اخبار

بی‌بی‌سی: امروز سوم دی مصادف با یکصدمین روز از آغاز حرکت اعتراضی در ایران است.

این اعتراضات در پی درگذشت مهسا امینی پس از بازداشت توسط گشت ارشاد آغاز شد و در بسیاری از نقاط ایران ادامه داشته است. معترضان خواستار تغییرات اساسی در شرایط زندگی خود و نظام حکومتی کشورشان بوده‌اند.

زنان، جوانان و دانشجویان پیشاپیش راس این حرکت قرار داشته‌اند.

در جریان اعتراضات کنونی، ایران شاهد گسترده‌ترین و طولانی‌ترین تظاهرات علیه جمهوری اسلامی بوده است. این اعتراضات از حمایت وسیع ایرانیان خارج از کشور و همچنین ابراز همبستگی دولت‌ها و شخصیت‌های برجسته سیاسی، اجتماعی، علمی و هنری کشورهای مختلف برخوردار شده است.

درجریان برخورد خشونت‌آمیز نیروهای دولتی با معترضان، چند صد نفر کشته و چندین هزار نفر بازداشت و زندانی شده‌اند. برخی از اقدامات این نیروها علیه معترضان بی‌سابقه بوده و محکومیت شدید داخلی و خارجی را در پی داشته است.

اقدامات حکومت ایران انتقادات شدید و اقداماتی در مجامع بین‌المللی را عن در پی داشته که از جمله شامل نشست ویژه شورای امنیت سازمان ملل، تشکیل هیئت حقیقت یاب شورای حقوق بشر برای بررسی نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات و لغو عضویت جمهوری اسلامی ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل بوده است.

در این مدت، ارتباط اینترنتی در بسیاری از نقاط ضعیف و در مواردی قطع بوده است.

رادیوفردا: دولت آلمان می‌گوید تمام ضمانت‌نامه‌های اعتباری و سرمایه‌گذاری برای توسعه تجارت با جمهوری اسلامی را به خاطر سرکوب معترضان در ایران «رسماٌ تعلیق کرده است».

وزارت اقتصاد آلمان روز جمعه دوم دی‌ماه اعلام کرد که همچنین، دیگر «فرمت‌های اقتصادی» با ایران از جمله مذاکرات در مسائل انرژی را به خاطر «وضعیت بسیار جدی» در ایران تعلیق کرده است.

آلمان مهم‌ترین شریک تجاری جمهوری اسلامی در اروپا است و سهمی حدود ۳۰ درصدی در کل صادرات اتحادیه اروپا به ایران دارد. این کشور همچنین اصلی‌ترین مقصد صادراتی ایران به اروپا محسوب می‌شود.

تجارت دوجانبه ایران و آلمان در سال گذشته میلادی ۱.۷۶ میلیارد یورو و در ۹ ماهه ابتدایی امسال ۱.۴۹ میلیارد یورو برآورد شده است.

ضمانت‌های اعتبار صادراتی دولت آلمان از شرکت‌های این کشور در برابر ضرر و زیان احتمالی ناشی از عدم دریافت پرداخت‌ها محافظت می‌کند.

ضمانت‌های سرمایه‌گذاری نیز برای محافظت از سرمایه‌گذاری‌های مستقیم شرکت‌های آلمانی در مقابل ریسک سیاسی در کشورها اعطا می‌شود.

البته آن‌طور که وزارت اقتصاد آلمان می‌گوید از سال ۲۰۱۹ از این ابزارهای محافظتی برای تجارت و سرمایه‌گذاری شرکت‌های آلمانی در ایران «عملا استفاده نشده است».

پیشتر، وزارت خارجه آلمان در ۴ آبان‌ماه از برنامه‌ریزی برای تحریم‌ها و محدودیت‌های بیشتر علیه عاملان سرکوب اعتراضات ایران خبر داده بود و یکی از بندهای اعلام شده، بازنگری در«استفاده از ابزارهای تضمین اقتصادی برای تجارت با ایران و روابط مالی موجود با بانک‌های ایرانی» بود.

اعتراضات سراسری در ایران از ۲۶ شهریورماه در واکنش به جان باختن مهسا امینی، جوان ۲۲ ساله اهل سقز، در بازداشت گشت ارشاد نیروی انتظامی تهران آغاز شد و به شهرهای مختلف ایران گسترش یافت.

