اخبار

رادیوفردا: شبه‌نظامیان شیعه حامی دولت مرکزی عراق که از حمایت ایران نیز برخوردار هستند، می‌گویند نفرات داعش را از یک روستای مرزی با سوریه بیرون کرده و کنترل منطقه را در دست گرفته‌اند. گفته می‌شود شبه‌نظامیان عراقی و ارتش سوریه در تلاش برای به‌هم پیوستن در مناطق مرزی هستند.
یک روز پس از گزارش خبرگزاری رویترز در مورد پیش‌روی نیروهای موسوم به «بسیج مردمی» به سوی مرز سوریه، فرماندهان این گروه «کنترل» یک نقطه مرزی را تائید کرده‌اند. این گروه هشتم خرداد ماه گفته است روستایی را در مرز سوریه در تصرف خود دارد.
احمد الاسدی، یکی از سخنگویان «بسیج مردمی» (حشد الشعبی) گفته است تصرف این نقطه مرزی «گام نخست برای آزادسازی تمام مرز [عراق و سوریه] است».
بنا بر گزارش‌ها، شبه‌نظامیان شیعه عراق و ارتش سوریه، که این دومی نیز از حمایت ایران برخوردار است، قصد دارند در مناطق مرزی دو کشور به یکدیگر بپیوندند. گفته می‌شود برقراری رابطه دو طرف در مرز، به بشار اسد و نیروهای حامی او در جنگ داخلی سوریه، نیز برتری بیشتری خواهد داد.
با این همه نیروهای حامی بشار اسد راه سخت‌تری برای رسیدن به مرز عراق خواهند داشت، و برای این کار باید از مناطقی که بگذرند که در کنترل شبه‌نظامیان مورد حمایت ائتلاف به رهبری آمریکا است. از جمله شبه‌نظامیان کـرد که در حال حاضر نبردهای زمینی علیه «حکومت اسلامی» در رقه را پیش می‌برند.
فرماندهان شبه‌نظامیان شیعه عراق می‌گویند آماده هستند با گذشتن از مرز، برای کمک به ارتش سوریه و نیروهای حامی اسد، به مناطقی بروند که نبردها با شورشیان سوری در جریان است. پیش از این نیز گزارش‌هایی از «اعزام» شبه‌نظامیان شیعه عراق به مناطقی مانند حلب منتشر شده بود.
اما چندان مشخص نیست واکنش احتمالی شبه‌نظامیان کـرد سوریه به اقدام احتمالی شبه‌نظامیان عراقی برای گذشتن از مناطق تحت کنترل آن‌ها چه خواهد بود.
گروه موسوم به حشد الشعبی از حامیان دولت مرکزی عراق است و گفته می‌شود در مورد اقدامات خود نیز به بغداد پاسخگو است. با این حال این گروه از حمایت ایران برخوردار است و فرماندهان سپاه پاسداران نیز در میان آن‌ها حضور دارند؛ به‌تازگی نیز رسانه‌های داخلی ایران از کشته‌شدن یکی از این فرماندهان در عراق خبر داده‌اند.
نیروهای «بسیج مردمی» در عین حال بخشی از کارزار نظامی در نبرد برای آزادسازی موصل هستند؛ کارزاری که هسته مرکزی آن را ارتش، پلیس فدرال و نیروهای ضدتروریسم عراق تشکیل می‌دهد و از حمایت ایالات متحده نیز برخوردار است.
هشت ماه است که از آغاز عملیات بازپس‌گیری موصل می‌گذرد. سه روز پیش مقام‌های نظامی عراق اعلام کردند نیروهای امنیتی و ارتش آن کشور مرحله پایانی آزادسازی شهر را، با حمله به بخش‌های باقی‌مانده که هنوز در تصرف نفرات گروه موسوم به حکومت اسلامی‌ست، آغاز کرده‌اند.

بی‌بی‌سی: دانفورد نفوذ ایران در منطقه را “بدخواهانه” توصیف کرده است
جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفته است که گزارشی در مورد نحوه مقابله نظامی با دولت اسلامی – داعش – در دست تهیه است و در اختیار دونالد ترامپ، رئیس جمهوری قرار خواهد گرفت.

ژنرال دانفورد در سخنرانی در موسسه بروکینگز گفت که این گزارش حاوی “تمامی گزینه‌های نظامی موجود است” و تصمیم گیری نهایی در مورد انتخاب این گزینه‌ها برعهده رئیس جمهوری خواهد بود. در پاسخ به سئوالات مکرر در این مورد که آیا گزینه‌های مورد نظر شامل پیاده کردن نیروی زمینی در عراق یا سوریه خواهد بود یا نه، وی تنها گفت که: “تمامی گزینه‌ها روی میز است.”

دونالد ترامپ کوتاه مدی پس از آغاز دوره ریاست جمهوری خود به ستاد مشترک سی روز فرصت داد تا امکانات نظامی شکست داعش را بررسی کند و گزارشی را برای “تسریع” در جنگ با این گروه به او ارائه دهد.

رئیس ستاد مشترک در سخنان خود گفت که این گزارش، “یک گزارش سیاسی-نظامی است و با کمک و مشارکت شرکای ما در وزارت خارجه، وزارت خزانه داری و جامعه اطلاعاتی” تهیه می‌شود و علاوه بر داعش “حاوی توجه به سایر سازمان‌های تروریستی است.” اشاره ژنرال دانفورد به گروه‌ها و تشکیلاتی است که ایالات متحده آنها را سازمان تروریستی می‌خواند و از جمله شامل شبکه القاعده، جنبش حماس و گروه حزب الله لبنان می‌شود.

در حال حاضر شماری از نظامیان آمریکایی به صورت مستشار به نیروهای عراقی، کرد عراقی و برخی گروه‌های مخالف حکومت سوریه کمک می‌کنند اما رسما از درگیری مستقیم در عملیات جنگی خودداری کرده‌اند هر چند گفته می‌شود که در مواردی، از جمله در عملیات موصل، از نزدیک صحنه عملیات را زیر نظر داشته‌اند.

دونالد ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی بر لزوم شکست داعش تاکید نهاد و نظراتی را در این زمینه مطرح کرد. از جمله او از ایجاد منطقه امن پرواز ممنوع در داخل خاک سوریه حمایت کرده است تا جنگ‌زدگان سوری بتوانند بدون واهمه از حمله نظامی، از جمله از سوی نیروهای دولتی، به این مناطق پناه ببرند. برخی از کارشناسان گفته‌اند که ایجاد چنین مناطقی نه تنها نیازمند اعزام نفرات بیشتری به منطقه است بلکه در صورت از سرگیری عملیات هوایی روسیه در سوریه، می‌تواند به برخورد با روسیه منجر شود.

ماه گذشته برخی از رسانه‌های آمریکایی گفتند که قرار است رئیس جمهوری به ستاد مشترک نود روز فرصت دهد تا نظر خود را در مورد ایجاد منطقه امن گزارش کند.

ژنرال دانفورد گفته است که شرایط جنگ با داعش “بسیار پیچیده است و هر اقدامی، تبعات متعدد دیگری را در پی دارد و ما نمی‌خواهیم گزینه‌هایی را ارائه دهیم که با حل یک مشکل، مشکلات دیگری را ایجاد کند.”

در مورد حضور ایران در سوریه، رئیس ستاد مشترک با یادآوری اظهارات مایکل فلین، رئیس سابق شورای امنیت ملی آمریکا در مورد ایران، گفت که “من از آن زمان تا کنون تغییری در رفتار ایران مشاهده نکرده‌ام و از دیدگاه من، صادرات عمده ایران عبارتست از نفوذ مخرب در سراسر منطقه.” وی افزود: “این انگاره رفتاری طی سال‌های متعدد ادامه داشته است.”

اوایل ماه جاری، مایکل فلین در انتقاد از آزمایش موشکی ایران گفت “ما امروز رسما به ایران اخطار می‌دهیم.” آقای فلین بعدا به دلیل ابهاماتی که در مورد ارتباط او با سفیر روسیه ایجاد شده بود از سمت خود کناره گرفت.

