اخبار

بی‌بی‌سی: ریک پری وزیر انرژی آمریکا روز پنجشنبه تایید کرد که چند مجوز برای فروش تکنولوژی هسته‌ای به عربستان سعودی صادر کرده است.

آقای پری که در کمیته‌ای در سنای آمریکا صحبت می‌کرد گفت نمی‌داند این مجوزها را قبل از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی صادر کرده و یا بعد از آن.

در پی اظهارات آقای پری، وزارت‌خانه متبوع او در بیانیه‌ای اعلام کرد در مجموع هفت مجوز برای شرکت‌های آمریکایی که خواهان مشارکت در برنامه هسته‌ای غیرنظامی عربستان بوده‌اند صادر شده‌است.

در این بیانیه آمده این مجوزها شامل “انتقال مواد هسته‌ای و تجهیزات” نمی‌شود.

اوایل روز پنجشنبه و پیش از جلسه وزیر انرژی در سنای آمریکا، خبرگزاری رویترز اعلام کرد اسنادی در دست دارد که نشان می‌دهند آقای پری مخفیانه، شش مجوز فروش تکنولوژی هسته‌ای به عربستان سعودی را صادر کرده است.

این خبر ساعاتی زودتر توسط وب‌سایت دیلی‌بیست نیز منتشر شده بود. دیلی‌بیست به نقل از دو منبع مطلع از مسایلی از این دست گزارش داده بود که هنوز روشن نیست شرکتهای آمریکایی در این زمینه تعهدی هم به ریاض داده‌اند یا نه.

براساس گزارش خبرگزاری رویترز این مجوزها در جریان پروژه‌ای بزرگتر صادر شده‌اند که در نهایت به ساخت دستکم دو نیروگاه هسته‌ای در عربستان منجر خواهد شد.

دریافت این مجوز که به بند ۸۱۰ معروف است امر معمولی است و اسناد اعطای این مجوز به شرکت‌های آمریکایی برای دسترسی عمومی در وزارت انرژی آزاد است.

با این حال اسناد مربوط به مجوزهای مربوط به برنامه هسته‌ای عربستان سعودی در این میان قرار نگرفته‌اند.

آقای پری در توجیه این موضوع گفته است در این اسناد اطلاعات خصوصی مربوط به شرکت‌ها وجود داشته که هنوز علنی نشده‌اند.

وزیر انرژی آمریکا در پاسخ به پرسشی دیگر گفته از سال۲۰۱۷ در مجموع ۶۵ درخواست برای مجوز بند ۸۱۰ دریافت کرده و با ۳۷ درخواست موافقت کرده است.

به گفته او در این میان ۹ مجوز مربوط به خاورمیانه بوده از جمله دو مجوز که برای فروش به اردن صادر شده است.

سناتور اد مارکی، از دموکرات‌های این کمیته روز پنجشنبه خبر داد طرحی را برای جلوگیری از انتقال تکنولوژی انرژی هسته‌ای به عربستان به سنا ارائه خواهد کرد.

کشورهای مختلفی از جمله روسیه و کره جنوبی نیز در حال رقابت با شرکت‌های آمریکایی هستند تا بتوانند در زمینه ساخت نیروگاه هسته‌ای با عربستان قرارداد ببندند. انتظار می‌رود که تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی مشخص شود که برنامه هسته‌ای عربستان توسط چه کشوری اجرا خواهد شد.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی که مدتی است کنترل امور بسیاری را در این کشور در دست دارد، سال گذشته در مصاحبه‌ای با شبکه آمریکایی سی‌بی‌اس گفت اگر ایران به ساخت سلاح هسته‌ای روی بیاورد، عربستان نیز سلاح هسته‌ای خواهد ساخت.

براساس پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای، ساخت این‌گونه سلاح‌ها ممنوع است.

برخی از نمایندگان کنگره آمریکا با فروش تجهیزات هسته‌ای به عربستان مخالفند و می‌گویند که چنین کاری می‌تواند به یک رقابت تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه دامن بزند.

در پی انتشار گزارش رویترز نیز مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا از آغاز تحقیق و تفحص درباره مساله مجوزهای مخفیانه خبر داد.

آقای روبیو در توییتر نوشت که دفتر حسابرسی دولت، با درخواست او برای آغاز تحقیقات درباره مذاکرات دولت و عربستان درباره یک توافق هسته‌ای، موافقت کرده است.

نگرانی‌ها درباره فروش تکنولوژی هسته‌ای در کنگره آمریکا از جایی بالا گرفت که جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن سلمان در کنسولگری عربستان در استانبول به قتل رسید. این قتل در اکتبر سال ۲۰۱۸ رخ داد.

اما رویترز می‌گوید بر اساس اسنادی که به دست آورده روشن است که این مجوزها بعد از نوامبر سال ۲۰۱۷ صادر شده، اما روشن نیست که این مجوز بعد از قتل آقای خاشقجی صادر شده یا نه.

روز چهارشنبه و در جریان یک جلسه پرسش و پاسخ کنگره، برد شرمن، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا از مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا خواست تا اسامی شرکت‌های دخیل در معامله هسته‌ای با عربستان را تا میانه ماه آوریل منتشر کند. آقای پومپئو در پاسخ گفت که این درخواست را بررسی می‌کند.

آقای شرمن در این جلسه گفت که دولت ترامپ سعی کرده که گنگره آمریکا را در این معامله دور بزند.

