اخبار

بی انصاف نیوز: یک منبع نزدیک به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، اظهارات یک عضو مجلس خبرگان رهبری را که گفته است “آقای هاشمی رفسنجانی تمایلی به کاندیدا شدن برای ریاست مجلس خبرگان رهبری ندارند” را تکذیب کرد.

به گزارش انصاف نیوز به نقل از روزنامه ی جمهوری اسلامی، این منبع در ادامه گفت: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی درباره کاندیدا شدن برای ریاست مجلس خبرگان رهبری نه تنها چنین مطلبی نگفته‌اند، بلکه در پاسخ به سؤالی در همین زمینه گفته‌اند درصورتی که بعضی افراد که آنها را برای ریاست خبرگان صالح نمی‌دانم قصد کاندیدا شدن داشته باشند، آمادگی خود را برای کاندیداتوری ریاست این مجلس اعلام خواهم کرد.

انتخاب: با فرض بر اینکه در انتخابات آینده خبرگان شرایط کهولت سن تاثیر گذار خواهد بود و نامزدها در کنار فیلترهای فقهات و سیاست از این خان هم عبور کنند در جدول‌های جداگانه‌ای سن اعضای مجلس خبرگان رهبری را بررسی کرده‌ایم. بر این اساس 15 تن از نمایندگان مجلس بین 50 تا 60 سال سن دارند. در کنار این افراد تنها 8 نفر دارای سنی میان 60 تا 70 هستند. 22 نفر از نمایندگان مجلس خبرگان سنی میان 70 تا 80 سال را دارند و در این میان بیش تر نمایندگان مجلس یعنی27 نفر سنی بالای 80 سال دارند. «کهولت سن»؛ واژه‌ای است که بعد از انتخابات ریاست جمهوری 92 به ویژه بعد از رد صلاحیت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی وارد ادبیات سیاسی ایران شد. پیش از این، دلایل زیادی برای رد صلاحیت نامزدهای انتخابات‌های مختلف برگزار شده در جمهوری اسلامی بیان می‌شد اما علت کهولت سن، تقریبا در انتخابات 92 مورد استفاده قرار گرفت و بنا بر آن رئیس جمهور سابق ایران از این انتخابات کنار گذاشته شد.

به گزارش «انتخاب» به نقل از نامه، حال با گذشت بیش از یک سال از آن انتخابات، گویی شورای نگهبان در صدد تسری دادن این موضوع در تایید صلاحیت کاندیداهای مجلس خبرگان رهبری است. آنگونه که چندی پیش آیت الله محمد مومن از اعضای فقهای شورای نگهبان عنوان کرد «شورای نگهبان در تائید صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس خبرگان رهبری به ‌کهولت سن‌ و ‌شرایط ذهنی‌ آن‌ها نیز توجه خواهد کرد»

او که می گفت«شورای نگهبان در انتخابات مراقب خواهد بود تا نامزد‌هایی که قرار است انتخاب شوند ‌آدم بی‌پدر و مادری‌ نباشند.»،این را هم اضافه کرد که« الان تعیین صلاحیت خبرگان رهبری به عهده خود فقهای شورای نگهبان است. کاملاً بررسی می‌کنیم که آدم‌هایی که با سواد باشند امتحان سفتی گرفته می‌شود جلوی کسی هم گرفته نمی‌شود هر کسی خواست اسم بنویسد توانست بیاید و اسم بنویسد و امتحان بدهد»

همانطور که آیت‌الله مومن از فقهای شورای نگهبان اعلام کرده است، کهولت سن در این انتخابات نیز در دستور کار قرار گرفته است اما این عضو شورای نگهبان اعلام نکرده است که منظور او از کهولت سن چیست؟ آیت‌الله مومن مشخص نکرده است که منطورش سن افراد است یا میزان کارافتادگی بدنی و فکری آنها؟ همین گنگ بودن موضوع سوال‌های فراوانی را در ذهن اهالی رسانه و سیاست ایجاد کرده است، که منظور از کهولت سن در کلام آیت‌الله مومن چیست؟ و آیا این طرح برای حذف افرادی خاص از مجلس خبرگان رهبری است؟

آیت‌الله هاشم زاده هریسی از اعضای مجلس خبرگان رهبری در واکنش به سخنان آیت‌الله مومن گفت:« انتخابات مجلس خبرگان شرایط خاص خود را دارد و در آن اشاره ای به بحث کهولت سن نشده است. اساسا این موضوع خلاف قانون و منطق است و اجرایی نخواهد شد.»

