اخبار

عصرایران: هاشمی قبل از سال 88 در سال 86 توانست با کسب 41 رأی از مجلس چهارم در مقابل آیت‌الله جنتی که 34 رأی آورده بود، رئیس مجلس خبرگان شود. سال 87 نیز هاشمی با 51 راي (در مقابل 26 رأی آیت‌الله یزدی) در ریاست مجلس خبرگان ابقا شد.
عصر ایران؛ مصطفی داننده- مهم‌ترین سوالی که به ذهن بعد از ریاست آیت‌الله جنتی در مجلس خبرگان به ذهن می‌رسد این دو مسئله است که چرا هاشمی نامزد نشد و یا نامزد منتسب به او چرا پیروز نشد؟ با توجه بعد نتیجه انتخابات هفتم اسفند خبرگان پنجم و رای مردم به فهرست هاشمی رفسنجانی چرا نام آیت‌الله جنتی به گلدان‌ها ریخته شد؟

برای پاسخ به این پرسش‌ها باید به دو نکته مهم و اساسی توجه کنیم. اول اینکه هاشمی برای انتخابات اخیر با کمبود نیروهای همفکر روبرو بود. بسیاری از چهره‌های مذهبی و سیاسی نزدیک به او در انتخابات خبرگان مانند سید حسن خمینی و یا موسوی بجنوردی نتوانستند وارد انتخابات شوند و به همین دلیل هاشمی رفسنجانی مجبور شده بود از یاران قرضی برای فهرست خبرگان ملت استفاده کند. مهم‌ترین هدف هاشمی نرسیدن برخی چهره‌های سیاسی به مجلس خبرگان بود. اتفاقی که با رای مردم محقق شد. یعنی هاشمی برای خارج کردن نیروهای مخالفان قدرتمند خود از مخالفان معتدل استفاده کرد. تقریبا همه می‌دانستند که آیت‌الله موحدی کرمانی و یا دری نجف آبادی در مجلس آینده بر اساس استراتژی هاشمی حرکت نخواهند کرد اما برای آیت‌الله مهم این بود که آیات «یزدی- مصباح و جنتی » به مجلس خبرگان راه پیدا نکنند.

بر همین اساس می‌توان گفت هدف هاشمی از مجلس خبرگان پنجم نه ریاست آن بلکه خارج کردن منتقدان اصلی‌اش از خبرگان بود. نامزد نشدن او به خوبی حکایت از این معنا دارد.

مسئله دومی که باید به آن اشاره کنیم این است که هاشمی و طرفدارانش باید قبول کنند که او دیگر مقبولیت سابق را در نزد حوزه‌های علمیه و علمای بلادی که به مجلس خبرگان راه پیدا کرده‌اند ندارد. پیش از این آیت‌الله حائری شیرازی عضو سابق مجلس خبرگان رهبری در گفت‌وگویی در مورد نقش هاشمی رفسنجانی در خبرگان اعلام کرده بود که :« هر کسی با آقای هاشمی رقابت کرد، شکست خورد؛ آقای جنتی آمد نشد دیگران آمدند نشد. آقای مهدوی نیز به دلیل این که آقای هاشمی به احترام آمدن ایشان کاندید نشد، برگزیده شد.بعدها آقای مهدوی گفت آقای هاشمی این منصب را به من تفویض کردند»

همانطور که حائری شیرازی به آن اشاره کرد کسی در خبرگان توان رقابت با هاشمی را نداشته است اما حالا چه اتفاقی افتاده است که خود هاشمی در دوره چهارم خبرگان به آیت‌الله یزدی رقابت را واگذار می‌کند و نامزد منتسب به او در مجلس پنجم به آیت‌الله جنتی می‌بازد. به نظر می‌رسد که روحانیون مجلس خبرگان به دلیل مواضع هاشمی بعد از سال 88 از او دلخور هستند و حتی بر این باور هستند که او دیگر آن انقلابی سابق نیست.

هاشمی قبل از سال 88 در سال 86 توانست با کسب 41 رأی از مجلس چهارم در مقابل آیت‌الله جنتی که 34 رأی آورده بود، رئیس مجلس خبرگان شود. سال 87 نیز هاشمی با 51 راي (در مقابل 26 رأی آیت‌الله یزدی) در ریاست مجلس خبرگان ابقا شد.

مواضع هاشمی در این سال‌ها باعث شده است کسانی که هاشمی را یک مجتهد سیاسی تمام عیار می‌دانستند، از او فاصله بگیرند و به سمت رقبای سیاسی او بروند. سال 88 عطفی در زندگی سیاسی هاشمی بود. آیت‌الله از جریان اصول‌گرایی فاصله گرفت و به اصلاحات نردیک شد. قرار ندادن نام هاشمی در فهرست جامعه مدرسین در انتخابات خبرگان پنجم به خوبی حکایت از این معنا دارد.

رادیوفردا: انتخاب احمد جنتی به عنوان رئیس مجلس خبرگان رویداد سیاسی مهم و معناداری است. دبیر شورای نگهبان موفق شد با کسب ۵۱ رای از ۸۸ رای نمایندگان مجلس خبرگان پنجم بر کرسی ریاست مجلس خبرگان برای دو سال تکیه بزند. رقبای ناکام او ابراهیم امینی و سید محمود شاهرودی بودند که به ترتیب ۲۱ و۱۳ رای آوردند.

فعالیت این دوره مجلس خبرگان از حساسیت‌های بالایی برخوردار است. احتمال تعیین جانشین رهبری و همچنین اختلاف برداشت بر سر کارکرد مجلس خبرگان و نوع نظارت بر عملکرد ولی فقیه تنور انتخابات این دوره را داغ کرد و برای نخستین بار فضای دوقطبی کم‌دامنه‌ای در رقابت‌های انتخاباتی شکل گرفت. منتها رد صلاحیت‌های گسترده و مهندسی انتخابات اجازه نداد تا تغییر معنادار و بزرگی در اکثریت خبرگان و جریان حاکم بر آن رخ دهد. کماکان جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و اصول‌گرایان سنتی نقش مسلط‌شان را حفظ کرده‌اند.

تنها در انتخابات به شکل نمادین برخی از نزدیکان خامنه‌ای چون محمد یزدی، محمدرضا مدرسی یزدی و محمد تقی مصباح یزدی نتوانستند وارد خبرگان پنجم شوند. رفسنجانی توانست برخی از نیروهای همسو با خود را وارد مجلس کند و تأثیرگذاری بر انتخابات داشته باشد. اما تعداد کم این افراد و همچنین نامشخص بودن تمایل آنان برای فعالیت فراکسیونی ظرفیتی برای تغییر موازنه قوا ایجاد نکرد. همچنین دو قطب شکل‌گرفته در انتخابات مخالفت‌ها با اثرگذاری بلوک رفسنجانی- روحانی و اصلاح‌طلبان در مجلس خبرگان را نیز تشدید کرد. اصول‌گرایان و نیروهای موسوم به ولایتمدار بیش از گذشته انگیزه برای مهار بلوک فوق و خنثی‌سازی تحرکات آنها را پیدا کردند.

نتیجه انتخابات هیئت رئیسه نشان داد که موقعیت مسلط ولی فقیه بر مجلس خبرگان تداوم یافته و ترکیب کنونی نزدیکی و تبعیت بیشتری از رهبری در مقایسه با مجلس چهارم دارد. در هیئت رئیسه همه افراد اعم از رئیس، نواب رئیس، منشی و کارپرداز همه از نزدیکان و چهره‌های شاخص اصول‌گرایان هستند. تنها دُرّی نجف‌آبادی نزدیکی به هاشمی رفسنجانی دارد؛ ولی سوابق وی این احتمال را قوت می‌بخشد هنگامی که مجبور به انتخاب در دو راهی شود، خامنه‌ای و نهاد ولایت فقیه را برمی‌گزیند. غیبت حسن خمینی و حضور محمود احمدی‌نژاد و سعید جلیلی در مراسم افتتاحیه نیز وجه نمادین بالادستی مقربان خامنه‌ای در مجلس خبرگان را نمایان ساخت.