در عین حال مایک پومپئو گفت که دولت در تلاش است تا مطمئن شود که هیچ بخشی از تکنولوژی هسته‌ای که در اختیار عربستان قرار می‌گیرد، برای ساخت سلاح هسته‌ای استفاده نشود.

ماه گذشته تعدادی از اعضای دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا در گزارشی این احتمال را مطرح کردند که شاید دولت در جریان معاملات هسته‌ای در خاورمیانه، قانون را زیر پا گذاشته باشد. آن گزارش درباره همکاری تعدادی از مقام‌های کنونی دولت با مقام‌های سابق در گروهی به نام “IP3 Inernational” بود در تلاش است به قراردادهایی چند میلیاردلاری برای ساخت نیروگاه هسته‌ای در کشورهای خاورمیانه، از جمله عربستان، دست یابد.

هنوز روشن نیست که این گروه از جمله شرکت‌هایی است که از مجوز وزارت انرژی آمریکا برخوردار شده یا نه.

صدای آمریکا: وزارت خزانه داری ایالات متحده نام ۱۴ شخصیت حقیقی و ۱۷ نهاد را به تحریم های هسته ای و موشکی جمهوری اسلامی ایران اضافه کرد. اما این افراد چه کسانی هستند.

در لیست دفتر کنترل دارایی‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا به این ۱۴ نفر اشاره شده است: منصور عسگری، محمد مهدی دائمی عطاران، روح‌ الله قادری برمی، سعید برجی، رضا ابراهیمی، غلامرضا اطاعتی، محمد حسین حقیقیان، جلال امامی قره حاجیلو، سید اصغر هاشمی‌تبار، مهدی معصومیان، محمدرضا مهدی‌پور، اکبر مطلبی‌زاده، محمدجواد صفری، محسن شفایی.

در فهرست تحریم‌های آمریکا موسوم به SDN به ۱۷ نهاد اشاره شده که به این شرح هستند: گروه ابوریحان، گروه بوعلی، گروه حیدر کرار، کیمیا پخش شرق، شرکت پیشرو داروی پردیس، پویا الکترو سامان نیرو، مرکز تحقیقاتی صدرا، گروه شهید آوینی، گروه شهید بابایی، گروه شهید چمران، گروه شهید فخار مقدم، گروه شهید کریمی، گروه شهید کاظمی، گروه شهید موحد دانش، مرکز تحقیقات فناوری و علوم شهید شکری، گروه شهید زین‌الدین و مرکز تحقیقات فناوری و علوم شیخ بهایی.

با اینکه در تحریم های آمریکا علیه ایران، دارو و غذا استثنا شده است، اما ایالات متحده می گوید جمهوری اسلامی از پوشش شرکت های دارویی برای دور زدن تحریم ها استفاده می کند؛ به همین دلیل در فهرست جدید برخی از این نهادها اضافه شده اند.

این تحریم ها در ادامه فشار ایالات متحده برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی ایران است.

نگرانی های ایالات متحده از اقدامات جمهوری اسلامی

ایالات متحده می‌گوید که توافق هسته ای با ایران در رفتار این کشور تاثیر مثبتی نداشته است. پرزیدنت ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران را اعلام کرد. پرزیدنت ترامپ در دو مقطع در مرداد و آبان امسال دستور بازگشت تحریم های هسته ای علیه جمهوری اسلامی ایران را صادر کرد.

ایالات متحده می گوید که جمهوری اسلامی بزرگترین دولت حامی تروریسم است، برنامه موشک بالیستیک خود را برخلاف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت ادامه می دهد، و عامل بی‌ثباتی در خاورمیانه است.

در ماههای گذشته چند نقشه افراد وابسته به جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان سیاسی در اروپا نیز کشف شد و منجر به اقدام دیپلماتیک از سوی کشورهای فرانسه،‌ آلمان، دانمارک، و هلند علیه رژیم ایران شد.

آزمایش‌های موشکی ایران پیش از این نیز با واکنش کشورهای غربی مواجه شده بود و آن‌ها بارها از جمهوری اسلامی خواسته بودند تولید و آزمایش این موشک‌ها را متوقف کند.

ایران طی سال‌های اخیر دست به انجام آزمایش‌های موشکی زده است که روی برخی از آن‌ها به زبان‌های مختلف (از جمله عبری) شعار «نابودی اسرائیل» نقش بسته بود.

وزیر خارجه آمریکا یکم خرداد با اعلام راهبرد جدید آمریکا در قبال ایران، ۱۲ شرط ایالات متحده برای توافق با جمهوری اسلامی را برشمرد که در واقع فهرست خواسته‌های ایالات متحده از جمهوری اسلامی یا به عبارتی جزئیات تغییر رفتار رژیم ایران است.

برخی از این شروط شامل توقف حمایت از تروریسم و خودداری از اقدامات مخرب در منطقه نظیر حمایت از حزب الله لبنان و دخالت در کشورهای منطقه است.

رادیوفردا: احمد خاتمی، امام جمعه تهران و عضو مجلس خبرگان رهبری با ذکر این‌که «داشتن انرژی هسته‌ای را برای خود حیاتی می‌دانیم»، گفت که «فرمول ساختن بمب اتم را داریم».

