اخبار

رادیوفردا: پلاکاردهایی با تصاویر مسعود و مریم رجوی در کمپ پیشین مجاهدین در عراق، تاریخ این تصویر مشخص نیست

شاهین قبادی، سخنگوی سازمان مجاهدین خلق، می‌گوید از گفته‌های روز شنبه ترکی فیصل، شاهزاده سعودی، در تجمع پاریس، در مورد مسعود رجوی، سوءتعبیر و نتیجه‌گری نادرست شده است.
رئیس پیشین سازمان اطلاعات عربستان، که در تجمع گروه «شورای ملی مقاومت» یکی از سخنرانان بود، در گفته‌هایش به زبان عربی، از مسعود رجوی با عنوان «مرحوم» یاد کرده‌است.
این سخنان در رسانه‌های داخل ایران نیز بازتاب پیدا کرد.
در ساعات اولیه پس از گردهمایی پاریس، تلاش رادیو فردا برای تماس با «شورای ملی مقاومت» بی‌نتیجه بود. اما در نهایت شاهین قبادی، سخنگوی سازمان مجاهدین خلق، که هسته اصلی «شورای ملی مقاومت» را تشکیل می‌دهد، بامداد یک‌شنبه ۲۰ تیر در ایمیلی به رادیو فردا، با اشاره به درج متن سخنان ترکی فیصل در روزنامه «الشرق‌الاوسط» و دو منبع عربی دیگر، گفت چنین تعبیری از سخنان او در هیچ یک از این منابع وجود ندارد.
در وب‌سایت سازمان مجاهدین، عبارت «همسر مرحوم» در سخنان ترکی الفیصل وجود ندارد و از قول شاهزاده سعودی آمده است که «خانم رجوی، مبارزه‌های شما و مسعود رجوی همچون حماسه‌های شاهنامه، اسطوره خواهد شد».
شبیه همین جملات نیز بدون عبارت «مرحوم» در وب‌سایت انگلیسی‌زبان «الشرق‌الاوسط» منتشر شده‌است.

بخشی از گفته‌های منتشرشده از سوی ترکی فیصل به زبان عربی (0:15)

مسعود رجوی، رهبر سازمان مجاهدین خلق را برعهده داشت، او سال‌هاست که در انظار عمومی ظاهر نشده و این موضوع به شایعاتی در مورد مرگ او دامن زده است.
نشست روز شنبه گروه «شورای ملی مقاومت» با حضور برخی سیاست‌مداران پیشین جهان، از جمله مقام‌های پیشین فرانسه، اسپانیا و آمریکا و نیز چند مقام پیشین عربی برگزار شد.
خبرگزاری ایرنا در واکنش به حضور ترکی فیصل در این نشست به نقل از «یک منبع آگاه در وزارت خارجه» ایران گفته است این کار «وقاحت و بلاهت سیاسی» را نشان می‌دهد. این «منبع آگاه» عربستان سعودی را متهم کرده است که از «تروریسم» به عنوان «ابزاری برای پیشبرد اهدافش» استفاده می‌کند.
ایران، سازمان مجاهدین خلق را یک گروه تروریستی می‌داند، آمریکا و اتحادیه اروپا نیز پیشتر این گروه را تروریستی می‌دانستند، اما اتحادیه اروپا و سپس وزارت خارجه آمریکا این گروه را از فهرست سازمان‌های تروریستی خارج کردند. خروج این گروه از فهرست سازمان‌های تروریستی در کشورهای غربی، با واکنش تهران روبه‌رو بوده‌است.

حسین باستانی بی‌بی‌سی: روز شنبه ۲۵ اردیبهشت، پرونده انفجار ساختمان نخست وزیری ایران در ۸ شهریور ۱۳۶۰، به دلیلی عجیب مورد توجه افکار عمومی قرار گرفت: مهدی منتظرالمهدی سخنگوی نیروی انتظامی خبر از دستگیری یکی از عوامل بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی در کشور آلبانی داد؛ اما خبرگزاری صدا و سیما، به اشتباه از قول او گزارش کرد که “عامل انفجار دفتر نخست وزیری” دستگیر شده است.

با وجود آنکه این نقل قول درست نبود، بلافاصله به انتشار اخبار، گزارش‌ها و شایعات متعددی در رسانه های رسمی ایران در مورد مسعود کشمیری عامل انفجار ۸ شهریور انجامید که در جریان آن محمد علی رجایی رئیس جمهور و محمد جواد باهنر نخست وزیر کشته شدند.

واکنش رسانه ها به نقل قول نادرست خبرگزاری صدا و سیما در مورد دستگیری مسعود کشمیری، البته شتابزده بود. اما این واکنش، بین سطوری نیز داشت که اغلب مخاطبان رسانه ها از آن بی خبر بودند: اینکه عده ای از اهالی رسانه، از قبل از نشست خبری سخنگوی ناجا شایعه ای را با موضوع دستگیری مسعود کشمیری در یک کشور خارجی شنیده بودند

واکنش رسانه ها به نقل قول خبرگزاری صدا و سیما، البته شتابزده بود. اما این واکنش، بین سطوری نیز داشت که اغلب مخاطبان رسانه ها از آن بی خبر بودند: اینکه عده‌ای از اهالی رسانه، از قبل از نشست خبری سخنگوی ناجا شایعه ای را با موضوع دستگیری مسعود کشمیری در یک کشور خارجی شنیده بودند.

خبرگزاری ایلنا، قاعدتا با اشاره به همین شایعه بود که روز یکشنبه نوشت اظهارات سخنگوی ناجا “خبر دستگیری مسعود کشمیری عامل اصلی انفجار در دفتر نخست‌وزیری” را “قوت می‌بخشد”. یک ماه قبل از آن نیز، یک کانال تلگرامی “خبر” مورد اشاره ایلنا را منتشر کرده و بلافاصله مسدود شده بود.

درحقیقت خبر خبرگزاری صدا و سیما، احتمالا برای برخی از صاحبان رسانه ها، تأییدکننده شایعه ای محسوب می‌شد که به‌تازگی پراکنده شده بود. چه بسا خبرنگار صداوسیما که از خبر دستگیری “عامل انفجار دفتر نخست وزیری” را تنظیم کرده بود یا سردبیری که چنین خبری را تأیید کرده بود نیز، تحت تأثیر سابقه ذهنی ناشی از شایعه دستگیری مسعود کشمیری قرار داشتند.

سخنگوی نیروی انتظامی، یک روز بعد از نشست رسانه ای خود، توضیح داد که اساساً فردی که او خبر از دستگیریش در آلبانی داده یک زن بوده که در انفجار ساختمان حزب جمهوری اسلامی در هفت تیر ۱۳۶۰ دست داشته و این زن، به استناد “اعلان قرمز” صادر شده از سوی اینترپل دستگیر شده است.

این خبررسانی جدید هم، برای مخاطبان خاص و عام رسانه ها ابهامات جدیدی را ایجاد کرد. برای مخاطبان خاص، از آن جهت که فهرست افراد ایرانی تحت تعقیب اینترپل بر روی سایت آن قرار داشت و در میان آنها، نام هیچ یک از زنان عضو یا مشکوک به عضویت در مجاهدین خلق وجود نداشت. برای مخاطبان عام، از این جهت که تا به حال نشنیده بودند که یک زن هم در انفجار هفت تیر دخالت داشته است: هر چه شنیده بودند، در مورد یک مرد به نام “محمدرضا کلاهی” بود که رسانه های ایران در طول ۳۵ سال قبل او را به عنوان عامل بمب گذاری هفت تیر معرفی کرده بودند که در جریان آن، محمد بهشتی رئیس دیوان عالی کشور و ده‌ها نفر از دیگر مقام های حکومتی ایران کشته شدند.

نهایتا ۲۷ اردیبهشت، حسین اشتری فرمانده نیروی انتظامی اعلام کرد ایران “به دنبال استرداد” زن درگیر در انفجار دفتر حزب جمهوری بوده که تازه در مورد آن هم کشور آلبانی حاضر به همکاری نشده است.

با وجود توضیحات تکمیلی مسئولان ناجا، در همان نیم روز بعد از انتشار خبر جنجال آفرین خبرگزاری صدا و سیما، مطالب متعددی در مورد مسعود کشمیری منتشر شد که به سرعت به فضای افکار عمومی و شبکه های اجتماعی هم راه یافت. این شایعه که دستگیر شدگان در خارج از ایران بیش از یک نفر بوده اند، شایعه “اعدام” سریع مسعود کشمیری بعد از انتقال به ایران و ابراز هیجان زودهنگام بعضی از نزدیکان محمود احمدی نژاد در مورد نتایج احتمالی اعتراف گیری از او علیه اصلاح طلبان، از جمله آنها بودند.

مساله این نیست که چند نفر را بگیرند و محکوم کنند بلکه قضیه این است که افراد مؤمن به انقلاب و جمهوری اسلامی را کنار بزنند و افرادی که مخالفند کم کم روی کار بیایند… من از همان اول می‌دانستم که یک دستی در کار است که می‌خواهد این افراد [امثال خسرو تهرانی و بهزاد نبوی] را بدنام کند و کنار بزند. النهایه فکر کردم آقایان به قضیه می‌رسند و خاتمه می‌دهند ولیکن الان احساس می‌کنم که باز قضایا به جاهای دیگر کشیده می‌شود… اسلام برای افرادی که این‌طور اشخاص را دستگیر می کنند و آبروی آنها را می برند تکلیف اینها را معین کرده است… این پرونده باید ختم بشود و کنار برود و بسته شود و این افراد شناسایی شوند
دستور آیت الله خمینی برای بسته شدن پرونده انفجار نخست وزیری

حتی عبدالرضا داوری، یکی از مدافعان سرسخت آقای احمدی نژاد، با تاکید بر اینکه فرد بازداشت شده مسعود کشمیری است، وعده داد “با انتقال او به ایران، جعبه سیاه پروژه نفوذ در جمهوری اسلامی گشوده خواهد شد”؛ و سایت دولت بهار، حامی رئیس جمهور سابق، اندکی محتاطانه تر نوشت: “در صورت صحت خبر دستگیری کشمیری، دوستان سابق وی اکنون باید به شدت نگران گشوده شدن جعبه سیاه باشند. جعبه سیاهی که با گشوده شدن آن، نقاب از برخی چهره های نفاق کنار خواهد رفت.”