رادیوفرانسه: یک “تابو” که فرو می ریزد، رازی کما بیش پنهان که آشکار می شود. فرانسه همانند برخی دیگر از کشورها، از جمله بریتانیا عملیات حذف فیزیکی جهادگرایان شهروند فرانسوی را در عراق و سوریه دنبال می کند. لوموند براساس منابع موثق خود در شماره چهارشنبه/ ۲۲ فوریه این روزنامه فاش ساخته است که فرانسوا هولاند، رئیس جمهوری فرانسه در برخورد با این پدیده، خط مشی روشنی را برگزیده است: فرانسوا هولاند خواستارآنست که در برخورد با اینگونه جهادگرایان، کار به نحوی فیصله یابد که جهاد گرایان زندانی در کار نباشد، یا تعداد آنانی که زندانی می شوند، حداقل ممکن باشد. لوموند می نویسد که این موضوع در شورای دفاع ملی فرانسه مطرح شده و قانونی نبودن این رویکرد کنار گذاشته شده است. ژان-ایو لو دوریان وزیر دفاع فرانسه در همین رابطه در ماه ژانویه گذشته و در برابر پارلمان این کشور گفت: “امیدوار است که تمامی آنان پیش از رسیدن به اردوگاه دیگری کشته شوند…آنان دشمنان ما هستند و میدانند که در چه راهی گام گذاشته اند.”

موضوع حذف فیزیکی جهادگرایان فرانسوی توسط نیروهای امنیتی، تک تیراندازان نیروهای ویژه و حملات هدفمند هواپیماهای شکاری رافال فرانسه از سال 2015 به این سو به تدریج ابعاد گسترده تری به خود گرفته است.فرانسوا هولاند پیش تر در گفتگو با دو روزنامه نگار روزنامه لوموند که کتاب آنان در ماه دسامبر گذشته منتشر شد، اذعان نمود که خود او پیش تر دستور حذف فیزیکی عناصر جهادگرای فرانسوی را که مظنون به دست داشتن در گروگان گیری ها و یا حملات دیگر علیه منافع فرانسه در کشورهای آفریقایی ساحل بوده اند، صادر کرده است.
لوموند می نویسد که حذف جهادگرایان فرانسوی از همان آغاز در کشورهایی همچون لیبی، نیجر، موریتانی، مالی و حتی سومالی آغاز شده است.

در مورد عراق و سوریه حذف فیزیکی جهادگرایان توسط حملات هوایی از سال 2015 آغاز شده و این اواخر کار از بین بردن جهاد گرایان فرانسوی در عراق و سوریه به نیروهای ویژه سپرده شده است.

در نیمه شب جمعه 12 اکتبر سال 2015 هواپیماهای شکاری رافال فرانسه به یک اردوگاه آموزشی گروه دولت اسلامی(داعش) در نزدیکی “رقه” حمله کردند. در بمباران این اردوگاه که به آموزش جهادگرایان خارجی، از جمله فرانسوی اختصاص داده شده بود، حداقل 6 جهادگرای فرانسوی کشته شدند. بر اساس برخی از ناظران بسیاری از حملات هواپیماهای شکاری فرانسوی در سوریه و عراق به اماکن و پایگاه هایی در خاک سوریه و عراق انجام گرفته که نیروهای اطلاعاتی فرانسه و یا متحدین آمریکایی و بریتانیایی فرانسه، وجود جهادگرایان فرانسوی در این اماکن را تأیید و گزارش کرده بودند.

این عملیات، فقط منحصر به فرانسه نبوده، بلکه نیروهای آمریکایی و بریتانیایی هم زمان با تلاش های فرانسه در این راه، حذف جهادگرایان شهروند آمریکایی و بریتانیانی را آغاز کرده بودند. افزون بر این، برای حذف جهادگرایان شهروند این کشورها و احتمالاً دیگر کشورها، میان آمریکا، بریتانیا و فرانسه تبادل اطلاعات و هماهنگی عملیاتی وجود داشته است. “درون” ها و یا هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی طی این سال ها، همانند عقاب در آسمان عراق و سوریه در پرواز بوده اند. حذف فیزیکی جهادگرایان خارجی، آمریکایی، بریتانیایی، فرانسوی و …یکی از اهداف اصلی “درون” های آمریکایی بوده است.

دو کشور فرانسه و بریتانیا رویکرد حذف فیزیکی جهادگرایان شهروند خود را با استفاده از نیروهای ویژه خود، از نیمه های سال 2016 میلادی آغاز کرده اند.

روزنامه بریتانیایی “ساندی تایمز” در اوایل نوامبر سال 2016 برنامه مخفی بریتانیا برای حذف فیزیکی 200 جهاد گرای شهروند بریتانیا را فاش ساخت. بر اساس این برنامه، نیروهای ویژه ارتش بریتانیا موسوم به “اس آ اس” مأموریت یافته اند تا نسبت به حذف فیزیکی صدها جهادگرای خارجی مستقر در سوریه و عراق وارد عمل شوند. نام و تمامی مشخصات و دیگر اطلاعات مربوط به این جهادگرایان خارجی برای شکار در اختیار “اس آ اس” گذاشته شده است. این اطلاعات را یک مقام بلند پایه نظامی بریتانیا که نام او فاش نشده است، به این نشریه بریتانیایی داده است.

مأموریت نیروهای ویژه بریتانیا این بوده است که اقدامی نمایند که بازگشت این 200 نفر جهادگرا به بریتانیا غیر ممکن شود. مطمئناً با کشتن آنان و در مواردی برای تخلیه اطلاعاتی، دستگیری برخی از آنان در دستور عملیات “اس آ اس” قرار گرفته است.

بر اساس اطلاعات روزنامه لوموند فرانسه، هم اکنون در حدود 680 فرانسوی جهادگرا در سوریه و عراق زیر پرچم گروه دولت اسلامی(داعش) و یا دیگر گروه های جهادگرا هستند. 275 نفر آنان زن هستند. تا کنون بیش از 230 نفر از جهاد گرایان فرانسوی در نبردها و یا در چهارچوب برنامه حذف، کشته شده اند.
تعدادجهادگرایان بریتانیایی در دو کشور عراق و سوریه در حدود 700 نفر برآورد می شود.

با شکست های پی درپی داعش در عراق و سوریه، این احتمال تقویت می شود که بخشی از جهاد گرایان خارجی، فرانسوی، بریتانیایی و …برای فرار از مرگ و کشته شدن به دست نیروهای ویژه فرانسوی و بریتانیایی قصد فرار از سوریه و عراق و پیوستن به کشورهای خود را داشته باشند.

بازگشت آنان با توجه با عقب نشینی پیکارجویان داعش از مناطق شمالی سوریه و با توجه به واحدهای شکارچی انسان (نیروهای ویژه) فرانسوی و بریتانیایی بسیار مشکل شده است.یکی از اعضای گروه داعش به لوموند گفته که هم اکنون ترس بسیار شدیدی محافل جهادگرایان خارجی مستقر در سوریه و عراق را فرا گرفته است.

منابع اطلاعاتی لوموند گفته اند که فرانسه فقط امکان بازگشت کودکان جهادگرایان شهروند فرانسوی را از کشورهای عراق و سوریه در دست بررسی دارد و تلاش می کند که تا حد امکان، جهاد گرایان دیگر نتوانند به خاک فرانسه بازگردند.

صدای آمریکا: در روزهای نخستین حمله به گروه داعش در موصل، ایران به طور موفقیت آمیزی عراق را وادار کرد طرح حمله خود را تغییر دهد و آن شهر را به محاصره کامل در آورد؛ دخالتی که به گفته افراد آشنا با طرح، از آن زمان به بعد روند پیچ و خم دار این جنگ را شکل دهی کرد.

خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه در گزارشی، با ذکر این مقدمه، به نقل از منابع آگاه نوشت که در استراتژی اصلی عملیات آزادسازی موصل، از نیروهای عراقی خواسته می‌شد در سه جهت در اطراف شهر و به شکل نعل اسب موضع گیری کرده و آن را محاصره کنند.

به این ترتیب راه فرار پیکارجویان داعش از سه طرف بسته می‌شد و تنها یک طرف – به سمت غرب و قلمرو داعش در کشور همسایه سوریه – باز می‌ماند. با بکارگیری این مدل، چندین شهر عراق در دو سال اخیر بازپس گرفته شد و با فراهم کردن امکان فرار داعشی‌ها، عملیات به سرعت انجام می‌شد.

اما به نوشته رویترز، تهران از فرار پیکارجویان داعش به داخل سوریه – که بشار اسد رئیس دولت مورد حمایت ایران در آن دست بالا را در جنگ داخلی پنج ساله در اختیار دارد – نگران است و خواستار شکست کامل و نابودی داعش در داخل موصل است.

به گفته منابع خبرگزاری رویترز، که هویت آنها در این گزارش فاش نشده است، ایران برای اعزام نیروهای حشد الشعبی به جبهه غربی موصل و قطع ارتباط بین موصل و رقه – دو مرکز عمده خلافت خودخوانده داعش در عراق و سوریه – به رایزنی پرداخت.

این مسیر ارتباطی اکنون از بین رفته است. برای نخستین بار در دو سال و نیم گذشته در عراق، عملیات مورد حمایت غربی‌ها برای شکست داعش، چندین هزار پیکارجوی داعش که انتخابی جز جنگیدن تا سر حد مرگ ندارند، و حدود یک میلیون از ساکنان باقی مانده در موصل که امکان فرار از از خطوط مقدم جبهه‌های جنگ را ندارند، تا این حد به مرکز شهر نزدیک نشده‌اند.

به گفته یک مقام کرد که در طرح ریزی عملیات آزادسازی موصل دخیل است، «شما اگر دشمن خود را به کنجی ببرید و راه فرار برایش نگذارید، او تا حد مرگ خواهد جنگید.» این مقام کرد که رویترز هویتش را فاش نکرده است می‌گوید «در غرب، ایده اولیه این بود که دالانی را باز بگذارند … اما حشد (الشعبی) اصرار به بستن کامل حلقه محاصره، به منظور جلوگیری از رفتن آنها (پیکارجویان داعش) به سوریه، داشت.»

جنگ موصل بزرگترین عملیات نظامی در عراق از زمان حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳ میلادی به این طرف است. در کل، حدود ۱۰۰ هزار نفر در کنار دولت عراق می‌جنگند، که شامل نیروهای پلیس و سربازان عراقی، پیشمرگه‌های کرد اقلیم خودمختار کردستان عراق و واحدهای بسیج مردمی هستند. ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا نیز پشتیبانی هوایی و زمینی را برای آنها فراهم می‌آورد.

فرماندهان ارتش عراق، بارها گفته‌اند که حضور غیرنظامیان در میدان جنگ موصل، موجب پیچیده‌تر و کندتر شدن این عملیات – که حدود هفت هفته از آغاز آن می گذرد – شده است؛ چرا که انجام حملات هوایی و امکان استفاده از تسلیحات سنگین در مناطق پر جمعیت شهر را محدود کرده است.

آنها در فکر تغییراتی در استراتژی خود بودند تا غیرنظامیان راهی برای خروج از مهلکه پیدا کنند، اما این ایده را در نهایت رد کردند؛ چون از این نگران بودند که مردمی که اقدام به فرار می کنند، توسط داعش قتل عام شوند. داعش قبلا هم در موارد مشابه، به منظور جلوگیری از فرار مردم از میادین جنگ، اقدام به اعدام غیرنظامیان کرده بود. در عین حال، با باز کردن راهی برای فرار مردم، مسئولان و گروه‌های امدادرسان هم در برابر خیل عظیم آوارگان با مشکل روبرو می‌شدند.

کشتارگاه

اسناد مربوط به برنامه ریزی های سازمان های امدادرسان در پیش از آغاز عملیات موصل، که توسط رویترز رؤیت شده‌اند، نشان می‌دهد که آنها برای اسکان حدود ۹۰ هزار آواره که ممکن بود از سمت غربی موصل اقدام به فرار کنند، اردوگاه‌هایی را در منطقه تحت کنترل کردها در سوریه پیش بینی کرده بودند.

یکی از این امدادگران می‌گوید «ایران با این ایده موافقت نکرد و اصرار داشت که هیچ کریدور امنی به سمت سوریه نباید ایجاد شود.» او گفت «آنها می‌خواستند که مناطق غربی موصل کشتارگاه شود.»

حشام الهاشمی، یک تحلیلگر عراقی مسائل مربوط به داعش که پیش از عملیات موصل در جریان آن قرار گرفته بود، می گوید در طرح ابتدایی باز گذاشتن یک راه در نظر گرفته شده بود.

به گفته او «طرح اولیه به شکل نعل اسب بود، به طوری که همزمان با تهاجم اصلی از سمت شرق، به مردم و پیکارجوها اجازه می‌داد که از سمت غرب اقدام به فرار یا عقب نشینی کنند.»

حدود یک هفته قبل از آغاز عملیات، رهبر گروه شبه نظامی شیعه حزب الله لبنان، حسن نصرالله که همپیمان نزدیک ایران است، ایالات متحده را متهم کرد که می‌خواهد راه فراری را برای داعشی‌ها به سوریه فراهم کند.

او گفت «ارتش عراق و نیروهای مردمی باید (داعش) را در موصل شکست دهند؛ در غیر این صورت مجبور خواهد شد برای جنگ با این گروه تروریستی به شرق سوریه بروند.» حزب الله در سوریه هم در حمایت از بشار اسد می‌جنگند.

کریم النوری سخنگوی حشد الشعبی این موضوع که تهران پشت تصمیم برای اعزام نیروهای شیعه به غرب موصل بوده است را رد کرده و گفته «ایران اینجا هیچ نفعی ندارد. بیشتر این اظهارات تحلیل‌های واهی هستند و حقیقت ندارند.»

با این حال، کنترل مناطق غربی موصل توسط نیروهای مورد حمایت ایران منافع دیگری هم برای همپیمانان ایران دارد؛ به این ترتیب که این امکان را برای آنها فراهم می کند که با سرعت خود را به سوریه و حمایت از بشار اسد برسانند.

اگر گروه موسوم به «دولت اسلامی» در عراق و سوریه متحمل شکست شود، متحدان تهران کنترل یک منطقه هلالی شکل را به دست خواهند گرفت که از خود ایران آغاز، و با امتداد در خاورمیانه، به لبنان و سواحل مدیترانه می‌رسد.

فشار روسیه

ایران تنها کشوری نبود که اصرار بر بستن راه فرار از غرب موصل داشت. به گفته آقای هاشمی، روسیه – دیگر متحد نیرومند بشار اسد – هم خواستار مسدود شدن هر راه ممکن داعش به سمت سوریه بود. وزارت دفاع روسیه به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهار نظر در این مورد پاسخ فوری نداده است.

فرانسه، یکی از بزرگترین دشمنان اسد، نیز نگران بود که صدها پیکارجوی مرتبط با حملات ترویستی پاریس و بروکسل شاید از موصل فرار کنند. فرانسوی‌ها از عملیات آزادسازی موصل حمایت زمینی و هوایی می‌کنند.

یک هفته پس از آغاز عملیات، فرانسوا اولاند رئیس جمهوری فرانسه گفت در میان سیل مردمی که از موصل به بیرون می آیند، تروریست‌هایی خواهند بود که سعی خواهند کرد جلوتر رفته و خود را بخصوص به رقه برسانند.

با این حال، تا آن زمان در طرح اولیه عملیات مسدود شدن غرب موصل مطرح نشده بود. تا این که حیدر العبادی در ماه اکتبر با اعزام شبه نظامیان حشد الشعبی به جبهه غربی موصل موافقت کرد.