به گزارش خبرگزاری ایرنا، احمد خاتمی شامگاه شنبه، ۲۰، بهمن در سخنرانی در یک جلسه سوگواری در مشهد گفت: «ایران هیچگاه قصد ساختن بمب اتمی نداشته است. البته فرمول آن را دارد ولی نمی‌خواهد از سلاح‌های کشتار جمعی استفاده کند».

مقام‌های جمهوری اسلامی همواره هرگونه حرکت به سمت ساخت بمب اتم را تکذیب کرده‌اند. امام جمعه تهران هم‌اکنون از در دست داشتن «فرمول» ساخت چنین بمبی سخن می‌گویند؛ وی توضیح بیشتری در این مورد نداد.

در آذرماه ۱۳۹۴ یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گزارش خود از ابعاد نظامی احتمالی پیشین برنامه اتمی ایران یا «پی‌ام‌دی» اعلام کرد که جمهوری اسلامی پیش از پایان سال ۲۰۰۳ میلادی طیف وسیعی از فعالیت‌های مربوط به ساخت وسیله انفجاری هسته‌ای را انجام داده‌است.

براساس این گزارش بخشی از این فعالیت‌ها تا سال ۲۰۰۹ میلادی نیز ادامه پیدا کرده‌است. این پرونده هم‌اینک مختومه شده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس پیش از این نوشته بود که ذخایر ۲۰ درصدی اورانیوم ایران که تا زمان توافق ژنو درسال ۹۲، حدود ۲۰۰ کیلوگرم تخمین زده می‌شد تنها یک مرحله تا تبدیل به مواد لازم برای ساخت حداقل یک بمب اتمی فاصله داشت.

با این حال براساس اسناد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در زمان دست‌یابی ایران و قدرت‌های جهانی به توافق هسته‌ای، ایران بیش از ۱۰۰ کیلوگرم اورانیوم مایع و جامد با غنای پایین در دست داشت.

برای ساخت سلاح هسته‌ای، به حجمی بسیار بالاتر از ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم نیاز است.

با این حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در مجمع عمومی سازمان ملل گفته بود که ایران بعد از برجام نه تنها اسناد برنامه هسته‌ای‌اش برای تولید بمب اتمی را از بین نبرد بلکه مواد هسته‌ای زیادی را در تورقوزآباد مخفی کرد.

مقام‌های جمهوری اسلامی اما این ادعا را رد کرده‌اند.

برخی از اصول‌گرایان با تاکید بر اینکه ایران قصد دست یافتن به بمب اتمی را ندارد، در عین حال با برجام مخالفت و اعلام می‌کنند که این توافق باعث از بین رفتن بخشی از برنامه اتمی جمهوری اسلامی شده است.

احمد خاتمی نیز روز یک‌شنبه در ادامه سخنانش گفت: «شیطنت‌های آمریکا فتیله اقتدار هسته‌ای ایران را پایین کشید، برجام هم تمام شد. آنچه ایران را در این شرایط حفظ می‌کند همین اقتدار موشکی است».

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا توافق هسته‌ای با ایران، موسوم به برجام، را «بدترین توافق ممکن» نامیده و از آن خارج شده‌است، مقام‌های اروپایی امضاکننده توافق درحالی‌که اذعان دارند برجام «ایده‌آل» نیست، اما می‌گویند برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هسته‌ای گزینه مناسبی است.

کشورهای اروپایی که خواستار حفظ برجام هستند، با واشینگتن در اعتراض و انتقاد از آزمایش‌های موشکی هم‌صدا شده‌اند.

خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها تأثیر منفی زیادی بر اقتصاد ایران گذاشته است.

احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در این مورد نیز روز یک‌شنبه گفت: «به واقع نمی‌توان مشکلات مردم را انکار کرد، مردم در عذاب هستند، اگر تدبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی نبود و شورای عالی اقتصادی تشکیل نمی‌دادند و به قوه قضاییه دستور نمی‌دادند که با متخلفان قاطعانه برخورد کند وضعیت از این بدتر می‌شد.»

با استفاده از خبرگزاری‌های ایرنا، ایسنا، و رادیو فردا / ا.م / پ.پ

ایسنا: عابدزاده رییس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد: با وجود تمام محدودیت‌ها و مشکلاتی که آمریکا تلاش کرده است علیه صنعت هوایی ایران به وجود آورد، ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد که شرایط فعلی صنعت حفظ شده و حرکت های جدید به سمت توسعه انجام شود و محدودیت‌هایی که آمریکا قصد دارد علیه پروازهای بین‌المللی ما ایجاد کند، بی‌اثر شود.

به‌ گزارش ‌ایسنا، علی عابدزاده در نشست خبری، اظهار کرد: ما در طول چهار سال گذشته تلاش کرده‌ایم هم در توسعه و هم در رضایت مسافران و هم در گسترش نفوذ صنعت هوانوردی تلاش کنیم و در این مسیر دستورالعمل هایی مانند حقوق مسافر، تاسیس شرکت های هواپیمایی و دستورالعمل‌های ایمنی و فنی به شکل دقیق اجرایی شده‌اند. آن چه که ما امروز آن را دنبال می‌کنیم با استانداردهای روز جهانی همراه است و تلاش ما بر این خواهد بود که این حرکت در آینده نیز ادامه‌ داشته باشد.