نمودار زیر بر اساس معیارهایی چون سابقه سیاسی، دیدگاه‌ها، حضور در فهرست‌های انتخاباتی و تعلق سازمانی، آرایش سیاسی منتخبان مجلس خبرگان پنجم را نشان می‌دهد:

با تطبیق این آمار بر نتایج انتخابات هیئت رئیسه و ملاحظه غیبت دو نفر از اعضاء و باطل شدن یک رای می‌توان در خصوص ۸۵ رای مأخوذه در انتخاب رئیس به گمانه‌زنی زیر پرداخت:

اصول‌گرایان اعم از سنتی و تندرو در حدود ۶۵ رای در مجلس داشتند که به نظر می‌رسد ۱۴ نفر از آنها به احمد جنتی رای نداده‌اند. می‌توان نتیجه گرفت ۱۳ رای شاهرودی از این جمع گرفته شده‌است. نیروهای نزدیک به ائتلاف رفسنجانی- اعتدالی‌ها واصلاح‌طلب‌ها در حدود ۱۹ نماینده و منفردها نیز ۴ نماینده داشتند. به احتمال زیاد دو رأی بیشتر امینی از منفردها کسب شده‌است و تقریباً رایی از اصول‌گرایان بدست نیاورده‌است. دو نماینده غایب نیز از منفردها بوده‌اند و رای باطل شده نیز شاید به اصول‌گرایان تعلق داشته‌است.

در ادامه پیامدهای انتخابات هیئت رئیسه خبرگان پنجم به اختصار شرح داده می‌شود:

* افزایش قدرت تندروها در خبرگان

کسب ۵۱ رای احمد جنتی که به بخش تندروی اصول‌گرایان تعلق دارد و شکست افرادی بینابینی چون امینی نشان می‌دهد که گرایش اکثریت خبرگان بیشتر به سمت بخش تندرو متمایل شده‌است. جنتی ۶ رای بیشتر از آراء محمد یزدی در آخرین سال انتخابات هیئت رئیسه در مجلس خبرگان چهارم آورد. اهمیت این مسئله وقتی بیشتر روشن می‌شود که در اولین انتخابات هیئت رئیسه بعد از درگذشت آیت‌الله علی مشکینی، جنتی با کسب ۳۴ رای رقابت را به اکبر هاشمی رفسنجانی با ۴۱ رای باخت. وقتی برای نخستین بار محسن حیدری نماینده منتخب خبرگان پنجم بعد از تعطیلات نوروز پیش‌بینی کرد جنتی به ریاست خبرگان سخن برگزیده خواهد شد، کمتر ناظری پیش‌بینی می‌کرد چنین سناریویی به تحقق بپیوندد.

محمد علی موحدی کرمانی بخت بیشتری داشت. بنا به ادعای حسین ابراهیمی از اعضاء جامعه روحانیت مبارز تهران، جنتی تا روزهای آخر پیشنهاد کاندیداتوری برای ریاست را نپذیرفته بود و این امر در ساعت‌های پایانی قبل از برگزاری نشست خبرگان رخ داد. بدین ترتیب در روزهای پایانی مانده به انتخابات تحولاتی رخ داد که معادلات را عوض کرد.

اعلام انصراف موحدی کرمانی و بیان اینکه جمع زیادی از اعضاء خبرگان به دنبال ریاست جنتی هستند، روشن ساخت که جانشین شیخ محمد یزدی از جنس وی خواهد بود و فقیهی دیگر از شورای نگهبان رئیس خبرگان پنجم می‌شود.

این فقیه ۹۰ ساله در شرایط عادی بخت بالایی برای ریاست نداشت. اما اتفاقاتی که در انتخابات خبرگان روی داد و منجر به ناکامی نمادهای رهبری و همچنین اول شدن وی از آخر در جمع منتخبان استان تهران شد، باعث گشت در واکنش به این مسئله و خنثی‌سازی آثار روانی شکست نهاد ولایت فقیه و دهن‌کجی به رأی‌دهندگان تهرانی، اراده قدرت بر مدار تعیین ریاست وی قرار گیرد. توجه به کدهای موجود در پیام خامنه‌ای به اجلاس افتتاحیه خبرگان پنجم آشکار می‌سازد که در تحقق این رویداد مداخله رهبری و ارسال پیام‌های مشخص از سوی محافل بالای قدرت از خارج به مجلس خبرگان نیز تأثیرگذار بوده‌است.

* ناکامی رفسنجانی و تضعیف موقعیت وی

اکبر هاشمی رفسنجانی از ناکامان این رویداد بود. بر خلاف ادعای وی ترکیب هیئت رئیسه نه تنها از دید وی خوب نیست بلکه با انتظاراتش از مجلس خبرگان فاصله چشمگیری دارد. رئیس اسبق مجلس خبرگان بعد از موضع‌گیری‌هایش در جریان جنبش سبز که با رهبری زاویه آشکار داشت و به نفع جنبش اعتراضی سمت‌گیری کرد، مقامش را از دست داد و حساسیت‌ها در رأس قدرت نسبت به ریاست وی فعال شد. در این دوره نیز رفسنجانی با درک موازنه قوا و فقدان هر گونه بختی برای رئیس شدن، ناگزیر به سمت کاندیدا کردن چهره‌های میانه و بینابین رفت. انتخاب او ابراهیم امینی فقیه ۹۱ ساله بود که در فصل مشترک اصول‌گرایان و حلقه نزدیکان رفسنجانی قرار دارد. اما این تمهید در فضای دوقطبی شکل گرفته کارساز واقع نشد.

رفسنجانی و نیروهای نزدیک به وی در مجلس خبرگان دچار خطای محاسبه شدند و بر خلاف انتظار آنها نه تنها نامزدی امینی باعث کناره‌گیری دیگر رقبا نشد، بلکه با رایی کمتر از نصف آراء جنتی، قافیه را باخت. از ابتدا معلوم بود امینی شانس بالایی ندارد. عدم تطبیق کامل مواضع او در چارچوب انتظارات رهبری و بخش مسلط قدرت و همچنین نداشتن سابقه احراز مناصب ارشد در جمهوری اسلامی، ریاست احتمالی او را با چالش‌های جدی مواجه می‌ساخت. امینی فقط در شرایطی که اصول‌گرایان دچار تشتت می‌شدند و یا بنا بر انتخاب فردی بود که مورد اتفاق نظر هر دو جریان اصلی مجلس خبرگان باشد، امکان موفقیت داشت. آنچه در انتخابات هیئت رئیسه رخ داد این فرضیه را قوت می‌بخشد که دست‌کم تا زمانی که رهبری در قید حیات است، موقعیت رفسنجانی و ائتلاف سیاسی متبوع او در مجلس خبرگان حاشیه‌ای است. مقایسه نتایج دو دوره اخیر ریاست خبرگان نشانگر کاهش تعداد نمایندگان همسو با رفسنجانی از ۲۴ به ۲۱ عدد است.