همه این واکنش ها در شرایطی صورت می گرفت که با توجه به توضیحات نیروی انتظامی در مورد ماجرای دستگیری آلبانی، این سوال مهم بدون پاسخ می ماند که منشا شایعات یک ماه گذشته در مورد هویت فرد دستگیر شده چه بوده است؟ مهمتر آنکه آیا بخشی از این شایعات ریشه در واقعیت داشتند یا اینکه باید به کلی از جنس “ضداطلاعات” تلقی می شدند؟

شاید بخشی از پاسخ این پرسش ها، ریشه در اهمیت پرونده انفجار نخست وزیری در هشتم شهریور ۱۳۶۰ داشته باشد. انفجاری که در ۳۵ سال سپری شده از آن، یکی از سخت جان ترین بهانه های درگیری دو جناح چپ و راست حکومت ایران بوده است.

در این میان، مشخصا سرنوشت متهم اصلی این پرونده، مسعود کشمیری، در سال های اخیر بیشتر مورد توجه رسانه های ایران قرار گرفته است. از دی‌ماه ۱۳۹۲ که خبرگزاری دولتی ایرنا به نقل از یک “مقام آگاه” از دیده شدن وی به همراه محمدرضا کلاهی در آلمان خبر داده، تا همین سه روز پیش (۲۶ اردیبهشت) که روزنامه خراسان گمانه زنی جدیدی را در مورد احتمال اقامت مسعود کشمیری در فرانسه منتشر کرده است.
پرونده رازآلود انفجار نخست وزیری

سازمان مجاهدین خلق، که عامل انفجار ساختمان نخست وزیری شمرده می شود، رسما مسئولیت این انفجار را به عهده نگرفته و همین موضوع، یکی از دلایل گسترش گمانه زنی در مورد عاملان این انفجار بوده است.

برخی از ناظران دلیل عدم پذیرش مسئولیت این اقدام را، هزینه بالای به عهده گرفتن ترور رئیس جمهور و نخست وزیر یک کشور در عرف بین المللی می دانند که پذیرفتن رسمی مسئولیت انفجار نخست وزیری را برای سازمان مجاهدین، که بسیاری از اعضا و رهبرانش ناچار به استقرار در غرب شده بودند، مشکل می کرد.

احمد خمینی فرزند بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، در سخنانی در ۷ مهر ۱۳۷۱، خاطره ای را نقل می کند که نشان دهنده شدت اعتماد مسئولان ارشد دولت به مسعود کشمیری است. وی می گوید که بعد از انفجار حزب جمهوری و در زمانی که مراقبت های امنیتی در نهادهای حکومتی و به ویژه در اقامتگاه آیت الله خمینی به شدت افزایش یافته بوده، کشمیری می‌خواسته به همراه محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر برای شرکت در جلسه‌ای به حضور آیت الله خمینی برسد اما محافظان جماران، به او اجازه نمی‌دهند کیفی که همراه داشته را به داخل بیاورد. به گفته احمد خمینی، در واکنش به ممانعت محافظان، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر می‌گویند که اگر کشمیری نتواند با کیف همراهش وارد شود، آنها هم نمی‌شوند

البته، شکی وجود ندارد که مسعود کشمیری به عنوان عامل بمب گذاری، عضو سازمان مجاهدین بوده است. حتی سعید شاهسوندی، از اعضای سابق مجاهدین، در ۲۶ مهر ۱۳۸۶ گفته که او و همسرش مدت کوتاهی در ترکیه با کشمیری و همسرش در یک خانه سازمانی مجاهدین زندگی کرده اند.

آقای شاهسوندی، همچنین، به نوشته ای در شماره مورخ ۲۷ اردیبهشت نشریه “مجاهد” به قلم “یکی از قهرمانان عملیات ویژه” در ستایش مسعود رجوی اشاره می کند که نویسنده اش را مسعود کشمیری می داند. نویسنده مرموز مطلب مهر ماه ۱۳۸۶، در بخشی از آن، از احوالات خود پیش از انجام طرحی بسیار مهم سخن می گوید که ظاهرا عملیات انفجار نخست وزیری بوده است. عملیاتی که به روایت نویسنده اش قرار بوده اول مرداد ۱۳۶۰ انجام شود ولی به خاطر در پیش بودن خروج مسعود رجوی از ایران (این خروج یک ماه قبل از انفجار نخست وزیری انجام شد) به تاخیر افتاده است.

اما جدا از چنین بحث هایی، مهمترین عامل اختلاف در حکومت ایران بر سر واقعه انفجار نخست وزیری، اعلام نام مسعود کشمیری بعد از این انفجار به عنوان یکی از کشته شدگان بوده است.

به دنبال انفجار نخست وزیری، افرادی و از جمله رئیس دفتر اطلاعات نخست وزیری، خسرو قنبری تهرانی، گفته بودند که مسعود کشمیری جزو کشته شدگان انفجار بوده و سپس صدا و سیما از او به عنوان یکی از “شهدای هشت شهریور” نام برده بود؛ در حالی که بعدها معلوم شد که وی قبل از واقعه، از محل انفجار خارج شده است.

درحقیقت، ۱۰ روز بعد از انفجار بود که محمدمهدی ربانی‌املشی، دادستان کل کشور، برای اولین بار در تلویزیون اعلام کرد که عامل انفجار نخست‌وزیری مسعود کشمیری بوده است.

با روشن شدن نقش کشمیری در بمب گذاری، خسرو تهرانی که دبیری شورای امنیت کشور را هم بر عهده داشت در معرض اتهام قرار گرفت؛ چون اولا کشمیری فرد مورد اعتماد و معاون او در دبیرخانه شورای امنیت محسوب می شد و ثانیا عامل بمب گذاری را جزو کشته شدگان واقعه معرفی کرده بود.

خسرو تهرانی بعدها بر سر این موضوع دستگیر و به مدت سه ماه مورد بازجویی قرار گرفت، اما نهایتا بی گناه تشخیص داده و آزاد شد. خودش در ۷ آذر ۱۳۸۹ در گفتگویی که در سایت بولتن نیوز منتشر شده، در مورد دلیل اعتماد اولیه خود به مسعود کشمیری می گوید: “اصلا فکر نفوذی بودن او را هم نمی‌کردیم. حتی وقتی بمب در نخست‌وزیری منفجر شد ما فکر نمی‌کردیم کار کشمیری باشد که بعدها با کار اطلاعاتی متوجه شدیم که کار او بوده است.”

اسدالله لاجوردی دادستان وقت انقلاب تهران، که به شدت مخالف سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود، در زمان حیات خود از سرسخت ترین متهم کنندگان این سازمان بر سر ماجرای انفجار نخست‌وزیری محسوب می شد. او حتی در وصیت نامه ای که بعد از مرگش در شهریور ۱۳۷۷ منتشر شد، اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را کسانی دانست که ‘هم رجایی و باهنر را می‌کشند هم به سوگشان می نشینند’ و هشدار داد که خطر آنها ‘به مراتب زیادتر’ از خطر سازمان مجاهدین خلق است

احمد خمینی فرزند بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، در سخنانی در ۷ مهر ۱۳۷۱، خاطره ای را نقل می کند که نشان دهنده شدت اعتماد مسئولان دولت به مسعود کشمیری است. وی می گوید که بعد از انفجار حزب جمهوری و در زمانی که مراقبت های امنیتی در نهادهای حکومتی و به ویژه در اقامتگاه آیت الله خمینی به شدت افزایش یافته بوده، کشمیری می خواسته به همراه محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر برای شرکت در جلسه ای به حضور آیت الله خمینی برسد اما محافظان جماران، به او اجازه نمی دهند کیفی که همراه داشته را به داخل بیاورد.

به گفته احمد خمینی، در واکنش به ممانعت محافظان، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر می گویند که اگر کشمیری نتواند با کیف همراهش وارد شود، آنها هم نخواهند شد؛ هرچند نهایتا مسعود کشمیری قبل از تفتیش کیفش به حالت قهر برمی گردد و آنها هم به ناچار بدون او در جلسه حاضر می شوند.

به هر ترتیب، از حدود سه دهه پیش، اعضایی از جناح محافظه کار جمهوری اسلامی، آقای تهرانی و دوستان او در سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و به ویژه بهزاد نبوی را به خاطر اعتماد اولیه شان به کشمیری به دست داشتن در این انفجار متهم می کنند.

مثلا خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران، در گزارش مفصلی که سه سال پیش (۲۸ مرداد ۱۳۹۲) منتشر کرده، خسرو تهرانی را همچنان به خاطر “نفوذ دادن کشمیری به صورت پلکانی و رسیدن به قائم مقامی خودش” و اینکه “شهادت داده که کشمیری در جلسه حضور داشته” متهم دانسته است.

اسدالله لاجوردی دادستان وقت انقلاب تهران، که به شدت مخالف سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود، در زمان حیات خود از سرسخت ترین مدافعان این اتهامات محسوب می شد. او حتی در وصیت نامه ای که بعد از مرگش در شهریور ۱۳۷۷ منتشر شد، اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را کسانی دانست که “هم رجایی و باهنر را می‌کشند هم به سوگشان می نشینند” و هشدار داد که خطر آنها “به مراتب زیادتر” از خطر سازمان مجاهدین خلق است.

