اخبار

رادیوفردا: ۴۳ سناتور آمریکایی روز پنجشنبه پنجم فروردین در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری ایالات متحده، از دولت او خواستند که از بازگشت به برجام خودداری کرده و برای دستیابی به توافقی تازه با ایران، که موضوعات دیگر را نیز در بربگیرد، تلاش کند.

امضاء‌کنندگان این نامه که از هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه هستند، نوشته‌اند که آن‌ها فارغ از «اختلافات تاکتیکی» بر سر امور دیگر، حول لزوم جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ‌افزار هسته‌ای و رویارویی با طیف گسترده‌ای از عملکرد ایران، اشتراک نظر دارند.

سناتورها نوشته‌اند که «حمایت ایران از سازمان‌های تروریستی که دشمن آمریکا هستند، موشک‌های بالستیک و مسئله زندانیان سیاسی» باید در مذاکرات مربوط به ایران مطرح شود. اشاره آن‌ها ظاهرا به زندانیان دو تابعیتی ایرانی- آمریکایی است که در ایران زندانی هستند.

سناتور دمکرات رابرت منندز و سناتور جمهوری‌خواه لیندزی گراهام طراحان اصلی تنظیم و ارسال نامه به جو بایدن بوده و حمایت ۴۱ سناتور دیگر را نیز جلب کرده‌اند. سنای آمریکا ۱۰۰ عضو دارد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، امضاءکنندگان نامه اکثرا سناتورهایی هستند که با برجام، توافق هسته‌ای شش قدرت جهانی با ایران در سال ۱۳۹۴ نیز مخالفت کرده بودند.

پیش‌ از آن، نامه‌ای با امضای ۱۰ سناتور، که تنها دمکرات‌ها بودند، در لزوم حمایت از بازگشت واشینگتن به برجام، برای رئیس‌جمهوری آمریکا ارسال شده بود.

سناتورها الیزابت وارن و برنی سندرز، دو نامزد پیشین انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، در نامه ماه گذشته خود نوشته بودند که تحریم‌های برقرار شده علیه ایران در چارچوب سیاست «فشار حداکثری» در دولت دونالد ترامپ، آمریکا و ایران را در مسیر جنگ قرار داده، به بی‌ثبات کردن منطقه و نیز آزار و تحریم مردم ایران منجر شده است.

نامه‌های موافق و مخالف بازگشت آمریکا به برجام در حالی شدت گرفته است که دولت جو بایدن این هفته تاکید کرد که ایران باید گام نخست را برای احیای برجام بردارد.

جو بایدن تا پیش از ورود به کاخ سفید از خروج دونالد ترامپ از برجام در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ به سختی انتقاد کرده بود اما اعضای تیم او در دو ماهه اول کار این دولت، خواستار بازگشت ایران به تعهدات برجامی خود و همچنین تلاش برای دستیابی به توافقی گسترده‌تر و مستحکم‌تر شده‌اند.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارم فروردین در جریان نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو ناتو، در بروکسل، گفت «راه دیپلماسی» در برابر ایران باز است و کاخ سفید «آماده گفت‌وگو با سایر کشورهای عضو برجام و نیز با ایران است».

آقای بلینکن در بلژیک تکرار کرد که دولت جو بایدن به دنبال توافقی «طولانی‌تر» و «قوی‌تر» با ایران است تا به سایر موضوع‌های مرتبط با ایران که آمریکا نگران آن است، پرداخته شود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز روز چهارشنبه پس از دیدار با آقای بلینکن از دولت ایران خواست از نقض بیشتر تعهدات برجامی خود دست بکشد و «وضع را وخیم‌تر نکند».

به گفته آقای بورل، او واشینگتن را آماده بازگشت متقابل به اجرای کامل برجام دیده است.

آمریکا بر لزوم وارد کردن توانمندی موشکی و «رفتارهای بی‌ثبات کننده» ایران در منطقه، به موضوع‌های مورد مذاکره در برابر ایران، در صورت تجدید گفت‌وگوها اصرار دارد.

مقامات آمریکا همچنین انجام مذاکرات مستقیم و بدون واسطه با ایران را درخواست می‌کنند؛ امری که رهبر جمهوری اسلامی ایران آن را اکیدا برای مقامات دولت حسن روحانی منع کرده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای در سخنرانی روز اول فروردین خود گفت این‌که آمریکا و برخی کشورهای غربی می‌گویند که شرایط نسبت به زمان دستیابی به برجام تغییر کرده و لذا باید برجام تغییر کند، مورد موافقت او نیز هست و برجام باید تغییر کند «اما این تغییر باید به نفع ایران باشد زیرا شرایط به نفع آمریکا تغییر نکرده بلکه به نفع جمهوری اسلامی ایران تغییر کرده است».

