اخبار

دویچه‌وله: نشریه اشپیگل آلمان نظر گروهی از سیاستمداران مطرح آلمان و اروپا را منعکس کرده است که معتقدند استراتژی آمریکا در خاورمیانه و در قبال ایران می‌تواند به جنگ منتهی شود و پیامدهای آن دامن اروپا را بگیرد.

“اشپیگل” در گزارشی که روز جمعه ۲۰ اردیبهشت (۱۰ مه) منتشر کرده نوشته است که لغو سفر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به آلمان و ورود او به بغداد هم‌زمان با گسیل ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس برای سیاستمداران اروپا و آلمان خبری نگران کننده است.

به نوشته اشپیگل استراتژی واشنگتن در قبال تهران می‌تواند بحران میان دو کشور را تا مرحله جنگ بکشاند و پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای متحدان اروپایی ایالات متحده داشته باشد.

این سایت اظهارنظر برخی از نمایندگان مطرح احزاب آلمانی و کارشناسان امور سیاسی را در این رابطه منعکس کرده است. هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان در این رابطه گفته است: «ما روی یک طناب نشسته‌ایم و این طناب دائم در حال نازک شدن است».

«آمریکا آشکارا دنبال بهانه‌ای برای تشدید بحران است»

یورگن تریتین، از چهره‌های پر نفوذ حزب سبزها گفته است: «آمریکایی‌ها آشکارا دنبال بهانه‌ای برای تشدید بحران هستند». به باور او این ادعای آمریکا که ایران می‌خواهد دست به حمله علیه نیروهای آمریکایی در عراق بزند برای ایجاد یک درگیری کافی است.

فولکر پترس، مدیر انجمن علوم و سیاست آلمان درباره «مجموعه‌ای از بحران‌های موازی با یکدیگر، بازیگرانی که حاضرند ریسک کنند و با یکدیگر وارد گفت‌وگو نمی‌شوند»، هشدار داده است.

اشپیگل نوشته است آمریکا با ملغمه‌ای از جنگ اقتصادی و تهدیدهای نظامی تلاش می‌کند ایران را به زانو در آورد و برای این کشور تقریبا بی اهمیت است که آیا در این مسیر به هدف تغییر رژیم در ایران می‌رسد یا نه. کسی که در انبار باروت یک جرقه می‌زند «تا ببیند چه می‌شود» خطر جنگ را می‌پذیرد.

اشپیگل نوشته که پس از پایان جنگ ایران وعراق در سال ۱۹۸۸ هیچگاه خطر جنگ تا این حد جدی نبوده است. به گزارش این سایت سیاست آمریکا میان این کشور و متحدان اروپایی‌اش فاصله عمیقی انداخته است. زیرا بر خلاف مورد ونزوئلا، تنش در خاورمیانه امنیت اروپا را به خطر می‌اندازد و عواقب آن دامن این قاره را می‌گیرد.

به گزارش اشپیگل ترامپ آلمان را نه متحد که مخل سیاست‌های خود می‌داند؛ با تاکید روی گفت‌وگو با ایران، ایجاد مناسبات نزدیک با آن و تلاش برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه این کشور و اخلال در سیاست خشن آمریکا در قبال ایران.

اشپیگل از قول نیلز آنن، یکی از معاونان وزارت خارجه آلمان نوشته است: «سیاست ایالات متحده فشار حداکثری بر ایران و تنش‌های منطقه‌ایست». ژان آسلبورن، وزیر خارجه لوگزامبورگ از سیاست خاورمیانه ترامپ به عنوان «سیاستی به شدت خطرناک» یاد کرده و گفته است: «ترامپ قرارداد بین‌المللی با ایران را لغو و در بحران اسرائیل و فلسطینی طرح ایجاد دو دولت را به کلی ناممکن کرده است.»

«کارشناسانی که ارتباط شرکت‌های ایرانی با سپاه را خبر دهند»

نگاه بروکسل و آلمان به سیاستی که ایران در برابر “تحریکات و فشارهای آمریکا” اتخاذ کرده مثبت است. آنها این سیاست را با “احتیاط و مناسب” ارزیابی می‌کنند. دولت آلمان معتقد است این که ایران اعلام کرده که از مرز تعیین شده برای ذخیره اورانیوم و آب سنگین در برجام عبور خواهد کرد، در شرایط فعلی اهمیت درجه یک ندارد زیرا این میزان تا پاییز امسال برای ایران قابل دسترسی نیست و هنوز می‌توان به یک راه‌حل سیاسی امید داشت. اگرچه ایران از متحدان اروپایی خود به شدت مایوس شده است.

اشپیگل نوشته است آلمان، فرانسه و بریتانیا وعده داده بودند که برای حفظ برجام در مقابل تحریم‌های آمریکا ساز و کاری ایجاد کنند. اما حالا دست‌اندرکاران اینستکس نیز نگران‌اند که با تحریم‌های آمریکا برخورد کنند. این سایت نوشته که شرکت‌های اروپایی با یاری شرکت مشاوره “ارنست و یانگ” (Ernst & Young) دنبال یافتن کارشناسانی هستند که از وضع شرکت‌های ایرانی اطلاع دقیق داشته باشند و بتوانند هرگونه ارتباط آنها با سپاه پاسداران را پیدا کنند تا اگر چنین ارتباطی وجود داشته باشد، از مبادلات تجاری و اقتصادی با این شرکت‌ها خودداری کنند.

البته حتی اگر اینستکس هم بتواند به فعالیت خود ادامه دهد، دولت آلمان تردید دارد که حجم مبادلات از این کانال بتواند وضع اقتصادی ایران را به شکل قابل ملاحظه‌ای تغییر دهد.

