اخبار

استان‌وایر: موضوع اعدام «روح‌الله زم»، روزنامه نگار زندانی در ایران در جلسه کمیسیون مشترک توافق هسته‌ای از سوی سه کشور اروپایی حاضر در این جلسه مطرح و با واکنش عباس عراقچی، نماینده جمهوری اسلامی روبرو شد.

این نشست روز چهارشنبه ۲۶ آذر در سطح معاونان سیاسی وزارت خارجه آلمان، فرانسه، چین، بریتانیا و روسیه به همراه ایران و به صورت ویدئویی برگزار شد.

عباس عراقچی، نماینده جمهوری اسلامی در این جلسه با اعتراض به مواضع سه کشور اروپایی در محکومیت اعدام روح‌الله زم گفت: «سه دولت اروپایی به جای محکومیت ترور ددمنشانه دانشمند برجسته هسته ای ایران، مجازات قانونی یک شخص مجرم را محکوم کردند.»

اشاره عراقچی در این بیانات به محسن فخری زاده، یکی از عناصر اصلی برنامه هسته‌ای و موشکی ایران است که در پروپاگاندای رسمی جمهوری اسلامی از او به عنوان «دانشمند» یاد می‌شود.

اعدام روح‌الله زم پیش از این با محکومیت گسترده بین المللی روبرو شده بود.

«جک سالیوان»، گزینه «جو بایدن» برای سمت مشاور امنیت ملی آمریکا، اعدام روح‌الله زم را محکوم کرده و تأکید کرده بود که آمریکا همراه با هم‌پیمانان خود در مقابل نقض حقوق بشر در ایران خواهد ایستاد.

نشست اقتصادی اروپا و ایران نیز که قرار بود از روز یکشنبه ۲۳ آذر در تهران برگزار شود، در پی اعدام روح‌الله زم لغو شد.

وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد، سفیر این کشور به همراه سفرای آلمان، اتریش و ایتالیا در این نشست حضور نخواهند داشت.

یکی از سردبیران روزنامه «گاردین» نیز که قرار بود مجری یکی از جلسات این نشست باشد، اعدام زم را نفرت‌انگیز خوانده و گفته بود از شرکت در نشست اقتصادی اروپا و ایران خودداری می‌کند.

دولت حسن روحانی و وزارت خارجه این دولت با ادعای «استقلال قوه قضاییه» از اعدام روح‌الله زم دفاع کرده‌اند.

دویچه‌وله: وزیر خارجه ایران دیروز با اشاره به اینکه نمی‌تواند “همه نکات لازم” را در مجلس بیان کند، خواستار جلسه غیرعلنی شد. برخی احتمال می‌دهند که شایعه استعفای ظریف بی‌ارتباط با اتهام‌ها علیه ایران در رابطه با ترور در اروپا نباشد.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، روز گذشته دوشنبه هشتم بهمن (۲۸ ژانویه) برای پاسخ به پرسش‌های نمایندگان درباره برجام به مجلس شورای اسلامی رفت. او از جمله انتقاد نماینده قائم‌شهر مبنی بر عدم اجرای کامل شروط نه‌گانه‌ علی خامنه‌ای در توافق هسته‌ای با قدرت‌های جهانی را رد کرد و گفت، هیأت نظارتی که از سوی رهبر جمهوری اسلامی مسئول رسیدگی به مفاد نامه او بوده، در تمامی مراحل در جریان‌ گزارش‌های وزارت خارجه در مورد برجام قرار گرفته است.

اما نکته قابل توجه در سخنان ظریف در مجلس که کمتر به آن توجه شد، درخواست او برای غیرعلنی شدن جلسه بود. ظریف در همان ابتدای پاسخ خود به سوال نماینده قائم‌شهر گفت: «اگر نیاز باشد رئیس مجلس جلسه را غیر علنی کند تا من بحث‌هایی را مطرح کنم. من وظیفه دارم در برابر خارجی‌ها از منافع ملی کشور دفاع کنم. اما نمی‌توانم همه نکات لازم را بیان کنم.»

علی لاریجانی، رئیس مجلس اما در واکنش به این درخواست یادآور شد: «غیرعلنی کردن جلسه شرایطی را دارد و باید درخواست آن مطرح شود. شما مطالبتان را بگویید.»

وزیر خارجه ایران سپس به سخنان خود ادامه داد و با اشاره به اینکه توافق هسته‌ای تصمیم “نظام” بوده و وزارت خارجه هم “مجری تصمیمات نظام است”، عملا روشن کرد که رهبر جمهوری اسلامی عملا لحظه به لحظه در جریان روند برجام بوده است.