رویترز به نقل از هاشمی می‌نویسد «دولت با درخواست ایران موافقت کرد، با این تصور که خیلی زمان می‌برد تا حشد الشعبی خود را به مسیر منتهی به سوریه برساند، و تا آن زمان راه فرار باز خواهد ماند و عملیات هم طبق برنامه به پیش خواهد رفت.»

تحرکات حشد الشعبی برای قطع مسیر ارتباطی داعش در غرب موصل، روز ۲۸ اکتبر، یعنی ۱۱ روز بعد از شروع عملیات موصل، آغاز شد. این شبه نظامیان شیعه پیشرفت سریعی برای ترک پایگاه خود در جنوب موصل و رسیدن به مواضع تعیین شده در غرب داشتند.

به گفته هاشمی، العبادی از این که دید نیروهای حشد الشعبی خود را در عرض چند روز به آنجا رساندند، شگفت‌زده شده بود. «جنگ از آن به شکل دیگری به خود گرفت، دیگر امکان ارسال غذا و سوخت به موصل و پیکارجویان داعش که باید تا آخر بجنگند، وجود ندارد.»

سنگر عراق

زمانی که شبه نظامیان شیعه عراق پیشروی در غرب موصل را آغاز کردند، ابوبکر البغدادی رهبر داعش به پیروانش گفت هیچ عقب نشینی از موصل – که او تابستان دو سال پیش خلافت خودخوانده خود را در آن شهر اعلام کرد – در کار نیست.

بغدادی در یک پیام از پیش ضبط شده رادیویی که پنج روز پس از اعلام شبه نظامیان شیعه در مسدود کردن تنها راه ارتباطی غرب موصل گفت، آنهایی که می‌خواهند فرار کنند باید «بدانند ارزش ماندن با افتخار در سرزمین‌های خود، هزار بار بهتر از بهای عقب نشینی با ننگ و شرم‌ساری است.»

به گفته سربازان عراقی، از آن به بعد بود که پیکارجویان او صدها حمله انتحاری با استفاده از خودروهای بمب‌گذاری شده و نقل و انتقال مهمات از طریق شبکه تونلی زیر شهر و استفاده از تک‌تیراندازان را پیگیری، و در عین حال از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی استفاده کردند.

یک افسر ارشد آمریکایی در ائتلاف بین المللی که از این عملیات حمایت کرده است می‌گوید که آغاز جنگ در مناطقی که غیرنظامیان حضور دارند همواره مشکل بوده است، اما دولت بغداد در بهترین شرایط برای تصمیم گیری در مورد استراتژی خود قرار داشت.

سرتیپ اسکات اِفلنت، معاون فرماندهی کل ائتلاف، به خبرگزاری رویترز گفت که «آنها (تجربه) ۱۵ سال جنگ را دارند … و من افراد دیگری با شایستگی بیشتر برای اتخاذ چنین تصمیمی سراغ ندارم و به همین دلیل است که ما به عنوان ائتلاف از تصمیم دولت عراق حمایت کردیم.»

به گفته او «باز کردن و بستن آن کریدور، چه در فرض و چه در عمل، تغییر اساسی در طرح حمله ایجاد نمی‌کرد … این موضوع نحوه پیگیری جنگ را تغییر داد، اما لزوما به این معنا نیست که آن را ساده تر یا دشوارتر کرد.»

اما مقام کردی که رویترز هعویت او را فاش نکرده است، نظر متفاوتی دارد و معتقد است جنگ موصل الان «دشوارتر» شده است می‌تواند به یک محاصره طولانی مدت مشابه آنچه در سوریه می بینیم، تبدیل شود. به عقیده او این طرح می تواند «موصل را تبدیل به حلب» کند.

دویچه‌وله: به گفته مسئولان ایرانی شدت سوختگی قربانیان به حدی است که کار شناسایی دقیق کشته‌شدگان دشوار شده است. گروه “دولت اسلامی” مسئولیت این انفجار را در حله‌ی عراق برعهده گرفته است. آلمان این اقدام تروریستی را شدیداً محکوم کرد.

علی اصغر احمدی ‌دبیرکل جمعیت هلال احمر ایران در شامگاه پنج‌شنبه (۴ آذر/ ۲۴ نوامبر) گفت که سوختگی شدید قربانیان حادثه تروریستی در عراق مانع از شناسایی هویت آنها شده است.

حمید کمالی، معاون عتبات مرکز پزشکی حج و زیارت در عراق نیز تایید کرد که هنوز تمامی کشته‌شدگان و مجروحان شناسایی نشده‌اند. کمالی افزود: «وسعت انفجار به حدی بوده که احتمال می‌رود بیشتر حاضران در صحنه شهید شده باشند. به احتمال زیاد ۷۱ تن از ایرانی‌ها جزو شهدای این حادثه باشند»

بیشتر بخوانید: انفجار تروریستی در عراق جان عده‌ای از زائران ایرانی را گرفت

به گفته کمالی تا کنون “مجروح ایرانی پیدا نشده”، اما جستجوها ادامه دارد. وی افزود که ۹ افغانی تبعه‌ی ایران نیز در میان مجروحان هستند که در حال حاضر در بیمارستان‌های عراق به سر می‌برند.

میرمسعود حسینیان، سرکنسول ایران در کربلا نیز درباره چگونگی این بمب‌گذاری و دشواری در شناساسی قربانیان گفت: «در این اقدام تروریستی با توجه به اینکه در محل پمپ بنزین بوده، دو اتوبوس و تعدادی مینی‌بوس و چند دستگاه خودروی شخصی به طول کامل از بین رفته‌‌اند.»

شمار کشته‌شدگان و مجروحان این بمب‌گذاری هنوز دقیقاً روشن نیست. خبرگزاری‌ها و مسئولان رسمی شمار آسیب‌دیدگان ایرانی را تا کنون بسیار متفاوت ذکر کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز شمار کشته‌شدگان را حدود ۱۰۰ تن اعلام کرده و گزارش داده که اغلب کشته‌شدگان ایرانی هستند.

بنا به گزارش خبرگزاری ایسنا حسن قشقاوی، معاون کنسولی وزارت امورخارجه در شامگاه پنج‌شنبه شمار کلی کشته‌شدگان را ۸۰ نفر اعلام کرد. به گفته قشقاوی ۴۰ تن از کشته‌شدگان ایرانی هستند. قشقاوی افزود: «۲۰ مجروح این حادثه نیز ایرانی هستند.»

لغو اعزام کاروان به سامرا

سازمان حج و زیارت ایران با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که اعزام زائر به سامرا در عراق را تا “اطلاع ثانوی و دریافت پاسخ استعلام از مبادی ذیربط” متوقف کرده است.

بیشتر بخوانید: ۱۰ زائر ایرانی در پی انفجار انتحاری در سامرا کشته شدند

به گفته سازمان حج و زیارت بمب‌گذاری در تانکر سوخت در پمپ‌بنزین و در رستورانی که زائران در آنجا حضور داشتند، در عصر پنجشنبه صورت گرفته است. سازمان حج این انفجار را “انتحاری” خوانده است.

در زمان انفجار دست‌کم هفت اتوبوس زائران ایرانی، بحرینی و عراقی در داخل جایگاه سوخت توقف داشته‌اند.

اربعین؛ هم استراتژی، هم تاکتیک

زائرین مراسم اربعین در حال بازگشت به ایران هستند. اربعین در لغت به معنی چهلم است و در اصطلاح به بیستم صفر ۶۱ هجری قمری، چهلمین روز کشته‌شدن حسین بن علی فرزند علی بن ابی طالب و فاطمه زهرا، امام سوم شیعیان اطلاق می‌گردد. این مراسم در سال‌های گذشته به صورت مدیریت شده به یک “اَبَر رویداد” تبدیل شده است.

ایران و آلمان حادثه تروریستی حله را محکوم کردند

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران با انتشار بیانیه‌ای حمله تروریستی به زائران در حله‌ی عراق را محکوم کرد.