سعید حجاریان که در زمان واقعه، همکار خسرو تهرانی در اطلاعات نخست وزیری بوده (در آن زمان هنوز وزارت اطلاعات تاسیس نشده بود) در توضیح علت اعلام شدن نام مسعود کشمیری به عنوان یکی از کشته شدگان انفجار نخست وزیری می گوید در ابتدا تصور بر این بوده که کشمیری کشته شده اما بعد شک کرده اند و نهایتا با شنود تلفن خانواده اش فهمیده اند که زنده است. وی در مصاحبه با نشریه اندیشه پویا در ۶ تیر ۱۳۹۱ می افزاید که با وجود این، مقام های امنیتی تصمیم گرفتند “وانمود کنند که او مرده تا وقت داشته باشند او را بازداشت کنند و دیرتر از کشور خارج شود.”

اکبر هاشمی‌رفسنجانی در خاطرات سال ۱۳۶۰ خود، با اشاره به اعلام شدن نام کشمیری به عنوان یکی از کشته‌شدگان انفجار نخست وزیری نوشته است: این کار برای این بود که منافقین فکر کنند نظام نمی‌داند که مسعود کشمیری عامل انفجار بوده و از غفلت آنها برای دستگیرکردن او استفاده شود

اکبر هاشمی‌رفسنجانی هم در خاطرات سال ۱۳۶۰ خود، همین دلیل را برای اعلام نام کشمیری ذکر کرده است: “این کار برای این بود که منافقین فکر کنند نظام نمی‌داند که مسعود کشمیری عامل انفجار بوده و از غفلت آنها برای دستگیرکردن او استفاده شود”.

مرکز اسناد انقلاب اسلامی، اول شهریور ۱۳۸۹ روایتی از بهزاد نبوی از ماجرا را نقل کرده که حکایت دارد در ابتدا، مسئولان می خواسته اند حتی کشته شدن محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر را هم مخفی نگه دارند چون قرار بوده روز ۹ شهریور عملیات شکستن حصر آبادان شروع شود (این عملیات با تاخیر، نهایتا در ۵ مهر انجام شد) و مسئولان نمی‌خواسته اند که رزمندگان روحیه خود را از دست بدهند.

آقای نبوی که سخنگوی دولت محمدعلی رجایی بوده می گوید: “من در جلسه هیأت دولت مصاحبه کردم. دفعه اول اعضای دولت و آقای هاشمی گفتند مصاحبه مناسب نبود. چهره‌ات متأثر و مشخص کننده وقوع اتفاقی بود و خواستند دوباره مصاحبه کنم و دوباره مصاحبه کردم و مجبور شدم بگویم رجایی و باهنر جراحاتی برداشته و در بیمارستان بستری هستند.”

وی می افزاید: “با استفاده از این سخنان بعدها علیه من پرونده سازی شد، ضمن اینکه آن مصاحبه هم خاصیتی نداشت و رزمندگان دریافتند که رجایی و باهنر شهید شده‌اند و عملیات شکست حصر آبادان به تأخیر افتاد.”

اکبر هاشمی رفسنجانی در خطبه های نمازجمعه ۱۳ شهریور ۱۳۶۰، اشاراتی دارد که نشان می دهد تلاش برای “پرونده سازی” مورد اشاره بهزاد نبوی، از روزهای اول پس از انفجار نخست وزیری در جریان بوده است: “اخیرا می شنویم که درصددند شخصیت بهزاد نبوی یکی از اشخاص معتبر این مملکت را در همین رابطه زیر سوال قرار دهند که تحقیقا به این نتیجه رسیده ایم که سرمنشا این جریان به لیبرالیسم و منافقین می رسد.”

وی حتی می گوید: “این ترور دوم است، یعنی خواسته اند در کنار آن ترور این ترور هم باشد. اگر رجایی را بیرون کردند، بهزاد را هم می‌خواهند این‌طور بیرون کنند و بعد بدنامی درست کنند.”
بسته شدن پرونده به دستور آیت الله خمینی

صورت‌جلسه حاوی دستور آیت الله خمینی برای بسته شدن پرونده

پرونده انفجار نخست وزیری، یک بار از شهریور ۱۳۶۰ تا شهریور ۱۳۶۱ و زیر نظر محمدمهدی ربانی املشی دادستان کل کشور و بار دیگر از شهریور ۱۳۶۱ تا دی ۱۳۶۳ زیر نظر اسدالله لاجوردی دادستان انقلاب تهران مورد رسیدگی قرار گرفت ولی اتهامات جناح راست حکومت ایران علیه منتسبان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به اثبات نرسید. در جریان این پی گیری ها، مجموعا ۲۱ متهم مورد بازجویی قرار گرفتند.

بعد از رسیدن محمد موسوی خوئینی ها از اعضای جناح چپ حکومت به سمت دادستانی کل کشور در بهمن ۱۳۶۳، وی تصمیم گرفت تکلیف این پرونده ناتمام سه سال و نیمه را مشخص کند. سعید حجاریان در مصاحبه با اندیشه پویا (۶ تیر ۱۳۹۱) می گوید: “آقای خوئینی ها گفت که پرونده را می دهم دست خودشان که تا تَهَش بروند و معلوم شود که هیچی نیست و قضیه یک بار برای همیشه بسته شود”.

در مرحله سوم از پیگیری پرونده که تا خرداد ۱۳۶۵ طول کشید، مسئولیت پیگیری با ابراهیم رئیسی معاون سیاسی دادسرای انقلاب تهران بود که عضو جناح راست محسوب می شد، و بازجویی ها در شعبه ۷ دادسرای انقلاب مرکز صورت می گرفت که تحت کنترل تیم اسدالله لاجوردی قرار داشت.

دستگیری خسرو تهرانی هم در همین مرحله انجام شد که او بعدا گفت منجر به سه ماه زندان انفرادی در شرایط سخت شده اما همراه با شکنجه فیزیکی نبوده است.

باز در همین مرحله از پیگیری‌هاست که در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۶۵، جسد یکی از دستگیر شدگان، تقی محمدی، در زندان پیدا می شود. تقی محمدی، همان کسی است که یک ماه پس از نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، رسانه های آمریکایی تصویر او در کنار گروگان های سفارت آمریکا در تهران را منتشر کرده و به اشتباه گزارش دادند که محمود احمدی نژاد است.

اعضای جناح محافظه کار حکومت ایران، در سه دهه گذشته مرگ تقی محمدی را، که روایت رسمی قوه قضاییه از آن خودکشی بود، مشکوک به انجام از سوی جناح رقیب دانسته اند. خبرگزاری فارس در ۱۳ شهریور ۱۳۹۳ با تکرار این اتهام نوشته است: “شهید لاجوردی… با دستگیری برخی عناصر مشکوک به سرعت به هسته اصلی یعنی طراحان فاجعه ۸ شهریور نزدیک می شد. از جمله دستگیر شدگان فردی به نام تقی محمدی بود… اما در همان روزهای اولیه پس از دستگیری یک شب به صورت مشکوک در سلول خود به قتل رسید.”

از سوی دیگر، سعید حجاریان در مصاحبه با اندیشه پویا با تاکید بر اینکه تقی محمدی “دست ما نبود و دست نیروهای لاجوردی و شعبه هفتی ها بود” گفته است: “آن قدر پررو شده اند که بگویند او را ما کشته ایم. طرف در زندان دست خودشان بوده، لطفا بیایند و بگویند که چطور ما توانسته ایم او را بکشیم.”

بعد از رسیدن محمد موسوی خوئینی ها به سمت دادستانی کل کشور در بهمن ۱۳۶۳، وی تصمیم گرفت تکلیف این پرونده ناتمام هشت شهریور را مشخص کند. سعید حجاریان می گوید: آقای خوئینی‌ها گفت که پرونده را می‌دهم دست خودشان که تا تهش بروند و معلوم شود که هیچی نیست و قضیه یک بار برای همیشه بسته شود

سعید حجاریان می گوید که اعضای جناح مقابل در مرحله سوم پی گیری پرونده (که یش از یک سال و سه ماه طول می کشد) بعد از دستگیری خسرو تهرانی به دنبال دستگیری خود وی و بهزاد نبوی هم بوده اند که محمد موسوی خوئینی ها مخالفت می کند و آیت الله خمینی را در جریان می گذارد.

موسوی خوئینی ها، در ۲۲ مهر ۱۳۹۰ در توضیحی در وبسایت شخصی خود موسوم به “آهنگ راه”، توضیح داده که چگونه در جریان آخرین نوبت پیگیری پرونده هشت شهریور ، آیت الله خمینی او، عبدالکریم موسوی اردبیلی رئیس دیوان عالی کشور و ابراهیم رییسی را احضار کرده و شخصا دستور مختومه شدن پرونده بعد از ۵ سال را داده است.

محمد موسوی خوئینی ها، پس از همین جلسه، اظهارات آیت الله خمینی را صورت‌جلسه کرده و برای مرتضی اشراقی دادستان انقلاب تهران فرستاده تا به عنوان سند در پرونده گذاشته شود.

مطابق این صورت‌جلسه، آیت الله خمینی به محمد موسوی خوئینی ها، عبدالکریم موسوی اردبیلی و ابراهیم رئیسی گفته است: “مساله این نیست که چند نفر را بگیرند و محکوم کنند بلکه قضیه این است که افراد مؤمن به انقلاب و جمهوری اسلامی را کنار بزنند و افرادی که مخالفند کم کم روی کار بیایند.”

رهبر وقت جمهوری اسلامی در ادامه، با ذکر نام خسرو تهرانی و بهزاد نبوی تاکید کرده: “من از همان اول می‌دانستم که یک دستی در کار است که می‌خواهد این افراد را بدنام کند و کنار بزند. النهایه فکر کردم آقایان به قضیه می‌رسند و خاتمه می‌دهند ولیکن الان احساس می‌کنم که باز قضایا به جاهای دیگر کشیده می‌شود.”

مطابق این صورت‌جلسه، آیت الله خمینی با انتقاد از کسانی که به زعم او در پی بهره برداری سیاسی از پرونده انفجار نخست وزیری بوده اند گفته “اسامی اینها را بدهید من خودم باید تحقیق کنم و اسلام برای افرادی که این‌طور اشخاص را دستگیر می‌کنند و آبروی آنها را می برند تکلیف اینها را معین کرده است” و دستور داده: “این پرونده باید ختم بشود و کنار برود و بسته شود و این افراد شناسایی شوند.”

بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در نهایت، هشداری را نیز در مورد آینده مطرح کرده است که حکایت دارد: “اگر امروز اشخاصی بخواهند به بهانه هایی افرادی را این طور گرفتار کنند و آبروی آنها را ببرند فردا یک عده دیگر را و روز دیگر هم یک عده دیگر را و با این ترتیب در جمهوری اسلامی کسی امنیت پیدا نمی کند و از همین جا باید جلوی این کارها گرفته شود.”

دستور آیت الله خمینی، اگرچه باعث توقف پی‌گیری قضایی پرونده انفجار نخست وزیری می شود، اما جلوی پی‌گیری سیاسی آن در دوران رهبر بعدی جمهوری اسلامی آیت الله خامنه ای را نمی گیرد؛ تا جایی که با گذشت ۳۵ سال از انفجار نخست وزیری، هنوز گروهی از محافظه کاران بر لزوم ‘بازگشایی’ پرونده انفجار هشت شهریور اصرار دارند

بلافاصله بعد از همین جلسه است که باقی مانده زندانیان دستگیر شده بر ماجرای انفجار نخست وزیری، در ۷ خرداد ۱۳۶۵ آزاد می شوند و تا وقتی که آیت الله خمینی زنده است، اتهامات دیگری بر سر ماجرای انفجار نخست وزیری مطرح نمی شود.

با این حال دستور آیت الله خمینی، اگرچه باعث توقف پی گیری قضایی پرونده انفجار نخست وزیری می شود، اما جلوی پی گیری سیاسی آن در دوران رهبر بعدی جمهوری اسلامی آیت الله خامنه ای را نمی گیرد. پی‌گیری طولانی مدتی که البته عاملان آن، بسته شدن پرونده از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران را رد نمی کنند، اما ظاهرا اعتقاد دارند که او در هنگام اخذ این تصمیم، نسبت به ابعاد پرونده ناآگاه بوده است.

به نظر می رسد در ادامه چنین برداشتی بوده که با گذشت ۳۵ سال از انفجار نخست وزیری، هنوز گروهی از محافظه کاران بر لزوم “بازگشایی” پرونده انفجار هشت شهریور اصرار دارند.

تا جایی که انتشار شایعه دستگیری مسعود کشمیری در اردیبهشت ماه ۱۳۹۵، به سرعت منجر به واکنش صریح محافظه کارانی می شود که وعده می دهند “با انتقال او به ایران، جعبه سیاه پروژه نفوذ در جمهوری اسلامی گشوده شود”.

بی‌بی‌سی: گروه “جیش مختار” که مدعی مسئولیت این حمله شده، سازمان مجاهدین خلق را به ارتباط با القاعده متهم کرده است

چند خمپاره به اردوگاه محل اسکان اعضای سازمان مجاهدین خلق در نزدیکی بغداد اصابت کرده است. این سازمان می‌گوید سه تن در این حمله کشته شده‌اند. مقامات عراقی این حمله را تایید کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز می‌گوید “ارتش مختار”، یک گروه شبه‌نظامی شیعی، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته است.

به گزارش خبرگزاری‌ها، مقام‌های عراقی تایید کرده‌اند که روز پنج‌شنبه ۵ دی ماه، ۲۶ دسامبر، چندین خمپاره به اردوگاه لیبرتی (حریه) شلیک شده‌اند.

یک مقام امنیتی در دولت عراق گفته است این خمپاره‌ها، چهار تا بوده‌اند و در اثر آن دو تن زخمی شده‌اند ولی کسی کشته نشده است.

کمی بعدتر پلیس عراق تایید کرد که چهار مجروح ایرانی از این اردوگاه به بیمارستانی در غرب بغداد منتقل شده‌اند.

شورای ملی مقاومت، شاخه سیاسی سازمان مجاهدین خلق، در اطلاعیه‌ای از اصابت “ده‌ها” خمپاره به اردوگاه لیبرتی خبر داده و گفته است در این حمله، “سه نفر” از اعضای آن سازمان کشته شده‌اند و “دست‌کم ۵۰ زخمی” بر جا گذاشته است.

اردوگاه لیبرتی، اقامتگاه شماری از اعضای سازمان مجاهدین خلق در عراق است که پس از تخلیه اردوگاه اشرف، در آن سکونت داده شده‌اند.

دولت عراق که پس از سقوط صدام حسین روابط نزدیکی با ایران داشته است، در این سال‌های گذشته تلاش زیادی کرده بود تا اردوگاه اشرف را تخلیه کند.

اردوگاه‌های اشرف و لیبرتی در سال‌های اخیر بارها هدف حمله قرار گرفته‌اند و شماری از ساکنان آن کشته شده‌اند. سازمان مجاهدین خلق، اغلب ایران را به دست‌داشتن در این حملات متهم کرده است.

از جمله در حمله افراد ناشناس در اول سپتامبر، دهم شهریورماه به اردوگاه اشرف، دست‌کم ۵۰ نفر کشته شدند.

کمتر از سه ماه پیش در ۱۲ سپتامبر، ۲۱ شهریور، منابع خبری از تخلیه اعضای باقی‌مانده سازمان مجاهدین خلق از اردوگاه اشرف خبر دادند.
‘ارتباط با القاعده’

شورای ملی مقاومت می‌گوید این سه نفر در حمله اخیر کشته شده‌اند: محمود برنافر، محمدجواد صالحی تهرانی، عباس نامور

واثق بطاط، فرمانده گروه “ارتش مختار”، به رویترز گفته است که گروه او، با راکت‌های کاتیوشا و خمپاره به اردوگاه لیبرتی حمله کرده‌اند.

رهبر این گروه نسبتا نوظهور گفته است: “ما بارها از دولت عراق خواسته‌ایم آنان [اعضای سازمان مجاهدین خلق] را از کشور اخراج کنند.”

آقای بطاط سازمان مجاهدین خلق را به ارتباط با سیاستمداران سنی و شیعه مرتبط با القاعده متهم کرده است.

این گروه پیش‌تر نیز مسئولیت حملاتی به اردوگاه لیبرتی را بر عهده گرفته بود.

واثق بطاط فرمانده گروه شناخته‌شده‌تر “گردان‌های حزب‌الله” بوده که “ارتش مختار”، شاخه نظامی آن است.

آنان مورد حمایت ایران شناخته می‌شوند اما تهران هیچ‌گاه رسما چنین ارتباطی را تایید نکرده است..
بازمانده از جنگ هشت ساله

براساس توافق بین سازمان ملل و دولت عراق بیش از سه هزار نفر از ساکنان اردوگاه اشرف به اردوگاه لیبرتی منتقل شده‌اند

اردوگاه اشرف در زمان جنگ ایران و عراق در نزدیکی بغداد بر پا شد تا اعضای سازمان مجاهدین خلق که از ایران گریخته بودند، در آن مستقر شوند.

اعضای این سازمان از امکانات تسلیحانی برخوردار بودند و بلافاصله پس از اعلام آتش‌بس در جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ شماری از آنان به داخل خاک ایران اعزام شدند اما نیروهای جمهوری اسلامی ایران توانستند پیشروی آنها را متوقف و آنها را وادار به عقب‌نشینی به داخل خاک عراق کنند.

پس از حمله ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی و سقوط حکومت صدام حسین، نظامیان آمریکایی اعضای سازمان مجاهدین خلق را “نفرات مسلح غیرمتخاصم” تعریف کرده و پس از خلع سلاح آنان، حفظ امنیت ساکنان اردوگاه اشرف را برعهده گرفتند.

با خروج نیروهای آمریکایی از عراق، امنیت این اردوگاه به دولت عراق سپرده شد که خواستار خروج آنان از اردوگاه و حتی از عراق شد.

براساس توافق بین سازمان ملل و دولت عراق در دسامبر سال ۲۰۱۱، بیش از سه هزار تن از ساکنان اردوگاه اشرف به محل دیگری موسوم به اردوگاه لیبرتی منتقل شدند و در حال حاضر، کمیساریای آوارگان سازمان ملل به وضعیت پناهندگی آنان رسیدگی می‌کند.

سازمان مجاهدین خلق ایران به عنوان یک گروه اسلام‌گرای مخالف نظام سلطنتی ایران پایه‌گذاری شد و در سال‌های قبل از انقلاب، به عملیات مسلحانه علیه حکومت وقت دست می‌زد و از حامیان مهم انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ بود.

این سازمان تا چندی پیش در فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا و اتحادیه اروپا قرار داشت.

بی‌بی‌سی: وزارت خارجه ایران با استقبال از تخلیه اردوگاه اشرف، به کشورهای دیگر در مورد حمایت از این سازمان هشدار داده است.

روز جمعه، ۲۲ شهریور (۱۳ سپتامبر)، رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی متن بیانیه وزارت امور خارجه در واکنش به خبر انتقال اعضای باقیمانده سازمان مجاهدین خلق ایران از اردوگاه اشرف را پخش کرد.

در این بیانیه، وزارت خارجه ضمن ابراز خرسندی از بسته شدن اردوگاه اشرف، “از تلاش های صادقانه” دولت عراق برای منتقل کردن این افراد قدردانی کرده است.

وزارت خارجه ایران افزوده است که جمهوری اسلامی در چندین نوبت به نماینده سازمان ملل متحد در عراق نسبت به تداوم حضور اعضای مجاهدین خلق در اردوگاه اشرف و “شرارت‌ها و ماجراجویی‌های آنها هشدار داده بود.” بیانیه وزارت خارجه در توضیح افزوده است: “اقدامات این سازمان تروریستی و برخی حامیان شناخته شده آنان در اتهام‌زنی به دیگران از جمله در جریان درگیری‌های اخیر اردوگاه اشرف نیز نمونه‌ای از توطئه و ماجراجویی آنان است.”