تا دو هفته دیگر گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران منتشر می‌شود و بروکسل امیدوار است که این بار نیز گزارش مانند ۱۴ بار قبلی مثبت باشد.

رادیوفردا: روزنامه هاآرتص سندی از ۵۶ سال پیش را که اخیرا از طبقه‌بندی خارج شده است منتشر کرده که فاش می‌کند سیاست موسوم به «ابهام عمدی» درباره توان هسته‌ای اسرائیل چگونه زاده شد.

ناظران و نهادهای متعدد بین‌المللی بارها ادعا کرده‌اند که اسرائیل ده‌ها سال است توانمندی اتمی با ماهیت نظامی دارد اما دولت اسرائیل سیاست «ابهام عمدی» را در پیش گرفته و از تایید یا تکذیب این گونه ادعاها سر باز می‌زند.

برخی گزارش‌ها شمار کلاهک‌های اتمی اسرائیل را دست‌کم دویست مورد ذکر کرده و گفته‌اند تل‌آویو موشک‌های بلندبردی، از جمله موشک «یریخو»، برای حمل این کلاهک‌ها در اختیار دارد و زیردریایی‌هایی که آلمان به این کشور داده نیز دارای قابلیت شلیک اتمی هستند.

سندی که هاآرتص به تازگی منتشر کرده، در واقع به مفاد نشستی محرمانه در ۹ ژوئیه ۱۹۶۳ (تیر ۱۳۴۲) در اورشلیم/بیت‌المقدس اشاره دارد که ریاست آن با لوی اشکول، نخست وزیر وقت است که تنها دو هفته بود که جانشین داوید بن گوریون، اولین نخست وزیر اسرائیل شده بود.

در آن زمان حدود ۱۵ سال از تأسیس اسرائیل می‌گذشت و تأسیسات اتمی «دیمونا» اندکی پیش از این جلسه افتتاح شده بود.

یکی از حاضران در این جلسه شیمون پرز بود که بعدها از او به عنوان پدر کوره اتمی دیمونا نام برده شد.

بر پایه سند تازه انتشاریافته، لوی اشکول در این جلسه به سردبیران روزنامه‌های اسرائیلیِ مورد اعتماد نهادهای امنیتی می‌گوید که هیچ مطلبی درباره توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمک‌های فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هسته‌ای نیز خودداری کنند.

به نوشته هاآرتص، خواسته اشکول از سردبیران روزنامه‌های وقت، که در نبود تلویزیون به عنوان رسانه اصلی اسرائیل قلمداد می‌شدند، در واقع این بود که «کور، کر و لال» باشند.

پیش از این جلسه نیز مقام‌های اسرائیل چند نشست دیگر با مسئولان ارشد روزنامه‌ها درباره کوره دیمونا برگزار کرده بودند و برداشت طرفین این بود که اسرائیل به توان اتمی دست یافته اما نباید این راز را برملا کرد.

لوی اشکول در جلسه ژوئیه ۱۹۶۳ به مسئولان روزنامه‌ها تأکید می‌کند که از انتشار هر مطلبی که از آن برداشت شود اسرائیل به توان نظامی هسته‌ای دست یافته جدا بپرهیزند.

تصویری از نیروگاه اتمی دیمونا در اسرائیل

بنابر سند تازه منتشرشده، نخست وزیر اسرائیل به حاضران می‌گوید که «وظیفه میهنی و مسئولانه» ایجاب می‌کند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند و «کسی دشواری ایجاد نکند … بگذارید ما کار خودمان را بکنیم».

اشکول در آن جلسه همچنین از اینکه سفارت آمریکا در اسرائیل تصویر مقاله‌های منتشرشده در روزنامه‌های اسرائیلی را به واشینگتن مخابره می‌کند و از آن طریق در دسترس دنیا قرار می‌گیرد گلایه دارد؛ در آن دوره هنوز آمریکا هم‌پیمان اصلی اسرائیل محسوب نمی‌شد و رهبران وقت اسرائیل به کشورهایی مانند فرانسه بیش‌تر تکیه داشتند.

در گزارش هاآرتص، گفته‌های سردبیران روزنامه‌ها در آن جلسه نیز بازتاب یافته است.

یعکوو عامیت، سردبیر روزنامه «عال هامیشمار» به اشکول می‌گوید: «مطمئن باشید که شما را ناامید نمی‌کنیم؛ قدردان اطمینانی هستیم که به ما دارید؛ پای موضوعی کاملا سری در میان است و همه ما متوجه‌ایم».

آریه دیسنچیک، سردبیر روزنامه معاریو، نیز می‌گوید «قبلا توافق شده که درباره این موضوع شلوغ نشود».

صورت‌جلسه دیداری که تابستان ۵۶ سال پیش برگزار شد مهر «محرمانه» خورد اما بتازگی از طبقه‌بندی خارج شد و روزنامه هاآرتص گزارش خود را بر اساس نسخه موجود در آرشیو دولتی اسرائیل منتشر کرده است.

شیمون پرز دهه‌ها پس از پایه‌گذاری کوره دیمونا گفته بود همین که دشمنان فکر کنند اسرائیل بمب اتم دارد، به خودی خود، جنبه بازدارندگی دارد.

حدود ۲۳ سال پس از جلسه نخست وزیر وقت اسرائیل با روزنامه‌نگاران، یک کارشناس اتمی اسرائیل که به خارج از این کشور رفته بود جزئیاتی از برنامه‌های هسته‌ای کشورش را لو داد.