در نهایت هم نمایندگان مجلس از توضیحات وزیر خارجه ایران درباره اجرای شروط نه‌گانه رهبر جمهوری اسلامی “قانع” شدند. البته از مجموع ۱۹۴ نماینده حاضر، ۷۱ نماینده به پاسخ‌های او رأی منفی و هفت نفر رأی ممتنع دادند. یعنی اقلیتی پرشمار در مجلس عملا اعلام کردند که ظریف از شروط خامنه‌ای در جریان مذاکرات برجام عدول کرده است.

محمدجواد ظریف همچنین ضمن تکذیب خبرهای منتشر شده در دو سه ماه گذشته “در رسانه‌ها و فضای مجازی” مبنی بر استعفای خود، یادآور شد: «برخی هم ادعا کردند که به خاطر فشارهای بیرونی برای خروج ایران از برجام استعفا دادم، در حالی که این موضوعات اصلا مطرح نیست. لذا این مباحث را هم تکذیب می‌کنم.»

نقش دستگیری دیپلمات ایرانی در آلمان در “استعفا”

ظریف چه “بحث‌هایی” را می‌خواست در مجلس ایران مطرح کند که امکان بیان آن در جلسه علنی وجود نداشت؟ کانال تلگرامی سایت خبری تحلیلی “امتداد” شامگاه دوشنبه در یادداشتی زیر عنوان “استعفای ظریف؛ از شایعه تا واقعیت”، ضمن فراخواندن وزیر خارجه ایران به اینکه “مردم را بیشتر از پیش محرم دانسته و مسائل را از آنها پنهان نکند”، از وجود “دو نکته” در سخنرانی ظریف در جلسه علنی دیروز مجلس خبر داده است.

این رسانه اصلاح‌طلب در توضیح نکته اول می‌نویسد: «حرف ظریف در مورد استعفا به خاطر خروج ایران از برجام درست است اما می‌توان پرسید آیا استعفا به خاطر مسائل دیگر در میان نبوده؟ به عنوان مثال می‌توان به ماجرای دستگیری اسدالله اسدی در آلمان اشاره کرد. موضوعی که اظهارات ماجدی سفیر پیشین ایران در آلمان نیز آن را به جنجالی جدید تبدیل کرده بود. ماجرای او چیست و چرا اتحادیه اروپا که در حال تعیین ساز و کاری برای دور زدن تحریم‌های آمریکاست در این زمینه خودش قاطعانه وارد شده و دست به تحریم جدید می‌زند؟»

در ماه‌های گذشته برخی کشورهای اروپایی چندین دیپلمات ایرانی را از خاک خود اخراج کرده‌اند. اسدالله اسدی، از کارکنان سفارت ایران در اتریش نیز پس از بازداشت در آلمان به بلژیک منتقل شد. این دیپلمات ایرانی متهم به برنامه‌ریزی برای بمب‌گذاری در نشست سازمان مجاهدین خلق در پاریس است.

به گفته علی ماجدی، اروپایی‌ها در رابطه با تلاش جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان در خارج از کشور اسنادی را ارائه کرده‌اند که نمی‌توان آنها را “به‌راحتی” رد کرد

علی ماجدی، سفیر سابق ایران در آلمان، در گفت‌وگوی خود با ایسنا که متن آن سوم بهمن‌ماه گذشته منتشر شد، “عملیات خودسرانه” نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در خارج از کشور را منتفی ندانسته و هم‌زمانی بازداشت اسدالله‌اسدی، دیپلمات ایرانی در آلمان با سفر حسن روحانی به اروپا را هم تصادفی ندانسته بود. او گفته بود که برخی “خودسری‌ها” باعث بی‌اعتمادی اروپایی‌ها نسبت به جمهوری اسلامی شده و آنها “اسنادی” را ارائه کرده‌اند که حکومت ایران “به‌راحتی” نمی‌تواند آن را رد کند.

در پی این اظهارات، وزارت خارجه ایران هم با انتشار بیانیه‌ای سخنان ماجدی را “نظرات شخصی” سفیر جمهوری اسلامی در آلمان عنوان کرد و نوشت که او “به مورد مشخصی اشاره نداشته و یک نگرانی عمومی از برخی احتمالات را بیان کرده است”.

علی ماجدی به صراحت گفته بود: «ما در داخل کشور با موضوعی همچون “عملیات خودسرانه” مواجه هستیم، آیا می‌توانیم منکر شویم که در خارج از کشور نیز نمونه‌ای از این اتفاقات رخ نمی‌دهد؟»

به نظر می‌رسید که سخنان ماجدی که خود تا دو ماه پیش دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی در آلمان را نمایندگی می‌کرده و بی‌شک اطلاعات زیادی از جزئیات اتهام‌های کشورهای اروپایی علیه ایران در رابطه با ترور مخالفان در اروپا داشته، به‌راحتی برای وزارت خارجه قابل “تکذیب” نبوده است.

