Jun 05 2017

چرا کار عربستان و قطر به اینجا کشید؟

نوشته: در بخش: آمریکا,امنیتی,خاورمیانه,روابط بین‌المللی,سیاسی

بی‌بی‌سی: ندا سانیج

این اولین بار نیست که کشورهای عربی خلیج فارس با قطر وارد تنش‌ جدی می‌شوند. اما متوقف کردن پروازها و حتی اخراج شهروندان در کنار قطع روابط دیپلماتیک٬ رویدادی است که باید دلایل محکم و عمیقی پشت آن نهفته باشد.
تنش اخیر از کجا شروع شد؟
آتش وقتی جرقه زد که سخنانی به نقل از امیر قطر در خبرگزاری رسمی این کشور منتشر شد. اظهارات منسوب به شیخ تمیم بن‌حمد آل ثانی که ایران را قدرتی بزرگ و ضامن ثبات در منطقه خوانده و حماس را نماینده فلسطینیان دانسته بود، برای دولت‌های عرب حوزه خلیج فارس مخصوصا عربستان٬ گناهی غیرقابل بخشش بود.

بنابر این اظهارات، امیر قطر نه تنها از ایران حمایت می‌کرد؛ بلکه در مقابل تلاش عربستان و متحدانش برای انزوای ایران می‌ایستاد. این اظهارات در فاصله کوتاهی پس از حضور دونالد ترامپ٬ رئیس جمهور آمریکا در ریاض منتشر شد. او برای شرکت در اجلاس سران دولت‌های مسلمان آمده بود که هدف اصلی‌ آن پیشبرد سیاست انزوای ایران است.

واکنش قطر چه بود؟

وزیر خارجه قطر بلافاصله اظهارات منسوب به شیخ تمیم را را تکذیب کرد و اعلام کرد گروهی “توطئه” کرده بودند که با هک خبرگزاری رسمی قطر و انتشار چنین اظهاراتی٬ روابط با این کشور را تیره کنند. قطر بارها تاکید کرد که شیخ تمیم آل ثانی چنین جملاتی را نگفته و با هکرها برخورد خواهد شد.

درباره تنش‌های اخیر بیشتر بخوانید:

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

جنجال بر سر اظهارت منسوب به امیر قطر

آیا امیر قطر واقعا از ایران دفاع کرده بود؟

صحبت‌های نسبت داده شده به امیر قطر از قول او در جشنی نظامی نقل شده بود. در حالی که شیخ تمیم اصلا در این جشن سخنرانی نکرده بود. قطر بارها تکذیب کرد اما تیر از چله کمان رها شده بود. رسانه‌های عربی به شدت “دفاع امیر قطر از ایران” را به تقابل او با سایر کشورهای عرب خلیج فارس تعبیر کردند. تکذیبیه دولت قطر قرار نبود پذیرفته شود.

آیا این اولین بار است؟

اختلاف قطر و عربستان یک شبه پیش نیامده است. سه سال و نیم پیش هم عربستان در صف اول دو کشور امارات متحده عربی و بحرین٬ سفرای خود را از دوحه فراخواند. بیشتر اینجا بخوانید.

سه کشورعربی٬ قطر را به مداخله در امور داخلی خود متهم کردند. قطع روابط مارس ۲۰۱۴ اتفاق افتاد. تازه چند ماه بود که تمیم آل ثانی ۳۳ ساله٬ امیر جوان قطر ناگهان جایگزین پدرش شده بود. گفته می‌شد دلیل تغییر حاکم قطر٬ انتشار نوار صوتی منتسب به وزیر خارجه وقت است که باعث خشم عربستان شده. شایع شده بود برای جلوگیری از تنش٬ آرام و بی‌دردسر قدرت در قطر جا به جا شده است. در آن نوار مکالمه میان وزیر خارجه و معمرقذافی رهبر سابق لیبی٬ از “براندازی نرم” در عربستان سخن گفته می‌شد. ادعایی که به طور مستقل ثابت نشد.