وی درباره محدودیت‌های موجود برای سن ناوگان جدید وارد شده به ناوگان ایران، توضیح داد: در برنامه‌های سوم و چهارم توسعه قاعده‌ای در نظر گرفته شده بود که هواپیمای با سن بالای 15 سال وارد ایران نشود، اما تحریم ها و محدودیت های جدی موجود در فضای بین‌المللی عملا امکان اجرایی شدن این قاعده را فراهم نکرد. با این حال سازمان هواپیمایی با قرار دادن کف 1998 به عنوان سال ورود هواپیماها به ایران تاکنون نیز بر این تعهد پایبند بوده و جز مواردی خاص که ایرلاین‌ها از گذشته قراردادشان را نهایی کرده بودند، اجازه ورود هواپیما با سن بالا به ناوگان را نداده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی درباره چگونگی صدور مجوزهای جدید برای تاسیس ایر لاین‌های تازه نیز، توضیح داد: در گذشته مجوز تاسیس همراه با موافقت پرواز انجام می‌شد و این مساله باعث برخی سود جویی ها و نرسیدن طرح تاسیس ایر لاین ها به مرحله عمل می‌شد. ما این ترتیب را تغییر دادیم تا شرکت ها بتوانند موافقت اصولی را دریافت کنند، اما برای این که مجوز پرواز دریافت کنند باید هواپیماهای خریداری شده خود را وارد ایران کرده و مجوزهای ایمنی لازم را دریافت کنند.

عابدزاده درباره آخرین وضعیت حذف پروازهای چارتری در ایران نیز گفت‌: قطعا چارتر یک امکان مهم است که نمی‌توان توقع حذف آن را داشت، زیرا این مساله امکان مهمی برای گسترش گردشگری و کمک به سازمان‌های فعال در این بخش خواهد کرد، اما مساله‌ای که وجود داشت لزوم حذف برخی واسطه ها و بالا برندگان قیمت بلیت هواپیما بود. از این رو چارتر در حوزه تک فروشی حذف خواهد شد، اما در بخش گردشگری با حفظ ضوابط به کار خود ادامه‌ می‌دهد.

انتهای پیام

صدای‌آمریکا: وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا می گوید جمهوری اسلامی ایران اگر انتظار برداشتن فشار و تحریم‌ها را دارد باید تغییر رفتار اساسی بدهد.

مایک پمپئو روز چهارشنبه ۲۱ آذر در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد در یک سخنرانی با اشاره به اقدامات جمهوری اسلامی ایران از زمان امضای توافق هسته ای موسوم به برجام، گفت «ما پیشتر ۱۲ شرط برای جمهوری اسلامی ایران تعیین کردیم. اگر ایران تغییر اساسی داشته باشد، می تواند انتظار داشته باشد که تحریم های ایران نیز برداشته شود.»

وزیر خارجه آمریکا در این نشست گفت: دو روز پیش مقام ارشد سپاه پاسداران گفت آزمایش موشکی داریم و رسما پایگاه های آمریکا در نزدیکی ایران را تهدید کرد.

آقای پمپئو افزود: توافق هسته ای تهدیدات ایران را کم نکرد و شاهدیم که جمهوری اسلامی ایران به گروه های تروریستی و شورشی کمک تسلیحاتی می کند.

وزیر خارجه آمریکا گفت: جمهوری اسلامی در دو سال اخیر چنان برنامه موشکی خود را پیشرفت داده که اکنون برخی شهرهای اروپایی در معرض هدف آنها قرار دارند.

وزیر خارجه ایالات متحده همچنین اعلام کرد که واشنگتن به دنبال باز گرداندن محدودیت‌های پیشین بر برنامه موشکی بالیستیک ایران است و تاکید کرد که شورای امنیت نباید ممنوعیت تسلیحاتی ایران را در سال ۲۰۲۰ لغو کند.

مایک پمپئو در ادامه خواستار اتخاذ تدابیر ویژه جهت بازرسی بنادر و مسیرهای دریایی به منظور توقف تلاش‌های ایران برای دور زدن محدودیت‌های تسلیحاتی بین المللی شد.

وزیر خارجه دولت پرزیدنت ترامپ خاطر نشان کرد که ایالات متحده همچنان در کنار مردم ایران، که در طول نزدیک به ۴۰ سال گذشته به بدترین شکل قربانی رژیم بوده‌اند، ایستاده است و گفت، «آنها (ملت ایران) از حمایت تزلزل‌ناپذیر ایالات متحده برخوردار هستند.»

مایک پمپئو افزود: جمهوری اسلامی ایران به اعتماد جهانی خیانت کرده و شاهدیم که مخفیانه برنامه موشکی خود را پیش برده است.

وزیر خارجه آمریکا در پایان گفت: ایالات متحده از کشورهای دیگر می خواهد کمک کنند که صلح و ثبات جهانی برقرار بماند.

این نشست شورای امنیت در ادامه نشست های این نهاد برای بررسی توافق هسته ای ایران و کشورهای پنج به علاوه یک است که به جای هفته آینده، روز چهارشنبه برگزار شد.

هیئت آمریکا در نشست روز چهارشنبه شورای امنیت در مورد ایران.
هیئت آمریکا در نشست روز چهارشنبه شورای امنیت در مورد ایران.

این نشست در حالی برگزار می شود که ده روز پیش وزیر خارجه ایالات متحده خبر داد که ایران دست به آزمایش یک موشک بالیستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای زده و این نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.