هشدار ماجدی؛ سخنانی صریح یا “بوی خیانت”

حتی سایت مشرق‌نیوز که از آن به عنوان یکی از رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران نام برده می‌شود، جمعه گذشته از “تکذیب عجیب و غریب” وزارت خارجه سخن گفته و نوشته بود که بیانیه دستگاه دیپلماسی ایران “بدون هیچ تکذیب صریح و علی‌الاثباتی” نشان می‌دهد که “موضع وزارت خارجه در قبال اظهارات ماجدی همچنان مشخص نیست”. مشرق‌نیوز در ادامه تأکید کرده بود که بیانیه وزارت خارجه ایران اصل انجام عملیات تروریستی یا تلاش برای برنامه‌ریزی آن از سوی نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی را انکار نکرده، بلکه تنها گفته است که سخنان ماجدی “دیدگاه وزارت خارجه ایران” نیست.

این سایت اصولگرا سپس با اشاره به اینکه “ظریف به پولشویی اعتراف کرد؛ سفیر ظریف به ترور!”، مدعی شده بود که “عده‌ای” می‌خواهند “دست به جاده‌صاف‌کنی برای خواسته‌های دوستان غربی خود بزنند و بگویند”: «اگر برجام دستاوردی نداشته، اگر SPV اجرایی نمی‌شود و اگر اروپا ادعای خرابکاری امنیتی ایران در خارج از مرزها را دارد؛ این مقولات واقعیت دارد و دلیل تمام آنها را بایستی در سیاست‌های کلان نظام اسلامی جستجو کرد!»

روزنامه کیهان نیز جمعه گذشته در یادداشتی ضمن طرح این ادعا که “اظهارات ماجدی بوی خیانت می‌دهد”، اتهامات سنگینی را متوجه سفیر پیشین جمهوری اسلامی در آلمان و مجموعه وزارت خارجه ایران کرده و نوشته بود: «به نظر می‌رسد علی ماجدی سرنخ مهمی درباره شبکه نفوذی و وطن‌فروش (و دیپلمات‌فروش) در وزارت خارجه به دست داده که نباید به سادگی از آن گذشت. باید با تحقیقات جدی قضایی و امنیتی روشن شود او در زمینه وطن‌فروشی، چه زد و بندی با سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه – به هنگام حضور در وزارت خارجه و نفت- داشته و از آن مهم‌تر، کدام شبکه، این قبیل عناصر آلوده را در وزارت خارجه راه می‌دهد و حمایت می‌کند؟!»

کانال تلگرامی سایت اصلاح‌طلب “امتداد” در بخش دیگری از یادداشت شامگاه گذشته‌اش، به تشریح “نکته دوم” مورد نظر خود در سخنان دیروز ظریف در مجلس پرداخته و نوشته است: «چرا ظریف در مورد همین برجام نیز خواهان برگزاری جلسه‌ای غیرعلنی است؟ در این جلسه چه موضوعاتی را می‌خواهد بیان کند که باید از چشم مردم دور بماند؟ ممکن است گفته شود جلسه غیرعلنی برای این درخواست می‌شود تا اظهارات وزیرخارجه مورد سوءاستفاده دشمنان در خارج از کشور قرار نگیرد. اما مگر آنها تصمیماتشان را بر مبنای آنچه وزیرخارجه ما در اینگونه جلسات بیان می‌کند، اتخاد می‌کنند؟»

این سایت خبری تحلیلی ادامه داده است: «این طبیعی است که برخی از کشمکش‌های میان جناح‌های سیاسی در داخل کشور مورد استفاده جریان‌هایی در خارج قرار بگیرد. نظیر آنچه فرضا در جلسات استماع کنگره آمریکا رخ می‌دهد و کشمکش‌های جناح‌های داخلی آنها مورد استفاده برخی در داخل قرار می گیرند. اما نکته اینجاست که آنها سیاست خود را از مردم و نمایندگانشان به این بهانه که می‌تواند مورد استفاده دیگران قرار بگیرد پنهان نمی‌کنند.»

فروریزی “اعتبار” دولت

“امتداد” در نهایت به ظریف هشدار می‌دهد: «می‌شود با تهدید به برگزاری جلسه غیرعلنی و یا حتی برگزاری جلسه غیرعلنی و زدن برخی حرف‌ها در آنجا دلواپسان را ساکت کرد، اما آنچه شما در حال از دست دادن آن هستید، اعتبار و اعتماد عمومی است. به مردم اعتماد کنید. راحت‌تر و صریح‌تر با آنها سخن بگویید تا مانند گذشته در مقابل همین دلواپسان از شما حمایت کنند. به جای آنکه تصمیم‌داشته باشید در جلسات غیرعلنی آنها را راضی کنید.»