الجزیره حق نشر عکس الجزیره اولین شبکه خبری ۲۴ ساعته جهان عرب بود که بر نفوذ و قدرت خبری قطر در منطقه افزود

روی کار آمدن شیخ تمیم تنش‌ها را کاهش داد؟

خیر. هم‌زمان با روی کار آمدن تمیم آل ثانی٬ در مصر کودتا شد و بعضی سران اخوان المسلمین به قطر پناه بردند. سال‌ها بود که دوحه از این جنبش اسلامگرا حمایت سیاسی می‌کرد. عربستان با فراخواندن سفرایش تهدید کرد. قطر هم زیر بار نرفت. با میانجی‌گری کویت در نهایت قرار شد سران اخوان‌ المسلمین به جای تحویل داده شدن به مصر٬ به ترکیه بروند. غائله فروکش کرد.

اختلاف قطر و عربستان از زمان شیخ تمیم شروع شد؟

جنگ قدرت بسیار زودتر از شیخ تمیم شروع شده بود. پدر او٬ حمد بن خلیفه آل ثانی در منطقه به قطر قدرتی بخشید که خار چشم رقیبان بود.

شیخ حمد با احیای مخازن گاز پارس جنوبی و تاسیس شبکه تلویزیونی پر نفوذ الجزیره و کمک مالی به دشمنان عربستان به دنبال پایگاهی محکم در خلیج فارس بود. البته افزایش درآمدهای نفتی که پیش از حمد بن خلیفه شروع شده بود٬ عامل اصلی قدرت گرفتن این کشور بود.

قطر که بارها به دلیل وجود پایگاه نظامی آمریکا در عربستان از این کشور انتقاد کرده بود٬ بعد از خروج آمریکایی‌ها از عربستان٬ آنها را به برپایی پایگاه ثابت نظامی در خاک خود دعوت کرد. به این ترتیب حالا دیگر عربستان تنها متحد منطقه‌ای بزرگ‌ترین قدرت جهان نبود. عربستان٬ قطر را رقیبی جدی می‌دید.

ترامپ امیر قطر حق نشر عکس دونالد ترامپ (راست) از امیر قطر خواسته بود که به سیاست انزوای ایران کمک کند

حمایت از گروه‌های ‘تروریستی’؟

عربستان و کشورهای عربی دیگر دلیل اصلی قطع رابطه با قطر را حمایت این کشور از گروه‌های به گفته آنها “تروریستی” اعلام کرده‌اند. در چند روز گذشته اندیشکده دفاع از دمکراسی‌ها در آمریکا اسناد زیادی منتشر کرده و مدعی شده که قطر به طور جدی و وسیع از گروه‌های نظامی در منظقه حمایت می‌کند.

جنگ نیابتی عربستان و قطر بر سر حمایت از گروه‌های شورشی در سوریه امروز اتفاق نیفتاده است. عربستان بارها قطر را به حمایت از جبهه نصرت متهم کرده است. حمایت قطر از حماس هم اتفاقی تازه نیست. با وجود همه این اختلاف‌ها عربستان در طول ریاست جمهوری باراک اوباما کج‌دار و مریز با قطر ساخته بود. اما حالا چرا تکذیب اظهارنظری درباره ایران، برخلاف عرف رایج بین‌المللی٬ نتوانست آتش نزاع را خاموش کند؟

چه چیزی تغییر کرده است؟

این بار شاید عربستان دونالد ترامپ را به خود نزدیک‌تر از رییس‌جمهور پیشین آمریکا می‌بیند. عربستان به دنبال احیای نقش کلیدی خود در شورای همکاری خلیج فارس است. قطر هم سال‌هاست سیاست استقلال از عربستان و سایر کشورهای منطقه را دنبال می‌کند و می‌خواهد قدرت منطقه‌ای باشد. برای هر دو کشور٬ کوتاه آمدن کار آسانی نیست.