در بیانیه روحانی تصریح شده که “کوردلان سفاک برگزاری با شکوه اربعین را برنتافتند” و به همین دلیل دست به اقدامی تررویستی زدند.

روحانی بار دیگر به ضرورت مبارزه با تروریسم در منطقه اشاره کرده و از دولت عراق خواست که با عاملان این حادثه برخوردی “قاطعانه” کند.

وزارت امورخارجه آلمان با انتشار بیانیه‌ای اقدام تروریستی علیه زئران شیعه در عراق را شدیداً محکوم کرد. در بیانیه وزارت امورخارجه آلمان آمده است: «بمب‌گذاری در شهر حله در جنوب شرقی بغداد متوجه زائران شیعی بود که در راه بازگشت از کربلا بودند. این انفجار کشته‌ها‌ و مجروحان زیادی بر جا گذاشت. بسیاری از قربانیان ایرانی هستند. این بمب‌گذاری بار دیگر نشان داد که اعمال غیرانسانی “دولت اسلامی” و تنفر عمیق تروریست‌ها، سنت‌های مذهبی صدها ساله را هدف قرار داده است.»

بیشتر بخوانید: انفجار خونین در مسجد باقرالعلوم کابل

وزارت خارجه آلمان ضمن ابراز همدردی با خانواده قربانیان از “مردم عراق و ایران” خواست که در این شرایط وخیم مانع از آن شوند یک “گروه جنایتکار با این اقدامات موفق شود به نزاع‌های مذهبی و قومی دامن بزند.”

بر اثر انفجار یک خودروی بمب‌گذاری‌‌شده در محل سوخت‌گیری در شهر حله‌ی عراق در روز پنج‌شنبه (۴ آذر/۲۴ نوامبر) شماری زیادی از زائران کربلا کشته و مجروح شدند. به گفته برخی مسئولان ایرانی و عراقی این انفجار انتحاری بوده است.

گروه “دولت اسلامی” (داعش) با انتشار بیانیه‌ای در سایت “اعماق” مسئولیت این اقدام تروریستی را برعهده گرفته است. به گفته گروه تروریستی “دولت اسلامی” ۲۰۰ نفر در این اقدام کشته و مجروح شده‌اند.

نفیسه کوهنورد بی‌بی‌سی، اربیل

در کافه‌اى در یکى از شهرک‌هاى مدرن اربیل نشسته‌ایم. دور و برمان پر است ازجوانانى که تخته نرد بازى مى‌کنند و قلیان مى‌کشند. گهگاه هم صداى قهقه‌هایشان بالا مى‌رود. اینجا که بنشینید نمى‌توانید باور کنید که کمى دورتر، جایى حدود یک ساعت ازاربیل با ماشین، جنگى تمام عیار جریان دارد. هزاران نفر در حال فرارند و ده‌ها نفر هر روز جانشان را ازدست مى‌دهند. اما کسى که روبروى من نشسته و هر چند دقیقه نگران به تلفنش نگاه مى‌کند تا عمق وجودش جنگ را مى‌فهمد و حس مى‌کند.

هدیل را دو سال پیش همین‌‍جا در هتلى در اربیل شناختم که غالب کارکنانش از مناطق اطراف موصل گریخته بودند. خود او اما از شهر موصل است. آنجا در خانواده‌اى متوسط وتحصیل‌کرده بدنیا آمده، درس خوانده و بزرگ شده است. در دانشگاه موصل که دومین دانشگاه بزرگ عراق به حساب مى‌آمد و حالا بخش بزرگى از آن با بمباران‌ها از بین رفته، در رشته زبان انگلیسى تحصیل کرده و قصد داشته براى رفتن به اروپا یا آمریکا اقدام کند که اتفاقات شهر زندگى‌اش را زیر و رو کرده. هدیل شاهد وقایعى بوده که از زمان سقوط صدام و حضور آمریکایی‌ها تا ظهور داعش در شهرشان رخ داده.

ویدیوى کوتاهى را که در آخرین لحظات فرار از موصل به اربیل با تلفن همراهش گرفته نشانم مى‌دهد و مى‌گوید آن لحظه‌ها را درست مثل دیروز دقیقه به دقیقه به یاد دارد. در جایى از یک طرف داعشی‌ها تعقیب‌شان مى‌کردند و از طرفى در ایست بازرسى خازز نزدیک اربیل پیشمرگان به خیلى از آنها اجازه ورود به منطقه کردستان عراق را نمى‌دادند.

خود من هم آن صحنه‌ها را به یاد دارم. براى پوشش سقوط موصل به دست داعش آنجا بودم. گرماى شدید هوا و گرد و غبار از یک طرف و شوک آنچه در جریان بود از طرف دیگر وضع را سخت‌ترکرده بود و امکان کمترین امدادرسانى‌ها راهم تقریبا ناممکن. آن موقع از یکى از پیشمرگانى که در ایست بازرسى ایستاده بود دلیل این کار را پرسیدم جواب شنیدم که “هنوز نمى‌دانیم کى به کى است و ممکن است امنیت خودمان را به خطر بیاندازند.”

از همان موقع تا به امروز ورود عرب‌هاى عراقى به کردستان عراق محدودتر و محدودتر شده است.

براى هدیل آن لحظه‌ها به گفته خودش مفهوم واقعى تحقیر و از اینجا رانده و ازآنجا مانده شدن بود.

هرچند مى‌گوید که مى‌توانست درک کند چرا کسى با آغوش باز از آنها استقبال نمى‌کرد. “ما از نگاه آنها همدست داعش بودیم. به هر حال این واقعیتى است که داعشی‌ها از مدتها قبل از شروع فرار دسته جمعى مردم از موصل، در شهر بودند.”
Image copyright Getty
Image caption فرار خانواده‌ای از نبرد موصل در عراق

موصل از زمان سقوط صدام به یکى ازمراکز فعالیت گروه‌هاى تندرو بدل شد که تنها هربار نامشان تغییر کرد. در نهایت ازاوایل ژوئن ٢٠١٤ هم سر و کله داعشی‌ها در موصل پیدا شد. گروهى که بسیارى از بازماندگان حزب بعث و بخصوص فرماندهان ارتش صدام به آن پیوستند. غالب آنها البته از قبل با گروههای تندرو همکارى مى‌کردند. درست از زمانی که آمریکایی‌ها ارتش عراق را منحل کردند و یک شبه بسیارى از ارتشی‌ها کار و مقام خود را برباد رفته دیدند و بخشی‌شان جذب گروه‌هاى تندرو شدند که بعدها با دولت مرکزى هم بناى جنگ گذاشتند، همین موصل را در چشم بغداد نیز به نوعى به دشمن بدل کرد. به گفته هدیل در اولین روزها از بلندگوها سخنرانی‌های عزت ابراهیم دورى معاون اول سابق صدام و “رهبر کنونى” حزب بعث عراق را پخش مى‌کردند همراه با شعار آزادى و احترام براى ساکنان موصل که از فشار و تبعیض ارتش و دولت مرکزى به تنگ آمده بودند.

هدیل مى‌گوید وضعیت چنان سخت شده بود که خیلى‌ها براى خلاص شدن از تحقیر روزانه حتى راضى به همکارى با شیطان بودند. “از همه چیز محروم شده بودیم. اواخر، روزها در صف بنزین مى‌ماندیم چون بنزین براى موصلی‌ها جیره بندى شده بود. در ایست بازرسی‌ها ارتش با مردم بدرفتارى مى‌کرد و انگار ما شهروند درجه دو بودیم. همین خیلى‌ها را تشویق مى‌کرد که به گروه‌هاى تندرو بپیوندند. شرایطى که باعث شد مردم اول با روى گشاده داعش را بپذیرند.”