با فرض بر اینکه در انتخابات آینده خبرگان شرایط کهولت سن تاثیر گذار خواهد بود و نامزدها در کنار فیلترهای فقهات و سیاست از این خان هم عبور کنند در جدول‌های جداگانه‌ای سن اعضای مجلس خبرگان رهبری را بررسی کرده‌ایم. بر این اساس 15 تن از نمایندگان مجلس بین 50 تا 60 سال سن دارند. در کنار این افراد تنها 8 نفر دارای سنی میان 60 تا 70 هستند. 22 نفر از نمایندگان مجلس خبرگان سنی میان 70 تا 80 سال را دارند و در این میان بیش تر نمایندگان مجلس یعنی27 نفر سنی بالای 80 سال دارند.

چهره‌های شناخته شده مجلس خبرگان اعم از رئیس و لیدرهای این مجلس همگی بالای 80 سال دارند و اگر شرط سنی در مجلس خبرگان 80 سال باشند همین افراد رد صلاحیت خواهند شد.

سید محمود واعظی با 51 سال و سید ابوالفضل میرمحمدی با 92 سال، جوان ترین و پیرترین نمایندگان این مجلس هستند. در مورد سه تن از نمایندگان این مجلس به نام‌های حسن نمازی، محمد فیضی و رضا رمضانی اطلاعات کمی وجود دارد و سال تولد آنها مشخص نیست. در کنار این افراد مرتضی بنی فضل، سید حبیب ‌الله طاهری گرگانی، محمد رضا فاکر، . سید محمد حسن مرعشی شوشتری، سید کرامة الله ‏ملک ‏حسینى،علی اکبر مشکینی، طاهری خرم آبادی، حسن معصومی زرندی و محمدی گیلانی دار فانی را وداع گفتند.

با توجه به اینکه انتخابات مجلس خبرگان رهبری در اسفند 94 برگزار خواهد شد، سن نمایندگان مجلس خبرگان برمبنای این سال حساب شده است.

در جدول‌های زیر با میزان سن نمایندگان مجلس خبرگان رهبری آشنا شوید

رادیوفردا: چندی پیش محمد مومن از اعضای فقهای شورای نگهبان در مصاحبه با نشریه ۹ دی اظهار داشت: «شورای نگهبان در تائید صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس خبرگان رهبری به ‌کهولت سن‌ و ‌شرایط ذهنی‌ آن‌ها نیز توجه خواهد کرد».

او همچنین اضافه کرد «شورای نگهبان در انتخابات مراقب خواهد بود تا نامزد‌هایی که قرار است انتخاب شوند ‌آدم بی‌پدر و مادری‌ نباشند».

آقای مومن در بخش دیگر مصاحبه تصریح کرد: «همه اعضای کنونی مجلس خبرگان رهبری برای انتخابات آینده این مجلس تائید صلاحیت نخواهند شد و این شورا مقابل برخی آدم‌های ناباب خواهد ایستاد.»

وی همچنین از اصرار شورای نگهبان بر امتحان گرفتن از کاندیدا‌های خبرگان خبر داد و گفت: «الان تعیین صلاحیت خبرگان رهبری به عهده خود فقهای شورای نگهبان است. کاملاً بررسی می‌کنیم که آدم‌هایی که با سواد باشند امتحان سفتی گرفته می‌شود جلوی کسی هم گرفته نمی‌شود هر کسی خواست اسم بنویسد توانست بیاید و اسم بنویسد و امتحان بدهد».