این بیانیه با تاکید بر حمایت از تلاش‌های سازمان ملل و دولت عراق در اخراج هر چه سریع‌تر اعضای مجاهدین خلق از اردوگاه موقت ترانزیت “مسئولیت حقوقی و قانونی کشورهای حامی این سازمان تروریستی را یادآور شده و ضرورت قطع پشتیبانی مادی و سیاسی آنان از این گروه تروریستی را مورد تاکید قرار می‌دهد.”
تصاویر کشته شدگان اردوگاه اشرف

در مورد عوامل کشتن چند ده تن از ساکنان اردوگاه اشرف نظرات متفاوتی ابراز شده است

روز چهارشنبه گزارش شد که ۴۲ تن از اعضای مجاهدین خلق که در پی حادثه کشته شدن دهها تن از ساکنان اردوگاه در روز ۲ سپتامبر همچنان در اردوگاه باقی مانده بودند از این اردوگاه تخلیه شده‌اند. شورای مقاومت ملی، که سازمان مجاهدین خلق را نیز پوشش می‌دهد، ضمن تایید این خبر، گفت که مریم رجوی، رئیس شورا، از ساکنان اشرف خواسته بود این محل را ترک کنند.

تخلیه پایگاه اشرف حدود ده روز پس از وقوع درگیری در این پایگاه صورت گرفته که در جریان آن، ۵۲ تن از ساکنان این اردوگاه کشته شدند. مجاهدین خلق ماموران عراقی را به حمله و کشتار اعضای خود متهم کرده‌اند، اما دولت عراق این اتهام را مردود دانسته است. برخی منابع جمهوری اسلامی گفته‌اند که اعضای خانواده‌های شهروندان عراق که به دست مجاهدین کشته شده بودند، برای انتقام‌گیری به اردوگاه حمله کردند و برخی منابع دیگر نیز کشته شدن ساکنان اردوگاه اشرف را نتیجه درگیری بین آنان گزارش کرده‌اند.
تلاش برای انتقال به خارج

رادیو دولتی ایران در گزارش خود، گفته است که چند تن از اعضای ارشد مجاهدین خلق از جمله کشته شدگان حادثه ۲ سپتامبر بوده اند و می‌افزاید که در “انتفاضه شعبانیه” مردم جنوب عراق که در سال ۱۹۹۱ میلادی روی داد، اعضای سازمان مجاهدین خلق هم همراه نیروهای ارتش عراق مشارکت داشتند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، گریگوری بوسزتین، معاون نماینده ویژه سازمان ملل در عراق، با تایید استقرار تمامی اعضای مجاهدین در اردوگاه آزادی – کمپ لیبرتی – در نزدیک فرودگاه عراق، گفته است که انتقال این افراد به سایر کشورها در اولویت قرار دارد. سازمان ملل در سال های اخیر در صدد یافتن کشورهایی بوده که مایل به پذیرش اعضای سازمان مجاهدین باشند. در ماه ژوئن، آلبانی ۷۱ نفر را پذیرفت و آلمان نیز گفته است به یکصد نفر از این افراد پناهندگی خواهد داد.
کمپ لیبرتی

تمامی ساکنان اردوگاه اشرف به کمپ لیبرتی منتقل شده اند

کمپ لیبرتی در زمان اشغال عراق یکی از پایگاه‌های نظامی آمریکایی‌ها بود که بعدا دولت عراق آن را برای اسکان موقت مجاهدین خلق اختصاص داد.

سازمان مجاهدین خلق در دهه ۱۳۴۰ شمسی به عنوان یک گروه مخالف حکومت وقت ایران تشکیل شد و در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ فعالانه شرکت داشت. برخی از حامیان مهم انقلاب اسلامی از جمله فرزندان تعدادی از روحانیون ارشد جمهوری اسلامی عضو سازمان بودند.

پس از استقرار جمهوری اسلامی، اختلاف نظر رهبران این گروه با آیت‌الله روح‌الله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی، باعث برخوردهای خیابانی بین اعضا و هواداران مجاهدین و طرفداران حکومت شد. در واکنش به این وقایع، تعداد زیادی از اعضا و هواداران مجاهدین خلق بازداشت و شماری از آنان اعدام شدند. سازمان مجاهدین خلق نیز متقابلا به اقداماتی مانند بمب گذاری و ترور مقامات و طرفداران حکومت روی آورد که از جمله می‌توان به بمب گذاری منجر به زخمی شدن آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر کنونی جمهوری اسلامی اشاره کرد.

رهبری و شماری از اعضای این گروه بعدا به خارج گریختند و تعدادی از آنان در عراق مستقر شدند. پس از اشغال خاک عراق توسط ائتلاف به رهبری آمریکا در سال ۲۰۰۳ ، آمریکاییان اعضای سازمان مجاهدین خلق را به عنوان “نفرات مسلح غیرمتخاصم” مورد شناسایی قرار دادند و پس از خلع سلاح آنان، حفظ امنیت این افراد را برعهده گرفتند. با خروج آمریکاییان، این مسئولیت به دولت عراق سپرده شد که همواره از سوی دولت ایران تحت فشار قرار داشته تا مجاهدین را از عراق اخراج کند.

درگذشته، برخی کشورها سازمان مجاهدین خلق را گروه تروریستی می‌دانستند اما به گفته منابع شورای ملی مقاومت، این گروه در سال‌های اخیر در هیچ عملیات تروریستی شرکت نکرده و در چند سال اخیر، اتحادیه اروپا و ایالات متحده این سازمان را از فهرست سازمان های تروریستی خارج کرده‌اند.

در عین حال، اعضای مجاهدین خلق در افشای برنامه‌های هسته‌ای ایران نقشی مهم ایفا کرده و در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی آنان را “دروغ پرداز و اتهام زننده” معرفی کرده‌اند.

دویچه‌وله: خروج کامل اعضای مجاهدین خلق از کمپ اشرف با استقبال شدید جمهوری اسلامی روبرو شده است. گرچه دولت عراق صاحب این “پیروزی” عنوان می‌شود، ولی پوشش خبری آن از ارتباط تنگاتنگ میان تهران و بغداد در این زمینه حکایت دارد.

تخلیه قطعی کمپ اشرف در روز چهارشنبه (۱۱ سپتامبر/ ۲۰شهریور) با استقبال و شعف مقامات جمهوری اسلامی ایران روبرو شده است. محمود علوی، وزیر اطلاعات این رویداد را ناشی از “اراده ملت مظلوم عراق” دانسته که به گفته وی “ابتدا ماشین جنگی عاریتی آنان [مجاهدین] را از کار انداخت و عناصر موثر آنان را به کیفر جنایتشان رساند و سپس بساطشان را از خاک و سرزمین خود جمع کرد و به زباله‌دان تاریخ افکند.”

کمپ اشرف از سال ۱۳۶۵ به دنبال نزدیکی مجاهدین با دولت وقت عراق در اختیار آنها قرار داده شد

اشاره علوی به “کیفر جنایات” ظاهرا معطوف به حمله خونینی است که یک هفته پیش به کمپ اشرف شد و در جریان آن ۵۲ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق اغلب با دست‌های بسته و به شکلی اعدام‌گونه کشته شدند. ۷ نفر دیگر نیز در این حمله مفقود شدند. سازمان ملل این حمله را اقدامی جنایتکارانه توصیف کرده است. ایران مدعی است که عاملان این حمله وابستگان به “قربانیان انتفاضه شعبانیه” بوده‌اند.

انتفاضه شعبانیه اصطلاحی است که به قیام شیعیان عراق در جریان شکست ارتش صدام در حمله به کویت در سال ۱۹۹۱ اطلاق می‌‌شود. دولت صدام حسین توانست این قیام و قیام کردها در شمال را سرکوب کند.

حمله خونین هفته پیش به کمپ اشرف نیز با استقبال گسترده در میان مقام‌های نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی روبرو شد. سردار سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران و محمدرضا نقدی، رئیس بسیج آن را مهم‌تر از عملیات مرصاد توصیف کردند. در جریان عملیات مرصاد در تابستان ۱۳۶۷ که مجاهدین به قصد تصرف تهران با ادوات جنگی از عراق وارد خاک ایران شدند، شمار زیادی از اعضای خود را از دست دادند و حمله‌اشان نیز ناکام ماند.

پیچیدگی حمله اخیر به کمپ اشرف و نحوه پوشش خبری دقیق حمله در ایران به گونه‌ای بود که بسیاری از صاحبنظران آن را بدون هماهنگی و همراهی جمهوری اسلامی بعید ارزیابی کرده‌اند. پس از این حمله در باره سرنوشت مسعود رجوی، رهبر مجاهدین خلق و حضور یا عدم حضور وی در میان ۷ مجاهد مفقودشده، گمانه‌هایی اشاعه پیدا کرد که تا کنون تایید نشده‌اند.

دعوت تردید‌آمیز به بازگشت

علاءالدین بروجردی: اسناد کمپ اشرف باید به ایران انتقال یابد علاءالدین بروجردی: اسناد کمپ اشرف باید به ایران انتقال یابد

وزیر اطلاعات ایران در ادامه اظهارات خود در باره بسته‌شدن کمپ اشرف از ساکنان قبلی آن خواست که به “آغوش ملت مسلمان” برگردند، و اگر “دست‌شان به خون انسانی آلوده نشده است، از گذشت و بزرگواری ملت ایران برخوردارمی‌شوند”. برخی ناظران با توجه به اعدام وسیع مجاهدین در زندان‌های جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۷ و مناسبات خصمانه‌ای که میان جمهوری اسلامی و این سازمان برقرار بوده بعید می‌دانند که وعده وزیر اطلاعات جدی گرفته شود.

در همین حال، محمد جواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ‌ملی و سیاست خارجی مجلس نیز با تاکید بر این که “پاکسازی پادگان اشرف و تخلیه گروهک تروریستی منافقین از این پادگان مخوف، در واقع به دست مردم عراق صورت گرفته” این رویداد را “پیروزی بزرگی برای کشورهای منطقه” دانسته است.