No responses yet

Jun 03 2017

انفجار در کابل

نوشته: در بخش: تروریزم,خاورمیانه

No responses yet

May 30 2017

شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق «به مرز سوریه رسیدند»

نوشته: در بخش: تروریزم,خاورمیانه,سیاسی

رادیوفردا: شبه‌نظامیان شیعه حامی دولت مرکزی عراق که از حمایت ایران نیز برخوردار هستند، می‌گویند نفرات داعش را از یک روستای مرزی با سوریه بیرون کرده و کنترل منطقه را در دست گرفته‌اند. گفته می‌شود شبه‌نظامیان عراقی و ارتش سوریه در تلاش برای به‌هم پیوستن در مناطق مرزی هستند.
یک روز پس از گزارش خبرگزاری رویترز در مورد پیش‌روی نیروهای موسوم به «بسیج مردمی» به سوی مرز سوریه، فرماندهان این گروه «کنترل» یک نقطه مرزی را تائید کرده‌اند. این گروه هشتم خرداد ماه گفته است روستایی را در مرز سوریه در تصرف خود دارد.
احمد الاسدی، یکی از سخنگویان «بسیج مردمی» (حشد الشعبی) گفته است تصرف این نقطه مرزی «گام نخست برای آزادسازی تمام مرز [عراق و سوریه] است».
بنا بر گزارش‌ها، شبه‌نظامیان شیعه عراق و ارتش سوریه، که این دومی نیز از حمایت ایران برخوردار است، قصد دارند در مناطق مرزی دو کشور به یکدیگر بپیوندند. گفته می‌شود برقراری رابطه دو طرف در مرز، به بشار اسد و نیروهای حامی او در جنگ داخلی سوریه، نیز برتری بیشتری خواهد داد.
با این همه نیروهای حامی بشار اسد راه سخت‌تری برای رسیدن به مرز عراق خواهند داشت، و برای این کار باید از مناطقی که بگذرند که در کنترل شبه‌نظامیان مورد حمایت ائتلاف به رهبری آمریکا است. از جمله شبه‌نظامیان کـرد که در حال حاضر نبردهای زمینی علیه «حکومت اسلامی» در رقه را پیش می‌برند.
فرماندهان شبه‌نظامیان شیعه عراق می‌گویند آماده هستند با گذشتن از مرز، برای کمک به ارتش سوریه و نیروهای حامی اسد، به مناطقی بروند که نبردها با شورشیان سوری در جریان است. پیش از این نیز گزارش‌هایی از «اعزام» شبه‌نظامیان شیعه عراق به مناطقی مانند حلب منتشر شده بود.
اما چندان مشخص نیست واکنش احتمالی شبه‌نظامیان کـرد سوریه به اقدام احتمالی شبه‌نظامیان عراقی برای گذشتن از مناطق تحت کنترل آن‌ها چه خواهد بود.
گروه موسوم به حشد الشعبی از حامیان دولت مرکزی عراق است و گفته می‌شود در مورد اقدامات خود نیز به بغداد پاسخگو است. با این حال این گروه از حمایت ایران برخوردار است و فرماندهان سپاه پاسداران نیز در میان آن‌ها حضور دارند؛ به‌تازگی نیز رسانه‌های داخلی ایران از کشته‌شدن یکی از این فرماندهان در عراق خبر داده‌اند.
نیروهای «بسیج مردمی» در عین حال بخشی از کارزار نظامی در نبرد برای آزادسازی موصل هستند؛ کارزاری که هسته مرکزی آن را ارتش، پلیس فدرال و نیروهای ضدتروریسم عراق تشکیل می‌دهد و از حمایت ایالات متحده نیز برخوردار است.
هشت ماه است که از آغاز عملیات بازپس‌گیری موصل می‌گذرد. سه روز پیش مقام‌های نظامی عراق اعلام کردند نیروهای امنیتی و ارتش آن کشور مرحله پایانی آزادسازی شهر را، با حمله به بخش‌های باقی‌مانده که هنوز در تصرف نفرات گروه موسوم به حکومت اسلامی‌ست، آغاز کرده‌اند.