رهبر جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر «لغو عملی همه تحریم‌ها» و لزوم «راستی آزمایی آن از سوی ایران»، در همین حال گفت که حکومت او «عجله‌ای» ندارد و ایران به گفته وی، می‌تواند همچنان بدون بازگشت آمریکا به برجام نیز، به امور خود رسیدگی کند.

این در حالی است که بسیاری از دولتمردان جمهوری اسلامی اذعان دارند که شرایط اقتصادی ایران در سال ۱۳۹۹ که با بحران همه‎گیری ویروس کرونا نیز همراه بود، به‌شدت وخیم بوده و امید آن‌ها در سال ۱۴۰۰ به رفع سریع تحریم‌های آمریکا است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز و سایت رادیو فردا/ف.ر/ک.ر

رادیوفردا: خوان گوایدو، رهبر مخالفان دولت ونزوئلا که از سوی دولت آمریکا به عنوان رئیس‌جمهور قانونی این کشور شناخته می‌شود، با اعلام اینکه چند نفر از اعضای ارتش ونزوئلا در ارتباط با قاچاق اورانیوم بازداشت شده‌اند، گفته است ایران یکی از مقاصد اصلی قاچاق اورانیوم از ونزوئلا است.

او در گفت‌وگویی که روز یک‌شنبه، ۱۷ اسفند در روزنامه پر تیراژ «هیوم اسرائيل» منتشر شده، تاکید کرده است که «دولت دیکتاتور مادورو» اجازه ورود ایران به این حوزه را داده و این موضوع را یک زنگ خطر درباره میزان نفوذ ایران در ونزوئلا توصیف کرده است.

سرمایه‌گذاری ایران و ونزوئلا در زمینه کشف و تولید اورانیوم در دهه اخیر بارها مورد توجه قرار گرفته است.

آذر سال ۸۹، در اسناد محرمانه دیپلماتیک منتشر شده توسط وب‌سایت ویکی‌لیکس آمده بود که
یپلمات‌های آمریکایی نسبت به خواست ایران برای به‌دست آوردن اورانیوم از کشورهای بولیوی و ونزوئلا ابراز نگرانی کرده‌اند.

در آن زمان دیپلمات‌های آمریکایی برآورد کرده بودند که نگرانی نسبت به ارسال اورانیوم از ونزوئلا به تهران بی‌پایه است.

حکومت ایران در سال‌های گذشته با اتهام قاچاق اورانیوم از کشورهایی چون سومالی و قزاقستان نیز متهم شده است.

آقای گوایدو در بخش دیگری از گفت‌وگو با روزنامه «هیوم اسرائيل» با اشاره به حضور فروشگاه‌های مواد غذایی ایرانی در ونزوئلا می‌گوید حضور ایران در این کشور از زمانی شروع شد که نیکلاس مادورو از فعالیت شرکت‌های تحت تحریم‌ آمریکا استقبال کرد و پس از آن هم با واردات نفت از ایران نیز اقدام به نقض تحریم‌های آمریکا کرد.

به دنبال تشدید تحریم‌های نفتی آمریکا علیه «پترولئوس دی ونزوئلا» و شرکت ملی نفت ایران در دو سال گذشته، جمهوری اسلامی کمک‌های خود را به ونزوئلا افزایش داده و چندین نفتکش محموله بنزین به این کشور فرستاد.

ایران همچنین یک فروشگاه بزرگ مواد غذایی وابسته به وزارت دفاع را در این کشور راه‌اندازی کرده و قطعات مورد نیاز پالایشگاهی به ونزوئلا فرستاده است.

دولت آمریکا علاوه بر اعمال تحریم علیه برخی از افراد درگیر تجارت و ارسال بنزین به ونزوئلا، در چند مورد اقدام به توقیف نفتکش‌های حامل سوخت و فروش محموله آنها کرده است.

رهبر اپوزیسیون ونزوئلا که دولت مستقر این کشور را یک «باند جنایتکار» خوانده است، بر ادامه تلاش‌های خود برای جلب حمایت بین‌المللی علیه نیکولاس مادرو، تاکید کرده است.

خوان گوایدو تا آذرماه امسال ریاست کنگره ملی ونزوئلا را بر عهده داشت ولی کمیته انتخابات ونزوئلا روز دوشنبه ۱۷ آذر اعلام کرد نامزدهای طرفدار نیکلاس مادورو برنده انتخابات کنگره ملی این کشور شده‌اند.