کریمی ابراز امیدواری کرده است که “کشورهای اروپایی و به خصوص فرانسه” مجاهدین خلق را از خاک خود اخراج کنند و “آنها را در لیست گروه‌های تروریستی قرار دهند” زیرا حضور مجاهدین “به ضرر کل جهان خواهد بود”.

اسناد و مدارکی که رد و بدل می‌شوند

علاءالدین بروجرودی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز خواسته است که “مسئولان ذیربط جمهوری اسلامی ایران برای بررسی مجموعه اسناد و مدارک و وضعیت این پادگان با هماهنگی دولت عراق تیمی را اعزام کنند تا ضمن بررسی عمق جنایت آنها در اختیار افکار عمومی جهانیان قرار بدهند”.

پیش از این مقام‌های عراقی فیلم‌ها و اسنادی از فعالیت‌ها و مناسبات مجاهدین خلق با دولت صدام حسین را در اختیار ایران قرار دادند که با تفسیر و تحلیل‌‌های رایج در باره مجاهدین در جمهوری اسلامی در چندین ساعت متوالی در تلویزیون سراسری ایران پخش شد.

سایت مجلس ایران در انتهای خبر مربوط به اظهارات بروجردی نوشته است: «گفتنی است؛ اسناد و مدارک پادگان اشرف از فردا در اختیار دولت عراق قرار می‌گیرد. این اسناد همچنین به تدریج در اختیار رسانه‌‌های گروهی ایران و جهان قرار می‌گیرد. در این اسناد مدارک مستندی از همکاری گروهک رجوی و صدام، خیانت‌‌های این گروهک به ملت عراق، آثار جنایات این گروهک تروریستی در عراق وجود دارد.»

این خبر نشانه دیگری از ارتباط تنگاتنگ دولت‌های ایران و عراق در ریز مسائل و حوادث مربوط کمپ اشرف تلقی می‌شود.

بی‌بی‌سی: منابع خبری از تخلیه اعضای باقی‌مانده سازمان مجاهدین خلق از اردوگاه اشرف خبر داده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس از قول مقامات عراقی نوشته است که ۴۲ عضو باقی‌‌مانده سازمان در اردوگاه اشرف، این مجموعه را ترک کردند.

دولت عراق که پس از سقوط صدام حسین روابط نزدیکی با ایران داشته است، در این سال‌های گذشته تلاش زیادی کرد تا این اردوگاه را تخلیه کند.

اعضای شورای ملی مقاومت ایران که سازمان مجاهدین خلق جزئی از آن است، این خبر را تایید کرده‌اند.

محمد محدثین، از اعضای عالی‌رتبه این شورا، گفته است مریم رجوی، رئیس شورا، از اعضای باقی‌مانده سازمان مجاهدین خلق خواست اردوگاه اشرف را ترک کنند.

محمد بختیار، روزنامه‌‌نگار در بغداد، در گفت‌‌وگو با بی‌‌بی‌‌سی فارسی ضمن تایید این خبر گفت که این اعضای باقی‌‌مانده، طبق توافق با دولت عراق این اردوگاه را ترک کردند.

در روزهای گذشته دولت عراق از باقی‌مانده اعضای مجاهدین خلق که در اردوگاه اشرف مستقر بودند، خواسته بود این مکان را ترک کرده و به اردوگاه لیبرتی بروند.

در حمله ده روز پیش افراد ناشناس در اول سپتامبر، دهم شهریورماه به اردوگاه اشرف، دست‌کم ۵۰ نفر کشته شدند.

به گفته آقای بختیاری حمله ده روز پیش باعث افزایش فشارها بر سازمان مذکور شد تا باقی مانده اعضایش را از کمپ اشرف خارج کند.

به گفته محمد بختیار، از اموالی که سازمان مجاهدین خلق ادعای مالکیت بر آنها داشته، صورت‌‌برداری شده و پس از انتقال این اموال به قسمتی از اردوگاه، اعضای باقی‌‌مانده آنجا را به مقصد اردوگاه لیبرتی (حریه) ترک کردند.

پیش از این سه هزار نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق به اردوگاه لیبرتی منتقل شده بودند.

محمد بختیار به بی‌‌بی‌‌سی فارسی گفت تخلیه اردوگاه اشرف در پی “فشارهای سازمان ملل متحد و سفارت آمریکا”، ساعت ده شام‌گاه چهارشنبه به وقت محلی با حضور شماری از نیروهای تیپ دو پیاده ارتش عراق صورت گرفت.

محمد بختیار می‌‌گوید سازمان مجاهدین خلق، ارزش بسیار زیادی برای اموال مورد ادعایی‌اش اعلام کرده بوده و تاکنون دولت عراق را به کارشکنی در فروش این اموال متهم می‌‌کرده است.

ژنرال جمیل شمّری، رئیس پلیس استان دیاله، گفته است که ساکنان بازمانده در اشرف، ابتدا از ترک این اردوگاه سر باز می‌زدند ولی نهایتا با مداخله فرستادگان سازمان ملل متحد، راضی به ترک این محل شدند.

به گفته او، اعضای سازمان مجاهدین خلق پیش از ترک اردوگاه توسط نیروهای عراقی بازرسی بدنی شدند.

اردوگاه اشرف حدود ۲۷ سال پیش در سال ۱۳۶۵ خورشیدی توسط صدام حسین در اختیار سازمان مجاهدین خلق قرار گرفت.
حمله به اشرف و واکنش‌ها

حمله اخیر به این مجموعه واکنش های گسترده‌‌ای بر انگیخت. نمایندگی سازمان ملل متحد در عراق و کمیساریای عالی حقوق بشر با انتشار بیانیه‌‌ای این حمله را محکوم کردند.

در این بیانیه گفته شده بود که نمایندگان هیات در بازدید از اردوگاه اشرف، ۵۲ جنازه را که در یک سردخانه موقت در اردوگاه نگهداری می‌شود، مشاهده کردند. در آن زمان گفته شد که حدود یکصد نفر در اردوگاه اشرف حضور داشتند.

مقامات اتحادیه اروپا و آمریکا نیز حمله به ساکنان اردوگاه اشرف را محکوم کرده و خواستار رسیدگی به این واقعه شدند اما در مورد عامل حمله، اظهار نظری نکرده‌اند.

از سوی دیگر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار بیانیه‌ای از کشته‌‌شدن این اعضای سازمان مجاهدین خلق در اردوگاه اشرف، ابراز خوشحالی کرده است.

سپاه در بیانیه خود شمار افراده کشته‌‌شده را ۷۰ تن عنوان کرده و گفت که آنان به دست فرزندان مجاهدان عراقی کشته شده‌اند.

پس از این واکنش‌‌ها علی موسی، سخنگوی نوری مالکی، نخست‌‌وزیر عراق به خبرگزاری فرانسه گفت: “عراق حق دارد تا از آنها (اعضای مجاهدین خلق) بخواهد این محل را ترک کنند.”

به گفته سخنگوی نخست وزیر “این یک دستور است، آنها باید این محل را تخلیه کنند.”

نمایندگی سازمان ملل در عراق هم با انتشار بیانیه‌‌ای گفته است ما معتقدیم که دولت عراق با توسل به‌‌زور و بدون هر گونه تاخیری درصدد عملی‌‌شدن این خواسته است.
بازمانده از جنگ هشت ساله

براساس توافق بین سازمان ملل و دولت عراق بیش از سه هزار نفر از ساکنان اردوگاه اشرف به اردوگاه لیبرتی منتقل شدند

اردوگاه اشرف در زمان جنگ ایران و عراق در نزدیکی بغداد ایجاد شد تا اعضای سازمان مجاهدین خلق که از ایران گریخته بودند، در آن مستقر شوند.

اعضای این سازمان از امکانات تسلیحانی برخوردار بودند و بلافاصله پس از اعلام آتش بس در جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ شماری از آنان به داخل خاک ایران اعزام شدند اما نیروهای جمهوری اسلامی ایران توانستند پیشروی آنها را متوقف و آنها را وادار به عقب‌نشینی به داخل خاک عراق کنند.

پس از حمله ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی و سقوط حکومت صدام حسین، رهبر سابق آن کشور، نظامیان آمریکایی اعضای سازمان مجاهدین را “نفرات مسلح غیرمتخاصم” تعریف کرده و پس از خلع سلاح آنان، حفظ امنیت ساکنان اردوگاه اشرف را برعهده گرفتند.

با خروج نیروهای آمریکایی از عراق، امنیت این اردوگاه به دولت عراق سپرده شد که احتمالا تحت فشار دولت ایران، خواستار خروج آنان از اردوگاه و حتی از عراق شد.

براساس توافق بین سازمان ملل و دولت عراق در دسامبر سال ۲۰۱۱، بیش از سه هزار تن از ساکنان اردوگاه اشرف به محل دیگری موسوم به اردوگاه لیبرتی منتقل شدند و در حال حاضر، کمیساریای آوارگان سازمان ملل به وضعیت پناهندگی آنان رسیدگی می‌کند.

سازمان مجاهدین خلق ایران به عنوان یک گروه اسلامگرای مخالف نظام سلطنتی ایران پایه گذاری شد و در سال های قبل از انقلاب، به عملیات مسلحانه علیه حکومت وقت مبادرت می‌کرد و از حامیان مهم انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ بود.

این سازمان تا چندی پیش در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا و اتحادیه اروپا قرار داشت.

رادیوفردا: يک روز پس از آنکه ده ها تن از ساکنان اردوگاه اشرف کشته شدند، يک تيم از بازرسان سازمان ملل متحد روز دوشنبه از اين اردوگاه بازديد کرده است. نخست وزير عراق نيز در اين روز دستور داده تا در اين زمينه تحقيقاتی انجام شود.