محمد مومن در مصاحبه یاد شده به عضوی از مجلس خبرگان اشاره کرد که اعضاء تصمیم گرفتند مانع از حضور او در جلسات خبرگان شوند. به احتمال زیاد منظور او علی اصغر دستغیب است که از رهبران جنبش سبز حمایت کرد. او با تهدید‌های پیدا و پنهان به شکل غیرقانونی از شرکت در جلسات محروم شده و حتی دعوتنامه برایش فرستاده نمی‌شود.

اما بررسی عمیق حرف‌های مومن نشان می‌دهد منظور وی از رد صلاحیت تنها مشمول آقای دستغیب نیست بلکه افراد بیشتری را نیز در بر می‌گیرد. انتخابات خبرگان در اسفند ۱۳۹۴ همزمان با انتخابات مجلس دهم برگزار می‌شود. مجلس آینده خبرگان که پنجمین دوره حیات آن است، اهمیت مضاعفی دارد و کنترل آن و ادامه مشی خنثی و تشریفاتی کنونی برای رهبری و بخش مسلط قدرت بایسته است.

شروع به کار خبرگان پنجم مصادف با ۷۶ سالگی آیت‌الله علی خامنه‌ای است. در پایان فعالیت آن خامنه‌ای ۸۴ ساله خواهد بود. اگر چه احتمال اینکه وی تا زمان تشکیل خبرگان ششم در قید حیات باشد، کم نیست، اما امکان اینکه برای وی اتفاقی بیفتد و خبرگان پنجم متکفل انتخاب رهبر آینده شود، نیز در خور اعتنا است در عین حال نمی‌توان برای آن حتمیت قائل شد.

از این رو انتخابات خبرگان برای مدافعان و معترضان به وضع موجود در داخل نظام ازرش راهبردی دارد و هر دو طرف می‌کوشند تا به موفقیت دست یابند. رمز گشایی از سخنان مومن و اظهارات احمد جنتی و کاظم صدیقی فرضیه‌ای را قوت می‌بخشد که حکومت در صدد برخورد انقباضی و تداوم انتخابات مهندسی شده و نمایشی در خبرگان پنجم است و می‌خواهد طرح احتمالی حلقه نزدیکان رفسنجانی، اصلاح طلبان و اصولگرایان معرتض به وضع موجود را خنثی سازند.

در این راستا سخن محمد مومن مبنی بر در نظر گرفتن کهولت سن و شرایط ذهنی می‌تواند به طور جدی اعمال شود و شماری از کاندیدا‌ها به این دلیل رد صلاحیت شوند. البته وی منظورش از کهولت سنی و شرایط ذهنی را مشخص نکرده است. آیا منظور سن افراد است یا میزان ضعف بدنی و افت فکری و ذهنی آن‌ها و آیا این طرح برای حذف افرادی خاص از مجلس خبرگان رهبری است؟

اما مشکل در آنجا است که اعمال معیار کهولت سن به خودی خود باعث می‌شود تا اکثر اعضاء فعلی مجلس خبرگان نتوانند از فیلتر شورای نگهبان برای انتخابات دوره بعدی عبور کنند. خود مومن نزدیک به ۷۷ سال دارد. اگر انتخابات سال ۱۳۹۴ مبنای محاسبه سن واقع شود. آنگاه ۲۷ عضو مجلس خبرگان که تقریبا معادل یک سوم کل اعضاء است، بین هشتاد تا نود سال سن دارند. (لینک بیرونی؛ رادیو فردا مسئول متحوای وب‌سایت‌های دیگر نیست)

عمر ۲۲ نفر بین هفتاد و هشتاد سال قرار دارد. تعداد افرادی که بین پنجاه تا شصت و شصت تا هفتاد سال سن دارند به ترتیب ۱۵ و ۸ است.

بنابراین کهولت سن اگر قرار باشد مبنا قرار بگیرد و معیار کهولت سنی آن نیز حداقل ۸۰ سال باشد، آنگاه یک سوم اعضاء کنونی مجلس خبرگان باید برای دوره بعد کنار گذاشته شوند که در میان آن‌ها کارگزاران بلند پایه حکومت و مدافعان رهبری چون محمد یزدی، احمد جنتی، محمد رضا مهدوی کنی، عباس واعظ طبسی، محمد تقی مصباح یزدی، محمد امامی کاشانی، محمد علی موحدی کرمانی، ابوالقاسم خزعلی حضور دارند.