فرد افشاگر «مردخای وانونو» نام داشت و تکنیسین پیشین کوره اتمی دیمونا بود. او پس از آنکه به جناح چپ افراطی پیوست، از یهودیت به مسیحیت تغییر دین داد، به حمایت از گروه‌های فلسطینی روی آورد و از اسرائیل به استرالیا مهاجرت کرد.

این فرد در اواخر دهه هشتاد میلادی روی قایقی در آب‌های اروپا توسط مأموران موساد بازداشت و پس از بازگرداندن به اسرائیل به ۱۸ سال زندان محکوم شد؛ وی حدود ۱۴ سال پیش آزاد شد اما هنوز ممنوع‌الخروج است.

شیمون پرز که بعدها به نخست وزیری و ریاست جمهوری اسرائیل رسید، دهه‌ها پس از پایه‌گذاری کوره دیمونا گفته بود همین که دشمنان فکر کنند اسرائیل بمب اتم دارد، به خودی خود، جنبه بازدارندگی دارد.

پرز همچنین گفته بود: «دیمونا به اسرائیل قدرتی تازه داد و ابهام در وجود این کوره نیز امنیت و اعتماد به نفس اسرائیل را بالا برد و همگان فهمیدند که گزینه نابود کردن اسرائیل دیگر وجود ندارد».

به هر روی پس از گذشت ۵۶ سال از جلسه لوی اشکول با سردبیران روزنامه‌ها، اسرائیل همچنان به سیاست «ابهام عمدی» در توانمندی هسته‌ای خود پایبند است.

از سوی دگیر، شماری از تحلیلگران می‌گویند حمله اسرائیل به تأسیسات اتمی دو کشور عربی و همچنین مخالفت سرسختانه‌اش با فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران از جمله به این دلیل بوده است که این کشور می‌خواهد همچنان در خاورمیانه یکه‌تاز توان هسته‌ای باشد.

اسرائیل در اوایل دهه ۱۹۸۰ تأسیاست تازه‌ساز اتمی «عصیراک» در عراق را بمباران کرد و بعدها نیز تأسیسات اتمی دیرالزور سوریه را منهدم ساخت.

در یک دهه گذشته نیز اسرائیل اصلی‌ترین مخالف توان هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران بوده است.

با این حال اسرائیل در برابر احداث نیروگاه اتمی در عربستان فعلا سکوت کرده است.

رادیوفرانسه: فلورانس پارلی وزیر دفاع فرانسه، در برنامه صبح ‌چهارشنبه‌ ١۸ اردیبهشت/ ۸ مه ٢٠۱٩ شبکه تلویزیونی “BFM TV “، ایران را در صورت زیر پا گذاشتن برجام، تهدید به ازسرگیری تحریم‌های اتحادیه اروپا نمود.

در واکنش به تصمیم ایران مبنی بر کاهش تعهداتش در قبال توافق اتمی، روسیه صریحاً از تهران حمایت کرد، چینی‌ها همچنان “بی‌طرف” ماندند و اسرائیل نیز مثل گذشته تکرار کرد که هیچگاه امکان ساخت سلاح اتمی را به ایران نخواهد داد. در فرانسه، وزیر دفاع با تهدید به ازسرگیری تحریم‌ها در عین حال گفت که هیچ چیز بدتر از آن نیست که اقتصاد ایران فرو ریزد.

روز چهارشنبه ٨ مه/ ١٨ اردیبهشت، ساعتی بعد از اینکه حسن روحانی تصمیم‌های جدید ایران را رسماً اعلام کرد، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل که در مراسم یادبود سربازان کشته شده در جنگ شرکت داشت تأکید کرد که «ما اجازه نخواهیم داد که ایران سلاح اتمی تولید کند».

مسکو با پشتیبانی از ایران اعلام کرد که اقدام اخیر تهران «نتیجۀ تصمیم‌های فکر نشدۀ آمریکاست». “دیمیتری پسکوف”، سخنگوی کاخ کرملین گفت: «رئیس جمهوری ولادیمیر پوتین بارها دربارۀ پیامدهای اقدامات فکر نشدۀ آمریکا سخن گفته است. اینک می‌بینیم که این پیامدها کم‌کم شکل می‌گیرد».
“سرگئی لاوروف”، وزیر امور خارجۀ روسیه نیز که با همتای ایرانی خود دیدار داشت از رفتار غیرمسئولانۀ آمریکا انتقاد کرد.

چینی‌ها واکنشی معتدل‌تر داشتند و از همۀ کشورهای امضاکنندۀ توافق اتمی خواستند که این توافق را رعایت کنند. سخنگوی وزارت خارجۀ چین گفت: «حفظ و اجرای توافق اتمی مسئولیت همۀ امضاکنندگان است». او از همۀ این کشورها خواست که «با خودداری، گفتگو را تقویت و از افزایش تنش پرهیز کنند».

فرانسه که یک روز قبل از اعلام تصمیم رسمی ایران هشدار داده بود که در صورت زیر پا گذاشتن برجام از سوی تهران، اتحادیۀ اروپا تحریم‌ها را علیه ایران از سرخواهد گرفت، امروز (چهارشنبه ٨ مه) از زبان وزیر دفاع خود این تهدید را تکرار کرد.
“فلورانس پارلی” گفت که اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، «طبیعتاً مسئلۀ ازسرگیری تحریم‌های اروپایی مطرح خواهد شد». خانم پارلی در عین حال تأکید کرد که فرانسه و اتحادیۀ اروپا خواهان تداوم برجام هستند. او با اشاره به ساز و کار ویژۀ مالی برای تجارت با ایران گفت: «ما اقداماتی انجام داده‌ایم تا مبادلات بازرگانی با ایران به رغم تحریم‌های آمریکایی ادامه یابد»؛ وزیر دفاع فرانسه گفت: «هیچ چیز بدتر از فرو ریختن اقتصاد ایران نیست. این، هدف ما نیست».