برنامه موشکی ایران از جمله مواردی است که آمریکا و کشورهای اروپایی بارها نسبت به آن هشدار داده‌ و خواستار توقف آن شده‌‌اند. مسئولان غربی معتقدند این آزمایش‌ها نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. با این حال مقام‌های ایران می‌گویند موشک‌های تولید‌شده قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای ندارند و به همین دلیل، تولید و آزمایش آنها ناقض قطعنامه شورای امنیت نیست.

هفته پیش برایان هوک بخشی از موشک و تجهیزات ارسالی ایران برای گروه های شورشی و تروریستی را نمایش داد و گفت که ادعای ایران درباره دفاعی بودن برنامه موشکی، دروغ است.

این آزمایش موشکی با واکنش منفی فرانسه و بریتانیا هم مواجه و در نهایت سبب شد تا شورای امنیت سازمان ملل متحد، پشت درهای بسته، درباره برنامه موشکی ایران تشکیل جلسه دهد.

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفته است حمایت کشورهای اروپایی از توافق هسته‌ای میان ایران و گروه‌ ۱+۵ باعث نمی‌شود که آنها از دیگر مسایل مربوط به ایران چون وضعیت سوریه و موشک‌های بالیستیک بی‌توجه باشند.

او تاکید کرده است که این مسایل از جمله «نگرانی‌های جدی» اروپا است که تلاش می‌‌کند با «اجرای کامل برجام» باب مذاکره با ایران را در این‌ زمینه باز کند.

یک روزنامه آلمانی نیز گزارش داده است جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۸ اقدام به آزمایش هفت موشک میان‌برد و پنج موشک کوتاه‌برد و کروز کرده؛ ۱۲ آزمایشی که به‌ گفته روزنامه «ولت‌ام زونتاگ» دو برابر تعداد آزمایش‌های موشکی ایران در سال ۲۰۱۷ است.

آزمایش‌های موشکی ایران پیش از این نیز با واکنش کشورهای غربی مواجه شده بود و آنها بارها از جمهوری اسلامی خواسته بودند تولید و آزمایش این موشک‌ها را متوقف کند.

ایران طی سال‌های اخیر دست به انجام آزمایش‌های موشکی زده است که روی برخی از آنها به زبان‌های مختلف (از جمله عبری) شعار «نابودی اسرائیل» نقش بسته بود.

بی‌بی‌سی: محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران، می‌گوید “درآمد این کشور به یک سوم کاهش پیدا کرده است”.

آقای نوبخت این صحبت‌ها را در جمع شماری از نمایندگان معلولان طرح کرد که در روز جهانی معلولان (دوشنبه ۱۲ آبان) در مقابل سازمان برنامه و بودجه تجمع کرده بودند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه در این جلسه که بدون برنامه‌ریزی قبلی انجام شد، در پاسخ به کاهش بودجه معلولان در سال ۹۸ گفت: “امسال فروش نفت ایران نسبت به سال گذشته از دو و نیم میلیون بشکه در روز به یک میلیون بشکه کاهش پیدا کرده است”.

او همچنین اضافه کرد که بودجه نیروهای مسلح و همچنین سپاه پاسداران نیز نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

معلولان معترض به کاهش بودجه سازمان بهزیستی در سال ۹۸ و عدم تخصیص اعتبار برای اجرای “قانون حمایت از حقوق معلولان” انتقاد داشتند.

اما آقای نوبخت می‌گوید که گندم‌کاران و معلمان و بازنشستگان نیز نسبت به بودجه پیش بینی شده سال آینده معترض‌اند اما واقعیت این است که “منابع محدود” است.

لایحه بودجه سال ۹۸ قرار است در روزهای آتی به مجلس شورای اسلامی ارائه شود.

دویچه‌وله: براساس گزارش انستیتوی مستقل تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی که روز سه‌شنبه منتشر شده، ایران به تهیه سلاح‌های هسته‌ای بسیار نزدیک شده بوده و در مجتمع نظامی پارچین آزمایش‌هایی نیز انجام داده است.

گزارش اندیشکده مستقل تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی که روز سه‌شنبه اول آبان (۲۳ اکتبر) منتشر شده از جمله به اطلاعات به دست آمده از طرف موساد، سازمان اطلاعاتی خارجی اسرائیل، از انباری در تهران و تصویرهای ماهواره‌ای از آنجا می‌پردازد.

در این گزارش توضیح داده شده که این اطلاعات “به طور مشخص ثابت می‌کنند که در مجتمع نظامی پارچین در جنوب شرقی تهران اتاق‌های تخریبی بوده‌اند که می‌توانستند برای تحقیق و توسعه سلاح‌های هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرند”.

این گزارش به فعالیت‌های اتمی ایران تا سال ۲۰۰۳ میلادی پرداخته است.

در این گزارش همچنین آمده است که ایران موفق شده است چندین مانع موجود برای تهیه سلاح هسته‌ای در این کشور را از سر راه خود بردارد. این در حالی است که کارشناسان امور ایران همواره می‌گفتند این مانع‌ها هنوز برای تهیه بمب اتمی در ایران موجود هستند.

در گزارش انستیتوی تحقیقات نظامی علوم و امنیت بین‌المللی آمده است، عکس‌های تهیه شده از طرف موساد نشان می‌دهند که ایران هنوز به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) در این باره توضیحی نداده و این خواست آژانس باید هرچه زودتر اجرایی شود.

در این گزارش که توسط دیوید آلبرایت، رئیس اندیشکده یاد شده، اولی هینونن، معاون پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، و شماری از کارشناسان بنام تهیه شده، بر ادامه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید می‌شود.