با اعلام نتیجه انتخابات، کنگره ملی به عنوان آخرین نهادی که در دستان حزب حاکم سوسیالیست نبود، در اختیار متحدان مادورو قرار گرفت. احزاب اپوزیسیون این انتخابات را تحریم کرده بودند.

رادیوفردا: امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، در گفت‌وگوی تلفنی روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند با همتای ایرانی خود از اقدامات جمهوری اسلامی در نقض تعهدات خود در چارچوب برجام «به شدت» ابراز نگرانی کرد.

کاخ الیزه با انتشار گزارشی از گفت‌وگوی رؤسای‌جمهوری دو کشور اعلام کرد که آقای مکرون «به شدت» از اقدامات هسته‌ای اخیر ایران ابراز نگرانی کرده و گفته است با توجه به تلاش‌های فرانسه طی یک سال گذشته برای احیای برجام، تهران باید «به صورت شفاف و فوری» بگوید آیا مذاکرات برجام با همه اعضا (از جمله آمریکا) می‌تواند شروع شود یا نه.

اتحادیه اروپا طی هفته‌های گذشته تلاش‌هایی برای برگزاری اجلاس اعضای باقی‌مانده برجام به اضافه آمریکا انجام داد اما ایران رسما اعلام کرد که در این اجلاس شرکت نمی‌کند، مگر این‌که ابتدا آمریکا تضمین دهد که بعد از اجلاس، بخشی از تحریم‌ها علیه ایران را لغو می‌کند.

آمریکا اردیبهشت ۹۷ در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ از برجام خارج شد، اما جو بایدن رئیس‌جمهوری جدید آمریکا می‌گوید آماده بازگشت به برجام است، به شرط این‌که جمهوری اسلامی ابتدا به تعهدات هسته‌ای خود بازگردد؛ موضوعی که ایران رد کرده و گفته که ابتدا باید تحریم‌ها لغو شود.

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران نیز روز سه‌شنبه گزارش داد که حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران در گفت‌وگو با آقای مکرون گفته است «برجام به هیچ وجه قابل مذاکره مجدد نیست و تنها راه حفظ و احیا آن نیز لغو تحریم‌ها از سوی آمریکا است».

وی مدعی شد «کاهش مرحله‌ به مرحله تعهدات ایران به دلیل خروج آمریکا از برجام و ناتوانی سه کشور اروپایی از عمل به تعهدات برجامی بوده که پس از تحقق تعهدات طرف‌های مقابل، فورا قابل بازگشت است».

در همین حال، وزیر امور خارجه فرانسه روز سه‌شنبه گفت فرانسه و شرکای غربی برجام مصمم به پیش بردن طرح قطعنامه توبیخی در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی علیه ایران به دلیل نقض تعهدات هسته‌ایش هستند.

اجلاس شورای حکام قرار است هفته جاری در وین برگزار شود.

این طرح توسط آمریکا پیشنهاد شده و از اعضای شورای حکام می‌خواهد به‌خاطر عدول ایران از تعهدات هسته‌ای خود، اعمال محدودیت بر فعالیت بازرسان آژانس در ایران و عدم پاسخگویی درباره منشا اورانیوم کشف شده در دو سایت اعلام نشده، قطعنامه توبیخی علیه ایران به تصویب برسانند، موضوعی که با استقبال شرکای اروپایی برجام و هشدار ایران و روسیه مواجه شده است.

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران می‌نویسد روحانی در گفت‌وگو با مکرون لغو اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی از سوی ایران را در «چارچوب قانون مصوب مجلس» دانست و مدعی شد «همکاری ما با آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنان ادامه دارد و ما هیچگاه از برجام خارج نشده‌ایم».

مجلس ایران ۱۱ آذر امسال در مصوبه‌ای که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریم‌های مالی، بانکی و نفت حذف نشود، ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه گفت اگر شورای حکام آژانس علیه تهران قطعنامه تصویب کند، ایران واکنش مناسب نشان خواهد داد و «بازنگری در بیانیه مشترک اخیر بین آژانس انرژی اتمی و ایران» صورت خواهد گرفت.

اشاره وی به قرارداد جمعه هفته گذشته میان ایران و آژانس است که بر اساس آن، ایران پذیرفت به مدت سه ماه فعالیت‌ها در تاسیسات هسته‌ایش ثبت و فیلمبرداری شود و اگر در این مدت گشایشی حاصل شد این فیلم‌ها در اختیار آژانس قرار میگیرد وگرنه پاک خواهد شد.
با استفاده از گزارش‌های کاخ الیزه، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران، رویترز، رادیو فردا/ ف.ق/ک.ر

بی‌بی‌سی: روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از دو دیپلمات ارشد غربی گزارش کرده است که ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا را برای انجام مذاکرات هسته‌ای در هفته‌های آینده در جلسه ۴+۱ و با حضور آمریکا “رد” کرده است که به گفته این نشریه افزایش تنش های بیشتر بین دو کشور را به همراه دارد.