به گزارش خبرگزاری آسوشتيدپرس، الينا نبعه ، سخنگوی کمک رسانی سازمان ملل متحد در عراق، گفته است که تيم بازرسان سازمان ملل روز دوشنبه از اردوگاه اشرف بازديد کرده است.

وی اضافه کرده است: اين بازديد با هدف انساندوستانه انجام شده و اين که ببينم چگونه می توانيم کمک کنيم.

خانم نبعه همچنين گفته است که هيات سازمان ملل متحد حداقل تاکنون وظيفه ای رسمی برای انجام تحقيقات ندارد.

در همین زمینه، دفتر نوری المالکی، نخست وزير عراق، اعلام کرده است که يک کميته ويژه برای بررسی حادثه اردوگاه اشرف تشکيل شده است.

در حالی نخست وزير عراق دستور بررسی کشته شدن ساکنان اردوگاه اشرف، در استان دياله، را صادر کرده که سازمان مجاهدين خلق نيروهای وابسته به نخست وزير عراق را مسئول کشته شدن ۵۲ نفر از ساکنان اين اردوگاه می دانند.

شاهين قبادی، سخنگوی سازمان مجاهدين خلق، در اين زمينه گفته است که اعتمادی به هیات تحقيق نخست وزير عراق ندارد.

به گزارش آسوشیتدپرس شاهين قبادی خواستار تشکيل يک کميته بين المللی برای تحقیق درباره حادثه اردوگاه اشرف شده است.

روز يک‌شنبه اخباری از بروز انفجار و حمله به اردوگاه اشرف، محل استقرار حدود صد تن از نيروهای سازمان مجاهدين خلق در عراق، گزارش شد.

سازمان مجاهدين خلق تعداد کشته‌شدگان اين رويداد را ۵۲ نفر اعلام کرد و دولت عراق را مسئول اين حمله می‌داند. ولی دولت عراق با تکذيب دست داشتن در اين حمله، انفجار بشکه‌های نفت و گاز، يا درگيری داخلی افراد مجاهدين را از دلايل احتمالی اين واقعه می‌داند.

به گزارش خبرگازری آسوشيتدپرس، جميل الشميری، رييس پليس استان دياله، گفته است نيروهای پليس روز دوشنبه وارد اين اردوگاه شده اند.

رييس پليس استان دياله تاييد کرده است که ۵۲ نفر در اردوگاه اشرف کشته شده اند. وی گفته است برخی از کشته شدگان آثار گلوله بربدن داشته و برخی ديگر نيز دچار سوختگی شده بودند.

آمريکا حمله صورت‌گرفته به اردوگاه اشرف را محکوم کرده و خواستار پاسخگويی مسئولان اين حادثه شد.

رادیوفردا: آلینا آلیمکووا، دختر دانشجوی قرقیز که مدتی را به عنوان خبرنگار آزاد با سرویس قرقیزی رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی همکاری کرده به تازگی سفری به پاریس داشته است. اما این سفر برای آلینا آن گونه که توصیف می‌کند سفری معمولی نبوده است.

آلینا می‌گوید که روزی اتفاقی با یک آگهی رو به رو شده که به گفته او کلیدی بود برای سفرش به پاریس. شهر رویاهای آلینا. آن هم با قیمتی باورنکردنی برای یک دختر دانشجو. بلیت رفت و برگشت، یک هفته اقامت در هتل چهار ستاره همراه با صبحانه:

«اساسا آنهایی که به این سفر آمده بودند بیشتر دانشجو بودند و همه شیفته قیمت پایین این سفر شده بودند. این که می‌شد حدود ۱۵۰ هزار تومان بدهی و مدتی را در پاریس بمانی. من آنجا جوان‌هایی را از روسیه، جمهوری چک، اوکراین و آسیای میانه دیدم.»

آلینا مانند بسیاری از دانشجویان و جوانان دیگر ای‌میلی برای برگزارکننده تور فرستاد، اما خودش می‌گوید همان جا پی برده است که باید کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه باشد. اما ترسی به دل راه نداد.

​​
آلینا سپس ادامه می‌دهد که برگزارکننده تور برایش توضیح داده است که او باید در یک تظاهرات سیاسی در پاریس هم شرکت کند. پرچم در دست بگیرد و شعارهایی به زبان فارسی بدهد. برگزارکننده تور که خانم آلیمکووا تلاش دارد نام او محفوظ بماند به این دختر دانشجو اطمینان می‌دهد که این حرکت یک حرکت اعتراضی مسالمت‌آمیز و خالی از خشونت است و او پس از آن صحیح و سالم به خانه‌اش خواهد رسید.

آلینا آلیمکووا با این که خودش اذعان می‌کند که حتی یک کلمه فارسی هم نمی‌داند و چیز زیادی هم درباره مسائل مربوط به ایران نمی‌داند، اما تصمیم می‌گیرد با این پیشنهاد (به عقیده او) «خوب» به پاریس سفر کند.

۳۱ خردادماه ۱۳۹۲ ساعت ۹ شب در یک هوای سرد و بارانی آلینا همراه با یکی از هم‌دانشگاهیان قرقیزش قدم به ترمینال اتوبوس پراگ می‌گذارد. همه مسافرانی که قرار است سوار هشت دستگاه اتوبوسی شوند که از پراگ به پاریس می‌روند جوان‌اند و اغلب دانشجو و همه از طریق اینترنت به گفته او به نوعی استخدام شده‌اند. چنان که این دختر دانشجوی اهل قرقیزستان می‌گوید هیچ کس به درستی از هدف این سفر اطلاعی نداشته است.

یک دختر اهل روسیه به او می‌گوید که هدفش از این سفر دفاع از حقوق زنان ایرانی است. اما یکی از دوستان این دختر به میان حرف او می‌آید و می‌گوید چه کسی به زنان ایرانی اهمیت می‌دهد! حتی آلینا آلیمکووا به پسری از آلمان اشاره می‌کند که با اطمینان تصور می‌کرده در تظاهراتی برای حمایت از تحولات عراق شرکت کرده است.

در بدو ورود به پاریس مسافران متوجه می‌شوند که از هتل چهار ستاره وعده داده شده همراه با صبحانه گرم خبری نیست و این هتل ۶۰ کیلومتر با پاریس فاصله دارد. اول تیرماه مسافران را که به گفته این دختر دانشجو حالا قرار بود نقش معترضان به نظام حاکم در ایران را بازی کنند به جایی در نزدیکی فرودگاه شارل دوگل می‌برند. آنجا را که عده‌ای نگهبان شخصی محافظت می‌کردند با پرچم‌های زرد و بنفشی که به گفته خانم آلیمکووا اسم مریم رجوی بر آنها حک شده بود تزیین کرده بودند:

«آنجا همراه داشتن دوربین عکاسی و تلفن‌های هوشمند ممنوع بود و آنها همه وسایل ما را گرفتند.»

اما آلینا به رغم اخطارهای برگزارکننده تور با پرداختن مقداری پول به یکی از نگهبان‌ها دوربین خود را به داخل می‌برد. آلینا می‌گوید حدود ده هزار نفر داخل سالن حضور داشتند و به همه شرکت‌کنندگان کوپنی داده بودند که با آن می‌شد نوشیدنی و ساندویچ مجانی گرفت:

«من فکر می‌کنم سی درصد افرادی که آنجا دیدم از کشورهای دیگر آمده بودند و هفتاد درصد هم مخالفان حکومت ایران بودند.»

رادیوفردا گفته‌های این دختر جوان دانشجو را با سخنگوی سازمان مجاهدین خلق ایران در پاریس در میان گذاشت.

شاهین قبادی، سخنگوی این سازمان، طرح این گونه موضوعات را توطئه سازمان‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت که آنها از هفته‌ها قبل برای بی‌اعتبار کردن این نشست سیاسی برنامه‌ریزی کرده بودند:

شاهین قبادی: این موضوع که شما گفتید فوق‌العاده مشکوک است. هیچ ربطی مطلقا به سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت ایران ندارد. توجه کنید که ما در رابطه با رژیمی در ایران صحبت می‌کنیم که حرم امام رضا را می‌دهد بمب‌گذاری می‌کند، می‌اندازد گردن مخالفان و مدعی می‌شود این کار مجاهدین خلق بوده. تصریح می‌کنم که اینها سر سوزنی واقعیت ندارد و هدف خاص سیاسی و اغراض مشخص سیاسی بیان می‌شود و هیچ موردی هم سازمان مجاهدین نه چنین کاری کرده و نه چنین نیازی دارد و نه چنین چیزی را پذیرفته.

به‌رغم تکذیب این سازمان، بارها مسئله بسیج افراد خارجی توسط سازمان مجاهدین خلق ایران در دنیای مجازی و شبکه‌های اجتماعی مطرح و بحث‌انگیز شده است.

رادیوفرانسه: نوشتۀ رضا تقی زاده
گزارش‌هایی غیررسمی حاکی از آن است که در کنار جهادی‌ها و و گروههای وابسته به سازمان القاعده، نفرات مرتبط با سازمان مجاهدین خلق نیز در نبرد مسلحانه علیه دولت اسد و متحدین آن شرکت دارند. مجاهدین خلق ضمن در نظر داشتن الگویی شبیه ارتش آزاد سوریه برای شکل دادن به تغییر رژیم در ایران، ارتش آزاد سوریه را همکار راهبردی خود معرفی می‌کنند.

اخضر ابراهیمی نماینده مخصوص سازمان ملل و اتحادیه عرب در امور سوریه اعلام داشته که اتباع ٣٨ کشور جهان در جنگ داخلی این کشور درگیر شده اند. گزارش‌های دیگر حاکی است که در کنار جهادی‌ها و و گروههای وابسته به القاعده، نفرات مرتبط با سازمان مجاهدین خلق نیز در این درگیری‌ها علیه دولت اسد و متحدین آن (که عملا محدود به جمهوری اسلامی و حزب الله لبنان است) شرکت دارند.