در گزارش آمده است: «مدارک دیگر مشخص می‌کنند که در مجتمع نظامی پارچین انفجارهایی صورت گرفته و در آنجا عناصر رادیواکتیو مشاهده شده‌اند. این مدارک دلایلی هستند که نشان می‌دهند فعالیت‌های اتمی در این مجتمع انجام شده است.»

در این گزارش همچنین آمده است که اطلاعات موساد نشان می‌دهند “ایران در مجتمع نظامی پارچین آزمایش‌های فراوانی در ارتباط با توسعه سلاح‌‌های هسته‌ای انجام داده است؛ آزمایش‌هایی که تاکنون مورد نظر نبوده‌اند”.

رادیوفردا: بنیامین نتانیاهو با نشان دادن پلاکاردی محل این تاسیسات «مخفی» را در حومه تهران اعلام کرد.
نخست‌وزیر اسرائیل عصر پنجشنبه پنجم مهر در مجمع عمومی سازمان ملل گفت ایران یک انبار سری اتمی در «منطقه تورقوزآباد تهران» دارد که تاکنون فاش نشده است و من الان آن را برملا می‌کنم.

بنیامین نتانیاهو با نشان دادن پلاکاردی محل این تاسیسات «مخفی» را در «تورقوزآباد» در کوچه‌ای به نام «ماهر» در حومه تهران اعلام کرد.

سر در ساختمانی نسبتا فرسوده که نتانیاهو در عکس نشان داد، حدود چهار و نیم کیلومتر با شورآباد در حومه کهریزک فاصله دارد و در محلی نه چندان دور از اسلامشهر است.

وی اظهار داشت: «من برای نخستین بار این مسئله را افشاء می‌کنم که ایران تاسیسات سری دیگری در تهران دارد، یک انبار سری هسته‌ای برای انبار کردن حجم وسیعی از تجهیزات و مواد (اتمی) از برنامه مخفی اتمی ایران».

آقای نتانیاهو گفت: «این محل در نزدیکی یک قالیشویی ساده است مانند محلی در شورآباد در نزدیکی پایتخت که اسناد اتمی ایران در آن پنهان شده بود».
طول و عرض جغرافیایی اعلام شده توسط نخست‌وزیر اسرائیل، این مکان را در نزدیکی اسلام‌شهر نشان می‌دهد:

اما نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «ایران به شدت در تلاش است تا این محل مخفی را تخلیه کند؛ و تجهیزات و تاسیسات آن را در نقاط دیگر پراکنده کند».

نتانیاهو این امر را ناشی از اقدام سال گذشته اسرائیل در دستیابی به اسناد اتمی ایران در شورآباد دانست.

به گفته وی، کشورهایی که توان ماهواره ای دارند می توانند این نقل و انتقالات را در انباری که «ما آن را کشف کرده ایم، ببینند».

آقای نتانیاهو گفت این امر را با برخی رهبران و نیز با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در میان نهاده اما این نخستین بار است که افکار عمومی دنیا را از آن با خبر می‌کند.

نخست‌وزیر اسرائیل با بیان اینکه ایران هدف خود را برای دستیابی به سلاح هسته‌ای رها نکرده است، اظهار داشت: «ایران یک تاسیسات سری اتمی در تورقوزآباد در کوچه ماهر تهران دارد و آن را به آژانس بین‌المللی اطلاع نداده است».

بیشتر بخوانید:
«تورقوزآباد» کجاست؟

وی افزود: «از زمانی که ما به آرشیو هسته‌ای (ایران) یورش بردیم، آنها مشغول پاکسازی این انبار اتمی شدند. تنها در ماه گذشته ۱۵ کیلوگرم مواد رادیواکتیو جابجا کردند. می‌دانید با آن چه کردند؟ آنها این مواد را برداشتند و در اطراف تهران پخش کردند برای اینکه شواهد را از بین ببرند».

نخست‌وزیر گفت، معتقد است که یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، «مرد خوبی» است اما به او «پیام» داد که در این باره اقدام کند و «پیش از آنکه ایران این انبار را پاکسازی کند، بازرسان آژانس را برای بازرسی به آنجا بفرستد و «حقیقت را در باره ایران بگوید».

آقای نتانیاهو تصریح کرد: «پیامی دارم برای (یوکیو) آمانو، بروید و همین حالا از این انبار هسته‌ای قبل از اینکه ایرانی‌‌ها آن را پاکسازی کنند بازدید کنید. چرا این منطقه را بازرسی نمی‌کنید؟ یک بار برای همیشه واقعیت را بگویید».

آژانس از زمان دستیابی ایران و قدرت‌های جهانی به توافق هسته‌ای موسوم به «برجام»، بارها تاکید کرده است که ایران تعهدات خود در برجام را رعایت کرده است. اما آژانس تا حال به گزارش ادعایی نتانیاهو در خصوص انباری مخفی در حومه تهران اشاره نکرده است.

آقای نتانیاهو اما در سخنرانی‌اش در مجمع عمومی افزود کشورش پیامی برای رهبران خودکامه تهران دارد: اسرائیل «هرگز و هیچگاه نخواهد گذاشت که ایران به سلاح اتمی برسد و هر کار لازم را برای دفاع از خود در برابر تعرض ایران، در سوریه، لبنان، عراق و هر جا و هر زمان انجام می‌دهد».