این روزنامه به نقل از این دو منبع افزوده است که مقامات در تهران “تضمین می‌خواهند که آمریکا پس از شرکت در چنین جلسه‌ای، برخی از تحریمها را لغو کند.”

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، حدود ۱۰ روز پیش در سخنانی گفت واشنگتن به دعوت سه کشور اروپایی برای برگزاری جلسه مشترک و غیر رسمی با ایران درباره برجام، پاسخ مثبت داده است.

اما جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه تایید کرد که آمریکا هنوز پاسخ ایران به دعوت اروپایی ها در این زمینه را دریافت نکرده است.

آقای بلینکن روز جمعه، ۱۹ فوریه، از موافقت واشنگتن با دعوت سه کشور اروپایی عضو برجام برای برگزاری یک جلسه غیررسمی با حضور ایران خبر داد و گفت آمریکا بر سر ایران با سه متحد اروپایی خود (بریتانیا، آلمان و فرانسه) کاملا همسو است و بنا دارد پس از احیای توافق هسته‌ای موسوم به برجام، با کمک اروپا به دیگر موارد اختلاف میان تهران و واشنگتن بپردازد از جمله برنامه موشکی این کشور و فعالیت‌هایش در خاورمیانه که او آنها را “بی‌ثبات کننده” خواند.

وزیر خارجه آمریکا چند روز پیش نیز گفت که صبر کشورش مقابل ایران برای بازگشت به مذاکرات برای احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵، برجام، “بی پایان نیست.”

پیشتر خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام بلندپایه آمریکایی که نخواست نامش فاش شود گزارش کرد که دولت آمریکا با این تصمیم حسن نیت نشان می دهد و چنین ملاقاتی را شروع “مسیر طولانی” احیای توافق هسته ای و تقویت آن می‌داند.

او گفت اگر ایران از شرکت در چنین نشستی خودداری کند “هم تاسف آور است و هم با دیدگاه اعلام شده آنها دایر بر اینکه اگر شما (آمریکا به برجام) برگردید ما هم برمی‌گردیم در تضاد است.”

ایران، ابراز امیدواری کرده است که دولت جو بایدن با چرخش از سیاست‎های آمریکا در زمان دونالد ترامپ “به قانون برگردد” و ایران بتواند مناسبات تجاری خود را گسترش دهد.

ایران گفته بود که در صورت رفع تحریم‎ها حاضر به بازگشت به محدودیت‎های برجام است اما در غیر این صورت از ۵ اسفند اجرای پروتکل الحاقی را، به عنوان مبنای نظارت بیشتر بازرسان بر فعالیت‎های هسته‎ای متوقف می‎کند. بر همین اساس کاظم غریب‌آبادی، سفیر ایران در آژانس بین‌المللی اتمی،اعلام کرد که از بامداد سه‌شنبه، پنجم اسفند، مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی این کشور به علت لغو نشدن تحریم‌های ایران و اجرا نشدن مفاد برجام، اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرده و دیگر اجازه نظارت‌های فراپادمانی را هم به بازرسان نخواهد داد.

این اقدام ایران با واکنش آمریکا و متحدین غربی آن کشور روبرو شد.

ارونیوز: اسرائيل می‌گوید اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافق هسته‌ای با تهران برگردد تل‌آویو در این زمینه با سیاست واشنگتن همراه نخواهد شد.

گیلعاد اِردان، سفیر اسرائیل در آمریکا در گفتگو با رادیوی ارتش اسرائيل ضمن اشاره به توافق هسته‌ای ایران گفت: «اگر دولت ایالات متحده بخواهد به آن توافق برگردد، ما قادر نخواهیم بود بخشی از چنین فرآیندی باشیم.»

مشاوران بنیامین نتانیاهو،‌ نخست‌وزیر اسرائيل نیز پیش از این در اظهارنظرهای شخصی گفته بودند که آغاز گفتگوی مقامات اسرائيل با مقامات کنونی آمریکا ممکن است به‌اشتباه این باور را القا کند که اسرائیل با توافق هسته‌ای تازه با ایران نیز موافق است.