* تداوم افول هاشمی شاهرودی

هاشمی شاهرودی نیز از ناکام‌های این دوره از انتخابات هیئت رئیسه بود که نه تنها در کسب مسند ریاست ناکام ماند بلکه جایگاهش از از نائب رئیس اول به نائب رئیس دوم تنزل پیدا کرد. این مرجع تقلید ۶۸ ساله متولد نجف و عضو فقهای شورای نگهبان متمایل است که رهبر آینده جمهوری اسلامی شود. اما رفتار نوسانی وی در سیاست باعث شده تا هر دو جناح اصلی نظام از وی رویگردان شوند. شاهرودی به دلایلی چون سابقه مخالفت با آیت‌الله خمینی پیش از انقلاب در نجف در حلقه خودی‌های کارگزاران قدیمی نظام نمی‌گنجد. اتهاماتی که در خصوص فساد اقتصادی پیرامونش وجود دارد، نیز در دور ساختن او از کرسی ریاست و نایب رئیسی اول نیز بی تأثیر نبود. با این اتفاق احتمال اینکه وی جانشین خامنه‌ای گردد، ضعیف‌تر از گذشته شد.

* شوک به صادق لاریجانی

یکی از پیامدهای مهم انتخابات هیئت رئیسه ناکامی صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه در انتخابات نواب رئیس بود. محمدعلی موحدی کرمانی و سید محمود هاشمی شاهرودی به ترتیب با کسب ۶۵ و ۶۳ رای بر وی پیشی گرفتند. کسب تقریباً ۴۴ رای علاوه بر اینکه شکست معناداری برای این فقیه ۵۶ ساله است، پوشیدن احتمالی ردای ولایت فقیه وی در آینده را نیز در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد. رای کم وی برای نایب رئیسی می‌تواند حامل عدم نگاه مثبت اکثریت مجلس خبرگان و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به ارتقاء مدارج سیاسی باشد و همچنین این احتمال را قوت بخشد که وی گزینه مد نظر رهبری برای جانشینی نیست.

تحلیل نتایج انتخابات هیئت رئیسه ابعاد بیشتری نیز دارد که از حوصله این یادداشت خارج است. جنتی با تعاریف و تمجیدهایی که در ضیافت شام خبرگان از رهبری کرد، نشان داد این مجلس را در چارچوب «بصیرت مد نظر وی» و «حفظ هویت انقلابی و اسلامی ادعایی نظام» اداره خواهد کرد. در کل می‌توان گفت این رویداد، بالادستی رهبری و اصول‌گرایان در بلوک قدرت را نمایان ساخت که انتخابات اسفند ماه خللی در آن ایجاد نکرده‌است. همچنین اراده جدی بخش مسلط قدرت و نیروهای ولایت‌مدار کنونی در حفظ وضعیت موجود و تداوم سیطره بر نهاد ولایت فقیه در دوران پساخامنه‌ای را بازتاب داد که وضعیت دشواری را برای جناح میانه‌روی حکومت ایجاد می‌نماید.

——————————-

نظرات طرح شده در این یادداشت، الزاماً بازتاب دیدگاه رادیو فردا نیست.

کاریکاتور ازمانا نیستانی

الاغی با پیژامه‌ی راه راه…

برای یک کارتونیست در هرجای دنیا داشتن اندکی سواد طراحی و حساسیت نسبت به مسائل اجتماعی از ملزومات حرفه است. برای یک کارتویست ایرانی اما دیدن مجموعه‌ای از مستند “راز بقا” می‌تواند مکملی حیاتی باشد! مشتاقان “راز بقا” به کرات دیده‌اند تمساح گرسنه با چه ترفندی گورخری را که برای رفع عطش به کنار برکه‌ی آب آمده شکار می‌کند. تمساح تظاهر می‌کند کنده‌ی درختی است بی‌خطر، شناور بر آب راکد. گورخر تشنه چند دقیقه‌ای با شک به کنده‌ی شناور بر آب نگاه می‌کند و وقتی تسلیم عطش شد… شکار می‌شود. در برکه‌ی کم عمق اما خطرناک مطبوعات ایران کارتونیست‌ها همان گورخرهایی هستند که باید تفاوت کنده و تمساح را قبل از سر فرو بردن در آب تشخیص دهند وگرنه خیلی سریع بدبخت می‌شوند.

به عنوان الاغی با پیژامه‌ی راه راه اولین رویارویی با تمساح برایم بسیار غیرمنتظره اما عبرت‌آموز از کار درآمد…

…آقای بازجو اصرار داشت مرد ریشویی که کشیده بودم همان “مقام معظم رهبری” است و من انکار می‌کردم و توضیح می‌دادم که فقط یک احمق می‌تواند کاریکاتور آقا را بکشد و به این بزرگی زیرش امضا بگذارد بعد هم فرار نکند تا دو روز بعد موقع گاز زدن ساندویچ دستگیرش کنند و من هرچه باشم احمق نیستم… با زبان بی‌زبانی می‌خواستم بگویم که تمساح قاعده‌ی بازی را رعایت نکرده و بجای این‌که منتظر بماند تا گورخر کنار برکه برود خودش با تاکسی دنبال گورخر افتاده است!

حاج آقای بازجو که شاید یکی دو سالی از من جوان‌تر بود به وجود عقل در کله‌ی گورخری که وقتش را صرف کشیدن “کارتونک” می‌کند باور نداشت و دستور داد تا انگیزه‌ام را از توهین به مقدسات به تفصیل بنویسم. قبل از این‌که قلم روی کاغذ بگذارم سرم را بلند کردم و گفتم: حاج‌آقا، من فقط یک مرد ریشو کشیده‌ام و ریش هم که به خودی خود مقدس نیست. شما را بخدا آخر بز هم ریش دارد، آیا بز مقدس است؟!…

– اگر بز مال آقا باشد مقدس است…

نوشتم که قرار بود هزار تومان بابت کشیدن این طرح دستمزد بگیرم که حالا مطمئنم هرگز نخواهم گرفت. پوزخندی زد که معنایش این بود: خر خودتی…

خودم را خری می‌دیدم در پیژامه‌ای راه راه که لای دندان‌های تمساح دست و پا می‌زند… به سمت نسخه‌ای از مجله که روی میز بود اشاره کردم و گفتم طرحم را نگاه کنید آخر هیچ شباهتی به آقا ندارد و پاسخ شنیدم که اگر شبیه بود که خودم همین‌جا و با دست‌های خودم خفه‌ات کرده بودم و لازم نبود زحمت استنطاق و دادگاه و زندان بکشی! منطق حاجی، منطق تمساح گرسنه‌ای بود که غریزه‌اش حکم به پاره کردن و بلعیدن داده است… از دیدن چهره‌ی نورانی بازجویی که می‌توانست من را بخاطر کشیدن عکس آقا خفه کند بعد به خانه برود تا شام بخورد دچار دل‌پیچه شده بودم. احساس می‌کردم مردن صدبار از دیدار روی این برادران شیرین‌تر است. گفتم هر اعترافی که دوست دارید از زبان من بشنوید مرقوم بفرمایید تا امضا کنم… روز سوم بازداشت بازجویی تمام شد… روز چهارم خسته، ترسیده و کثیف روبروی قاضی کشیک دادگاه انقلاب نشسته بودم و گوشه‌ی چشمم می‌پرید. حاج‌آقای کشیک سرش را مقابل صورتم آورد و پرسید بازجو کتکت زده؟ البته بوی دهانش بهتر از قبلی‌ها بود- جواب دادم که نه، متاسفانه لازم نشد. حاج آقا صورتش را چند سانتی‌متر جلوتر آورد و مستقیم به چشمهایم زل زد و گفت: ببین جوان- آن موقع هنوز جوان بودم- ما تکلیف‌مان با منافقین روشن است. آن‌ها با اسلحه مقابل ما ایستاده‌اند و ما هم اعدام‌شان می‌کنیم اما تکلیف‌مان با تو روشن نیست، هرقدر به این طرح نگاه می‌کنیم نمی‌فهمیم واقعا خواسته‌ای به آقا توهین کنی یا نه! بعد مشفقانه نصیحتم کرد: بعد از این یا ریش نکش یا اگر کشیدی جوری بکش که ما هم بفهمیم… به حاج آقا قول دادم که دیگر باین راحتی دم به تله ندهم، حاج آقا هم قول داد که در اولین فرصت اعدامم کند… فشار دندانهای تمساح که کم شد پاچه‌ام را رها کردم و گریختم.