از زمانی که ما به آرشیو هسته‌ای (ایران) یورش بردیم، آنها مشغول پاکسازی این انبار اتمی شدند. تنها در ماه گذشته ۱۵ کیلوگرم مواد رادیواکتیو جابجا کردند. می‌دانید با آن چه کردند؟ آنها این مواد را برداشتند و در اطراف تهران پخش کردند برای اینکه شواهد را از بین ببرند.

نخست‌وزیر اسرائیل گفت دو سال گذشته زمانی که او در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می‌کرد، اسرائیل تنها عضو سازمان بود که با برجام مخالفت می‌کرد و او آن زمان تاکید می‌کرد که رساندن پول بدست ایران، رژیم تهران را میانه‌رو نخواهد کرد و مشکلات مردم ایران با پول برجام حل نخواهد شد.

وی «رژیم ایران نه تنها میانه‌رو نشد بلکه به کردها، به سنی‌های سوریه و نقاط دیگر حمله کرده است».

نخست‌وزیر اسرائیل از آمریکا که ۱۵ مرداد امسال از برجام خارج شد، قدردانی کرد.

بنیامین نتانیاهو اما گفت «اذعان» می‌کند که «برجام با همه بدی‌های آن، یک امتیاز مهم برای اسرائیل داشته است و آن اینکه کشورهای عرب به طرزی غیر قابل باور که او تصورش را هم نمی‌کرد، به اسرائیل نزدیک شده‌اند».

وی گفت: «تظاهرات اعتراضی مردم ایران را که از حکومت‌شان می‌خواهند به فکر ملت خود باشد، دنبال می‌کند و در نقاط مختلفی در غرب با ایرانیان دیدار می‌کند و می‌داند که آنها خواهان حکومتی متفاوت هستند».

نخست‌وزیر اسرائیل به این اشاره کرد که پدر او یک تاریخدان بوده و گفت: «به عنوان یک یهودی و یک شهروند جهان» از رهبران اروپایی که با حسن روحانی در هفته‌ای ملاقات کردند که ایران مشغول توطئه برای کشتن اروپایی‌ها بود، «می‌پرسم آیا چیزی از تاریخ آموخته‌اید؟ آیا هرگز به خود می‌آیید؟»

نتانیاهو به گزارش‌هایی اشاره می‌کرد که ظاهرا ایران برای حمله به گردهمایی سازمان مجاهدین خلق ایران در میانه تابستان طراحی کرده بود؛ اسرائیل گفته بود که این کشور این طرح را «افشا» کرده بود.

هنگام نطق وی، نماینده‌ای از ایران که اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد، در سالن مجمع عمومی نبود.

نتانیاهو در یک دوره ۲۰ ساله از سال ۱۹۹۸ تاکنون، چه به عنوان نماینده کشورش در سازمان ملل و چه به عنوان نخست‌وزیر، چند دوره در نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کرده است.

عمده سخنرانی‌های او بویژه در یک دهه اخیر تلاش برای جلب حمایت جهانی از سیاست اسرائیل علیه «خطرات ناشی از ایران» بوده است.

نخست‌وزیر اسرائیل پس از پنجمین دیدار خود با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در ۲۱ ماه گذشته، روز چهارم مهر در نیویورک به خبرنگاران گفت: «بزرگ‌ترین تهدید علیه اسرائیل از سوریه نیست؛ از لبنان نیست؛ حتی از حضور ایران در سوریه یا ناشی از عملکرد ایران درون کشور خودش نیست؛ بلکه جاه‌طلبی جمهوری اسلامی برای رسیدن به جنگ‌افزار هسته‌ای، تهدید شماره یکِ نگران‌کننده برای اسرائیل است».

یوسی کهن، رئیس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل نیز که نخست‌وزیر کشورش را در سفر به آمریکا همراهی می‌کند، روز سوم مهر در بخش غیر علنی نشست «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» با حضور مقامات ارشد آمریکا مانند مشاور امنیت ملی کاخ سفید سخنرانی، و «خطرات ایران» را تشریح کرد.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، روز سوم مهر در مجمع عمومی سازمان ملل از سیاست‌های تهران دفاع کرد؛ آقای روحانی روز چهارشنبه نیز پیش از بازگشت به تهران در یک نشست خبری در نیویورک، کشورهای عضو شورای امنیت را فرا خواند تا همچنان از برجام، در برابر آمریکا، حمایت کنند.

قضیه «فلسطین»

بنیامین نتانیاهو در سخنرانی امسالش در مجمع عمومی سازمان ملل محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی، را نیز متهم کرد که در حالی اسرائیل را به «آپارتاید» متهم می‌کند که خودش به «تروریست‌هایی که اسرائیلی‌ها را می‌کشند، مستمری می‌دهد».

ساعتی پیش از نطق نتانیاهو، محمود عباس در سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل گفت فلسطینیان «به صلح و آرزوی تشکیل کشور مستقل فلسطین باور دارند».

اما آقای عباس اضافه کرد که «بیت‌المقدس (اورشلیم)، فروشی نیست و حقوق ملت فلسطین قابل مذاکره نیست»، و از رئیس‌جمهوری آمریکا خواست تصمیم سال گذشته‌اش در به رسمیت شناختن این شهر به عنوان پایتخت اسرائیل را لغو کند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا این هفته گفت، طرح صلح دولت واشینگتن برای «معاهده قرن» میان اسرائیل و فلسطینیان در چهار ماه آینده ارائه می‌شود.