رسانه‌های ایران در روزهای گذشته شایعه استعفای چند وزیر دولت روحانی از جمله وزیران ارشاد، دادگستری و خارجه را منتشر کرده بودند؛ خبرهایی که البته از سوی مقام‌های دولتی یا وزارتخانه‌ها تکذیب شده بود. مدتی پیش هم خبر نامه چند وزیر روحانی به رهبر جمهوری اسلامی برای تسریع در روند تصویب لوایح مرتبط با FATF و پاسخ خامنه‌ای به آنان منتشر شد. رسانه‌های اصولگرا مدعی شده بودند که وزیران در نامه‌شان تهدید کرده‌اند، در صورت عدم تصویب این لوایح استعفا خواهند کرد. این خبر هم توسط رئیس دفتر رئیس جمهوری ایران تکذیب شد.

اما با توجه به سخنان اخیر سفیر جمهوری اسلامی در آلمان و خواست وزیر خارجه ایران برای مطرح کردن “بحث‌هایی” در جلسه غیرعلنی مجلس، به نظر می‌رسد که محمدجواد ظریف با چالش‌های به مراتب بزرگتر و پردامنه‌تری روبه‌رو باشد. اتحادیه اروپا که در گرماگرم مذاکرات خود با جمهوری اسلامی برای راه‌اندازی ساز و کار ویژه مالی برای تجارت با ایران است، هم‌زمان دست به اقدام معناداری زده است: تحریم نه تنها دو فرد حقیقی به نام‌های اسدالله اسدی و سعید هاشمی مقدم، بلکه همچنین قرار دادن “دفتر امنیت داخلی وزارت اطلاعات ایران” به عنوان بخشی از یکی از وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی در فهرست تحریم‌های خود.

قابل تصور نیست که اروپا در کشاکش تلاش‌هایش برای راه‌اندازی کانال مالی با ایران و حفظ برجام، بدون در اختیار داشتن مدارکی محکمه‌پسند دست به چنین اقدامی زده باشد. مقام‌های دولتی از جمله ظریف هم به خوبی می‌دانند که گرچه تصمیم‌های کلان در عرصه‌های امنیتی و بین‌المللی را در نهایت رهبر می‌گیرد، اما در صورت “کشف” یا “اثبات” رد پای نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در ترورهای اروپا، این دولت و در رأس آن رئیس جمهوری ایران است که بایستی پاسخگوی کشورهای اروپایی باشد.

رادیوفردا: استف بلوک، وزیر خارجه هلند، روز سه‌شنبه، ۱۸ دی‌ماه، گفت که حکومت جمهوری اسلامی در طراحی دو ترور در هلند که پیش از این باعث اعمال تحریم علیه ایران شده است، دخیل بوده است.

اتهام این وزیر هلندی تنها ساعاتی پس از آن منتشر می‌شود که وزیر امور خارجه دانمارک خبر داد که اتحادیه اروپا به دلیل «طرح‌ریزی ترور در خاک اروپا» با وضع تحریم‌هایی علیه یکی از نهادهای اطلاعاتی ایران موافقت کرده است.

The EU and the Netherlands take strong action against Iranian unlawful interference in Europe. Targeted sanctions and a clear message underline that this behavior is unacceptable and needs to stop immediately. https://t.co/aBDOq24Atm

— Stef Blok (@ministerBlok) January 8, 2019

وزیر خارجه هلند در نامه‌ای به پارلمان این کشور نوشت که سرویس اطلاعاتی هلند «قرائنی جدی در دست دارد که نشان‌دهنده دخیل بودن ایران در سوءقصد به دو شهروند هلندی ایرانی‌تبار، یکی در شهر آلمیره در ۲۰۱۵ و دیگری در لاهه در ۲۰۱۷ است.»

این مقام بلندپایه هلندی در نامه خود قید می‌کند که روز سه‌شنبه به «مقامات ایران» در این باره تذکر و هشدار داده شده است. در این نامه رسمی به نام و نشان این مقامات اشاره نشده است.

روز سه‌شنبه همچنین به این مقامات ایرانی هشدار داده شده است که این گونه اعمال و اقدامات «غیرقابل قبول» باید «بلافاصله» متوقف شود.

در ۲۴ آذر ۱۳۹۴ (۱۵ دسامبر ۲۰۱۵) فردی به نام علی معتمد در شهر آلمیره هلند در خیابان توسط فردی از نزدیک هدف گلوله قرار گرفت و همان روز در بیمارستان جان سپرد.

در این رابطه خردادماه امسال دادگاه دو فرد مظنون به قتل او برای نخستین بار در شهر لِیلی‌اِستاد هلند برگزار شد و رسانه‌های هلندی نوشتند که علی معتمد «به احتمال قریب به یقین» همان محمدرضا کلاهی صمدی، عضو سازمان مجاهدین خلق و عامل اصلی انفجار ساختمان حزب جمهوری اسلامی است.