اما به عقیدۀ “رابرت کلی” کارشناس انستیتوی صلح سوئد و بازرس پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تصمیم اخیر ایران «فاقد بُرد استراتژیک است»؛ او می‌گوید: «تولید مواد هسته‌ای و ذخیره کردن آن بیش از مقدار مجاز، به معنای ساختن سلاح اتمی نیست». به گفتۀ وی «ایران فقط سعی می‌کند بازنده نباشد زیرا توافقی را امضا کرده که طرف مقابل آن را نفی کرده است».

بی‌بی‌سی: ریک پری وزیر انرژی آمریکا روز پنجشنبه تایید کرد که چند مجوز برای فروش تکنولوژی هسته‌ای به عربستان سعودی صادر کرده است.

آقای پری که در کمیته‌ای در سنای آمریکا صحبت می‌کرد گفت نمی‌داند این مجوزها را قبل از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی صادر کرده و یا بعد از آن.

در پی اظهارات آقای پری، وزارت‌خانه متبوع او در بیانیه‌ای اعلام کرد در مجموع هفت مجوز برای شرکت‌های آمریکایی که خواهان مشارکت در برنامه هسته‌ای غیرنظامی عربستان بوده‌اند صادر شده‌است.

در این بیانیه آمده این مجوزها شامل “انتقال مواد هسته‌ای و تجهیزات” نمی‌شود.

اوایل روز پنجشنبه و پیش از جلسه وزیر انرژی در سنای آمریکا، خبرگزاری رویترز اعلام کرد اسنادی در دست دارد که نشان می‌دهند آقای پری مخفیانه، شش مجوز فروش تکنولوژی هسته‌ای به عربستان سعودی را صادر کرده است.

این خبر ساعاتی زودتر توسط وب‌سایت دیلی‌بیست نیز منتشر شده بود. دیلی‌بیست به نقل از دو منبع مطلع از مسایلی از این دست گزارش داده بود که هنوز روشن نیست شرکتهای آمریکایی در این زمینه تعهدی هم به ریاض داده‌اند یا نه.

براساس گزارش خبرگزاری رویترز این مجوزها در جریان پروژه‌ای بزرگتر صادر شده‌اند که در نهایت به ساخت دستکم دو نیروگاه هسته‌ای در عربستان منجر خواهد شد.

دریافت این مجوز که به بند ۸۱۰ معروف است امر معمولی است و اسناد اعطای این مجوز به شرکت‌های آمریکایی برای دسترسی عمومی در وزارت انرژی آزاد است.

با این حال اسناد مربوط به مجوزهای مربوط به برنامه هسته‌ای عربستان سعودی در این میان قرار نگرفته‌اند.

آقای پری در توجیه این موضوع گفته است در این اسناد اطلاعات خصوصی مربوط به شرکت‌ها وجود داشته که هنوز علنی نشده‌اند.

وزیر انرژی آمریکا در پاسخ به پرسشی دیگر گفته از سال۲۰۱۷ در مجموع ۶۵ درخواست برای مجوز بند ۸۱۰ دریافت کرده و با ۳۷ درخواست موافقت کرده است.

به گفته او در این میان ۹ مجوز مربوط به خاورمیانه بوده از جمله دو مجوز که برای فروش به اردن صادر شده است.

سناتور اد مارکی، از دموکرات‌های این کمیته روز پنجشنبه خبر داد طرحی را برای جلوگیری از انتقال تکنولوژی انرژی هسته‌ای به عربستان به سنا ارائه خواهد کرد.

کشورهای مختلفی از جمله روسیه و کره جنوبی نیز در حال رقابت با شرکت‌های آمریکایی هستند تا بتوانند در زمینه ساخت نیروگاه هسته‌ای با عربستان قرارداد ببندند. انتظار می‌رود که تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی مشخص شود که برنامه هسته‌ای عربستان توسط چه کشوری اجرا خواهد شد.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی که مدتی است کنترل امور بسیاری را در این کشور در دست دارد، سال گذشته در مصاحبه‌ای با شبکه آمریکایی سی‌بی‌اس گفت اگر ایران به ساخت سلاح هسته‌ای روی بیاورد، عربستان نیز سلاح هسته‌ای خواهد ساخت.

براساس پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای، ساخت این‌گونه سلاح‌ها ممنوع است.

برخی از نمایندگان کنگره آمریکا با فروش تجهیزات هسته‌ای به عربستان مخالفند و می‌گویند که چنین کاری می‌تواند به یک رقابت تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه دامن بزند.

در پی انتشار گزارش رویترز نیز مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا از آغاز تحقیق و تفحص درباره مساله مجوزهای مخفیانه خبر داد.

آقای روبیو در توییتر نوشت که دفتر حسابرسی دولت، با درخواست او برای آغاز تحقیقات درباره مذاکرات دولت و عربستان درباره یک توافق هسته‌ای، موافقت کرده است.

نگرانی‌ها درباره فروش تکنولوژی هسته‌ای در کنگره آمریکا از جایی بالا گرفت که جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن سلمان در کنسولگری عربستان در استانبول به قتل رسید. این قتل در اکتبر سال ۲۰۱۸ رخ داد.

اما رویترز می‌گوید بر اساس اسنادی که به دست آورده روشن است که این مجوزها بعد از نوامبر سال ۲۰۱۷ صادر شده، اما روشن نیست که این مجوز بعد از قتل آقای خاشقجی صادر شده یا نه.

