اخبار

انصاف نیوز: برنامه ی سخنرانی سید ابراهیم رئیسی در مسجدی در خانی آباد تهران که با استقبال بسیار کمی مواجه شده بود کنسل شد.

به گزارش انصاف نیوز در حالی که تصاویر نشان دهنده ی برقراری برق ولی استقبال پایین از این مراسم بود، کانال تلگرامی ستاد آقای رئیسی ادعا کرد:

سخنرانی حجت‌الاسلام رئیسی که قرار بود در مسجد منطقه خانی آباد تهران صورت بگیرد، به دلیل وزش باد و قطع برق این منطقه، برگزار نشد.

بی‌بی‌سی: بر اساس مرکز آمار، ایران در سال ۱۳۹۵ حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر بیکار مطلق داشت.

یک عضو هیات رئیسه مجلس ایران، از آماری که وزیر کار و مرکز آمار ایران از تعداد بیکاران داده‌اند، انتقاد کرده است. اکبر رنجبرزاده به اشاره به یک گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ایران گفته است که تعداد بیکاران تا دو برابر آمار رسمی و حدود هفت میلیون نفر است.

آقای رنجبرزاده گفته، باید نظام آماری به شکلی باشد تا سازمان آمار، تحت نفوذ دولت ها نباشد.

یافتن پاسخ این سوال که “چند نفر در ایران بیکارند؟” سال‌ها است که به موضوعی بحث‌انگیز تبدیل شده است. در این گزارش تلاش شده بر اساس آمارهای رسمی و نظرات مخالفان و موافقانش، پاسخی برای این سوال پیدا شود.

بیکاری مطلق

مرکز آمار ایران دست کم در چهار سال اخیر گزارش‌های بیکاری را منظم منتشر می‌کند و فصل به فصل، سوال “چند نفر در ایران بیکارند؟” را پاسخ می‌دهد. براساس تازه‌ترین آمار سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در بیکاری مطلق هستند. این عدد از جمع بیکاران در دو گروه سنی جوان و بالای ٣٠ سال به دست آمده است. در نمودار دایره‌ای زیر، عدد‌ها گرد شده‌اند و گروه سنی ۱۰ تا ۱۵ ساله ناچیز فرض شده است.

اما اینکه چه کسانی بیکار حساب شده‌اند، محل اختلاف است.

در هفته گذشته “یک ساعت” کار کرده‌اید؟

اگر جوابتان “بله” باشد، از نظر مرکز آمار ایران شما بیکار حساب نمی‌شوید. حتی اگر دستمزد یک ساعت کارتان در هفته قبل، به اندازه خریدن یک نان هم نشود.

مخالفان می‌گویند: دستمزد در ایران معمولا به صورت “روز مزد” پرداخت می‌شود و بر خلاف بسیاری از کشورهای غربی دستمزد “ساعتی” معنی ندارد و آمارهایی که با این روش به دست می‌آیند، گمراه کننده است.

موافقان می‌گویند: تعریف مرکز آمار ایران، بر اساس استاندارد سازمان بین‌المللی کار و به معنی مشارکت در اقتصاد است.

گرچه در جدیدترین سند مفاهیم آماری سازمان بین‌المللی کار (عکس زیر) از لزوم انتشار آمار جزئی‌تر براساس تعداد ساعاتی که شاغلان کار کرده‌اند صحبت شده است.

Image caption تعریف مرکز آمار ایران از “شاغل” مطابق تعریف سازمان بین‌المللی کار است گرچه این سازمان بر لزوم انتشار جرئیات بیشتر درآمارها تاکید کرده استمدافعان تعریف فعلی می‌گویند، آمارهای دیگری برای روشن‌تر شدن وضع بازار کار تهیه می‌شود.

اشتغال ناقص

اگر هفته‌ای کمتر از ۴۴ ساعت کار می‌‌کنید، و درآمدتان هم کافی نیست، در گروه اشتغال ناقص هستید. البته به شرطی که بخواهید بیشتر کار کنید اما کار پیدا نشود.