با نگاهی به این اسامی و نقش آن‌ها در حفظ وضع موجود و مناسباتی که با رهبری دارند، می‌توان دریافت احتمال چنین اتفاقی پایین است. بنابراین کهولت سنی به معنای کبر فیزیکی سن به احتمال زیاد مبنا واقع نخواهد شد، بلکه شرایط ذهنی مطرح می‌شود؛ اظهارات احمد خاتمی عضو هیات رئیسه کنونی مجلس خبرگان در مصاحبه با شبکه رسا در این خصوص روشنگر است.

او در پاسخ به این سؤال که آیا شرط سنی برای ریاست مجلس خبرگان رهبری مطرح است، یا نه؟ اظهار داشت: عقل حکم می‌کند کسی باید انتخاب شود که ضمن اعلمیت و اجتهاد توان انجام امور را داشته باشد… البته منظور بنده سن فرد نیست، بلکه صحت وجودی است… البته بنده کاری به شرط سنی در انتخابات ندارم».

«صحت وجودی» واژه مبهم وکشداری است که به سهولت می‌تواند اسباب اعمال سلیقه سیاسی خاص شورای نگهبان در پوشش قانون شده و افرادی که از سوی بخش مسلط قدرت مزاحم تلقی می‌شوند از شرکت در رقابت‌ها محروم سازند.

ممکن است اظهارات احمد خاتمی در واکنش به تفسیر مدافعان رفسنجانی از اظهارات مومن و امکان قرار گرفتن بزرگان خبرگان بر روی تیغ رد صلاحیت باشد.

اما کهولت سنی به عناون دلیل عدم صلاحیت از سوی شورای نگهبان برای نخستین بار در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و برای عدم احراز صلاحیت رفسنجانی مورد استفاده قرار گرفت. اکنون نیز به نظر می‌رسد استفاده مشابهی از این امر در انتخابات خبرگان پنجم نیز صورت بگیرد و رفسنجانی بعد از کنار گذاشتن از ریاست مجلس خبرگان، عضویت عادی‌اش را نیز از دست بدهد. با توجه به شدت مخالفت اصول گرایان تند رو و نزدیکان رهبری با وی و تشدید شکاف بین رفسنجانی و مدافعان «گفتمان سوم تیر» این احتمال کم نیست. از این رو اصلاح طلبان و حامیان رفسنجانی نگران شده‌اند که وضعیت آن‌ها در مجلس خبرگان بد‌تر شود و رفسنجانی امکان رقابت در انتخابات را پیدا نکند.

در حال حاضر مسئله درگذشت احتمالی مهدوی کنی، بحث ریاست مجلس خبرگان را در کانون توجه قرار داده است. اما حتی اگر وی زنده بماند ولی حیات نباتی داشته باشد، گریزی از انتخاب رئیس جدید در نشست خبرگان در ماه شهریور نیست.

رصد کردن موضعگیری‌ها نشان می‌دهد بخت رفسنجانی برای بازگشت به پست ریاست پایین است. اولویت حکومت حفظ ریاست مهدوی کنی است. اما وقتی این موضوع ممکن نباشد، آنگاه چهره‌های نزدیک به رهبری و در عین حال مورد وثوق اصول گرایان سنتی شانس خواهند داشت.

حذف محتمل رفسنجانی از مجلس خبرگان اثرگذاری او در فرایند تعیین رهبر آینده را به نحو چشمگیری کاهش خواهد داد و ضربه سنگینی برای ائتلاف او با اصلاح طلبان و اصولگرایان معترض به وضع موجود خواهد بود.

البته این امکان هنوز قطعی نیست و ممکن است حضور وی در خبرگان آینده تحمل شود. اما زنگ‌ها برای حذف دوباره او تحت پوشش کهولت سنی به صدا در آمده است.

او اهرم بازدارنده‌ای در دست ندارد. تنها با اتکاء به اعتراضات اجتماعی می‌تواند مانع برخورد حذفی احتمالی شود. دولت روحانی و رایزنی با اصول گرایان میانه ظرفیت موثری برای حل این مشکل ندارند.