روز چهارشنبه و در جریان یک جلسه پرسش و پاسخ کنگره، برد شرمن، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا از مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا خواست تا اسامی شرکت‌های دخیل در معامله هسته‌ای با عربستان را تا میانه ماه آوریل منتشر کند. آقای پومپئو در پاسخ گفت که این درخواست را بررسی می‌کند.

آقای شرمن در این جلسه گفت که دولت ترامپ سعی کرده که گنگره آمریکا را در این معامله دور بزند.

در عین حال مایک پومپئو گفت که دولت در تلاش است تا مطمئن شود که هیچ بخشی از تکنولوژی هسته‌ای که در اختیار عربستان قرار می‌گیرد، برای ساخت سلاح هسته‌ای استفاده نشود.

ماه گذشته تعدادی از اعضای دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا در گزارشی این احتمال را مطرح کردند که شاید دولت در جریان معاملات هسته‌ای در خاورمیانه، قانون را زیر پا گذاشته باشد. آن گزارش درباره همکاری تعدادی از مقام‌های کنونی دولت با مقام‌های سابق در گروهی به نام “IP3 Inernational” بود در تلاش است به قراردادهایی چند میلیاردلاری برای ساخت نیروگاه هسته‌ای در کشورهای خاورمیانه، از جمله عربستان، دست یابد.

هنوز روشن نیست که این گروه از جمله شرکت‌هایی است که از مجوز وزارت انرژی آمریکا برخوردار شده یا نه.

صدای آمریکا: وزارت خزانه داری ایالات متحده نام ۱۴ شخصیت حقیقی و ۱۷ نهاد را به تحریم های هسته ای و موشکی جمهوری اسلامی ایران اضافه کرد. اما این افراد چه کسانی هستند.

در لیست دفتر کنترل دارایی‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا به این ۱۴ نفر اشاره شده است: منصور عسگری، محمد مهدی دائمی عطاران، روح‌ الله قادری برمی، سعید برجی، رضا ابراهیمی، غلامرضا اطاعتی، محمد حسین حقیقیان، جلال امامی قره حاجیلو، سید اصغر هاشمی‌تبار، مهدی معصومیان، محمدرضا مهدی‌پور، اکبر مطلبی‌زاده، محمدجواد صفری، محسن شفایی.

در فهرست تحریم‌های آمریکا موسوم به SDN به ۱۷ نهاد اشاره شده که به این شرح هستند: گروه ابوریحان، گروه بوعلی، گروه حیدر کرار، کیمیا پخش شرق، شرکت پیشرو داروی پردیس، پویا الکترو سامان نیرو، مرکز تحقیقاتی صدرا، گروه شهید آوینی، گروه شهید بابایی، گروه شهید چمران، گروه شهید فخار مقدم، گروه شهید کریمی، گروه شهید کاظمی، گروه شهید موحد دانش، مرکز تحقیقات فناوری و علوم شهید شکری، گروه شهید زین‌الدین و مرکز تحقیقات فناوری و علوم شیخ بهایی.

با اینکه در تحریم های آمریکا علیه ایران، دارو و غذا استثنا شده است، اما ایالات متحده می گوید جمهوری اسلامی از پوشش شرکت های دارویی برای دور زدن تحریم ها استفاده می کند؛ به همین دلیل در فهرست جدید برخی از این نهادها اضافه شده اند.

این تحریم ها در ادامه فشار ایالات متحده برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی ایران است.

نگرانی های ایالات متحده از اقدامات جمهوری اسلامی

ایالات متحده می‌گوید که توافق هسته ای با ایران در رفتار این کشور تاثیر مثبتی نداشته است. پرزیدنت ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران را اعلام کرد. پرزیدنت ترامپ در دو مقطع در مرداد و آبان امسال دستور بازگشت تحریم های هسته ای علیه جمهوری اسلامی ایران را صادر کرد.

ایالات متحده می گوید که جمهوری اسلامی بزرگترین دولت حامی تروریسم است، برنامه موشک بالیستیک خود را برخلاف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت ادامه می دهد، و عامل بی‌ثباتی در خاورمیانه است.

در ماههای گذشته چند نقشه افراد وابسته به جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان سیاسی در اروپا نیز کشف شد و منجر به اقدام دیپلماتیک از سوی کشورهای فرانسه،‌ آلمان، دانمارک، و هلند علیه رژیم ایران شد.

آزمایش‌های موشکی ایران پیش از این نیز با واکنش کشورهای غربی مواجه شده بود و آن‌ها بارها از جمهوری اسلامی خواسته بودند تولید و آزمایش این موشک‌ها را متوقف کند.

ایران طی سال‌های اخیر دست به انجام آزمایش‌های موشکی زده است که روی برخی از آن‌ها به زبان‌های مختلف (از جمله عبری) شعار «نابودی اسرائیل» نقش بسته بود.

وزیر خارجه آمریکا یکم خرداد با اعلام راهبرد جدید آمریکا در قبال ایران، ۱۲ شرط ایالات متحده برای توافق با جمهوری اسلامی را برشمرد که در واقع فهرست خواسته‌های ایالات متحده از جمهوری اسلامی یا به عبارتی جزئیات تغییر رفتار رژیم ایران است.

برخی از این شروط شامل توقف حمایت از تروریسم و خودداری از اقدامات مخرب در منطقه نظیر حمایت از حزب الله لبنان و دخالت در کشورهای منطقه است.

رادیوفردا: احمد خاتمی، امام جمعه تهران و عضو مجلس خبرگان رهبری با ذکر این‌که «داشتن انرژی هسته‌ای را برای خود حیاتی می‌دانیم»، گفت که «فرمول ساختن بمب اتم را داریم».