آقای اِردان همچنین گفت: «ما فکر می‌کنیم که اگر ایالات متحده به همان توافقی که از آن خارج شده برگردد، اهرم (چانه‌زنی) خود را به‌کلّی از دست خواهد داد.» وی افزود: «به محض آن که تحریم‌ها لغو شوند، ایرانی‌ها دیگر انگیزه‌ای برای مذاکره و رسیدن به توافقی که امکان هسته‌ای شدن را از میان بردارد نخواهند داشت.»

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

دولت جو بایدن اعلام کرده است که تنها در صورتی خواستار بازگشت به برجام است که طرف ایرانی به تعهدات پیشین خود بازگردد. این درحالی است که ایران در هفته‌های گذشته پیوسته بر غنی‌سازی اورانیوم افزوده است و به‌تازگی اعلام کرده که اجرای پروتکل الحاقی به برجام را روز ۲۳ فوریه (۵ اسفندماه) متوقف خواهد کرد.

مقامات ایران همواره تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای را انکار کرده‌اند.

رادیوفرانسه: سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا روز جمعه با انتشار بیانیه‌ مشترکی نسبت به تولید اورانیوم فلزی از سوی ایران که به تأیید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده، ابراز نگرانی عمیق کردند و آن را مغایر با برجام دانستند. در این بیانیه آمده است: «ما دولت‌های فرانسه، آلمان و بریتانیا با نگرانی بسیار تاییدیه اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را که طی آن اعلام شده، ایران بر خلاف برجام، در حال تولید اورانیوم فلزی است ملاحظه کردیم. طبق برجام، ایران متعهد شده که طی پانزده سال در زمینه فعالیت‌های تولید اورانیوم فلزی یا تحقیقات و توسعه روی متالوژی اورانیوم اقدام نکند.»

این بیانیه می‌افزاید: «با یادآوری بیانیه شانزدهم ژانویه خود، بار دیگر اعلام می‌کنیم که این فعالیت‌ها که گامی کلیدی در مسیر تولید سلاح اتمی هستند، هیچ توجیه معتبری غیرنظامی ندارد. ما از ایران می‌خواهیم بدون هیچ گونه تاخیری این اقدامات خود را متوقف کند و اقدامات جدیدی در نقض پایبندی‌های هسته‌ای خود بر ندارد. ایران با تشدید اقدامات ناقض برجام، در حال تضعیف فرصت احیای دیپلماسی برای رسیدن کامل به اهداف برجام است.»

پیشتر وزارت امور خارجه فرانسه از ایران خواست تا هیچ اقدام تازه‌ای که منجر به وخیم‌تر شدن پرونده هسته‌ای این کشور بشود، انجام ندهد. وزارت امورخارجه فرانسه روز پنج‌شنبه با صدور بیانیه‌ای نوشت که ایران با اقدام به تولید اورانیوم فلزی امکان مذاکره با آمریکا را به خطر می‌اندازد. فرانسه بار دیگر با استقبال از اراده آمریکا برای بازگشت به دیپلماسی درباره پرونده هسته‌ای ایران، تاکید کرد که با دیگر شرکای برجام و آمریکا برای رسیدن به این هدف در تماس نزدیک است.

همزمان سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجۀ روسیه، نیز در واکنش به تولید اورانیوم فلزی از سوی تهران، جمهوری اسلامی ایران را به خویشتنداری فراخواند و تصمیم تهران را مسئولانه ندانست.

پیشتر ایران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از آغاز روند تولید «نوع ارتقا یافته سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران» آگاه ساخته است. کاظم غریب آبادی، نمایندۀ ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین همان روز اعلام داشت که این اقدام در سه مرحله انجام می‌گیرد که «در مرحله اول آن، اورانیوم فلزی با استفاده از اورانیوم طبیعی تولید می‌شود».

قانون موسوم به «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» که اخیراً در مجلس به تصویب رسید، در مادۀ ٤ خود از سازمان انرژی اتمی ایران می‌خواهد «نسبت به بهره‌برداری از کارخانه تولید اورانیوم فلزی در اصفهان ظرف مدت پنج ماه پس از تصویب این قانون اقدام کند.»

تولید اورانیوم فلزی غنی شده که بگفتۀ مقامات ایران به منظور تامین سوخت نیروگاه تحقیقاتی تهران صورت گرفته، از نظر کارشناسان و کشورهای غربی می‌تواند دارای «اهداف نظامی» نگران کننده نیز باشد. ایران بر اساس برجام متعهد است به مدت پانزده سال از هر گونه فعالیتی در جهت تولید اورانیوم فلزی و تحقیق و توسعه در زمینۀ متالورژی اورانیوم خودداری کند.