No responses yet

May 22 2017

ترامپ در اسرائیل: ایران حامی تروریسم در منطقه است

نوشته: در بخش: آمریکا,تروریزم,خاورمیانه

دویچه‌وله: دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در ادامه سفرش از عربستان به اسرائیل رفت. او در این سفر خواستار آن شد که ایران کمک مالی، آموزشی و دادن تجهیزات نظامی به تروریست‌ها و شبه‌نظامیان را فورا متوقف کند.

هواپیمای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، ظهر روز دوشنبه (۱ خرداد / ۲۲ مه) در فرودگاه بن گوریون در تل آویو به زمین نشست و مورد استقبال رووین ریولین، همتای اسرائیلی خود قرار گرفت.

ترامپ سپس با بالگردی به اورشلیم (بیت‌المقدس) رفت و در نشستی با رووین ریولین، رئیس جمهوری اسرائیل و سپس با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل شرکت کرد. ترامپ قرار است در این سفر دو روزه با بنیامین نتانیاهو بخصوص در باره اوضاع کنونی خاورمیانه و احتمال برقراری صلح در منطقه گفت‌وگو کند.

حمله ترامپ به ایران

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در نخستین سفرش به اسرائیل ایران را حامی تروریسم در منطقه نامید. او در کنار رووین ریولین، رئیس جمهور اسرائیل، در سخنرانی کوتاهی به سیاست ایران به شدت حمله کرد.

بیشتر بخوانید:حملات تند پادشاه عربستان و ترامپ به ایران

خبرگزاری فرانسه گزارش داد که ترامپ در اورشلیم (بیت‌المقدس) در این باره گفت: «ایران باید کمک مالی، آموزشی و دادن تجهیزات نظامی به تروریست ها و شبه نظامیان را فورا متوقف کند.»

ترامپ در ادامه سخنانی را تکرار کرد که در اولین ایستگاه نخستین سفر خارجی‌اش در عربستان نیز در باره دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای گفته بود. او گفت: «آمریکا و اسرائیل همصدا خواستار آن هستند که دولت ایران هیچ‌گاه به سلاح اتمی دست نیابد.»

رئیس جمهوری آمریکا پنج‌شنبه گذشته تحریم‌های بیشتری را علیه برنامه‌های موشکی ایران اعلام کرده بود. او گرچه در رقابت‌های انتخاباتی به شدت علیه توافق هسته‌ای با ایران تبلیغ کرده بود، اما این سخنان را پس از انتخاب تکرار نکرده و خواستار اجرایی شدن آن است.

“ما خدای واحدی را می‌پرستیم”

رووین ریولین، رئیس جمهوری اسرائیل، پس از خوش‌آمد طی سخنانی خواستار صلح میان ادیان یکتاپرست شد و در این باره گفت: « ما عقاید متفاوتی داریم اما همه ما خدای واحدی را می‌پرستیم.» او نتیجه گرفت که در چنین شرایطی می‌توان برای آینده‌ای بهتر با یکدیگر همکاری کرد.

رئیس جمهوری اسرائیل در باره مالکیت بر اورشلیم (بیت‌المقدس) که مورد مناقشه است گفت: اورشلیم قلب تپنده یهودیان است. این امر از ۳۰۰۰ سال پیش تاکنون همچنان ادامه دارد.»
Israel US-Präsident Donald Trump Besuch der Klagemauer in Jerusalem (Reuters/J. Ernst)

حمایت از اسرائیل برای برقراری صلح

ترامپ با قدردانی از اسرائیل گفت این کشور توانسته است یکی از بزرگ‌ترین تمدن‌های جهان را برپا کند. او در ارتباط با کشتار شش میلیون یهودی در جریان جنگ جهانی دوم بدون نام بردن از هولوکاوست گفت: «ما هیچ‌گاه اجازه تکرار وقایع وحشتناک قرن بیستم را نخواهیم داد.»