در آن انفجار که در هفتم تیر سال ۱۳۶۰ رخ داد تعدادی از مقام‌های بلندپایه جمهوری اسلامی از جمله محمد حسینی بهشتی، رئیس وقت دیوان عالی کشور، کشته شدند.

بنا به گزارش رسانه‌های هلندی، «دو متهم ۲۸ ساله و ۳۵ ساله» این پرونده از «بزهکاران باسابقه» در هلند هستند.

۱۷ آبان‌ماه سال گذشته نیز یک شهروند ایرانی به نام احمد مولا ابوناهض «مشهور به احمد نیسی، مؤسس «جنبش آزادی‌بخش الاحواز»، در مقابل محل زندگی‌اش در شهر لاهه به قتل رسید.

در این رابطه، سرویس اطلاعات و امنیت هلند روز جمعه، ۱۵ تیر، خبر داد که دو تن از کارکنان سفارت ایران در هلند حدود یک ماه پیش از این کشور اخراج شده‌اند.

در واکنش به این اقدام، بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اخراج دو تن از کارکنان سفارت جمهوری اسلامی در هلند را «غیرسازنده»، «غیردوستانه»، «غیرمنطقی» و «فاقد وجاهت قانونی» خواند و خبر داد که این وزارتخانه پس از این اتفاق سفیر هلند را احضار کرده است.

جمهوری اسلامی هنوز به این اتهامات تازه و تحریم‌های جدید اروپایی‌ها واکنشی نداشته است.

منابع: نامه وزیر خارجه هلند، رویترز و خبرگزاری فرانسه/ پ. پ. / ف. دو.

دویچه‌وله: اتحادیه اروپا یک نهاد اطلاعاتی ایران را به علت “طراحی ترور” در قلمرو این اتحادیه تحریم می‌کند. دانمارک دستگاه اطلاعاتی ایران را متهم کرده بود که برای کشتن مخالفان حکومت اسلامی در خاک آن کشور، برنامه‌ریزی می‌کند.

کشورهای “اتحادیه اروپا” توافق کرده‌اند تحریم‌هایی علیه یک نهاد اطلاعاتی ایران وضع کنند که به گفته آنها برای اقدامات تروریستی در قلمرو آن اتحادیه فعالیت کرده است.

آندرس ساموئلسون، وزیر خارجه دانمارک، ضمن اعلام این خبر در حساب توییتری خود، آن را “روزی مهم برای اروپا” و “پیامی محکم از طرف اتحادیه اروپا” دانسته تا به ایران بفهماند “ما چنین رفتارهایی را تحمل نمی‌کنیم”.

“طراحی ترور”

در اکتبر گذشته وزارت خارجه دانمارک از اتحادیه اروپا تقاضا کرد که علیه جمهوری اسلامی تحریم‌های تازه‌ای وضع کند.

به گفته دستگاه امنیتی دانمارک یک نروژی ایرانی‌تبار با مأموریت از سوی یک نهاد اطلاعاتی ایران، قصد داشته اقداماتی علیه رهبر گروه “جنبش آزادیبخش الاحواز” انجام دهد، اما در ماه سپتامبر توسط پلیس دانمارک دستگیر شده است.

Important day for European Foreign Policy! EU just agreed to enact sanctions against an Iranian Intelligence Service for its assassination plots on European soil. Strong signal from the EU that we will not accept such behavior in Europe.

— Anders Samuelsen (@anderssamuelsen) January 8, 2019

به گفته فین بورک آندرسن، رئیس اداره امنیتی دانمارک، سرویس‌های امنیتی نروژ و سوئد در گردآوری اطلاعات به آن اداره کمک کرده‌اند.

به گفته پلیس دانمارک فرد دستگیرشده از اعضای گروه “جنبش آزادیبخش الاحواز” که به عنوان پناهنده سیاسی در دانمارک زندگی می‌کنند، عکس گرفته است.

او پس از دستگیری اتهام اقدام تروریستی را رد کرد و وزارت خارجه ایران نیز هرگونه دخالت در این ماجرا را انکار نمود و آن را “تلاش دشمنان برای تخریب روابط ایران با اروپا در این شرایط حساس” ارزیابی کرد.

رادیوفردا: رئیس سازمان انرژی اتمی ایران روز سه‌شنبه ششم آذر به اتحادیه اروپا هشدار داد که صبر تهران در مورد وعده‌های این اتحادیه به ادامه معاملات نفتی با وجود تحریم‌های آمریکا رو به اتمام است.

علی اکبر صالحی گفت اگر ایران از منافع اقتصادی برجام بهره‌مند نشود ممکن است غنی‌سازی اورانیوم با خلوص ۲۰ درصدی را از سر بگیرد.

این مقام ایرانی قبل از ملاقات با فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بروکسل به خبرگزاری رویترز گفت: «اگر ما نتوانیم نفت خود را بفروشیم و از نقل‌وانتقال پول در شبکه مالی استفاده کنیم به نظرم حفظ توافق هسته‌ای به نفع ما نخواهد بود».