اما این، همه دلیل رضایت مردم در اوایل حضور داعش در موصل نبود. هدیل اینطورتعریف مى‌کند “روزى که آنها آمدند رفتارشان با مردم بسیار مهربانانه بود. به هیچ وجه چیزى ممنوع نبود. زندگى عادى در جریان بود. مردم تا دم صبح در کوچه و بازار بودند، سیگار و قلیان ممنوع نشده بود. کافه‌ها ممنوع نشده بود. داعشی‌ها با پخش اعلامیه به مردم پیام مى‌دادند که آنها را از شر ارتش و دولت رها خواهند کرد.”
Image copyright AFP
Image caption داعش حالا در تمام محله‌های موصل نفوذ کرده است

پیامى که ظاهرا در شرایط آن روز موصل بسیار اغوا کننده به نظر مى‌آمد. اما دیرى نگذشت که چهره مهربانانه داعش در موصل تغییر کرد. ممنوعیت‌ها و مجازات‌ها دو هفته بعد از قدرت گرفتن گروه آغاز شد و به تبع آن واهمه بخشى از ساکنان شهر از جمله خود هدیل و خواهرش. او روى نقشه محله‌شان را نشانم مى‌دهد که گویا منطقه امن بوده با ساکنان مسیحى و مسلمان که اوایل هنوز داعشی‌ها چندان در آن محله‌ها خودرا در آن نشان نداده بودند و بیشتر در محله‌هایى مى‌گشتند که هدیل آنها را محلات سمت راست شهرمى‌خواند. محلاتى که به سمت مرز سوریه. اما شب سیزدهم ژوئن ٢٠١٤،کاروان‌هاى داعش شروع به گشت گسترده‌اى در نقاط دیگر شهر کردند و آن نقطه‌اى بود که هدیل و همراه خانواده خواهرش تصمیم به ترک شهر گرفتند. برادرشان اما از میانه راه برگشته بود. “برادرم به اجبار ما با خانواده‌اش ما را همراهى کرد اما با دیدن وضعیت ایست بازرسی‌هاى نزدیک اربیل تصمیمش عوض و گفت ظاهرا همه جا با ما با خفت رفتار مى‌شود. ما برمى‌گردیم.” هدیل اما اضافه مى‌کند که برادرش همچنان خیلى هم باورش نشده بود که وضع موصل بدتر خواهد شد.

او مى‌گوید: “براى خیلى از مردم از جمله برادر من باورکردنى نبود که چیزی بدتر از وضع آن موقع هم مى‌تواند پیش بیاید. چیزى بدتر از ارتش و دولت آن دوره.”

وقتى هم که خشونت داعشی‌ها در شهر شروع شد دیگر براى خروج از موصل دیر شده بود. از آن پس هر کس که مى‌خواست شهر را ترک کند باید سند خانه‌اش را وثیقه مى‌گذاشت و یکى از اعضاى خانواده در داخل را هم به عنوان کفیل یا به عبارتى گروگان معرفى مى‌کرد. بازنگشتن به شهر مساوى بود با مصادره اموال و شکنجه یا حتى مرگ کفیل. با همه اینها برادر هدیل چند بار تلاش کرده که از شهر بیرون بیاید حتى به ازاى پرداخت پول به قاچاقچیانى که خود از اعضاى داعش‌اند اما هربار با در بسته مواجه شده است.

حالا بیش از دو سال است که خواهرها و برادر همدیگر را ندیده‌اند.
اگر خانه همسایه بمباران شود

این روزها دل تو دل هدیل نیست. برادرش با پیامک به او اطلاع داده که مى‌تواند از بالاى پشت بام ارتش را ببیند. تماس تلفنى با داخل شهر تقریبا ناممکن و به حد مرگ خطرناک است. همین باعث شده که برادر به ندرت به خواهرانش خبر دهد که آنجا چه مى‌گذرد. از هدیل مى‌پرسم در این مدت چطور با هم در تماس بوده‌اند: “داشتن تلفن یعنى مرگ. برادرم هر بار براى صحبت با ما کارت تلفن را در داخل گوشى مى‌گذارد و مى‌رود طبقه بالاى خانه که کمى آنتن دارد و با صداى بسیار آهسته‌اى با ما حرف مى‌زند. گاهى ما اصلامتوجه نمى‌شویم چه مى‌گوید. مساله این است که معلوم نیست چه موقع برای ‌گشتن خانه مى‌آیند. براى ما همین که مى‌فهمیم او و خانواده‌اش زنده‌اند غنیمت است.”

ظاهرا هر قدر حلقه محاصره داعشی‌ها درشهر تنگ‌تر مى‌شود آنها دست به رفتارهاى خشن‌تر مى‌زنند. در چند روز گذشته خبرهاى متعددى از افزایش اعدام‌ها درگوشه و کنار شهر به گوش مى‌رسد. غالب آنها جوانانى که به اتهام همکارى با ارتشی‌های نیروهاى ائتلاف اعدام مى‌شوند و البته در مناطقى هم ظاهرا درگیری‌هایى بین قبایل سنى و نیروهاى داعش رخ داده است که ارتش از آنها به عنوان مقاومت داخلى نام مى‌برد. از نگاه هدیل اما داستان فرق دارد. او مى‌گوید خیلی‌ها که اول با داعش همکارى کردند حتى همان اعضاى حزب بعث به مرور دیدند که نه منافع‌شان تامین مى‌شود و نه اینها آنى بودند که انتظارشان را داشتند.

در این‌باره من با تعدادى از فرماندهان ارتش هم صحبت کردم. ژنرال عباس جبورى یکى از فرماندهان ارشد نیروهاى واکنش سریع عراق که حالا بعد از پس گرفتن حمام علیل نیروهایش را به نزدیکى فرودگاه موصل در جنوب شهر منتقل کرده تایید مى‌کند که حتى از مدتها قبل ارتش از تغییر نظر این گروه‌ها مطلع شده بود و با بعضى از آنها ارتباط برقرار کرده بود که زمان حمله شاید بتوانند از داخل کمک کنند هر چند هنوز دیوار بى‌اعتمادى بین آنها مانده است.

با این حال اکنون ارتش از طریق افراد محلى تقریبا مى‌داند که در چه مناطقى ممکن است ساکنانش با داعش باشند یا نه و درکدام مناطق با تعداد بیشترى داعشى مواجه خواهند شد. چیزى که خیال هدیل را از بعضى جهات آسوده کرده و وقتى از او مى‌پرسم آیا نگران نیست که برادرش به خاطر ماندن در موصل متهم به همکارى با داعش شود مى‌گوید” نه، مى‌دانیم که کسانى محله به محله در حال تحقیق بودند و اطلاعات زیادى درباره کسانى که باداعش همدستى کرده‌اند دارند. مهم اینکه داعشی‌ها در واقع کسى را مجبور به همکارى نکردند. اجبار براى قوانین‌شان بود اما نه براى پیوستن به آنها. برادر من از وقتى آنها آمدند شغل ادارى‌اش را رها کرد و خانه‌نشین شد.”
Image copyright Reuters

نگرانى غیرنظامیان مانده در شهر اما تنها داعش نیست. با شدت گرفتن نبرد در داخل شهر بمباران‌هاى نیروهاى ائتلاف هم بیشتر و بیشتر مى‌شود. جنگ موصل شبیه هیچ یک از نبردهایى که تاکنون علیه داعش در جریان بوده نیست. در جاهایى مثل سنجار و کوبانى تقریبا همه غیرنظامیانش قبل از آغاز عملیات گریخته بودند وهواپیماها مى‌توانستند روزى ده‌ها بار شهر و مواضع دشمن را بمباران کنند. چیزى که امکان مقاومت را از داعش گرفت و راه را با سرعت بیشترى براى نیروهاى زمینى باز کرد. در فلوجه هم که همین چند ماه پیش پس گرفته شد، با عقب نشینى یکباره و غیر منتظره نیروهاى داعش از ایست بازرسى‌ها راه براى خروج غیرنظامی‌ها هموار شد و گره از کار پیشروى ارتش داخل شهر باز.