مرکز آمار ایران می‌گوید، آمار این گروه، پاسخ منتقدان به “تعریف شاغل” را می‌دهد. تعداشان هم کم نیست؛ حدود ۱۰ درصد تعداد شاغل‌ها. یعنی در مجموع شمار بیکاران و کسانی که کارشان کفاف زندگی‌شان را نمی‌دهد، به ۵/۵ میلیون نفر یا حدود ۲۷ درصد کل نیروی کار کشور می‌رسد.

کارنامه بیکاری

دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، تاکنون کارنامه موفقی در مهار با ثبات بیکاری نداشته‌اند. نمودار زیر تعداد بیکاران را در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۵ نشان می‌دهد، یعنی سال‌هایی که ایران از تحریم‌های اقتصادی و رشد اقتصادی منفی و تورم بالای ۳۵ درصدی عبور کرد. اما آیا تعداد بیکاران، تصویر روشنی از وضعیت بازار کار می‌دهد؟ اول نمودار زیر را ببیند.

امید به یافتن کار

اگر از یک گروه ١٠٠ نفره، ۵۰ نفرشان دنبال کار باشند، نرخ مشارکت اقتصادی ۵۰ درصد است.

تعداد بیکاران می‌تواند برآورد قابل درکی از وضعیت اشتغال بدهد، اما پشت این آمارها، کسانی هم هستند که از یافتن کار ناامید شده‌اند، یا به دلایلی، مثل تحصیل، دنبال کار نیستند. در مثال بالا، ۵۰ نفر از گروه ۱۰۰ نفره، جمعیت فعال هستند و نسبتشان ۵۰ درصد نرخ مشارکت افتصادی.

این نمودار نشان می‌دهد، در سال‌های ۱۳۸۷ تا امسال، کمتر از ۳۹ درصد کسانی که در سن کار هستند، دنبال کار بوده‌اند.

و یک مقایسه ساده: پارسال، تعداد بیکاران به اندازه سال ۱۳۸۹ بوده است، یعنی بالای سه میلیون نفر. آیا وضعیت مشابه بوده است؟ پاسخ در نرخ مشارکت است. چون تعداد بیشتری در بازار کار دنبال کار هستند، فرصت‌های شغلی به نسبت از سال ۱۳۸۹ بهتر شده است. اما بیکاری همچنان میلیونی است.

بیشتر بخوانید:

• گرانی ۱۹ درصدی گوشت در ‘تورم تک رقمی ایران’
• کاهش تورم و افزایش بیکاری در ایران
• خطر تورم پشت گوش اقتصاد ایران

ایران وایر: محمود احمدی نژاد و حمیدرضا بقایی، دو کاندیدای ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ دیروز،‌ ۳ اردیبهشت در بیانیه مشترکی نوشتند: «در انتخابات پیش رو از هیچ فردی حمایت نخواهیم کرد.»

احمدی نژاد ۲۳ بهمن ۹۵ هم در بیانیه ای نوشت: «از هیچ فرد یا جناح و حزب و گروهی حمایت نکرده و نخواهم کرد.» او ۲۹ اسفند۹۵ هنگامی که عهدش را شکست و از بقایی حمایت کرد، توضیح داد که صدور بیانیه ۲۳ بهمن هدف خاصی داشته است: «اخیرا نیز همان جناح سیاسی [اصولگرایان] در طراحی جدید [جمنا]، بحث اعمال فشار به اینجانب و برخی اعضای دولت قبل برای حمایت از کاندیدای موردنظر خودشان را دنبال می کردند که مجددا در بهمن ماه با صدور اطلاعیه ای راه را بر این کار مسدود کردم.»

بیانیه دیروز اما یک روز بعد از یک اتفاق تازه منتشر شده است؛ انتصاب علی نیکزاد به عنوان رئیس ستاد انتخاباتی ابراهیم رئیسی. نیکزاد، وزیر مسکن و شهرسازی دولت احمدی نژاد خودش کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری بود. او که کماکان از چهره های نزدیک به احمدی نژاد محسوب می شود، در انتخابات داخلی جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی (جمنا) رای نیاورد و نتوانست کاندیدا شود.