به گزارش خبرگزاری ایرنا، احمد خاتمی شامگاه شنبه، ۲۰، بهمن در سخنرانی در یک جلسه سوگواری در مشهد گفت: «ایران هیچگاه قصد ساختن بمب اتمی نداشته است. البته فرمول آن را دارد ولی نمی‌خواهد از سلاح‌های کشتار جمعی استفاده کند».

مقام‌های جمهوری اسلامی همواره هرگونه حرکت به سمت ساخت بمب اتم را تکذیب کرده‌اند. امام جمعه تهران هم‌اکنون از در دست داشتن «فرمول» ساخت چنین بمبی سخن می‌گویند؛ وی توضیح بیشتری در این مورد نداد.

در آذرماه ۱۳۹۴ یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گزارش خود از ابعاد نظامی احتمالی پیشین برنامه اتمی ایران یا «پی‌ام‌دی» اعلام کرد که جمهوری اسلامی پیش از پایان سال ۲۰۰۳ میلادی طیف وسیعی از فعالیت‌های مربوط به ساخت وسیله انفجاری هسته‌ای را انجام داده‌است.

براساس این گزارش بخشی از این فعالیت‌ها تا سال ۲۰۰۹ میلادی نیز ادامه پیدا کرده‌است. این پرونده هم‌اینک مختومه شده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس پیش از این نوشته بود که ذخایر ۲۰ درصدی اورانیوم ایران که تا زمان توافق ژنو درسال ۹۲، حدود ۲۰۰ کیلوگرم تخمین زده می‌شد تنها یک مرحله تا تبدیل به مواد لازم برای ساخت حداقل یک بمب اتمی فاصله داشت.

با این حال براساس اسناد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در زمان دست‌یابی ایران و قدرت‌های جهانی به توافق هسته‌ای، ایران بیش از ۱۰۰ کیلوگرم اورانیوم مایع و جامد با غنای پایین در دست داشت.

برای ساخت سلاح هسته‌ای، به حجمی بسیار بالاتر از ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم نیاز است.

با این حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در مجمع عمومی سازمان ملل گفته بود که ایران بعد از برجام نه تنها اسناد برنامه هسته‌ای‌اش برای تولید بمب اتمی را از بین نبرد بلکه مواد هسته‌ای زیادی را در تورقوزآباد مخفی کرد.

مقام‌های جمهوری اسلامی اما این ادعا را رد کرده‌اند.

برخی از اصول‌گرایان با تاکید بر اینکه ایران قصد دست یافتن به بمب اتمی را ندارد، در عین حال با برجام مخالفت و اعلام می‌کنند که این توافق باعث از بین رفتن بخشی از برنامه اتمی جمهوری اسلامی شده است.

احمد خاتمی نیز روز یک‌شنبه در ادامه سخنانش گفت: «شیطنت‌های آمریکا فتیله اقتدار هسته‌ای ایران را پایین کشید، برجام هم تمام شد. آنچه ایران را در این شرایط حفظ می‌کند همین اقتدار موشکی است».

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا توافق هسته‌ای با ایران، موسوم به برجام، را «بدترین توافق ممکن» نامیده و از آن خارج شده‌است، مقام‌های اروپایی امضاکننده توافق درحالی‌که اذعان دارند برجام «ایده‌آل» نیست، اما می‌گویند برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هسته‌ای گزینه مناسبی است.

کشورهای اروپایی که خواستار حفظ برجام هستند، با واشینگتن در اعتراض و انتقاد از آزمایش‌های موشکی هم‌صدا شده‌اند.

خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها تأثیر منفی زیادی بر اقتصاد ایران گذاشته است.

احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در این مورد نیز روز یک‌شنبه گفت: «به واقع نمی‌توان مشکلات مردم را انکار کرد، مردم در عذاب هستند، اگر تدبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی نبود و شورای عالی اقتصادی تشکیل نمی‌دادند و به قوه قضاییه دستور نمی‌دادند که با متخلفان قاطعانه برخورد کند وضعیت از این بدتر می‌شد.»

با استفاده از خبرگزاری‌های ایرنا، ایسنا، و رادیو فردا / ا.م / پ.پ

ایسنا: عابدزاده رییس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد: با وجود تمام محدودیت‌ها و مشکلاتی که آمریکا تلاش کرده است علیه صنعت هوایی ایران به وجود آورد، ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد که شرایط فعلی صنعت حفظ شده و حرکت های جدید به سمت توسعه انجام شود و محدودیت‌هایی که آمریکا قصد دارد علیه پروازهای بین‌المللی ما ایجاد کند، بی‌اثر شود.

به‌ گزارش ‌ایسنا، علی عابدزاده در نشست خبری، اظهار کرد: ما در طول چهار سال گذشته تلاش کرده‌ایم هم در توسعه و هم در رضایت مسافران و هم در گسترش نفوذ صنعت هوانوردی تلاش کنیم و در این مسیر دستورالعمل هایی مانند حقوق مسافر، تاسیس شرکت های هواپیمایی و دستورالعمل‌های ایمنی و فنی به شکل دقیق اجرایی شده‌اند. آن چه که ما امروز آن را دنبال می‌کنیم با استانداردهای روز جهانی همراه است و تلاش ما بر این خواهد بود که این حرکت در آینده نیز ادامه‌ داشته باشد.