نوزده سالی که بعد از این ماجرا در ایران کار کردم خیلی چیزها یاد گرفتم. مثلاً فهمیدم که آدم‌های گردن کلفت بیشتر راغب هستند تا هوش و وقت اندک‌شان را صرف صدور جملات بی‌معنی اما گوهربار بکنند و از تایید دیگران لذت ببرند و فرصت زیادی برای فکر کردن ندارند. آن‌ها برای بهانه گرفتن از یک کاریکاتور فقط به نشانه‌های ساده و سرراست اهمیت می‌دهند. پس به این نتیجه رسیدم که هرقدر بیشتر از نشانه‌های کمتر آشنا استفاده کنم شانس بیشتری برای غر زدن و آزاد ماندن خواهم داشت. مهم‌ترین نشانه ریش بود که در انحصار روحانیت است، بعد از آن عصا و چفیه است که نشانه‌های “آقا” است. کشیدن دستمال روی دهان یا چشم یا پیشانی خطرناک است چون به بسیج برمی‌خورد. کشیدن چند پیرمرد درحال چرت زدن توهین مستقیم است به “خبرگان رهبری”. کشیدن میمون نمایندگان مجلس را عصبانی می‌کند. کشیدن کوسه که چند سالی خطر داشت یکی از موارد نادری است که در استفتائات جدید حلال اعلام شده اما کشیدن تمساح کماکان شرط عقل نیست. کسی که با قرشته‌ی عدالت شوخی کرده حتما قصد توهین به مقام منیع ریاست قوه‌ی قضاییه را داشته که منصوب آقاست و کسی که پشت به دستگاه تلویزیون نشسته قصد زیر سوال بردن ریاست محترم صدا و سیما را دارد که آن هم مال آقاست.­.. و هیچ‌وقت از یاد نبردم که هیچ بزی را شبیه به بز نکشم وقتی که صاحب‌اش را نمی‌شناسم.

امروز که جایی امن‌تر از تهران زندگی می‌کنم هنوز به قولی که به حاج آقا دادستان کشیک داده‌ام وفادار هستم. “آقا” را با چنان دقتی می‌کشم که ایشان حتما بفهمد منظورم چه کسی است و مطمئن هستم حاج آقای کشیک هم بر سر قولی که به من داد ایستاده است…

ایران وایر

رادیوفردا: دبیر شورای نگهبان در ایران می‌گوید این شورا برای رد یا تائید صلاحیت‌ نامزدهای انتخابات به حرف کسی گوش نمی‌کند و اجازه نمی‌دهد کسانی که به «خط امام و ولایت فقیه اعتقاد قلبی ندارند» وارد مجلس شوند.

احمد جنتی، شب ۱۳ مهر ماه، در یک سخنرانی در اصفهان، بار دیگر موضوع صلاحیت‌های نامزدهای انتخابات پیش‌روی مجلس ایران را پیش کشیده است.

موضوعی که طی هفته‌های گذشته، با سخنان حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، زنجیره‌ای از واکنش‌ها و انتقادهای اصول‌گرایان را در ایران همراه داشته است. تا جایی که رهبر جمهوری اسلامی نیز به آن واکنش نشان داد.

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان ایران، نیز به گفته‌های آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی اشاره کرده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، او گفته است «شورای نگهبان اجازه نخواهد داد عده‌ای که به نظام و قانون اساسی جمهوری اسلامی، خط امام و ولایت فقیه اعتقاد قلبی ندارند وارد مجلس شورای اسلامی شوند و پست‌های مهم نهادهای تصمیم‌گیر کشور را در اختیار گیرند.»

به گفته آقای جنتی این پست‌ها «حق بچه‌های حزب‌اللهی، انقلابی و مومن است».

احمد جنتی می‌گوید «بیگانگان» قصد دارند تا با «نفوذ» به مراکز فرهنگی ایران، «فرهنگ اسلامی ما را با فرهنگ غربی عوض کنند».

حسن روحانی، در پایان مرداد ماه، با تاکید بر آنکه برای انتخابات مجلس ایران، از نظر دولت «همه برابر» هستند، گفته بود «کسی که باید بگوید فردی برای شرکت در انتخابات صالح است یا خیر، هیئت اجرایی است».

گفته‌های حسن روحانی واکنش‌هایی را در پی داشت.

در نهایت رهبر جمهوری اسلامی، در سخنانی در میانه شهریور ماه، از شورای نگهبان دفاع کرده و آن را «چشم بینای مردم و نظام در انتخابات» توصیف کرد.

اجرای انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان و شوراها توسط وزارت کشور ایران و زیر نظر هیئت‌ اجرایی مرکزی انتخابات انجام می‌شود.

بنا به تصویبیه‌ اسفند ماه مجمع تشخیص مصلحت نظام، این هیئت با حضور وزیر کشور و اطلاعات، رئیسان سازمان بازرسی و دیوان محاسبات، نماینده‌ای از مجلس، دادستان کل کشور و هفت «شخصیت» فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عنوان معتمد، تشکیل می‌شود.

به گفته حسن روحانی، شورای نگهبان «ناظر» بر انتخابات است و نه «مجری» آن.

ایسنا: رییس کمیسیون مشترک رسیدگی به طرح حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر گفت که آیت الله جنتی رییس ستاد امر به معروف و نهی از منکر شد.

به گزارش خبرنگار پارلمانی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، حجت الاسلام و المسلمین مرتضی آقاتهرانی در نشست خبری در حاشیه جلسه علنی امروز مجلس با اشاره به روند بررسی طرح حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر که از سال 82 در آمد و شد میان دولت و مجلس بوده است، اظهار کرد: پس از ابلاغ آقای لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی، اکنون مقدمات اجرایی شدن آن فراهم است البته وزیر کشور نیز اعلام کرده که این مساله ابلاغ شده است.

نماینده مردم تهران درمجلس همچنین افزود: مقرر بود رییس ستاد یکی از امام جمعه‌های موقت تهران باشد که از سوی شورای نماز جمعه آیت الله جنتی برای عهده‌داری این مسئولیت معرفی شده اند.

وی تصریح کرد: همچنین مجلس شورای اسلامی دو نفر از نمایندگان را به عنوان ناظر در این ستاد انتخاب و معرفی خواهد کرد که کمیسیون شش نفر را پیشنهاد داده است تا از این تعداد دو نفر انتخاب شوند.

حجت الاسلام آقاتهرانی خاطرنشان کرد: بنابراین باید در نظر داشت این طرح از مدت ها پیش مطرح شده بود و رفت و آمدهای زیادی به شورای نگهبان داشت و پس از ایراداتی که مطرح شد کمیسیون مشترکی متشکل از دو کمیسیون فرهنگی و قضایی مجلس تشکیل شدند تا به بررسی ابعاد این موضوع از دوجنبه حقوقی و فرهنگی بپردازند.