او افزود: «من در این زمینه به ایشان (خانم موگرینی) یادآوری خواهم کرد. به نظرم دوران صبر برای مردم ما دارد به پایان می‌رسد. ما به پایان مهلت‌های تعیین شده می‌رسیم که قرار بود چند ماهه باشد».

فدریکا موگرینی پس از این ملاقات گفت که او و آقای صالحی هر دو به حفظ توافق هسته‌ای متعهد هستند.

دفتر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای گفت: «هر دو طرف بر تعهد خود به حفظ توافق هسته‌ای به عنوان مورد مهمی از احترام به توافق‌های بین‌المللی و یک ستون مهم در حفظ امنیت اروپا و منطقه تاکید کردند».

در این بیانیه همچنین گفته می‌شود که خانم موگرینی در این دیدار نگرانی‌های اتحادیه اروپا از دخالت حکومت ایران در منطقه را تکرار کرده که اشاره‌ای مستقیم به اوضاع کشورهایی نظیر یمن و سوریه است.

دولت آمریکا با خروج از برجام در روز ۱۸ اردیبهشت امسال تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران را که طبق برجام لغو شده بودند دوباره به اجرا گذاشت. دولت دونالد ترامپ مدعی است که برجام به خاطر عدم جلوگیری از فعالیت‌های موشکی ایران و دخالت‌های آن کشور در منطقه توافق ضعیفی است.

موج دوم تحریم‌های آمریکا که یکی از اهداف اصلی آن قطع صادرات نفت ایران است از اواسط آبان به اجرا گذاشته شد. اما از نظر اروپا حفظ برجام یک عامل مهم در امنیت بین‌المللی است.

يکی از موضوعات گفت‌وگوهای علی اکبر صالحی با اتحادیه اروپا همکاری دو طرف در زمینه انرژی هسته‌ای صلح آمیز است که اتحادیه اروپا آن را نشانه‌ای برای حمایت از برجام می‌داند.

آقای صالحی در بخش دیگری از مصاحبه با رویترز گفت: «ما تاکنون هیچ نتیجه ملموسی از وعده‌های اتحادیه اروپا مشاهده نکرده‌ایم. ما از سازوکار ویژه این اتحادیه برای انجام معاملات غیردلاری استقبال می‌کنیم ولی فقط به شرطی که صادرات نفتی ایران را حفظ کند».

او افزود: «اگر برای ما نفعی نداشته باشد چرا باید در برجام باقی بمانیم. در ایران صداهای مخالف با این توافق هر روز بیشتر می‌شود».

به گفته کارشناسان، حجم صادرات نفت ایران در ماه نوامبر احتمالا حدود یک میلیون بشکه در روز خواهد بود. در صورتی که اوایل سال جاری حدود ۲.۸ میلیون بشکه بود.

اما با توجه به معافیت شش ماهه مشتریان اصلی نفت ایران از تحریم‌های آمریکا، از جمله یونان و ایتالیا دو عضو اتحادیه اروپا، پیش‌بینی می‌شود که حجم این صادرات در ماه دسامبر تا حدی افزایش یابد.

علی اکبر صالحی در بخش دیگری از مصاحبه با رویترز گفت: «ما می‌توانیم غنی‌سازی اورانیوم ۲۰ درصدی را دوباره شروع کنیم و حجم اورانیوم غنی شده خود را افزایش دهیم».
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز/ ش.ر/ک.ر

دماوند: وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا، اعلام کردند که تصمیم فرانسه برای تحریم وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی و دو عضو این وزارتخانه را در تمام کشورهای اتحادیه اجرا خواهند کرد.

همزمان عباس عراقچی، معاون وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در هشداری بی‌سابقه، اروپا را به ناامنی و تروریسم تهدید کرد.

عراقچی با اشاره به ناتوانی اروپا برای مقابله با تحریم‌های آمریکا گفت: «اگر اروپا فکر می‌کند منطقه غرب آسیا بدون برجام امن‌تر است، می‌تواند امتحان کند.»

او پس از این تهدید به اروپایی‌ها هشدار داد: «منطقه ما کلکسیونی از مسائل و مشکلات دارد. آیا اروپا تحمل موج جدید تروریسم و مهاجرت و شروع بحران هسته‌ای را دارد؟ بی‌شک هزینه از بین رفتن برجام برای اروپا بیش از آمریکاست. اگر اروپا تصور می کند برجام برای حاکمیت و امنیت و اعتبارش مهم است باید آماده پرداخت هزینه برای آن باشد.»

این تهدید بی‌سابقه معاون وزارت امور خارجه رژیم، ساعاتی پیش از آن بیان شد که وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا، متفق‌القول تصمیم گرفتند تحریم‌های اقتصادی جدیدی را به خاطر اقدامات تروریستی جمهوری اسلامی وضع کنند.