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، نیز اعلام آمادگی کرد که کشورش حاضر به برقراری صلح با کشورهای همسایه و فلسطینیان است. نتانیاهو در این باره گفت: «اسرائیل دست خود را به علامت صلح پیش آورده است.»

نخست وزیر اسرائیل گفت کشورش به آزادی همه ادیان وفادار است و این در حالی است که مسیحیان در کشورهای خاورمیانه با تضییقات فراوانی روبرو هستند. او گفت. «ما خواستار صلحی واقعی و طولانی هستیم؛ صلحی که در آن امنیت کشور یهودی تامین باشد و اختلافات برای همیشه به پایان برسند.»

سفر به کرانه غربی

رئیس جمهوری آمریکا قرار است روز سه‌شنبه (۲ خرداد / ۲۳ مه) به کرانه غربی رود اردن برود و آنجا با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، دیدار و گفت‌وگو کند. ترامپ پیش‌بینی کرده است که می‌توان با کمک او به اختلافات چندین ده ساله در خاورمیانه پایان داد.

بیشتر بخوانید:انتقاد شدید ایران از اظهارات ترامپ در عربستان

ترامپ سفرش را به خاورمیانه شانس بزرگی برای برقراری صلح ارزیابی کرده است. او گفته است که دستیابی به این هدف “تنها با مشارکت سایر نیروها” امکان‌پذیر است.

نگرانی اسرائیل از فروش سلاح‌های آمریکایی به کشورهای عربی

اسرائیل نگران معاملات تسلیحاتی میلیاردی میان آمریکا و کشورهای عربی است. یووال استاینیتز، وزیر انرژی اسرائیل شامگاه یکشنبه (۳۱ اردیبهشت / ۲۱ مه) در اورشلیم/بیت‌المقدس در این رابطه گفت: «این قضیه‌ای است که باید واقعا باعث نگرانی ما شود.»

وزیر انرژی اسرائیل افزود که عربستان سعودی “کشوری متخاصم” است و مناسباتی دیپلماتیک هم با اسرائیل ندارد. به گفته‌ی استاینیتز آینده به هیچوجه قابل پیش‌بینی نیست.

به گزارش خبرگزاری رویترز یک مقام دولتی آمریکا که از ذکر نام او خودداری شده، نگرانی اسرائیل را “کاملا بجا و قابل درک” خوانده و در عین حال اطمینان داده است که آمریکا “اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد تا برتری نظامی اسرائیل در منطقه تضمین شود”.

عربستان سعودی از طریق معامله تسلیحاتی ۱۱۰ میلیارد دلاری با آمریکا می‌کوشد که خود را در رقابت با جمهوری اسلامی تجهیز کند. اسرائیل اگر چه ایران را خطر و تهدیدی برای موجودیت خود می‌داند، اما در عین حال نگران از دست رفتن برتری نظامی‌اش در منطقه نیز هست.

روزنامه اسرائیلی یدیعوت اخرونوت در باره معاملات تسلیحاتی میلیاردی میان آمریکا و کشورهای عربی نوشت به این ترتیب عربستان قادر خواهد بود کشتی‌های جنگی بیشتری به نسبت اسرائیل داشته باشد. این روزنامه در ادامه نوشته است که در پی این معاملات امکانات نظامی عربستان افزایش می یابد و این کشور خواهد توانست موشک‌های دورپرواز را دفع کند.

بیشتر بخوانید:انتقاد ایران و نگرانی اسرائیل از معامله تسلیحاتی آمریکا و عربستان

معاریو، روزنامه پرخواننده اسرائیل اما در مقاله‌ای نوشته است که اسرائیل نباید ترامپ را در سفرش به اسرائیل با انتقاد از قراردادهای تسلیحاتی ناخرسند کند. اسرائیل باید بداند که این کشور به همراه عربستان سعودی دشمن مشترکی به نام ایران دارند و پرقدرت شدن عربستان مانعی بر سر قدرت گرفتن ایران خواهد بود.

No responses yet

« Prev - Next »