این نماینده اصولگرای مجلس با بیان این که اکنون کار بررسی ها و روند اجرایی این ستاد رو به اتمام است، گفت: اگر در این زمینه دولت ایراداتی داشته باشد می‌تواند آن‌ها را به مجلس ارائه کند و ما در مجلس آمادگی داریم که این ایرادات را بررسی کنیم.

آقاتهرانی با اشاره به این که دولت و مسئولین هم باید حمایت های لازم رادر این زمینه داشته باشند، اظهار کرد: طرحی که اکنون نهایی شده دارای 24 ماده و 19 تبصره است که امیدواریم با حمایت های مسئولین و دستگاه های ذیربط بتوانیم در اجرا موفق شویم.

ایسنا: دبیر شورای نگهبان تاکید کرد که تضعیف و توهین به شورای نگهبان امری خطرناک برای کشور و اسلام است.

به گزارش خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، آیت الله جنتی که در آستانه سالروز شورای نگهبان در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری حضور یافته بود در پاسخ به این سوال که چرا پس از 36 سال فعالیت شورای نگهبان هنوز برخی با این شورا مشکل دارند؟ اظهار کرد: تصور می‌کنم که بسیاری از این شبهه‌ها ناشی از عدم شناخت است. شورای نگهبان را نمی‌شناسند و حساب نمی‌کنند که اگر این شورا نبود چه می‌شد و چه بر سر احکام اسلام و قانون اساسی می‌آمد؟

وی ادامه داد:‌ البته برخی از این‌ها در مورد مساله انتخابات حرف دارند اما آیا احکام اسلام و قانون اساسی پاسدار نمی‌خواهد؟

دبیر شورای نگهبان در واکنش به این موضوع که برخی‌ها مطرح می‌کنند در این شورا سلیقه‌ای عمل می‌شود اظهار کرد: به نظرم مشکل اصلی قضیه، ‌مساله انتخابات است. عده‌ای در انتخابات خواسته‌هایی داشتند که مواضع قانونی شورای نگهبان اجازه نداد خواسته‌های آن‌ها تامین شود و این‌ها ناراضی شدند. چون نمی‌توانند صریح بگویند، می‌روند سراغ یک مساله کلی و شورای نگهبان را زیر سوال می‌برند.

جنتی در ادامه با اشاره به وظایف شورای نگهبان، اصول 93 و 177 قانون اساسی را مورد اشاره قرار داد و گفت: اگر زمانی لازم شد در برخی اصول قانون اساسی بازنگری صورت گیرد این بازنگری را چه کسی باید انجام دهد؟ این موضوع در اصل 177 قانون اساسی مطرح شده است. بنابراین شورای نگهبان جنبه حاکمیتی هم دارد و فعالیتش تنها به مساله مصوبات مجلس و انتخابات مربوط نمی‌شود.

وی درخصوص اینکه مطرح می‌شود اعضای شورای نگهبان هیچ اختلاف نظری با هم ندارند، چنین بیان کرد: اعضای شورای نگهبان 12 نفر هستند و طبیعتا اختلاف نظر وجود دارد. در همه موارد رای‌گیری می‌شود و رای اکثریت مورد اعتبار است و حتی گاهی اوقات بحث‌ها بالا می‌گیرد.

دبیر شورای نگهبان در پاسخ به این سوال که آیا تفکرات سیاسی اعضاء در کار دخالت نمی‌کند؟ اظهار کرد: سعی ما بر این است که قانون حاکم بر آرای ما باشد، حال اگر ناخودآگاه افکاری هم هرکسی داشته باشد و دخالتی بکند، طبیعی است و نمی‌شود جلوی آن را گرفت، اما تاکید ما همیشه بر حاکمیت قانون است.

جنتی درخصوص اینکه گاهی این نهاد مورد بی‌مهری برخی افراد قرار می‌گیرد، چنین گفت: اعضای شورای نگهبان حافظ مصالح اسلام و مسلمین هستند. من به این آقایان هشدار می دهم که تضعیف و توهین به شورای نگهبان امری خطرناک برای کشور و اسلام است.

دبیر شورای نگهبان درباره عدم تایید مصوبه استانی شدن انتخابات خاطرنشان کرد: خیلی از نمایندگان مجلس با این موضوع مخالف بودند، نظر دولت هم موافق نبود، مجمع نیز این موضوع را تصویب نکرد. از نظر ما این امر موجب تفرقه می‌شد و مشارکت مردمی را به حداقل می‌رساند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا مصوبه استانی شدن انتخابات در شورای نگهبان نظر موافق هم داشت؟ گفت: بله، ولی تعداد کم بود.

جنتی در واکنش به این موضوع که شنیده شده آقای لاریجانی در این زمینه با شما صحبت کرده‌اند،گفت:با من صحبت نکردند، ولی می‌دانم که با جاهای دیگر صحبت کرده‌اند. با رهبری هم صحبت شده بود که ایشان بنا داشتند که نظر ندهند.

دبیر شورای نگهبان همچنین درباره علنی شدن مشروح نشست‌های اعضای این شورا گفت: بنای ما این نیست که مشروح نشست را منتشر کنیم، گاهی اوقات مسایلی مطرح می شود که در حوزه کاری ما هست و به صلاح نیست که منتشر شود. به عنوان مثال در زمان انتخابات صحبت‌هایی در مورد افراد می‌شود که بسیاری از اوقات این مسایل با آبروی اشخاص سروکار دارد.

وی در ادامه با بیان اینکه اکنون شورای نگهبان سخنگو ندارد، گفت: در اولین جلسه‌ای که هیات رییسه تشکیل می شود در این خصوص تصمیم گیری خواهد شد.

وی با اشاره به جلسه‌ای با وزیر کشور درخصوص الکترونیکی شدن انتخابات اظهار کرد: در این خصوص بسیار بحث شد، نمی توانم الان بگویم که این کار انجام می شود یا نه، اما نظر ما این بود که فعلا مقدمات این موضوع فراهم نیست، باید امنیت این موضوع محفوظ باشد.

جنتی در رابطه با اینکه خواسته شده است صندوق های انتخابات مجلس و خبرگان شفاف باشند، گفت: این کار خیلی خوب است، ولی باید چه کار کنیم که هم صندوق‌ها شفاف باشد و هم آراء داخل آن دیده نشود؟ اگر برای مثال صندوق‌ها شیشه‌ای شود از پشت شیشه مشخص می‌شود که به چه کسی رای داده‌اند و این امر خلاف محفوظ و محرمانه بودن آراء است.

وی خاطرنشان کرد: باید کاری کنیم که هم آراء خوانده نشود و هم داخل صندوق معلوم باشد، زیرا یکی از حرف‌های مطرح شده این است که می‌گویند بعضی وقت‌ها ممکن است جلوتر تعدادی رای داخل صندوق ریخته شده باشد و بعد سر جای خود نصب شود.

دبیر شورای نگهبان سپس در پاسخ به اینکه آیا اساسا امکان دارد قبل از رای‌گیری داخل صندوق‌ها رای ریخته شده باشد؟ تاکید کرد: البته هرچیزی می تواند ممکن باشد، ولی من واقعا یک همچنین چیزی را سراغ ندارم.

جنتی در پاسخ به سوال مجری برنامه درباره اینکه امسال برای اولین بار انتخابات خبرگان رهبری و مجلس به طور همزمان برگزار می‌شود، آیا سخت است یا خیر؟ و اینکه مهم‌ترین خط قرمز برای احراز صلاحیت‌ها چه خواهد بود؟ نیز گفت: برای ما فرقی ندارد، دو انتخابات همزمان برگزار شود و تنها یک انتخابات باشد، معیار ما برای هر دو انتخابات قانون است.

