و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا روبرو شد، طرفها سلام و احوالپرسی کردند و دست دادند.

دویچه‌وله: دست دادن وزیر خارجه ایران با رئیس جمهور آمریکا، با واکنش تند برخی از محافظه‌کاران در ایران مواجه شده است. یک عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفته ظریف از “خط قرمز نظام عبور کرده است و مجلس ساکت نخواهد نشست”.

دست‌دادن باراک اوباما و محمدجواد ظریف روز دوشنبه (۲۸ سپتامبر / ۶ مهر) در نیویورک و در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل روی داد و در ۳۶ سالی که در پی اشغال سفارت آمریکا در تهران رابطه دو کشور قطع بوده، اقدامی بی‌سابقه تلقی می‌شود. این اقدام گرچه ظاهرا برنامه‌ریزی نشده بوده، ولی باز هم نشانه دیگری از کاهش تنش میان دو کشور در پی توافق هسته‌ای وین تلقی می‌شود.

در اولین واکنش محافظه‌کاران در ایران به دست‌دادن اوباما و ظریف، منصور حقیقت‌پور نماینده مردم اردبیل و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی “ابراز امیدوای” کرد که “این خبر تائید نشود چرا که در صورتی که آقای ظریف چنین کاری کرده باشد، قطعا خطوط قرمز نظام را نادیده گرفته است”.

بیشتر بخوانید: فرمانده سپاه پاسداران: گفت‌وگو با اوباما اشتباه تاکتیکی بود
منصور حقیقت‌پور: مجلس ساکت نخواهد نشست

منصور حقیقت‌پور: مجلس ساکت نخواهد نشست

حقیقت‌پور که با خبرگزاری نسیم، وابسته به سپاه پاسداران گفت‌وگو کرده، علت خشم از اقدام ظریف را این گونه توجیه کرده است: « شرایط برای دست دادن با رئیس‌جمهور آمریکا فراهم نیست و آمریکایی‌ها هنوز به حقوق ملت ایران احترام نمی‌گذارند، تا وقتی آمریکا از تروریست‌ها حمایت می‌کند و به حقوق مردم ما احترام نمی‌گذارد نباید از دست دادن با مقامات آمریکا سخن گفت.»

“خط قرمزی” که از آن عبور شده است

در دو دهه گذشته نوع تعامل و رفتار مقام‌های ارشد ایرانی با مقام‌های آمریکایی همواره برای محافظه‌کاران ایران حساسیت‌برانگیز بوده و خشم آنها را برانگیخته است. از نظر بسیاری از کارشناسان، نگرانی محافظه‌کاران این است که آب‌شدن یخ‌ها در رفتار مقام‌های دو کشور فشار بیشتری را برای حرکت در جهت بهبود رابطه با آمریکا ایجاد کند و شعار و شاخصه‌ “استکبارستیزی” و “آمریکاستیزی” آنها را کم‌رنگ‌تر و بی‌معنی‌تر کند؛ شعاری که به پرچم آنها در دفاع از منافع اقتصادی و سیاسی‌‌اشان و نیز به حربه‌ای برای مقابله با مخالفان بدل شده است.
پیاده‌روی جان کری و محمدجواد ظریف هم خشم محافظه‌کاران را برانگیخت

پیاده‌روی جان کری و محمدجواد ظریف هم خشم محافظه‌کاران را برانگیخت

محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران از جمله زیر فشار همین حساسیت‌ها در جریان حضورش در مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۳۷۹خود را پنهان کرد تا با بیل کلینتون، رئیس جمهور وقت آمریکا که او هم در مقر سازمان ملل بود رو در رو نشود و سلام و گفت‌وگویی با او نداشته باشد.