داعشی‌ها در موصل اما با علم بر اینکه تا جاى ممکن مناطقى که غیرنظامیان در آن هستند از بمباران محفوظ مى‌مانند، حالا بیشتر وارد محله‌هایى شده‌اند که قبلا نبودند. برادر هدیل در پیامکى نوشته که به تازگى خانه روبه‌رویه‌شان با خاک یکسان شده و چندین داعشى که ظاهرا در آن جلسه داشتند، کشته شده‌اند، اما در ادامه گفته “دیگرنمى‌دانم در راست و چپ خانه‌مان چه کسانى هستند. تا جاى ممکن بیرون نمی‌روم و در خانه آرد و آب ذخیره کردیم. اما نگرانم اگر خانه کنارى داعش باشد و بمباران شود ما هم بمیریم.”

در این لحظه که این مطلب را تمام مى‌کنم، شنبه دوازده نوامبر، از برادر هدیل خبر رسیده که با ورود ارتش به محله قادسیه حالا نیروهاى عراقى تنها چند کوچه با خانه آنها فاصله دارند. هدیل مى‌گوید هم نگران است و هم خیلى خوشحال که بالاخره شهرش دارد از یک کابوس بزرگ رها مى‌شود. با همه اینها وقتى مى‌پرسم آیا به فکر برگشتن به خانه هستى یا نه؟ مى‌گوید: “نه هرگز. براى اینکه این تنها شهر نبود که با داعش و حالا با جنگ ویران شد. اعتماد ما به همدیگر، به هموطن و همشهرى هم از بین رفت. خیلی‌ها که مى‌شناختیم حتى تعدادى از دکترهاى تحصیل کرده شهر با داعش همدست شدند. چطور به شهرى برگردم که دیگر کسى را در آن واقعا نمى‌شناسم.”

رادیوفردا: جانشین فرمانده سپاه «قدس»، شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران ایران، ضمن اشاره به این که در سال جاری «سرنوشت» جنگ سوریه مشخص می‌شود گفت که این جنگ به فرماندهانی نیاز دارد که بتوانند «اراده» جمهوری اسلامی را به «دشمنان» تحمیل کنند.

به گزارش روز شنبه، ۱۵ آبان، خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، اسماعیل قاآنی، جانشین قاسم سلیمانی، این اظهارات را در همایش «الگوهای فرماندهی و مدیریتی» حسین همدانی٬ از فرماندهان کشته‌شده ایرانی در سوریه٬ در دانشگاه افسری «امام حسین» بیان کرد.

آقای قاآنی جنگ داخلی سوریه را جنگی «بسیار اساسی» دانست که به انسان‌هایی «بسیار مستحکم و محکم» نیاز دارد که «در صحنه نبرد حاضر باشند و همه حیثت خود را بر سر این جنگ گذارند.»

وی امسال را «سال تعیین سرنوشت جنگ سوریه» عنوان کرده٬ اما افزود: «البته این جنگ ادامه دارد و این طور نیست که با حوادث سوریه و عراق به پایان رسد؛ چرا که این جنگ، جنگی بر اساس هویت و بود و نبود است و ادامه پیدا خواهد کرد.»

جانشین فرمانده سپاه «قدس» در ادامه به خصوصیات ضروری برای فرماندهان جبهه هوادار بشار اسد نیز اشاره کرده و گفت: «امروز برای سوریه نیازمند فرماندهانی هستیم که بتوانند اراده جمهوری اسلامی را به دشمنان تحمیل کنند.»

این یکی از صریح‌ترین اظهارنظرها درباره جایگاه ایران در درگیری‌های سوریه است.

فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی در پنج سال و اندی گذشته همواره ادعا کرده‌اند که به درخواست دمشق٬ در اختلاف‌های داخلی این کشور وارد شده‌اند و در این کشور تنها حضور «مستشاری» دارند.

آقای قاآنی در توضیح ضرورت «تحمیل اراده ایران به دشمن» در سوریه نیز گفت: «چرا که آنها [دشمنان] تمام انرژی خودشان را گذاشته‌اند تا اراده ما را بشکنند و اگر فرماندهان ما این چنین استقامت نداشتند نمی‌توانستند اراده جمهوری اسلامی را محقق کنند.»

وی همچنین از اقدامات حسین همدانی٬ از فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران که در جریان درگیری‌های سوریه کشته شد تقدیر کرد.

به گفته جانشین فرمانده سپاه «قدس»، زمانی که همدانی «فرماندهی نیروهای مستشاری را در سوریه به عهده گرفت شرایط این کشور به شکلی بود که اگر هواپیمایی می‌خواست در فرودگاه دمشق بر زمین بنشیند با خمپاره از آن استقبال می‌شد و تکفیری‌ها نیز کاخ ریاست جمهوری را با خمپاره می‌زدند و تا پشت سفارت ایران در سوریه جلو آمده بودند.»

شماری از رسانه‌ها از جمله روزنامه گاردین پس از کشته شدن آقای همدانی در مهرماه سال ۹۴ در اطراف شهر حلب٬ نوشتند که این اتفاق٬ حاکی از حمایت فزاینده جمهوری اسلامی از رژیم بشار اسد است.

آمریکا «بی‌دلیل پای میز مذاکره با ایران نیامد»

جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در بخش دیگری از اظهارات خود روند مذاکرات آمریکا با ایران را «سینوسی» عنوان کرده و گفت آنها «بی‌دلیل پای میز مذاکره نیامده‌اند؛ مذاکره کردن آنها یک حرکت سینوسی است، به شکلی که هر زمان ببیند نمی‌توانند در جبهه جنگ کاری پیش ببرند میز مذاکره را پهن می‌کنند.»

وی افزود که آمریکایی‌ها «هرگاه دریابند که می‌توانند در صحنه نبرد به موفقیت برسند، میز مذاکره را کنار می‌زنند.»

اظهارات وی در ادامه سخنان سایر فرماندهان نظامی در ایران مطرح می‌شود که بارها به مذاکره‌کنندگان هسته‌ای و حسن روحانی گفته‌اند «قدرت نظامی» ایران غرب و به ویژه ایالات متحده را «وادار» به نشستن پای میز مذاکره کرد.

قاآنی اگرچه گفته که مدعی نیست واشینگتن «تکفیری‌ها و جبهه النصره را درست کرده‌اند»٬ اما گفت که ایالات متحده پس از این ‌که «راه‌های‌شان را در افغانستان و عراق بسته دیدند، رفتند و فتنه جدیدی را در سوریه آغاز کردند و… آن‌ها را به جان منطقه انداختند.»

وی درباره موضوع برخورد آمریکا با القاعده در عراق و افغانستان نیز اضافه کرد: «آمریکایی‌ها به دنبال مقابله با جمهوری اسلامی بودند و این بهانه‌ها دروغی بیش نبود.»

قاآنی ادامه داد که آمریکایی‌ها «روزی که می‌خواستند از عراق بیرون بروند نماینده‌ای پیش ما فرستادند و به ما اطلاع دادند که می‌خواهیم از عراق خارج بشویم٬ درخواستی هم داشتند که بماند.»

دویچه‌وله: ترکیه برای حمله به رقه مصمم است. آنکارا تاکنون منتظر پیامی از سوی آمریکا بود تا به طور مشترک برای آزادسازی رقه اقدام کند. وزیران خارجه سه کشور ایران، روسیه و سوریه نیز در مسکو به مشورت خواهند نشست.

روز پنجشنبه (۲۷ اکتبر / ۶ آبان) رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در تلویزیون دولتی این کشور اعلام کرد که ارتش ترکیه به تنهایی حمله به شهرهای منبیج و رقه را آغاز خواهد کرد.

رقه در دست “دولت اسلامی” (داعش) است و شهر منبیج را کردهای سوریه در ماه اوت سال جاری از کنترل “دولت اسلامی” خارج کردند.

اردوغان مدعی شد که در این باره با همتای آمریکایی خود باراک اوباما تلفنی گفت‌وگو کرده است. واشنگتن تا شامگاه پنجشنبه در این باره واکنشی نشان نداده است. در بیانیه‌ای که کاخ سفید در رابطه با اوضاع سوریه منتشر کرد، به گفت‌وگوی اردوغان و اوباما اشاره نشده است.