دبیر شورای نگهبان در رابطه با برگزاری آزمون برای احراز صلاحیت در خبرگان و اینکه این آزمون زیر نظر آیت‌الله مومن برگزار می‌شود یا خیر نیز این‌طور پاسخ داد:بله زیر نظر آیت‌الله مومن و افراد مجتهد دیگری این امتحان برگزار می‌شود. در امتحان حتما باید دقت کنند و نمی‌شود آن را راحت بگیرند. مجلس خبرگان هم شرایط خود را دارد.

همچنین در بخش دیگری از برنامه از آیت الله جنتی در رابطه با نگرانی وی در رابطه با انتخابات مجلس خبرگان پاسخ داد: گزارش‌هایی به ما رسیده است که باعث شد ما ابراز نگرانی کنیم. گفته می‌شود عده‌ای می‌خواهند رنگ سیاسی به خبرگان رهبری بدهند، در صورتی که وظیفه خبرگان رهبری انتخاب جانشین رهبر و نظر دادن در رابطه با اینکه رهبری شرایط لازم را دارد یا نه است و به هیچ وجه بعد سیاسی ندارد، اعضای خبرگان رهبری باید ببینند رهبر فردی مدبر، مدیر و شجاع است و این شرایط را دارد یا خیر؟

دبیر شورای نگهبان وقتی مجری برنامه از او پرسید که گفته می‌شود در انتخابات مجلس دهم فیلتر شورای نگهبان بازتر است، این حرف درست است یا خیر؟ خاطرنشان کرد: هیچ فرقی ندارد، این یعنی اینکه ما خلاف قانون عمل کنیم؟

مجری برنامه ادامه داد:مثلا شاید بگویند به خاطر شرایط سیاسی که به وجود آمده ، فیلترها را بازتر کنند.

جنتی تاکید کرد: معنی این حرف، این است که ما قانون را زیر پا بگذاریم. برخی مواقع ما همین مشکل را داشتیم که برخی اصرار داشتند ما با روابط کار کرده و سفارش‌پذیر باشیم. ما به آنها می‌گفتیم دوستی، رفاقت‌ها و روابط‌مان سر جای خود است و قانون هم سر جای خود. ما مجری قانون هستیم، قانون می‌گوید اگر فردی شرایط را دارد تایید صلاحیت شود و اگر ندارد تایید نشود. حالا هرکس که می‌خواهد باشد.

جنتی در رابطه با مذاکرات هسته‌ای ایران با اعضای 1+5 و اینکه آیا پیگیر این روند بوده است یا خیر؟ نیز گفت:من دورادور مذاکرات را دنبال می‌کردم. در گذشته هم گفته بودم مسایل مربوط به مذاکرات آن قدر پیچیده بود که حتی افراد متخصص این امر و کارشناسان هم در آن می‌ماندند که در مذاکرات چه می‌گذرد؟ به خصوص آن‌که بسیاری از مسایل محرمانه بود و اخبار زیادی به بیرون نمی‌آمد که البته این امر طبیعی است.

وی ادامه داد: من همیشه می گفتم که من صلاحیت ندارم تا در این مورد (مذاکرات) اظهارنظر کنم چرا که کارشناس این امر نیستم. به ویژه اینکه مقام معظم رهبری هم تیم را تایید کردند.

دیگربان: مهدی طباطبایی٬ نماینده سابق مجلس به امامان جمعه و نمایندگان علی خامنه‌ای در استان‌ها توصیه کرده بین خود و مردم دیوار نکشند و از ایراد خطبه‌های «غرض‌ورزانه» خودداری کنند.

آقای طباطبایی گفته در اکثر خطبه‌های نماز جمعه بیشتر مسائل «ضد اخلاقی» مطرح می‌شود تا مسائل «اخلاقی.»

وی این سخنان را در واکنش به برخی خطبه‌های نماز جمعه احمد جنتی٬ دبیر شورای نگهبان بیان کرده و گفته سخنان جنتی همیشه برای نظام «هزینه» داشته است.

طباطبایی افزوده نظام به خاطر بسیاری از سخنان احمد جنتی «خسارت» دیده است و به خصوص آن بخش از سخنان دبیر شورای نگهبان که در مقطع انتخابات ریاست جمهوری ایراد شده بود.

وی افزوده شورای نگهبان باید نگهبان نظام باشد، اما وقتی آقای جنتی مطلبی «نپخته» را از تریبون نماز جمعه می‌گوید طبیعی است که اعتراض مردم را در پی داشته باشد.

طباطبایی افزوده که سخنان «نپخته و خام» جنتی به پای شورای نگهبان نوشته می‌شود و در شان وی نیست که در خطبه‌های نماز جمعه از مردم بخواهد روزی یک وعده غذا بخورند.

این استاد اخلاق با طرح این پرسش که «مردم تا کی تاوان کلمات ناشایست خطبا را بدهند؟» گفته «سوال من از آیت‌الله جنتی این است که این چه منطقی است که ایشان هر حرفی که به ذهن شان می‌رسد بدون در نظر گرفتن حواشی و تبعات آن می‌فرمایند و بعد هم می‌گویند مردم مقاومت کنند.»

طباطبایی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از تبریک مرگ پادشاه عربستان از سوی جنتی در خطبه‌های نماز جمعه هم گفته «کجای سیاست و کشورداری می‌گوید برای مرگ یک حاکم در کشوری دیگر تبریک بگوییم.»

به گفته وی بسیاری از کسانی که در نماز جمعه شرکت می‌کنند چیز تازه‌ای در حوزه «دین» و «سیاست» به دست نمی‌آورند چراکه در این خطبه‌ها مسائل «ارزشمندی» مطرح نمی‌شود.

این استاد اخلاق اضافه کرده در خطبه‌ها باید جنبه دینی و تقوایی مباحث رعایت شود و مردم به سوی دین خدا سوق داده شوند نه اینکه خطبه‌ها باعث «انحراف» مردم شود.

طباطبایی در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به امامان جمعه گفته باید بیشتر در میان مردم باشند و میان خود با مردم دیوار نکشند.

براساس اعلام مقام‌های مسئول در حال حاضر در بیش از ۷۰۰ شهر ایران هر هفته از سوی نمایندگان علی خامنه‌ای نماز جمعه برگزار می‌شود.

مهم‌ترین محور‌های خطبه‌های نماز جمعه٬ همه هفته از سوی ستاد اقامه نماز جمعه در قالب بولتنی در اختیار امامان جمعه قرار می‌‌گیرد.

رادیوفردا: احمد جنتی، دبير شورای نگهبان، سخن گفتن از رفع حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی، نامزدهای معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸،‌ را کار «چهار آدم عوضی» توصيف کرده است.

به گزارش خبرگزاری ميزان، آقای جنتی، پيش از ظهر شنبه چهارم بهمن، با بيان اينکه «۲۲ بهمن روز تودهنی به کسانی است که از رفع حصر سخن می‌گويند»، گفته است: «آنهايی که می‌گويند حصر بايد شکسته شود به دنبال آن هستند تا فتنه‌گران دوباره بيرون آمده و فتنه‌انگيزی کنند.»

دبير شورای نگهبان تاکيد کرده که «مردم بايد در ۲۲ بهمن با حضور گسترده خود اين نقشه فتنه‌گران را فاش و آن را محکوم کنند» و افزوده است: «اگر چهار آدم عوضی شروع به حرف زدن در اين زمينه کنند آيا اين حرف ۷۵ ميليون نفر ايرانی است؟»

احمد جنتی، ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ و در نماز جمعه تهران، از قوه قضائيه خواسته بود که «سران فتنه» را در خانه‌های خود «زندانی» کند و «تلفن و اينترنت آنها قطع شود».