آقای ترامپ ابراز اطمینان کرد که فلسطینی‌ها به میز مذاکرات با اسرائیل باز می‌گردند.

رادیوفردا: این نهاد خاص، یک نهاد واسطه مالی است که به بورس معاوضه مشهور است و با انتقال و مبادله اعتبارات، انجام مبادلات را میسر می‌کند
دو رسانه‌ آلمانی روز جمعه، ۲۳ شهریورماه، در گزارش‌هایی اعلام کردند که آلمان و فرانسه و بریتانیا در تلاش هستند تا با بنیان‌ گذاشتن یک نهاد مالی خاص، ادامه دادوستد با ایران را پس از اعمال تحریم‌های اقتصادی واشینگتن علیه تهران، میسر کنند.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری فرانسه روز شنبه به نقل از روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل چاپ آلمان منتشر کرد، این نهاد مالی واسطه‌ای به عنوان یک بورس معاوضه عمل می‌کند و می‌تواند از طریق معاوضه و انتقال اعتبارات مالی، امکان دادوستد بین طرف‌های اقتصادی ایرانی و اروپایی را فراهم آورد.

برای مثال، ایران می‌تواند محموله نفت خود را به شرکتی در اسپانیا بفرستد، اما پول ناشی از فروش این محموله به عنوان اعتبار نزد این نهاد مالی واسطه‌ای باقی می‌ماند تا اگر برای نمونه یک خریدار ایرانی از یک شرکت ماشین‌سازی آلمانی ماشین‌آلات می‌خرد، این دادوستد با اعتبار ناشی از فروش نفت ایران به شرکت اسپانیایی تسویه شود.

با عملیاتی شدن این نهاد مالی واسطه‌ای یا بورس معاوضه، بدون انجام عملیات بانکی معمول یا نقل و انتقال وجه نفت که مشمول محدودیت‌ها و اعمال تحریم‌های آمریکا قرار خواهد گرفت، دادوستدها و مبادلات از طریق جابه‌جایی اعتبار در این نهاد مالی واسطه انجام می‌گیرد.

سخنگوی وزارت اقتصاد و امور مالی آلمان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت: این طرح یکی از چندین گزینه مدنظر کمیسیون اروپا برای ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل به تهران است که بحث بر سر ایجاد آنها در جریان است.

مایا کوتسیانچیچ، سخنگوی فدریکا موگرینی، مسئول امور سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «اتحادیه اروپا، قصد دارد اطمینان حاصل کند که اثرات تحریم‌ها برای شرکت‌هایی که می‌خواهند کسب و کار مشروع خود را با ایران ادامه دهند، به حداقل برساند و آنها بتوانند به منابع مالی لازم دسترسی داشته باشند.»

ایالات متحده روز ۱۸ اردیبهشت سال جاری اعلام کرد که از برجام خارج می‌شود، ولی سه کشور اروپایی شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان اعلام کردند که این توافق را حفظ خواهند کرد.

ایران و سه کشور اروپایی که در مذاکرات گروه پنج به علاوه یک برای حل‌وفصل برنامه هسته‌ای تهران حضور داشتند، در حال رایزنی برای یافتن راه‌حلی به منظور مقابله با تحریم‌های آمریکا علیه ایران هستند.

ایران از اروپا خواسته تا با ارائه راهکارهای عملی، به تعهدات خود در قالب برجام عمل کند تا راهی برای ماندن ایران در این توافق باقی بماند.

چند روز پیش از این کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران گفته بود که اروپا «به روشنی» به تعهدات خود نسبت به برجام عمل نکرده است و اگر اروپا نتواند «نیازهای ایران» را تامین کند، دیگر «بود و نبود» برجام تفاوتی نخواهد داشت.

پس از خروج آمریکا از برجام، واشینگتن به شرکت‌های اروپایی هشدار داد که فعالیت‌های‌شان در ایران را متوقف کنند. تاکنون شماری از شرکت‌های خارجی اعلام کرده‌اند که به فعالیت‌های خود در ایران پایان می‌دهند.

فاز دوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران در نیمه آبان‌ماه به حوزه نفت، گاز و پتروشیمی ایران تسری می‌یابد و شبکه بانکی و روابط پولی ایران نیز مشمول تحریم‌های واشینگتن می‌شود.

با این که شماری از واردکنندگان عمده نفت ایران از جمله کره‌ جنوبی و ژاپن، واردات نفت خود از ایران را کاهش داده‌اند، اما چین و هند کمابیش به خرید نفت از ایران ادامه می‌دهند.

در همین زمینه مایک پومپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز جمعه گفت، آمریکا همچنان در حال بررسی امکان لغو تحریم‌ها یا معافیت برخی کشورها و شرکت‌هایی است که پس از سیزدهم آبان‌ماه به تجارت خود با ایران ادامه دهند.

او با تاکید دوباره بر مجازات‌هایی که برای خریداران نفت ایران پس از موعد اجرای فاز دوم تحریم‌ها در نظر گرفته شده است در عین حال به وابستگی شدید هند به نفت ایران اشاره کرد و گفت: بررسی اعطای برخی از معافیت‌ها برای شرکت‌های هندی، رد نشده است.

صادرات نفت ایران در ماه‌های اخیر و پس از خروج آمریکا از برجام به طور مداوم کاهش یافته است.

منابع: روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل، خبرگزاری فرانسه، رادیوفردا/ آ. ح./ ف. دو.