دو سال پیش که حسن روحانی به نیویورک رفت ابتکار اوباما برای گفت‌وگوی تلفنی را رد نکرد و ۳۵ سال پس از قطع رابطه دو کشور ۵ دقیقه با او به گفت‌وگو پرداخت. این اقدام در داخل کشور موجی از خشم در میان محافظه‌کاران برانگیخت و آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی هم گفت که با “برخی اقدامات انجام شده در نیویورک” موافق نبوده است.

سال گذشته نیز پیاده‌روی محمدجواد ظریف و جان کری، وزرای خارجه ایران و آمریکا در ژنو در حاشیه مذاکرات هسته‌ای دوباره خشم و سروصدای محافظه‌کاران را برانگیخت.

بیشتر بخوانید: سئوال ۲۱ نماینده مجلس درباره پیاده‌روی ظریف و کری

بخش‌های تندروتر محافظه‌کاران همچنان در حال نقد و نفی توافق هسته‌ای و متهم‌کردن دولت به “تن‌دادن به زیاده‌خواهی‌دشمن” هستند. اظهارات نماینده مجلس می‌تواند نشانه آن باشد که آنها دیدار ظریف و اوباما را هم به حربه‌ای در مناقشات سیاسی خود و تهاجم تبلیغاتی علیه دولت بدل کنند.

خودنویس: دولت انگلیس هزینه‌ی بازسازی بخش‌های خراب‌شده سفارتش در تهران را تمام و کمال پرداخته، و وزیر خارجه انگلیس بعد از برقراری مجدد رابطه، و پس از سالگرد ۲۸ مرداد، به سراغ وزیر نفت ایران رفته است.

بخش تحلیل خودنویس: وقتی پرچم پادشاهی انگلیس در باغ سفارت این کشور در تهران، با حضور وزیر خارجه بالا می‌رفت، رابطه‌ی دو کشور بعد از وقفه‌ای تقریبا چهار ساله، رنگ جدیدی به خود گرفت. با این وجود، هنوز هزینه خراب‌کاری بسیجی‌هایی که «خودسرانه» به سفارت بریتانیا حمله برده بودند از سوی جمهوری اسلامی پرداخت نشده است.

برخی کارشناسان معتقدند ملاقات فیلیپ هاموند با وزیر نفت جمهوری اسلامی، علت این گذشت «احتمالی» را نشان می‌دهد، وقتی بعد از سالگرد ۲۸ مرداد، وزیر خارجه و همراهانش در باره از سرگیری معاملات نفتی و سرمایه‌گذاری در این حوزه بحث می‌کنند. یکی از این همراهان، معاون شرکت نفتی شل بود. شل، سابقه‌ای طولانی در ایران دارد و ارتباط‌هایی نیز با شرکت معروف کرسنت.

در ماه‌های گذشته، جلسات متعددی در لندن در باره نحوه سرمایه‌گذاری در حوزه‌های نفت و گاز در لندن تشکیل شده است که برخی کارشناسان معتقدند با برنامه‌ریزی دلال‌های نفتی نزدیک به جمهوری اسلامی انجام گرفته است.

رادیوفردا: باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا در گفت‌وگوی اختصاصی با شبکه خبری «سی‌ان‌ان،» از احتمال بهبود روابط بین ایالات متحده و ایران خبر داد.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، رئیس جمهوری آمریکا در این مصاحبه که قرار است روز یکشنبه ۱۸ مرداد پخش شود، گفت که روابط سازنده با ایران می‌تواند دستاورد جانبی توافق اخیر باشد که هدف از آن محدود کردن برنامه هسته‌ای این کشور است.

باراک اوباما با این حال تصریح کرده است که چنین تحولی فوراً اتفاق نخواهد افتاد و شاید هم اصلاً چنین اتفاقی نیفتد.

وی گفت که حل مسئله هسته‌ای ایران، امکان مطرح شدن بحث‌های بیشتر بین دو کشور را فراهم خواهد کرد. باراک اوباما با این حال تصریح کرد: اما نخست باید به موضوع هسته‌ای پرداخته شود.