وی درباره محدودیت‌های موجود برای سن ناوگان جدید وارد شده به ناوگان ایران، توضیح داد: در برنامه‌های سوم و چهارم توسعه قاعده‌ای در نظر گرفته شده بود که هواپیمای با سن بالای 15 سال وارد ایران نشود، اما تحریم ها و محدودیت های جدی موجود در فضای بین‌المللی عملا امکان اجرایی شدن این قاعده را فراهم نکرد. با این حال سازمان هواپیمایی با قرار دادن کف 1998 به عنوان سال ورود هواپیماها به ایران تاکنون نیز بر این تعهد پایبند بوده و جز مواردی خاص که ایرلاین‌ها از گذشته قراردادشان را نهایی کرده بودند، اجازه ورود هواپیما با سن بالا به ناوگان را نداده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی درباره چگونگی صدور مجوزهای جدید برای تاسیس ایر لاین‌های تازه نیز، توضیح داد: در گذشته مجوز تاسیس همراه با موافقت پرواز انجام می‌شد و این مساله باعث برخی سود جویی ها و نرسیدن طرح تاسیس ایر لاین ها به مرحله عمل می‌شد. ما این ترتیب را تغییر دادیم تا شرکت ها بتوانند موافقت اصولی را دریافت کنند، اما برای این که مجوز پرواز دریافت کنند باید هواپیماهای خریداری شده خود را وارد ایران کرده و مجوزهای ایمنی لازم را دریافت کنند.

عابدزاده درباره آخرین وضعیت حذف پروازهای چارتری در ایران نیز گفت‌: قطعا چارتر یک امکان مهم است که نمی‌توان توقع حذف آن را داشت، زیرا این مساله امکان مهمی برای گسترش گردشگری و کمک به سازمان‌های فعال در این بخش خواهد کرد، اما مساله‌ای که وجود داشت لزوم حذف برخی واسطه ها و بالا برندگان قیمت بلیت هواپیما بود. از این رو چارتر در حوزه تک فروشی حذف خواهد شد، اما در بخش گردشگری با حفظ ضوابط به کار خود ادامه‌ می‌دهد.

انتهای پیام

صدای‌آمریکا: وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا می گوید جمهوری اسلامی ایران اگر انتظار برداشتن فشار و تحریم‌ها را دارد باید تغییر رفتار اساسی بدهد.

مایک پمپئو روز چهارشنبه ۲۱ آذر در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد در یک سخنرانی با اشاره به اقدامات جمهوری اسلامی ایران از زمان امضای توافق هسته ای موسوم به برجام، گفت «ما پیشتر ۱۲ شرط برای جمهوری اسلامی ایران تعیین کردیم. اگر ایران تغییر اساسی داشته باشد، می تواند انتظار داشته باشد که تحریم های ایران نیز برداشته شود.»

وزیر خارجه آمریکا در این نشست گفت: دو روز پیش مقام ارشد سپاه پاسداران گفت آزمایش موشکی داریم و رسما پایگاه های آمریکا در نزدیکی ایران را تهدید کرد.

آقای پمپئو افزود: توافق هسته ای تهدیدات ایران را کم نکرد و شاهدیم که جمهوری اسلامی ایران به گروه های تروریستی و شورشی کمک تسلیحاتی می کند.

وزیر خارجه آمریکا گفت: جمهوری اسلامی در دو سال اخیر چنان برنامه موشکی خود را پیشرفت داده که اکنون برخی شهرهای اروپایی در معرض هدف آنها قرار دارند.

وزیر خارجه ایالات متحده همچنین اعلام کرد که واشنگتن به دنبال باز گرداندن محدودیت‌های پیشین بر برنامه موشکی بالیستیک ایران است و تاکید کرد که شورای امنیت نباید ممنوعیت تسلیحاتی ایران را در سال ۲۰۲۰ لغو کند.

مایک پمپئو در ادامه خواستار اتخاذ تدابیر ویژه جهت بازرسی بنادر و مسیرهای دریایی به منظور توقف تلاش‌های ایران برای دور زدن محدودیت‌های تسلیحاتی بین المللی شد.

وزیر خارجه دولت پرزیدنت ترامپ خاطر نشان کرد که ایالات متحده همچنان در کنار مردم ایران، که در طول نزدیک به ۴۰ سال گذشته به بدترین شکل قربانی رژیم بوده‌اند، ایستاده است و گفت، «آنها (ملت ایران) از حمایت تزلزل‌ناپذیر ایالات متحده برخوردار هستند.»

مایک پمپئو افزود: جمهوری اسلامی ایران به اعتماد جهانی خیانت کرده و شاهدیم که مخفیانه برنامه موشکی خود را پیش برده است.

وزیر خارجه آمریکا در پایان گفت: ایالات متحده از کشورهای دیگر می خواهد کمک کنند که صلح و ثبات جهانی برقرار بماند.

این نشست شورای امنیت در ادامه نشست های این نهاد برای بررسی توافق هسته ای ایران و کشورهای پنج به علاوه یک است که به جای هفته آینده، روز چهارشنبه برگزار شد.

هیئت آمریکا در نشست روز چهارشنبه شورای امنیت در مورد ایران.
هیئت آمریکا در نشست روز چهارشنبه شورای امنیت در مورد ایران.

این نشست در حالی برگزار می شود که ده روز پیش وزیر خارجه ایالات متحده خبر داد که ایران دست به آزمایش یک موشک بالیستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای زده و این نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.

برنامه موشکی ایران از جمله مواردی است که آمریکا و کشورهای اروپایی بارها نسبت به آن هشدار داده‌ و خواستار توقف آن شده‌‌اند. مسئولان غربی معتقدند این آزمایش‌ها نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. با این حال مقام‌های ایران می‌گویند موشک‌های تولید‌شده قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای ندارند و به همین دلیل، تولید و آزمایش آنها ناقض قطعنامه شورای امنیت نیست.

هفته پیش برایان هوک بخشی از موشک و تجهیزات ارسالی ایران برای گروه های شورشی و تروریستی را نمایش داد و گفت که ادعای ایران درباره دفاعی بودن برنامه موشکی، دروغ است.