آنها تاکید کردند که این تحریم‌ها علیه وزارت اطلاعات و اعضای آن خواهد بود که در تلاش‌های تروریستی اخیر در فرانسه و دانمارک نقش داشتند.

ارونیوز: دیپلمات‌های اروپایی می گویند مکانیسم ایجاد کانال مالی بین اروپا و ایران و دور زدن تحریم ها پیش از اجرای مرحله دوم تحریم های آمریکا در چهارم نوامبر، ۱۳ آبان، اجرایی خواهد شد.

پیش از این در جریان سفر چهار سناتور و نماینده پارلمان فرانسه به ایران در هفته گذشته بر بکار افتادن هرچه سریعتر مکانیسم های اقتصادی تاکید شده بود اما نمایندگان فرانسه در ایران اظهارنظر کرده بودند که امکان اجرای چنین راهکاری تا پیش از چهارم نوامبر میسر نخواهد شد.

اتحادیه اروپا با ابتکار عمل فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ، و حمایت پنج کشور امضاکننده برجام و ایران در نیویورک و در ماه سپتامبر تصمیم قاطعی مبنی بر ایجاد یک ساختار مالی برای دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران گرفت. در بیانیه ۱۲ بندی نشست وزرای خارجه ایران و ۱+۴ در نیویورک، حاضران بر تعهد خود برای تضمین کانال های پرداخت با ایران و تداوم صادرات نفت و میعانات گازی، محصولات نفتی و پتروشیمی تأکید کردند.

با توجه به این توافق اتحادیه اروپا رژیم حقوقی را آماده کرد که اجازه می دهد ارتباط تجاری و اقتصادی با ایران با وجود تحریم ها حفظ شود. به این ترتیب شرکت های اروپایی و دیگر شرکت های کشورهای امضا کننده برجام می توانند ارتباط بانکی و تجاری خود با ایران را حفظ کنند.

طبق این مکانیسم جدید اقتصادی اتحادیه اروپا متعهد شد تا مهم ترین منبع درآمد ایران، نفت به فروش برسد.

بیشتر بخوانید:

مکانیسم جدید اقتصادی؛ تلاش اروپا برای حفظ برجام ادامه دارد

رئیس گروه اقدام ایران در گفتگوی اختصاصی با یورونیوز: به دنبال تغییر رژیم نیستیم

یکی از دیپلمات های اروپایی چهارشنبه به خبرگزاری رویترز می گوید: « براه افتادن مکانیسم جدید اقتصادی تا پیش از ۴ نوامبر پیامی است از طرف اتحادیه اروپا به ایران؛ پیامی که اتحادیه اروپا در آن تاکید دارد که به هرقیمتی به قول خود با ایران برای حفظ برجام پایبند است.»

اتحادیه اروپا در پی خروج آمریکا از برجام سعی کرد با جلب حمایت دو کشور چین و روسیه، امضاکنندگان توافق هسته ای ایران، این توافق زنده نگاه داشته و حفظ شود.

کاری که همچنان در عمل به نتیجه مشخصی نرسیده است چرا که اغلب منافع اقتصادی ایران که در ارتباط تجاری با شرکت های اروپایی نهادینه بود با خروج اغلب این شرکت ها از ایران به خطر افتاده است. بارها مقامات ایران از جمله محمد جواد ظریف و معاون او دکتر عراقچی به یورونیوز گفته اند که درصورتی که اروپا نتواند به وفایش درباره برجام عهد کند ایران نیز از این توافق خارج خواهد شد.

اروپایی ها نگرانی زیادی دارند که در هفته و ماه ها آینده مقامات ایرانی تصمیم برخروج از برجام بگیرند. بیش از چهار ماه است که آمریکا از برجام خارج شده و تحریم هایی جدیدی را علیه ایران وضع کرده است. با این حال سازمان بین المللی انرژی در این مدت اعلام کرده است که تمام فعالیت های هسته ای ایران کاملا قانونی هستند.

سیزدهم آبان، چهارم نوامبر، موج جدید تحریم ها که مستقیما صادرات نفت و گاز ایران را نشانه می رود آغاز خواهد شد. به همین دلیل اتحادیه اروپا آخرین تلاشهایش را می کند تا تحریم های جدید شرایط اقتصادی ایران را از این بدترنکنند.