اما ایران در پاسخ به خروج ایالات متحد آمریکا از برجام و برقراری مجازات‌های گذشته و تازه از سوی این کشور، اندک اندک اجرای برخی تعهدات کم اهمیت خود در این توافق را کاهش داده و در دو ماه اخیر به نقض تعهداتی پرداخته است که از نظر دیگر طرفین، اعتبار کلی توافق را خدشه دار می‌کند.

بی‌بی‌سی: ایران از سال گذشته بخش های از فعالیت های هسته ای متوقف شده اش را از سر گرفته است

ایران از سال گذشته بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای متوقف شده خود را از سر گرفته است

روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از سه دیپلمات می‌گوید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای شواهد جدیدی از فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده از سوی ایران یافته‌اند که باعث بروز سئوال در مورد دامنه فعالیت‌های هسته‌ای ایران شده است.

این روزنامه به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان ذکر نشده می‌گویند نمونه‌های برداشته شده از دو سایت هسته‌ای در پاییز حاوی مواد رادیواکتیو بوده که می‌تواند نشاندهنده فعالیت ایران در زمینه سلاح هسته‌ای باشد. این دیپلمات‌ها تاکید کرده‌اند آنها از ماهیت دقیق آنچه پیدا شده اطلاع ندارند.

آژانس هنوز در این باره گزارشی به شورای حکام نداده و هنوز منتظر توضیحات ایران در باره این فعالیت‌ها است.

ایران هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.

وال استریت ژورنال می‌گوید آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به سئوالات این روزنامه در این باره پاسخ نداده است.

تابستان سال پیش ایران جلوی بازدید بازرسان آژانس از دو سایت هسته‌ای را نداد اما در نهایت اجازه بازدید آنها از دو مرکز هسته‌ای “یکی در اطراف شهرضای اصفهان و دیگری در نزدیکی تهران” صادر شد.

رافائل ماریانو گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آن زمان گفته بود ایران از “گفت‌وگوی جدی درباره سوالات مربوط به فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام‌نشده احتمالی” در این مراکز امتناع می‌کند.

جمهوری اسلامی تلاش برای تولید و دسترسی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند و می‌گوید تمام فعالیت‌های هسته‌ای این کشور صلح آمیز است.

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا توافق هسته‌ای موسوم به برجام را ترک کرد و تحریم‌ها علیه ایران را از سر گرفت، ایران با ارجاع به مفادی در برجام، تعهدات خود در این توافق را گام به گام کاهش داد.

اخیرا این کشور به دنبال تصویب طرحی در مجلس، اعلام کرد سطحی از بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی را در صورت رفع نشدن تحریم‌های آمریکا، کاهش می‌دهد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ماه پیش گفت ایران بسیار سریع در حال حرکت به سوی غنی‌سازی ۲۰ درصد است.

غنی سازی ۲۰ درصد از پاییز سال ۱۳۹۲ همزمان با توافق موقت اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی با هدف توقف تحریم‌های بین المللی متوقف شده بود. تولید مجدد اورانیوم با غنای ۲۰ درصد مصوبه مجلس شورای اسلامی است.

اورانیوم غنی شده با خلوص ۲۰ درصدی در مصارف صلح‌آمیز و سلاح‌های اتمی می‌تواند کاربرد داشته باشد و به همین دلیل باعث نگرانی قدرت‌های جهانی است.

ایران اخیرا گفت سانتریفیوژهای جدید در تاسیسات اتمی نطنز نصب کرده که ظرفیت غنی سازی اورانیوم آنها تقریبا چهار برابر دستگاه‌های فعلی است.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داده است که اگر ایران به برداشتن محدودیت‌های توافق هسته‌ای ادامه دهد “تنها چند هفته” با تولید مواد لازم برای ساخت یک سلاح هسته‌ای فاصله خواهد داشت.

ایران هشدار داده که در صورت بازنگشتن آمریکا به برجام و لغو همه تحریم‌ها گام‌های بعدی قانون اخیر مجلس شورای اسلامی درباره رفع محدودیت‌های هسته‌ای را اجرا خواهد کرد.

بی‌بی‌سی: ژنرال امیر کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک «اشتباه» خوانده و از دستور خود مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی دیگر در قبال ایران خبر داده است.

ژنرال امیر کوخاوی روز سه شنبه (۲۶ ژانویه) در یک سخنرانی در کنفرانس سالانه موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو گفت: «بازگشت به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ یا حتی توافقی مشابه که از جنبه های مختلف بهبود یافته باشد از نقطه نظر عملیاتی و استراتژیک اسرائیل، بد یا اشتباه است.»