بیشتر بخوانید: ۲۰۰۰ غیرنظامی اسیر تروریست‌های “داعش” در منبج آزاد شدند

طبق طرح دولت ترکیه، ارتش این کشور نیروهای اپوزیسیون مورد اعتماد خود را برای مبارزه با نیروهای دولتی سوریه و گروه‌های کرد پشتیبانی می‌کند. این نیروها قرار است ابتدا منتیج را تصرف کنند و سپس روانه رقه شوند.

پیش‌تر خبرگزاری فرانسه به نقل از رئیس‌جمهور ترکیه گزارش داده بود که مخالفان رژیم بشار اسد برای تاراندن نیروهای “دولت اسلامی” از شهر الباب سوریه موفقیت‌هایی کسب کرده‌اند و پس از آزادسازی این شهر به سوی منبیج گسیل خواهند شد.

عملیات بی‌فرجام

در ماه اوت سال جاری نیز ارتش ترکیه وارد سوریه شد اما به گفته وزارت خارجه روسیه این اقدام باعث به تعویق افتادن آزادسازی رقه از دست نیروهای “دولت اسلامی” گردید.
در آن زمان سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه گفته بود، فرماندهی “ائتلاف نیروهای دموکراتیک سوریه” با شرکت کردها تصمیم گرفته‌اند حمله به رقه را آغاز نکنند تا بتوانند به مقابله با نیروهای ترکیه بپردازند.

بیشتر بخوانید: کارتر: حمله به موصل با حمله به رقه هماهنگ می‌شود

ترکیه با شرکت کردها برای آزادسازی شهرهای تحت تصرف “دولت اسلامی” مخالف است. مقامات آمریکایی اما پیوسته تاکید کرده‌اند که پیشمرگ‌های کرد “نیروهای دموکرات سوریه” در عملیات آزادسازی رقه شرکت خواهند داشت.

نشست سه‌جانبه

به خبرگزاری آلمان قرار است نمایندگان سه کشور روسیه، سوریه و ایران روز جمعه (۲۸ اکتبر / ۷ آبان) در مسکو دیدار کنند. در این نشست وزیران خارجه سه کشور، محمد جواد ظریف، ولید معلم و سرگئی لاوروف حضور خواهند یافت.
این خبرگزاری به نقل از لاوروف می‌نویسد که محور مذاکره سه کشور “یافتن راه‌ حلی برای رساندن کمک‌های انسانی به نیازمندان در حلب” خواهد بود.

بیشتر بخوانید: کشته شدن ۲۲ کودک در مرگبارترین حمله به یک مدرسه در سوریه

رادیوفرانسه: شبه نظامیان “حشد ال شعبی”، از حمایت بزرگ جامعه شیعیان که در عراق اکثریت دارند برخوردارند.
www.elvatannews.com

واحدهای شبه نظامیان شیعه برای بسیج مردمی یا “حشد ال شعبی” امروز خبر از دریافت دستور برای بازپس‌گیری شهر “تل عفر” از نیروهای دولت اسلامی و جلوگیری از گریز آنان دادند.

فرماندهان این شبه نظامیان با اعلام این خبر گفتند که مأموریت آنان جلوگیری از گریز داعشی‌ها به سوریه و بریدن ارتباط میان موصل و سوریه است. گرچه این شبه نظامیان نقشی اساسی در نبردهای پیشین علیه داعش ایفا کرده‌اند اما از زمان آغاز یورش به موصل در حاشیه مانده بودند؛ علت این است که حضور شبه نظامیان “حشد ال شعبی” در موصل و به ویژه در درون شهری که اکثر مردم آن سنی هستند می توانست عاملی برای تنش باشد.
رهبران کرد عراق و عرب‌های سنی و همچنین آنکارا که سربازانش را علیرغم مخالفت بغداد در شرق موصل مستقر کرده، مخالف شرکت آنها در نبرد هستند .
رابطه این شبه نظامیان با نیروهای ائتلاف بین‌المللی به فرماندهی آمریکا نیز چندان بی‌تنش نیست، اما آنها از حمایت بزرگ جامعه شیعیان که در عراق اکثریت دارند، برخوردارند.

بازپس گیری شهر “تل عفر” با جمعیتی اکثرأ شیعه که از سال 2014 توسط داعشی‌های سنی اشغال شده، یکی از هدف‌های اصلی شبه نظامیان “حشد ال شعبی” است.

در حالی که مسئولان آمریکائی می گویند عملیات بازپس‌گیری موصل از نیروهای گروه اسلامی خوب پیش می رود، وزیرامور خارجه ترکیه “مولود چاووش اوغلو”، امروز گفت چنانچه منافعش در خطر قرار گیرد، این کشور ممکن است یک سری عملیات زمینی را در شمال عراق برای از بین بردن این خطر به راه اندازد.

عصرایران: در گزارش یوروپل آمده است که داعش به این زنان اجازه مبارزه نمی دهد و وظیفه اصلی آنها آموزش و تربیت کودکانشان متناسب با ایدئولوژی این گروه تروریستی است.
یوروپل در گزارش سالیانه خود در خصوص نسل جدید تروریست های داعشی هشدار داد.

به گزارش باشگاه خبرنگارانبه نقل از ایندیپندنت، آژانس اجرای قانون اروپا (یوروپل) در گزارش سالیانه خود به اتحادیه اروپا در خصوص تروریسم اعلام کرد دست کم 50 کودک انگلیسی در مناطق تحت تصرف داعش زندگی می کنند و 31 هزار زن که به این گروه تروریستی پیوسته اند، باردار هستند.

این گزارش همچنین هشدار داده است که نسل جدید عناصر داعش خطرناک تر و بسیار نگران کننده است. طبق گزارش یوروپل، نسل جدید که از فرزندان اروپایی های ملحق شده به داعش هستند، همچنان در حال افزایش اند؛ چرا که شمار “عروس های جهادی” همچنان روبه افزایش است.

ایندیپندنت در ادامه نوشت: فرزندان تروریست های خارجی درآینده تهدیدی امنیتی برای کشورهای اتحادیه اروپا به حساب می آیند. تروریست هایی که از عراق و سوریه باز می گردند، سبب ادامه تهدید تروریستی اتحادیه اروپا از طریق فعالیت های بازپروری، جمع آوری پول، جذب و انتشار تفکر افراط گرایی خواهند شد؛ همچنان که الگو و نمونه ای برای افراط گرایان احتمالی دیگر خواهند بود.

در گزارش یوروپل آمده است 5000 شهروند اروپایی برای پیوستن به گروه تروریستی داعش به عراق و سوریه سفر کرده اند؛ همچنانکه 40 درصد از هلندی هایی که به مناطق تحت تصرف داعش می روند، زن هستند و قدرت کمتری برای فرار دارند. داعش همچنین اقدام به ازدواج با دختران می کند تا در صورت فوت همسرانشان، قادر به ادامه فرزند آوری باشند.

در گزارش یوروپل آمده است که داعش به این زنان اجازه مبارزه نمی دهد و وظیفه اصلی آنها آموزش و تربیت کودکانشان متناسب با ایدئولوژی این گروه تروریستی است.

ایندیپندنت در ادامه افزود: یک گزارش که از سوی مرکز مبارزه با تروریسم منتشر شد نشان داد 89 درصد از کودکان سربازی که برای داعش مبارزه می کردند، در سال 2015 کشته شده اند.

یوروپل آژانس اجرای قانون اروپاست که وظیفه آن حفظ امنیت در این قاره از طریق کمک رسانی به کشورهای عضو اتحادیه اروپا در زمینه های مبارزه با جنایات بین المللی و تروریسم است. این نهاد از نزدیک با دستگاه های امنیتی اتحادیه اروپا و کشورهای خارج از اتحادیه مانند استرالیا، کانادا، آمریکا و نروژ همکاری دارد.