———————–

یادداشت‌ها بیانگر نظر نویسندگان آنهاست.

بی‌بی‌سی: محمود هاشمی شاهرودی به‌طور موقت رییس مجلس خبرگان رهبری در ایران شد.

آقای هاشمی شاهرودی، نایب رییس اول مجلس خبرگان رهبری است و در غیاب محمدرضا مهدوی‌کنی که به دلیلکلیک عارضه مغزی در بیمارستان است، ریاست این مجلس را به عهده خواهد داشت.

احمد خاتمی، از اعضای هیات رییسه مجلس خبرگان رهبری روز چهارشنبه در نشست این مجلس گفته بر اساس آیین‌نامه مجلس خبرگان، اگر عضوی از هیات رییسه مجلس خبرگان استعفا کند یا از دنیا برود، در اولین جلسه مجلس خبرنگان جایگزین او مشخص خواهد شد اما تا مشخص شدن وضعیت آقای مهدوی‌کنی، نایب رییس اول اداره مجلس را به عهده می‌گیرد.

محمود هاشمی شاهرودی، کلیک رییس پیشین قوه قضاییه ایران، اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام و محمد یزدی، دبیر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از گزینه‌هایی هستند که تحلیلگران به عنوان جانشین‌های احتمالی رییس مجلس خبرگان نام می‌برند.

سه سال پیش، بعد از اکبر هاشمی رفسنجانی، ریاست مجلس خبرگان به محمدرضا مهدوی کنی رسید که از طرف حامیان رهبر ایران حمایت می‌شد. آقای هاشمی که آن زمان مورد انتقاد شدید طیف حامیان رهبر ایران بود، برای ریاست مجلس خبرگان نامزد نشد.

مجلس خبرگان رهبری متشکل از فقهای واجد شرایط، وظیفه نظارت بر عملکرد و عزل و نصب رهبر را به عهده دارد.

انتخاب آیت‌الله کلیک حسینعلی منتظری به عنوان قائم مقام رهبر ایران در دهه شصت و انتخاب آیت‌الله علی خامنه‌ای به عنوان رهبر در اواخر دهه شصت از مهم‌ترین تصمیمات این مجلس بوده است.

دویچه‌وله: چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان کار خود را با حضور قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس آغاز کرد. سلیمانی از سوی آمریکا به همکاری نزدیک با حکومت سوریه در سرکوب مخالفان متهم شده است. سخنرانی او در مجلس خبرگان غیرعلنی است.

چهاردهمین اجلاس رسمی مجلس خبرگان صبح سه‌شنبه (۱۲ شهریور ۱۳۹۲/ ۳ سپتامبر) کار خود را آغاز کرد. این اجلاس در ساختمان قدیمی مجلس شورای اسلامی برگزار می‌شود.

نشست دو روزه اعضای دوره چهارم مجلس خبرگان با سخنرانی کوتاه محمدرضا مهدوی کنی آغاز شد که از سال ۱۳۸۹ به عنوان جانشین اکبر هاشمی رفسنجانی ریاست این مجلس را بر عهده دارد.

“حراست از رهبر به جای نظارت”

مجلس خبرگان هر سال دو جلسه رسمی، در ماه‌های پایانی تابستان و زمستان برگزار می‌کند. نشست‌های رسمی این نهاد با توجه به وظایف و اختیاراتی که قانون اساسی برای اعضای آن تعریف کرده، در شرایط عادی از اهمیت زیادی برخوردار نیست.

مطابق اصل ۱۰۷ قانون اساسی مهمترین وظیفه‌ی خبرگان انتخاب رهبر جمهوری اسلامی از میان “فقهای واجد شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم” این قانون است.

در اصل ۱۱۱ قانون اساسی نیز آمده است: «هر گاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود. یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود بر کنار خواهد شد.»

در اصل یاد شده تشخیص این امر به اعضای مجلس خبرگان واگذار شده است. برخی از منتقدان این اصل را به معنای نظارت بر عملکرد رهبر می‌دانند و مجلس خبرگان را متهم می‌کنند که از زمان انتخاب علی خامنه‌ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی به مهمترین وظیفه خود عمل نکرده است.