او ۱۷ فروردین در جلسه انتخابات داخلی جمنا در سخنانی که کنایه به رئیسی محسوب شد، گفت: «بعضی ها [به جلسه] نیامدند،‌ شاید به دلیل آن بود که از رای خود مطمئن هستند یا شان خود را بالاتر می دانند.» در آن جلسه چهره هایی چون رئیسی و قالیباف غایب بودند.

با این وجود حالا نیکزاد، رئیس تشکیلات رئیسی شده و یک نماد انتخاباتی. او مجری طرح مهم مسکن مهر در دولت احمدی نژاد بوده که در دولت روحانی تقریبا متوقف شد و حاشیه هایی برانگیخت. نیکزاد به نوعی یکی از نمادهای انتخاباتی و سیاسی دولت احمدی نژاد است و حضورش در کنار رئیسی می تواند معنادار باشد. صدور بیانیه احمدی نژاد و بقایی دقیقا برای نفی چنین برداشت هایی است. آنها می خواهند به صراحت تاکید کنند حضور احمدی نژادی ها به دور رئیسی، نشانه حمایت از رئیسی نیست تا از انتقال پتانسیل اجتماعی و سبد رای خود به سوی رئیسی جلوگیری کنند.

در سوی دیگر، سعید جلیلی، مشهورترین منتقد حسن روحانی نیز پس از انصراف از کاندیداتوری به سرعت به سمت رئیسی رفت،‌ عکس خندان گرفت، اعلام بیعت کرد و وارد میدان شد تا از هرگونه مصادره سبد رای اش به سود کاندیداهای دیگر به ویژه محمدباقر قالیباف جلوگیری کند. ۲۸ فروردین ۹۵، روز اعلام انصراف جلیلی از کاندیداتوری، امیرحسین ثابتی، یادداشت نویس سایت رجانیوز – مهم ترین رسانه حامی جلیلی که اکنون حامی رئیسی است- نوشت: «تا قبل از انصراف جلیلی معتقد بودم او اصلح است اما حالا رئیسی را اصلح می دانم و به او رای می دهم تا بانیان املاک و حقوق های نجومی [قالیباف و روحانی] رای نیاورند.»

در واقع مثلث رئیسی، جلیلی و احمدی نژادی ها اکنون به شدت در تلاش از رشد رای یا موقعیت انتخاباتی قالیباف هستند، احمدی نژاد و بقایی به شدت در تلاش برای جلوگیری از رفتن رای شان به سمت این طیف هستند و تیم قالیباف به شدت در تلاش برای نشان دادن موقعیت برتر انتخاباتی او نسبت به رئیسی هستند. در نزدیک ترین روزهای مانده به مناظره های ۹۶، جنگ پنهان درون اصولگرایان با شدت هرچه تمام تر در جریان است و هیچکدام نمی گذارند دیگری نفس بکشد. وضعیتی که به اندازه کافی برای حسن روحانی خوشحال کننده است.

سایت الف وابسته به احمد توکلی امروز صبح با توصیف بیانیه دیروز احمدی نژاد و بقایی به عنوان «ضربه نهایی» نوشت: «این بیانیه و اعلام بی طرفی بدون تردید کمک به روحانی است. احمدی نژاد تصور می کند پیروزی روحانی در انتخابات باعث می شود از او یک قهرمان مظلوم در تاریخ ساخته می شود.»

نویسنده سایت الف می کوشد برای شکست احتمالی اصولگرایان مقصر پیدا کند ولی واقعیت ملموس اردوگاه اصولگرایان در انتخابات همان است که محسن رضایی در مناظره ۱۷ خرداد سال ۹۲ خطاب به سه کاندیدای مطرح آن روزهای اصولگرایان یعنی محمدباقر قالیباف، غلامعلی حدادعادل و علی اکبر ولایتی گفت: «مگر شما ائتلاف تشکیل ندادید، از این اختلاف نظرها پیداست که اختلاف نظر شما جدی است. این را برای ما توضیح بدهند که موضوع چه بوده و چرا اینطوری شده است؟» کسی به سوال محسن رضایی پاسخ نداده است، تاکنون.