رئیس جمهوری آمریکا پرداختن به بحران سوریه را از جمله مسایل ممکن برای گفت‌وگو با ایران برشمرد.

آقای اوباما در مصاحبه با فرید زکریا، از شبکه سی‌ان‌ان، اضافه کرد که توافق اخیر برای حل مناقشه هسته‌ای ایران، از هر گزینه دیگری برای حل مسایل هسته‌ای بهتر است.

مسئله مداخله نتانیاهو

به نوشته روزنامه اسرائیلی هاآرتص، رئیس جمهوری آمریکا در بخش دیگری از مصاحبه خود به این پرسش خبرنگار سی‌ان‌ان پاسخ داد که «آیا شایسته است که رئیس دولت یک کشور خارجی در امور داخلی آمریکا دخالت کند؟»

آقای اوباما در پاسخ خود گفت که «بهتر است این سؤال را از آقای نتانیاهو [نخست‌وزیر اسرائیل] بپرسید. مورد مشابه دیگری یادم نیست.»

باراک اوباما در ادامه تأکید کرد که توافق اتمی با ایران «برای اسرائیل خیلی خوب است» و «نخست‌وزیر [اسرائیل] در این مورد اشتباه می‌کند … و می‌توانم نشان بدهم که مفروضات اولیه او در این باره نادرست است.»

او ادامه داد: «و اگر براستی استدلال من درست باشد – این استدلال که این بهترین راه جلوگیری از دست‌یابی ایران به سلاح اتمی است – نتیجه‌اش این است که این توافق نه فقط برای ایالات متحده خوب است، بلکه برای اسرائیل هم خیلی خوب است.»

نامه ۲۹ دانشمند آمریکایی

۲۹دانشمند مشهور ايالات متحده آمريکا در نامه‌ای به باراک اوباما، رئيس جمهور اين کشور، حمايت خود را از توافق هسته‌ای با ايران اعلام کرده‌اند.

به گزارش روزنامه نيويورک تايمز، اين نامه روز شنبه ۱۷ مرداد علنی شده و امضاکنندگانش توافق اتمی به دست آمده را «مبتکرانه و دقيق» توصيف کرده‌اند.

۲۹ دانشمند مشهور آمريکايی گفته‌اند که ايران قبل از آغاز گفت‌وگوها با قدرت‌های جهانی «تنها چند هفته» با ساخت «سوخت لازم برای بمب‌های هسته‌ای» فاصله داشت.

بر اساس توافق هسته‌ای ميان ايران و قدرت‌های جهانی، جمهوری اسلامی ذخاير اورانيوم غنی‌شده خود را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش خواهد داد.

ريچارد ال گاروين، فريمن ديسان، سيدنی درل، راش دی هالت و فرانک فون هيپل، از امضاکنندگان اين نامه هستند.

اين نامه پس از آن منتشر شده که رئيس جمهور آمريکا از حاميانش خواست تا به فعاليت‌های خود برای جلب حمايت کنگره آمريکا از توافق با ايران بيفزايند.

کنگره ايالات متحده که اکثريت آن در اختيار جمهوری‌خواهان است، تا چند هفته ديگر بايد نظر نهايی خود را درباره توافق هسته‌ای با ايران اعلام کند.

آقای اوباما تهديد کرده که رای منفی کنگره به اين توافق را وتو خواهد کرد اما بر اساس قوانين ايالات متحده اگر دو سوم اعضای کنگره به قانونی رای بدهند، رئيس جمهور ديگر امکان وتوی آن را نخواهد داشت.

به جز جمهوری‌خواهان که به طور متحد با توافق اتمی مخالف‌اند، در روزهای اخير برخی از اعضای ارشد و دموکرات کنگره که هم‌حزبی‌های باراک اوباما به شمار می‌آيند نيز اعلام کرده‌اند که به اين توافق رای منفی می‌دهند.