به نظر می رسد این اظهارات کم سابقه فرمانده ارتش اسرائیل هشداری به دولت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، باشد که می گوید “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رییس جمهوری سابق ایالات متحده، که مانند اسرائیل برجام را یک توافق «بد» می دانست در سال ۲۰۱۸ میلادی آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست «فشار حداکثری» تحریم ها را علیه حکومت ایران در پیش گرفت تا ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند اما موفق به این کار نشد. ایران در واکنش، در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کاهش داده است.

ژنرال کوخاوی با متهم کردن ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور داده ام که علاوه بر نقشه های عملیاتی ای که تدارک دیده اند، چند نقشه عملیاتی دیگر نیز آماده کنند.»

او افزود: «مسلما این رهبری سیاسی (اسرائیل) است که درباره به اجرا درآمدن تصمیم خواهد گرفت اما این نقشه ها باید روی میز باشد.»

آمریکا با امضای دونالد ترامپ از برجام خارج شد

چنین هشداری از سوی یک مقام نظامی اسرائیل کم سابقه ارزیابی می شود به همین خاطر برخی ناظران معتقدند که اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل می تواند منعکس کننده نظرات دولت بنیامین نتانیاهو باشد.

ایران می گوید برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و این کشور قصد دستیابی به بمب هسته ای را ندارد. مقامات ایرانی از جمله رهبر آن آیت‌الله علی خامنه‌ای در گذشته هشدار داده اند که در صورت اقدام نظامی اسرائیل، «جمهوری اسلامی تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد.»

هفته گذشته با آغاز ریاست‌ جمهوری جو بایدن، تحلیلگران رسانه های اسرائیلی از نگرانی مقامات این کشور از بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام خبر دادند از جمله ناهوم بارنی، مفسر سرشناس در روزنامه پرتیراژ یدیعوت احرونوت نوشت که اعلام آمادگی بایدن برای بازگشت به توافق برجام به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بیشتر خیلی‌ها را در اسرائیل “نگران کرده است”.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها برجام را محکوم کرده و مدعیست که این توافق، دسترسی ایران به بمب اتمی را تسهیل می‌کند.

آنتونی بلینکن،‌ وزیر امور خارجه آمریکا،‌ هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده با بازگشت به برجام «فاصله زیادی دارد» و هنوز باید ببیند که‌ آیا ایران قصد اجرای تعهدات خود در قبال برجام را دارد یا نه.

دولت ایران می گوید که فعلا برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.

رادیوفردا: بمب‌افکن‌های استراتژیک آمریکا روز چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه برای دومین بار ظرف یک ماه گذشته بر فراز خلیج فارس به پرواز در آمدند، اقدامی که هدف از آن «بازداشتن ایران» از حمله به اهداف آمریکایی در خاورمیانه تعبیر شده است.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، یک مقام ارشد نظامی آمریکا گفته که پرواز دو بمب‌افکن بی-۵۲ در واکنش به علائمی است، حاکی از این‌که ایران قصد دارد ظرف روزهای آینده حملاتی را علیه اهداف متحدان ایالات متحده در عراق یا دیگر نقاط خاورمیانه انجام دهد.

این مقام که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود گفت این حملات حتی ممکن است در زمان روی کار آمدن دولت جو بایدن صورت گیرد.

او افزود: سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا موفق به ردیابی نشانه‌های تازه‌ای از «تهدیدهای نسبتا قابل توجه» از سوی ایران شده‌اند، از جمله برنامه‌ریزی برای حملات موشکی احتمالی علیه منافع ایالات متحده در عراق.

این مقام آمریکایی تصریح کرد: این نشانه‌ها حتی از نخستین روزهای پس از کشتن سلیمانی نیز نگران‌کننده‌تر محسوب می‌شوند.

او همچنین نشانه‌هایی را برشمرد که حاکی از انتقال سلاح‌های پیشرفته از ایران به داخل خاک عراق در مدت اخیر است. در همین حال، شواهدی مبنی‌بر احتمال دیدار رهبران شبه‌نظامیان شیعه تحت حمایت ایران با فرماندهان سپاه قدس به دست آمده است.

«نگرانی» از اقدامات تلافی‌جویانه در سالگرد کشته شدن سلیمانی

ماموریت این بمب‌افکن‌ها که از پایگاهی هوایی در داکوتای شمالی پرواز کرده بودند، بیانگر افزایش نگرانی در واشینگتن در هفته‌های آخر دولت دونالد ترامپ از اقدام تلافی‌جویانه ایران در واکنش به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه، است.