دویچه‌وله: علی یونسی گفته است که ابلاغیه دبیر شورای نگهبان مبنی بر عدم مجوز ورود اقلیت‌های دینی در انتخابات شوراهای شهر و روستا خارج از حوزه مسئولیت علی جنتی است و این قانون نیازی به تفسیر فقهی ندارد.

اگرچه شوراهای شهر و روستا در سرنوشت سیاسی و زندگی مردم اهمیت بسیار دارند و تا به حال نیز خبرهای مربوط به فساد یا عدم حضور افراد کاردان در آن‌ها، به مسائل داغ خبری در ایران تبدیل شده است، اما انتخابات این شوراها به نوعی زیر سایه انتخابات ریاست جمهوری قرار گرفته و اذهان عمومی را کم‌تر به خود مشغول کرده است.

با این حال ابلاغیه احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان مبنی بر “خلاف شرع” بودن حضور “افراد غیر مسلمان” در شوراهای شهر و روستا جنجال برانگیز شد و بحث در این باره هم‌چنان ادامه دارد. این ابلاغیه با واکنش رئیس و نمایندگان مجلس روبرو شد و اکنون نیز علی یونسی، دستیار ویژه رئیس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌های مذهبی با آن برخورد کرده است.

بیشتر بخوانید:احمد جنتی خواستار رد صلاحیت نامزدهای اقلیت‌های مذهبی در انتخابات شوراها شد

یونسی در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفته است که وظیفه شورای نگهبان تفسیر قانون اساسی است. او تاکید کرده است که دولت براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی به قوانین عادی عمل می‌کند و ابلاغیه‌‌ای که دبیر شورای نگهبان داده است، خارج از حوزه مسئولیت اوست. به گفته علی یونسی قانونی مانند قانون شوراها نیاز به تفسیر فقهی ندارد.

دخالت احمد جنتی در موضوع انتخابات شوراها پیش از این نیز با انتقاد اسفندیار اختیاری، نماینده زرتشتی‌ها روبرو شد. او ابلاغیه احمد جنتی را خلاف قانون اساسی ایران و مغایر اصل “عدالت و برابری” دانست. قاسم میرزایی نکو، نماینده دیگر مجلس نیز اخطار داد که “متاسفانه در حال حاضر نظارت استصوابی از میزان احوالات افراد به قوانین تسری پیدا کرده است” و بهرام پارسایی عضو هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها نیز از ابلاغیه جنتی انتقاد کرد.

نهایتا هم صلاحیت نمایندگان چهار اقلیت در شهرستان تهران در هیات‌های اجرایی و نظارت تایید شد که سه نفر آن‌ها مسیحی هستند و نفر چهارم از اقلیت زرتشتی است.

بیشتر بخوانید:صلاحیت ۴ داوطلب از اقلیت‌های دینی در شورای تهران تایید شد

با این حال ایران محدود به تهران نیست. در انتخابات شوراهای شهر و روستای نقاط دیگر، از جمله شهرهای بزرگی مانند مشهد و تبریز صلاحیت بسیاری از داوطلبان اصلاح‌طلب برای نامزدی در انتخابات این شوراها رد شده است.

بیشتر بخوانید:هشدار اصلاح‌طلبان به اصلاح‌طلبان درباره انتخابات شوراها

بر خلاف انتخابات مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان و هم‌چنین ریاست جمهوری که صلاحیت نامزدها توسط شورای نگهبان تایید می‌شود، تایید صلاحیت داوطلبان شوراهای شهر و روستا توسط هیات‌های نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا است، که زیر نظر مجلس فعالیت می‌کنند.