هفته گذشته مقامات وزارت خارجه و وزارت کشور بریتانیا نسبت به حضور صدها تن اتباع اروپایی در جنگ داخلی سوریه هشدار دادند. اگر چه مجاهدین خلق حتی پس از خارج شدن از لیست گروههای تروریستی توسط دولت آمریکا، همکاری خود را با “ارتش آزاد سوریه” انکار نکرده اند، در عین حال هرگز به حضور نظامی خود در جنگ داخلی سوریه اشاره ای نداشته اند.

مجاهدین خلق در مناطق مرزی اردن و سوریه به ایجاد پایگاهی مبادرت کرده اند که آنرا حنیف می نامند و بیمارستان می خوانند. این مرکز از جمله حلقه های ارتباطی مجاهدین خلق و ارتش آزاد سوریه است.
بر اساس گزارشهای غیررسمی، همکاری های مجاهدین خلق با ارتش آزاد سوریه بیشتر در مناطق مرزی آن کشور با اردن متمرکز و در رابطه با گروه تحت فرمان عزت ابراهیم معاون سابق صدام صورت می‌گرفت.

سالهای طولانی حضور نیروهای مجاهدین خلق در عراق روابط لازم را برای ادامه همکاری های این گروه و طرفداران صدام، بعد از سقوط رژیم بعثی در بغداد، فراهم آورد و این همکاری ها با آغاز جنگ داخلی سوریه ابعاد تازه ای یافت.
همزمان با افزایش گرایشهای دوستانه دولت شیعی نوری مالکی به سوی جمهوری اسلامی ایران، روابط عزت ابراهیم با کشورهای غربی به گونه‌ای محسوس بهبود یافته است. علاوه بر دیدارهای محلی در مرزهای مشترک سوریه و اردن، تاکنون گزارشهای متعددی مبنی بر دیدار و مذاکرات نمایندگان مجاهدین خلق و ارتش آزاد سوریه در پایتختهای غربی منجمله پاریس انتشار یافته است.
مجاهدین خلق ضمن در نظر داشتن الگویی شبیه ارتش آزاد سوریه برای شکل دادن به تغییر رژیم در ایران، ارتش آزاد سوریه را همکار راهبردی خود معرفی میکنند.

گسترش حضور مجاهدین در سوریه

موضوع حضور نفرات وابسته به مجاهدین خلق در جنگ داخلی سوریه زمانی ابعاد تازه یافت که گزارشهایی غیررسمی پیرامون کشته شدن دو تن از وابستگان آنها در خط مقدم و ضمن درگیری با نیروهای امنیتی سوریه منتشر شد.

یک سایت خبری شناخته شده مخالف با مجاهدین خلق موسوم به “اینتر لینک” که در آن افراد بریده از سازمان یادشده گرد آمده اند از جمله منابع اولیه انتشار گزارش کشته شدن دو تن از وابستگان غیرایرانی و غیرعرب این سازمان در جنگهای داخلی سوریه بود.
بنا بر گزارش‌های مرتبط با این تحول با اهمیت، افراد به قتل رسیده از طریق کشورهای دانمارک و سوئد به استانبول پرواز و آنگاه از راه زمینی خود را به داخل سوریه رسانده‌اند. محتوای این گزارش با اطلاعات رسمی انتشاریافته توسط دولت بریتانیا مبنی بر “حضور اتباع اروپایی در جنگ داخلی سوریه” و همچنین گزارش رسمی اخضر ابراهیمی نماینده سازمان ملل در این زمینه کاملا همسو و قابل توجیه بنظر میرسد.

کشورهای غربی بخصوص آمریکا، بریتانیا و فرانسه ضمن نگرانی از امکان مراجعت جهادی های اروپایی به کشور متبوع خود و مبادرت به اقدامات تروریستی در خانه، تلاش میکنند گروههای افراطی حاضر در جنگ داخلی سوریه را از راه نفوذ در آنها مورد شناسایی قرار دهند. مجاهدین خلق می‌توانند بجای ماموران اطلاعاتی سرویس‌های غربی تسهیلات لازم را در این زمینه فراهم سازند.

نقش ترکیه

حضور افراد وابسته به مجاهدین خلق در ترکیه و انتقال آنها به سوریه بدون اطلاع مقامات امنیتی دولت آنکارا تا حدودی غیرقابل‌هضم است. مجاهدین خلق در شهر استانبول کاملاً فعال هستند و دولت ترکیه در حد امکان تحرک آنها را از نزدیک زیر نظر دارد. نکته دیگری که ماهیت آن در وضعیت کنونی چندان روشن نیست اطلاع داشتن مستقیم سازمانهای اطلاعاتی و نظامی غرب از این تحول تازه، و یا اقدام مستقیم سازمان مجاهدین خلق، بدون مشارکت سرویس‌های اطلاعاتی غربی است.

مناسبات ایران و ترکیه که از سال گذشته بدنبال استقرار موشکهای پاتریوت در مرزهای مشترک با ایران به وضعیت بحرانی رسیده بود طی ماههای اخیر و بخصوص بعد از حصول توافق مابین دولت آنکارا و عبدالله اوجالان رهبر کردهای ترکیه، مبنی بر اعلام آتش بس و ترک جنگ، تیره‌تر از پیش شد.

کردهای پ ک ک از دهه هشتاد تاکنون با ارتش و نیروهای امنیتی ترکیه در جنگ و گریز بوده اند. تلفات ناشی از این درگیری ها افزون بر 40 هزار ارزیابی شده است.
اوجالان در یک گردش سیاسی محسوس موافقت کرده که نیروهای نظامی پ ک ک از خاک ترکیه خارج و در مناطق کردنشین شمال عراق و کوههای قندیل مستقر شوند. با این سیاست بخشی از شاخه های افراطی کرد موافق نیستند. جمهوری اسلامی نیز این توافق را در خط مصالح امنیتی خود نمی‌بیند. گزارشهای دیگر حاکی است که نیروهای نظامی کرد بعد از خروج از ترکیه در کنار نیروهای مسلح کرد ایران قرار می‌گیرند.
نقل و انتقال این نیروها به شمال عراق و یا مناطق کردنشین نزدیک به مرزهای ایران میتواند جمهوری اسلامی را در وضعیت دشواری قرار دهد. واکنش جمهوری اسلامی نسبت به چنین تحولی میتواند با استفاده از اهرمهای مشابه صورت گیرد.
هفته گذشته روزنامه معتبر ملیت چاپ ترکیه و سایت “تو دی-زمان” از دیدار قاسم سلیمانی فرمانده نیروهای قدس (عملیات برون مرزی سپاه پاسداران) با مراد کارایلان معاون عبدالله اوجالان و فرمانده نیروهای مسلح حزب کارگران ترکیه خبر داد. بنا بر این گزارشها که روزنامه ملیت مدعی است مورد تائید مقامات دولت “اقلیم کردستان عراق” نیز قرار گرفته، قاسم سلیمانی به مراد کارایلان پیشنهاد کرده در صورت پشت کردن به توافق صلح با دولت ترکیه کمکهای لجستیکی نظامی، منجمله توپخانه کوهستانی در اختیار انها قرار دهد.
اگرچه سفارت جمهوری اسلامی در آنکارا موضوع دیدار سلیمانی و کارایلان و پیشنهاد کمک نظامی به پ ک ک را تکذیب کرده، اما موضوع پیشنهاد مورد ادعای روزنامه ملیت با اظهارات جداگانه کارایلان مبنی بر اینکه “در صورت شکست مذاکرات صلح، پ ک ک میتواند از کشورهای منطقه کمکهای نظامی دریافت کند” قابل توجیه بنظر می‌رسد.
تیره شدن مناسبات ترکیه و جمهوری اسلامی می‌تواند استفاده آنکارا از ظرفیتهای مجاهدین خلق در جنگ داخلی سوریه را نیز توجیه کند. جمهوری اسلامی نسبت به فعال شدن نظامی مجاهدین خلق دارای حساسیت فراوان است. حضور نظامی مجاهدین خلق در جنگ داخلی سوریه که در عمل جنگ غیرمستقیم جمهوری اسلامی است، با وجود ابعاد کوچک آن بعد تازه ای به جغرافیای سیاسی منطقه می‌بخشد.
مجاهدین خلق در سال 1367 و تنها شش روز پس از قبول قطعنامه 598 شورای امنیت مبنی بر اعلام آتش‌بس با عراق توسط دولت وقت جمهوری اسلامی، با ایران مستقیما درگیر جنگ شد. عملیات نظامی یادشده که جمهوری اسلامی آنرا مرصاد می خواند و مجاهدین از آن به نام فروغ جاودان یاد میکنند، بدنبال نقض آتش‌بس توسط ارتش صدام و پیشروی آنها به سمت خرمشهر آغاز شد. مسعود رجوی رهبر مجاهدین خلق وعده داده بود که در فاصله 48 ساعت به تهران خواهد رسید. عملیات نظامی یاد شده به شکست کامل مجاهدین ختم شد و هزاران کشته و مجروح از آن بجا ماند.
دولت های غربی میگویند که جمهوری اسلامی در تلاش تجهیز یک نیروی 40 هزار نفری برای دفاع از رژیم اسد است. رویارویی غیر مستقیم وابستگان مجاهدین خلق با نیرو ها ی متحد جمهوری اسلامی در سوریه میتواند دومین درگیری نظامی آنها بشمار رود.
مجاهدین خلق امیدوارند در صورت امکان تکرار الگوی تغیبر رژیم سوریه در ایران هسته مرکزی یک “ارتش آزادی بخش” را تشکیل داده و برای سومین بار رویاروی جمهوری اسلامی قرار گیرند. نکته قابل ملاحظه در این ارزیابی نه چندان واقع بینانه که در شکل تحلیلی بی شباهت به پیش‌نگری های ساده لوحانه آقای رجوی در رابطه با عملیات “فروغ جاوان” نیست، کاهش شمار نیروهای مجاهدین از یکسو و از سوی دیگر سالخوردگی نیروهای فعال آنها است که از سن متوسط بازنشستگی سالهای پیش گذشته‌اند.