قاسم سلیمانی همراه با ابومهدی المهندس، معاون فرمانده گروه حشدالشعبی عراق، و گروهی دیگر از نظامیان ایرانی و عراقی ۱۳ دی ماه پارسال در جریان حمله پهپادی ارتش ایالات متحده آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شدند.

ایران، پنج روز بعد به تلافی این حمله، یک پایگاه نظامی عراقی که مقر نیروهای آمریکایی بود را هدف موشک‌های بالستیک قرار داد که این حمله تلفاتی در بر نداشت ولی ۱۰۰ سرباز دچار صدمات مغزی شدند.

با این حال، یگان موشکی سپاه پاسداران یک فروند هواپیمای مسافربری اوکراینی را در نزدیکی فرودگاه امام سرنگون کرد که در جریان آن ۱۷۶ مسافر کشته شدند.

به رغم حمله موشکی پارسال ایران به مقر نیروهای آمریکایی، مقام‌های جمهوری اسلامی بویژه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر، رئیس شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان سپاه در هفته‌های اخیر از «انتقام سخت» از آمریکا سخن به میان آورده‌اند.

در همین زمینه، حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه گفت که رئیس‌جمهوری آمریکا و وزیر خارجه «در رأس شهادت سردار سلیمانی» بودند و «این دو از مسئولین اصلی این جنایت هستند».

او تهدید کرده که «ملت» ایران از این افراد «دست نخواهد کشید و حق مردم است تا از خون عزیزشان انتقام بگیرند».

اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز روز چهارشنبه در جلسه غیرعلنی مجلس، دونالد ترامپ و دیگر مقامات آمریکا از جمله وزیران خارجه و دفاع و رئیس سی‌آی‌ای را تهدید کرد و گفت: آنان باید «سبک زندگی مخفی سلمان رشدی را یاد بگیرند» چرا که به گفته وی، جمهوری اسلامی «انتقام» قاسم سلیمانی را خواهد گرفت.

در روزهای اخیر سفارت ایالات متحده در بغداد هدف راکت‌های کاتیوشای شبه‌نظامیان وابسته به جمهوری اسلامی قرار گرفت که تلفاتی در برنداشت، ولی رئیس‌جمهوری آمریکا در توئیتی به ایران هشدار داد.

آقای ترامپ روز سوم دی نوشت: «توصیه دوستانه خیرخواهانه به ایران: اگر یک آمریکایی کشته شود، من ایران را مسئول می‌دانم. دوباره فکر کن».

«تحرک دفاعی»

خبرگزاری آسوشیتدپرس می‌نویسد از آن‌جا که هرگونه افزایش تنش ممکن است به جنگی گسترده بین ایران و آمریکا تبدیل شود، واشینگتن ترجیح می‌دهد که ایران را از انجام حملات بیشتر باز دارد.

در خصوص پرواز بمب‌افکن‌های آمریکایی بر فراز خلیج فارس، فرماندهی ستاد مرکزی ایالات متحده (سنتکام) این تحرک را «دفاعی» خوانده است.

ژنرال فرانک مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، گفت: «فرماندهی ارتش ایالات متحده در راستای جلوگیری از هرگونه خصومت احتمالی به ارتقای آمادگی رزمی خود در منطقه تحت نظارت سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) ادامه خواهد داد و خاطرنشان می‌کنیم که آماده‌ایم و قادر به پاسخگویی به هرگونه تهاجمی هستیم که متوجه آمریکایی‌ها یا منافع‌مان باشد».

او بدون اشاره به نام ایران افزود: «ما به دنبال درگیری نیستیم اما هیچ‌کس نباید توانایی و قابلیت ما را در دفاع از نیروهای‌مان یا اقدام قاطع ما در پاسخ به هرگونه حمله دست کم بگیرد».‎‎

آمریکا ‌هم‌اکنون روند کاهش حضور نظامی خود در عراق را طی می‌کند تا شمار سربازان خود را از سه هزار نفر به حدود ۲۵۰۰ تن برساند. بر اساس فرمان اجرایی دونالد ترامپ، روند کاهش نیروهای نظامی باید تا ۱۵ ژانویه (۲۶ دی) تکمیل شود؛ هرچند که به گفته مقام‌های آمریکایی، احتمال تکمیل این روند تا هفته آینده وجود دارد. ‎

تنش‌ بین ایران و آمریکا در حالی است که دولت جو بایدن وعده داده است به برجام بازگردد مشروط به اینکه ایران به تعهداتش در چارچوب این توافق هسته‌ای پایبند باشد. با این حال او تاکید کرده که «مذاکرات با ایران در این زمینه دشوار خواهد بود».
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس و گزارش‌های رادیو فردا/ک.ر