مهدوی کنی بارها وظیفه اصلی مجلس خبرگان را نه نظارت که “حراست و حفاظت” ار رهبر عنوان کرده است: «نظارت به این معنا نیست كه ما بخواهیم از رهبری اشكال بگیریم. نظارت ما همان نظارت حراستی است.»

رئیس مجلس خبرگان در سخنرانی افتتاحیه اجلاس چهاردهم نیز ابراز امیدواری کرد که اعضای این مجلس بتوانند “به خوبی از جایگاه رهبری صیانت” کنند.

گزارش اوضاع منطقه در نشست غیرعلنی

یکی از جنبه‌های غیرمتعارف چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان حضور فرمانده سپاه قدس، شاخه برون مرزی سپاه پاسداران به عنوان میهمان ویژه در این نشست دو روزه است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، قرار است قاسم سلیمانی در نخستین روز “در ارتباط با اوضاع سوریه، مصر، عراق، لبنان و دیگر کشورهای منطقه برای اعضای خبرگان” سخنرانی کند.

سلیمانی موثرترین و بانفوذترین مقام جمهوری اسلامی در اجرای سیاست‌های این کشور در منطقه محسوب می‌شود. آمریکا بارها از حضور سلیمانی در سوریه خبر داده و نقش او را در فرماندهی سرکوب مخالفان بشار اسد تعیین‌کننده ارزیابی می‌کند.

سپاه قدس در زمان حضور نظامیان آمریکایی در عراق نیز به انجام عملیات تروریستی و تخریبی برای وادار کردن نظامیان خارجی به خروج از این کشور متهم می‌شد.
محمدرضا مهدوی کنی محمدرضا مهدوی کنی

جمهوری اسلامی رسما حضور و دخالت در سوریه را تکذیب می‌کند، اما اظهارات برخی فرماندهان سپاه و بسیاری از گزارش‌ها حاکی از نقش مهم ایران در تجهیز ارتش سوریه و سازماندهی سرکوب مخالفان، به ویژه در نبردهای شهری است.

تبریک مشروط مهدوی‌کنی به روحانی

جمهوری اسلامی سوریه را محور مقاومت علیه اسرائیل در منطقه می‌داند و معتقد است باید از تمام امکانات برای جلوگیری از سقوط رژیم بشار اسد استفاده کرد.

ظاهرا سخنرانی فرمانده سپاه قدس برای اعضای مجلس خبرگان چنان اهمیتی دارد که سخنرانی رئیس دولت یازدهم به روز دوم موکول شده است. حسن روحانی، عضو مجلس خبرگان است اما روز چهارشنبه برای نخستین‌بار به عنوان رئیس جمهور در این نشست سخنرانی می‌کند.

مطابق گزارش‌ها چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان، پس از سخنرانی مهدوی کنی به صورت غیرعلنی ادامه یافته است. مهدوی کنی با اشاره به سخنان روحانی که خود را رئیس جمهور همه خوانده گفت: «ممکن است ما به ایشان رای نداده باشیم ولی او رئیس جمهور همه ماست.»

به گزارش خبرگزاری مهر رئیس مجلس خبرگان می‌گوید: «مملکت ما در وضع کنونی دارای مشکلات بسیاری است. کسی که در چنین شرایطی این مسئولیت را قبول می کند با مشکلات بسیاری مواجه است.»

مهدوی کنی در بخش دیگری از سخنان افتتاحیه خود تبریک به روحانی برای پیروزی در انتخابات را دارای سه معنای “شادباش، دعا و مطالبه” خواند و افزود: «ما به رئیس جمهور به هر سه معنا تبریک می‌گوییم و البته مطالبات خودمان را هم داریم.»

رئیس ۸۲ ساله‌ی مجلس خبرگان تبریک به حسن روحانی را مشروط خواند: «همانطور که رهبری در مراسم تنفیذ عنوان می کنند که این تنفیذ مطلق نیست تبریک و تقاضای ما هم از رئیس جمهور مشروط است.»