رادیوفردا: این نهاد خاص، یک نهاد واسطه مالی است که به بورس معاوضه مشهور است و با انتقال و مبادله اعتبارات، انجام مبادلات را میسر می‌کند
دو رسانه‌ آلمانی روز جمعه، ۲۳ شهریورماه، در گزارش‌هایی اعلام کردند که آلمان و فرانسه و بریتانیا در تلاش هستند تا با بنیان‌ گذاشتن یک نهاد مالی خاص، ادامه دادوستد با ایران را پس از اعمال تحریم‌های اقتصادی واشینگتن علیه تهران، میسر کنند.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری فرانسه روز شنبه به نقل از روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل چاپ آلمان منتشر کرد، این نهاد مالی واسطه‌ای به عنوان یک بورس معاوضه عمل می‌کند و می‌تواند از طریق معاوضه و انتقال اعتبارات مالی، امکان دادوستد بین طرف‌های اقتصادی ایرانی و اروپایی را فراهم آورد.

برای مثال، ایران می‌تواند محموله نفت خود را به شرکتی در اسپانیا بفرستد، اما پول ناشی از فروش این محموله به عنوان اعتبار نزد این نهاد مالی واسطه‌ای باقی می‌ماند تا اگر برای نمونه یک خریدار ایرانی از یک شرکت ماشین‌سازی آلمانی ماشین‌آلات می‌خرد، این دادوستد با اعتبار ناشی از فروش نفت ایران به شرکت اسپانیایی تسویه شود.

با عملیاتی شدن این نهاد مالی واسطه‌ای یا بورس معاوضه، بدون انجام عملیات بانکی معمول یا نقل و انتقال وجه نفت که مشمول محدودیت‌ها و اعمال تحریم‌های آمریکا قرار خواهد گرفت، دادوستدها و مبادلات از طریق جابه‌جایی اعتبار در این نهاد مالی واسطه انجام می‌گیرد.

سخنگوی وزارت اقتصاد و امور مالی آلمان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت: این طرح یکی از چندین گزینه مدنظر کمیسیون اروپا برای ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل به تهران است که بحث بر سر ایجاد آنها در جریان است.

مایا کوتسیانچیچ، سخنگوی فدریکا موگرینی، مسئول امور سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «اتحادیه اروپا، قصد دارد اطمینان حاصل کند که اثرات تحریم‌ها برای شرکت‌هایی که می‌خواهند کسب و کار مشروع خود را با ایران ادامه دهند، به حداقل برساند و آنها بتوانند به منابع مالی لازم دسترسی داشته باشند.»

ایالات متحده روز ۱۸ اردیبهشت سال جاری اعلام کرد که از برجام خارج می‌شود، ولی سه کشور اروپایی شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان اعلام کردند که این توافق را حفظ خواهند کرد.

ایران و سه کشور اروپایی که در مذاکرات گروه پنج به علاوه یک برای حل‌وفصل برنامه هسته‌ای تهران حضور داشتند، در حال رایزنی برای یافتن راه‌حلی به منظور مقابله با تحریم‌های آمریکا علیه ایران هستند.

ایران از اروپا خواسته تا با ارائه راهکارهای عملی، به تعهدات خود در قالب برجام عمل کند تا راهی برای ماندن ایران در این توافق باقی بماند.

چند روز پیش از این کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران گفته بود که اروپا «به روشنی» به تعهدات خود نسبت به برجام عمل نکرده است و اگر اروپا نتواند «نیازهای ایران» را تامین کند، دیگر «بود و نبود» برجام تفاوتی نخواهد داشت.

پس از خروج آمریکا از برجام، واشینگتن به شرکت‌های اروپایی هشدار داد که فعالیت‌های‌شان در ایران را متوقف کنند. تاکنون شماری از شرکت‌های خارجی اعلام کرده‌اند که به فعالیت‌های خود در ایران پایان می‌دهند.

فاز دوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران در نیمه آبان‌ماه به حوزه نفت، گاز و پتروشیمی ایران تسری می‌یابد و شبکه بانکی و روابط پولی ایران نیز مشمول تحریم‌های واشینگتن می‌شود.

با این که شماری از واردکنندگان عمده نفت ایران از جمله کره‌ جنوبی و ژاپن، واردات نفت خود از ایران را کاهش داده‌اند، اما چین و هند کمابیش به خرید نفت از ایران ادامه می‌دهند.

در همین زمینه مایک پومپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز جمعه گفت، آمریکا همچنان در حال بررسی امکان لغو تحریم‌ها یا معافیت برخی کشورها و شرکت‌هایی است که پس از سیزدهم آبان‌ماه به تجارت خود با ایران ادامه دهند.

او با تاکید دوباره بر مجازات‌هایی که برای خریداران نفت ایران پس از موعد اجرای فاز دوم تحریم‌ها در نظر گرفته شده است در عین حال به وابستگی شدید هند به نفت ایران اشاره کرد و گفت: بررسی اعطای برخی از معافیت‌ها برای شرکت‌های هندی، رد نشده است.

صادرات نفت ایران در ماه‌های اخیر و پس از خروج آمریکا از برجام به طور مداوم کاهش یافته است.

منابع: روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل، خبرگزاری فرانسه، رادیوفردا/ آ. ح./ ف. دو.