ميرحسين موسوی و مهدی کروبی در همان روزها در خانه‌های خود حبس و ارتباط آنها با دنيای بيرون به شدت کاهش يافت.

مسئولان جمهوری اسلامی اغلب از اين افراد به عنوان «سران فتنه» نام می‌برند.

دبير شورای نگهبان در آذر ماه ۱۳۹۲ نيز گفته بود که «نظام به سران فتنه خيلی منت گذاشته که در خانه خود محبوس هستند» و افزود: «اگر رأفت اسلامی نبود، آنان بايد اعدام می‌شدند».

علی مطهری، نماينده تهران در مجلس شورای اسلامی، از افرادی است که بيشترين اظهارنظرها را درباره لزوم پايان دادن به حصر خانگی رهبران جنبش سبز داشته است.

آقای مطهری معتقد است که ميرحسين موسوی و مهدی کروبی بايد همراه با محمود احمدی‌نژاد در دادگاه محاکمه شوند و حصر خانگی آنها غير قانونی است.

علی مطهری پيش از اين در نامه سرگشاده‌ای به احمد جنتی، او را متهم کرد که از محاکمه ميرحسين موسوی و مهدی کروبی «هراس» دارد و «نگران» روشن شدن برخی حقايق است که به گفته او «تبليغات چندساله را نقش بر آب خواهد کرد».

نماينده تهران در مجلس شورای اسلامی همچنين گفته در ديداری که با آيت‌الله علی خامنه‌ای داشته، رهبر جمهوری اسلامی هم «جرم» مهدی کروبی و ميرحسين موسوی را «بزرگ» توصيف کرد و گفت که در صورت محاکمه اين دو «حکم بسيار سنگينی» در انتظارشان خواهد بود.

بی‌بی‌سی: احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان و امام جمعه امروز تهران، گفته است که میرحسین موسوی و مهدی کروبی، حاضر نیستند اظهار ندامت کنند.

آقای جنتی گفته است “اگر رافت اسلامی نبود اینها باید اعدام می‌شدند” اما جمهوری اسلامی “بر سر اینها منت گذاشته و گفته در خانه خود زنده باشید، امکانات داشته باشید و بهداشت خود را رعایت کنید اما اینها در عین حال حاضر نیستند اظهار ندامت کنند.”

او گفته است اعتراضاتی که پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ به وقوع پیوست “فتنه بزرگی بود و اگر لطف خدا و ولی‌عصر و درایت مقام معظم رهبری نبود، این فتنه نظام اسلامی را از پای درآورده بود.”

میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی، که هواداران آیت‌الله خامنه‌ای از آنها با عنوان “سران فتنه” یاد می‌کنند، بیش از هزار روز است که بدون محاکمه یا اتهام مشخصی در حبس خانگی به سر می‎برند.

احمد جنتی ضمن دفاع از “اعدام مفسد فی‌الارض” گفته است آیا کسانی که “مملکت را ناامن کردند و جوانان و بچه‌های بسیجی ما را کشتند مفسد فی‌الارض نیستند؟ شما خجالت نمی‌کشید که از اینها دفاع می‌کنید؟”

او همچنین از اعدام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷دفاع کرده و گفته است: “امام فرمودند هریک از منافقین که بر سر موضعشان هستند را اعدام کنید. اینها سر موضعشان هستند وگرنه ممکن بود راه فرجی باشد.”

در تابستان سال ۱۳۶۷ هزاران نفر از اعضا و هواداران زندانی سازمان مجاهدین خلق و گروه‌های چپگرای مخالف جمهوری اسلامی بدون محاکمه متعارف اعدام شدند.
‘۵+۱ حق‌طلب نیستند’

احمد جنتی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مذاکرات جاری ایران و قدرت‌های جهانی گفته است اگرچه رهبر ایران نسبت به این مذاکرات اظهار بدبینی کرده است “ولی ما به طورکلی قطع امید نمی‌کنیم.”

آقای جنتی گفته است: “اینها حق‌طلب نیستند بلکه همیشه می‌خواهند امتیاز بگیرند و امتیاز ندهند. با این روحیه چطور می‌شود سر میز مذاکرات نشست؟”

هاشمی نامه: جنتی در این گفتار، با استفاده از کلماتی که برازنده ی شان و منزلت نماز جمعه نیست، ابتدا مقامات سابق کشور را به باد طعن و لعن گرفته و با عباراتی چون «گردن کلفت» ، «کله گنده» و امثالهم در مورد همراهان سابق و یا حتی پیشگامان و رهروان مبارزه پیش از انقلاب ، باعث شگفتی ناظران سیاسی شده اند. ایشان به گونه و لحنی شگفت انگیز از این شخصیتها (که از سابقون انقلاب هستند و مورد احترام بسیاری از مردم) سخن گفته اند که گویی منظور از گردن کلفت و کله گنده، مقامات اسرائیل است! اینکه چگونه آیت الله جنتی به خود اجازه می دهند در تریبون نماز جمعه، بی محابا به رقیبی که خود «بزرگش» می خواند ، حمله ور شود، پرسشی است که پاسخش نامشخص است.

فقیهی در انتخاب نوشت:

روزگذشته اظهارات دبیر شورای نگهبان در مورد شرایط کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری آتی، منتشر شد. ایشان – آیت الله جنتی – با گردن کلفت و کله گنده خواندن یکی از سیاسیون مشهور داخلی ، انتقاد کردند که چرا از واژه انتخابات آزاد استفاده می کنند؟ و اضافه کردند که «من نمی‌توانم افرادی که واژه انتخابات آزاد را مطرح می‌کنند نام ببرم اما این افراد شکست‌خورده‌های سیاسی هستند …برخی که مستحق اعدام بودند از انتخابات آزاد حرف می‌زنند … «بعد از فتنه گری منتظر جایزه گرفتن هم هستند»

در آن سخنرانی، سخنان دیگری از این قبیل نیز رانده شده بود که اکنون مورد بحث نیست.

در اینباره چند نکته به نظر می آید:

یکم. هر کسی که اندک آشنایی با فضا و شرایط این روزهای سیاست کشور داشته باشد، بی آنکه نیازی به لختی اندیشیدن باشد، می داند که منظور خطیب محترم شورای نگهبان از بیان چنین جملات نسنجیده ای ، در وهله نخست آیت الله هاشمی و سپس حجت الاسلام سید محمد خاتمی است. هر دوی این عزیزان، روزگاری ردای ریاست جمهوری بر تن داشتند و اینک، یکی با حکم چندباره رهبر معظم انقلاب بر صندلی ریاست مجمع تشخیص تکیه زده و دیگری اما، همچنان در پی اصلاحاتی با خطوط قرمز مشخص نظام است و دائم، ضمن مراجعه به اصول، از مخالفت با براندازی و حمایت از آرمان های حقیقی انقلاب سخن می راند.