این آزمایش موشکی با واکنش منفی فرانسه و بریتانیا هم مواجه و در نهایت سبب شد تا شورای امنیت سازمان ملل متحد، پشت درهای بسته، درباره برنامه موشکی ایران تشکیل جلسه دهد.

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفته است حمایت کشورهای اروپایی از توافق هسته‌ای میان ایران و گروه‌ ۱+۵ باعث نمی‌شود که آنها از دیگر مسایل مربوط به ایران چون وضعیت سوریه و موشک‌های بالیستیک بی‌توجه باشند.

او تاکید کرده است که این مسایل از جمله «نگرانی‌های جدی» اروپا است که تلاش می‌‌کند با «اجرای کامل برجام» باب مذاکره با ایران را در این‌ زمینه باز کند.

یک روزنامه آلمانی نیز گزارش داده است جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۸ اقدام به آزمایش هفت موشک میان‌برد و پنج موشک کوتاه‌برد و کروز کرده؛ ۱۲ آزمایشی که به‌ گفته روزنامه «ولت‌ام زونتاگ» دو برابر تعداد آزمایش‌های موشکی ایران در سال ۲۰۱۷ است.

آزمایش‌های موشکی ایران پیش از این نیز با واکنش کشورهای غربی مواجه شده بود و آنها بارها از جمهوری اسلامی خواسته بودند تولید و آزمایش این موشک‌ها را متوقف کند.

ایران طی سال‌های اخیر دست به انجام آزمایش‌های موشکی زده است که روی برخی از آنها به زبان‌های مختلف (از جمله عبری) شعار «نابودی اسرائیل» نقش بسته بود.

بی‌بی‌سی: محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران، می‌گوید “درآمد این کشور به یک سوم کاهش پیدا کرده است”.

آقای نوبخت این صحبت‌ها را در جمع شماری از نمایندگان معلولان طرح کرد که در روز جهانی معلولان (دوشنبه ۱۲ آبان) در مقابل سازمان برنامه و بودجه تجمع کرده بودند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه در این جلسه که بدون برنامه‌ریزی قبلی انجام شد، در پاسخ به کاهش بودجه معلولان در سال ۹۸ گفت: “امسال فروش نفت ایران نسبت به سال گذشته از دو و نیم میلیون بشکه در روز به یک میلیون بشکه کاهش پیدا کرده است”.

او همچنین اضافه کرد که بودجه نیروهای مسلح و همچنین سپاه پاسداران نیز نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

معلولان معترض به کاهش بودجه سازمان بهزیستی در سال ۹۸ و عدم تخصیص اعتبار برای اجرای “قانون حمایت از حقوق معلولان” انتقاد داشتند.

اما آقای نوبخت می‌گوید که گندم‌کاران و معلمان و بازنشستگان نیز نسبت به بودجه پیش بینی شده سال آینده معترض‌اند اما واقعیت این است که “منابع محدود” است.

لایحه بودجه سال ۹۸ قرار است در روزهای آتی به مجلس شورای اسلامی ارائه شود.

دویچه‌وله: براساس گزارش انستیتوی مستقل تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی که روز سه‌شنبه منتشر شده، ایران به تهیه سلاح‌های هسته‌ای بسیار نزدیک شده بوده و در مجتمع نظامی پارچین آزمایش‌هایی نیز انجام داده است.

گزارش اندیشکده مستقل تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی که روز سه‌شنبه اول آبان (۲۳ اکتبر) منتشر شده از جمله به اطلاعات به دست آمده از طرف موساد، سازمان اطلاعاتی خارجی اسرائیل، از انباری در تهران و تصویرهای ماهواره‌ای از آنجا می‌پردازد.

در این گزارش توضیح داده شده که این اطلاعات “به طور مشخص ثابت می‌کنند که در مجتمع نظامی پارچین در جنوب شرقی تهران اتاق‌های تخریبی بوده‌اند که می‌توانستند برای تحقیق و توسعه سلاح‌های هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرند”.

این گزارش به فعالیت‌های اتمی ایران تا سال ۲۰۰۳ میلادی پرداخته است.

در این گزارش همچنین آمده است که ایران موفق شده است چندین مانع موجود برای تهیه سلاح هسته‌ای در این کشور را از سر راه خود بردارد. این در حالی است که کارشناسان امور ایران همواره می‌گفتند این مانع‌ها هنوز برای تهیه بمب اتمی در ایران موجود هستند.

در گزارش انستیتوی تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی آمده است، عکس‌های تهیه شده از طرف موساد نشان می‌دهند که ایران هنوز به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) در این باره توضیحی نداده و این خواست آژانس باید هرچه زودتر اجرایی شود.

در این گزارش که توسط دیوید آلبرایت، رئیس اندیشکده یاد شده، اولی هینونن، معاون پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، و شماری از کارشناسان بنام تهیه شده، بر ادامه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید می‌شود.

در گزارش آمده است: «مدارک دیگر مشخص می‌کنند که در مجتمع نظامی پارچین انفجارهایی صورت گرفته و در آنجا عناصر رادیواکتیو مشاهده شده‌اند. این مدارک دلایلی هستند که نشان می‌دهند فعالیت‌های اتمی در این مجتمع انجام شده است.»

در این گزارش همچنین آمده است که اطلاعات موساد نشان می‌دهند “ایران در مجتمع نظامی پارچین آزمایش‌های فراوانی در ارتباط با توسعه سلاح‌‌های هسته‌ای انجام داده است؛ آزمایش‌هایی که تاکنون مورد نظر نبوده‌اند”.