آیت الله جنتی در این گفتار، با استفاده از کلماتی که برازنده ی شان و منزلت نماز جمعه نیست، ابتدا مقامات سابق کشور را به باد طعن و لعن گرفته و با عباراتی چون «گردن کلفت» ، «کله گنده» و امثالهم در مورد همراهان سابق و یا حتی پیشگامان و رهروان مبارزه پیش از انقلاب ، باعث شگفتی ناظران سیاسی شده اند. ایشان به گونه و لحنی شگفت انگیز از این شخصیتها (که از سابقون انقلاب هستند و مورد احترام بسیاری از مردم) سخن گفته اند که گویی منظور از گردن کلفت و کله گنده، مقامات اسرائیل است! اینکه چگونه آیت الله جنتی به خود اجازه می دهند در تریبون نماز جمعه، بی محابا به رقیبی که خود «بزرگش» می خواند ، حمله ور شود، پرسشی است که پاسخش نامشخص است.
چون غرض آمد هنر پوشیده شد صد حجاب از دل به سوی دیده شد

دوم: علی القاعده آیت الله جنتی بسی بیش از نگارنده از تعداد روایات در باب “زبان” و “سخن” مطلعند که پرداختن به آن ، در این مقال نمی گنجد. اما دعوت به کم حرفی و احتیاط در سخنگویی و گزیده و سنجیده گفتن، انبوه این توصیه هاست؛ چرا که زبان فعالیترین و در عین حال خطاکارترین عضو آدمی است. هیچ عضوی از انسان، چندان در کار نیست که زبان. لاجرم این عضو فسیح المیدان و وسیع الجولان و بیش فعال، پرخطاست.

تفنن و سرگرمی و بازی با سخن، همان چیزی است که به کرات در روایات نهی شده اما لقلقه ی کلام برخی شده که هنگامه ی عصبانیت و انتقام، چونان سلاحی کشنده و گزند، از آن بهره می جویند، چندان که امیر مومنان می افزماید: لغزش زبان کاراتر از اصابت سرنیزه است.

رسول گرامی اسلام (ص)، “بیشترین خطاهای انسان را به سبب زبانش” دانسته و مولا علی نیز زبان را “درنده ای” می داند که اگر رها شود، می گزد!

سوم: جناب جنتی قطعاً به یاد دارند که انتقاد از واژه «انتخابات آزاد» دو سه روز پیش توسط رهبری معظم انقلاب نیز بیان شده بود، اما آن نوع بیان و آداب کجا و این گفتار نکوهیده کجا؟! رهبری روز چهارشنبه در شمایل و صورتی سنجیده و حکیمانه ، نسبت به تکرار این واژه هشدار دادند و لب کلام را بیان داشتند، ضمن آنکه تا آنجا که نگارنده مطلع است ، مخاطبان این سخنان ، مستمعان قابلی هستند و این توصیه ها را جدی گرفته اند.

با این اوصاف، چگونه است که وقتی رهبری با چنین ادبیاتی سخن می گویند، برخی به خود اجازه می دهند با عباراتی ناصواب و ناشایست ، از سویی ضمن افزایش فاصله تفاهم جناح های سیاسی بر سر انتخابات و تشدید اختلافات و کینه های سیاسی، فضای جامعه را تهییج و تحریک کرده و از دیگر سو، از مقتدای خویش پیشی بگیرند؟!

البته این اتفاق، مسبوق به سابقه است و چندی است برخی افراد در موضع گیری های سیاسی جلوتر از رهبری حرکت می کنند و بجای بهره گیری صحیح از این سخنان، مسیر انحراف را پیش گرفته اند. انتظار این است که بزرگانی همچون جناب جنتی، مقابل این نوع رفتارها بایستند و اجازه گسترش این شیوه تفکر را در جامعه ندهند. تفکری که اگر باب شود جریانی خطرناک تر از جریان موسوم به انحراف که این روزها بعنوان خطری داخلی مطرح شده را ایجاد می کند. چنین تفکراتی است که در راه عبور سلامت کشتی انقلاب گه گاه فتنه هایی کور به پا می کند.

چهارم. بحث و گفت وگو درباره «انتخابات آزاد»، آنچنان نیست که جناب آیت الله جنتی گفته اند. شمار کسانی که اصل آزادی انتخابات مصرح در قانون اساسی را زیر سئوال برده اند، آنقدر ناچیز است که بانگ آنها به گوش نمی آید. سخنی اگر هست و شکایی اگر ابراز می شود، اول در سابقه برخی اعضای این شورا در سخنرانی له یا علیه یک کاندیداست و ثانیاً برای آنست که ممیزی شورای نگهبان در آینده به استناد قوانین مصوب و دلایل سنجیده و محکم باشد.

گوآنکه رهبر انقلاب همواره از موضع دفاع از قانون از شورای نگهبان حمایت و پشتیبانی کرده اند، اما آنچه نمی توان ورای چون و چند و مناقشه بنشیند و در حریم «فرا انتقادی» جای گیرد پاره ای شیوه ها و روش های به کار گرفته شده این سالها، برای اعمال نظارت از سوی شورای نگهبان است. شورای نگهبان، نهادی قانونی با وظایف قانونی است و طبعاً این حق شهروندان است که بتوانند میزان تناسب عملکرد اعضای شورا را با مسئولیت ها و وظایف قانونی شان بسنجند و آن را مورد انتقاد قرار دهند.

پنجم. سخن از «انتخابات آزاد» پیش از این نیز، از سوی جناب آقای احمدی نژاد رییس جمهور محترم بیان شده بود. آقای احمدی نژاد در آذرماه امسال در اولین همایش قوه مجریه در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران از «انتخابات آزاد» سخن به میان آورد و گفت: «اصل بر رأی مردم است. انتخابات آزاد، حق مردم است؛ هم اصالت دارد، هم ضرورت دارد و هم اهمیت دارد. در اینکه بخواهند برخلاف قانون اساسی، صلاحیت های رئیس جمهور را ببندند به نظر عده ای که ملت هیچ حقی به آنها نداده است. »

این سخنان، تنها بخشی از اظهارات جنجالی محمود احمدی نژاد طی ماههای اخیر است و اتفاقاً تعداد سخنرانی های مشابه آن نیز کم نیست. اما به واقع، چرا آقای جنتی بی آنکه کوچکترین اشاره ای به ایشان کنند، تندترین عبارات را نثار کسانی کردند که از داشتن تریبون های مورد استفاده ایشان و آقای احمدی نژاد محرومند؟! و آدرسهایی دادند که هر عوامی، مخاطبان و مقصد و مقصود گوینده را به آسانی درک کند!

نگارنده معتقد است حضرت آقای جنتی به خاطر علاقه پیشین خود به جناب احمدی نژاد و احیاناً به دلیل گذر همیشگی رییس جمهور از خطوط قرمز، انتقاد از جناب ایشان را حذف کردند! و الا شاید خطیب محترم چندان بدش نمی آمد در این رهگذر، اشاره ای هم به رییس جمهوری کند که این روزها نگرانی جدی نیروهای اصیل انقلاب را متوجه برخی اقدامات مشکوک دولتش ساخته است.

ششم. شکی نیست که دل آسوده بودن از دشمن درونی و بیرونی شرط خردمندی نیست. اما دفاع های نامانوس و ابراز سخنان نه چندان حکیمانه هم شرط مقبولیت عامه نیست.

در این میان، توجه عمیق و باورمندانه به سخنان اخیر رهبری، اقتضا می کند که «همه» از صمیم دل به اصول حقیقی انقلاب بازگشته و عمر گرانمایه نسل جدید را معطوف به ساخت کشوری آباد و آزاد کنند.

به گمان نگارنده، محدودیت هایی از این دست برای ظرفیت ها و نیروهای اصیل انقلاب، نه عقلانی است، نه مشروع، نه به صلاح ملت است و نه به نفع دیانت…پس بر همه است تا جانب اعتدال و انصاف نگاه دارند.

و در آخر: انصاف را! که آزادی را و حقوق قانونی را تنها برای خود نخواهیم یا آنکه در صفحه شطرنج سیاست همه را سرباز ندانیم. حقوق یکدیگر را به رسمیت بشناسیم و قواعد رقابت سیاسی را پاس داریم.