در بیش از سه ماهی که از اعتراضات سراسری در ایران می‌گذرد، موج سرکوب‌ها به کشته شدن دست‌کم ۵۰۰ تن از جمله ده‌ها کودک و بازداشت هزاران نفر در جریان این اعتراضات منجر شده است.

گزارش نهادهای مدافع حقوق بشر حاکی است که در حدود ۱۰۰ روز گذشته بیش از ۱۸ هزار نفر بازداشت شده‌اند و ده‌ها نفر با اتهام‌هایی نظیر «محاربه» با خطر حکم اعدام مواجه هستند. عدم دسترسی معترضان به وکیل و محاکمه شتاب‌زده آن‌ها که تاکنون به اجرای دو حکم اعدام منجر شده، خشم عمومی در ایران را برانگیخته و محکومیت‌های بین‌المللی را در پی داشته است.
با استفاده از گزارش‌های خبری آسوشیتدپرس، یورواستات و وب‌سایت رادیو فردا؛ د.خ/آ.ت.

دویچه‌وله: اعتراضات در ایران شامگاه گذشته نیز ادامه یافت. آمریکا می‌گوید که جهان نظاره‌گر رفتار حکومت ایران با همه بازداشت‌شدگان است. نخست‌وزیر بریتانیا اعتراضات در ایران را بیانگر آن دانست که مردم از جمهوری اسلامی راضی نیستند.
بر اساس تصاویر و ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شامگاه سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) نیز اعتراضات دست‌کم در تهران و کرج ادامه یافت.

در تهران، شماری از شهروندان معترض در محله سلسبیل تجمع کرده و علیه حکومت شعار دادند.

تعدادی از جوانان معترض در محله سلسبیل تهران تجمع کرده و علیه حکومت شعار دادند. گفته شده سه‌شنبه شب تجمعات متعددی در شهرها برگزار شد ولی به دلیل محدودیت شدید اینترنت، ارسال تصاویر از ایران با مشکل روبروست. pic.twitter.com/OKzEr35hEa

— DW فارسی (@dw_persian) December 20, 2022

”مرگ بر دیکتاتور”، ”مرگ برخامنه‌ای” و ”امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه” از جمله شعارهایی بود که این معترضان سردادند.

معترضان در اقدامی نمادین، از روی یک پل هوایی در تهران که گفته می‌شود در بزرگراه جلال آل‌احمد است، پارچه‌نوشته‌ای را با مضمون “دوباره می‌سازمت وطن” آویزان کردند.

«دوباره می‌سازمت وطن»
بنر دیده شده در 'بزرگراه جلال آل‌احمد تهران، ۲۹ آذر' #مهسا_امینی pic.twitter.com/UdUhMvDETt

— Vahid Online (@Vahid) December 20, 2022

در شهرک اکباتان نیز معترضان شعارهایی همچون ”اعتصاب، اعتراض، می‌رسه به انقلاب”، ”فقر، فساد گرونی، می‌ریم تا سرنگونی” سر دادند.

از کرج نیز خبر می‌رسد که گروهی از شهروندان معترض به خیابان‌ها آمدند و شعار ”زن، زندگی، آزادی” و”فقر فساد گرونی، میریم تا سرنگونی” را فریاد زدند.

گلشهر کرج ۲۹ آذر#مهسا_امینی pic.twitter.com/6AAoejNOYB

— +۱۵۰۰تصویر (@1500tasvir) December 20, 2022

آمریکا: جهان نظاره‌گر رفتار حکومت ایران با ترانه علیدوستی است

سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده بازداشت ترانه علیدوستی را محکوم کرد.

ند پرایس روز سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) در نشست خبری با خبرنگاران گفت: «متاسفانه ترانه علیدوستی هم به صف هزاران ایرانی دیگر می‌پیوندد که فقط به خاطر اعتراض مسالمت‌آمیز بازداشت شده‌اند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او همچنین بازداشت این هنرپیشه سرشناس ایرانی را ”بخشی از تلاش حکومت [جمهوری اسلامی] برای ایجاد ترس و سرکوب این اعتراضات مسالمت‌آمیز” توصیف کرد.

مجموعه مطالب: خیزش مردمی ۱۴۰۱

پرایس در ادامه از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بازداشت‌های خودسرانه را متوقف کنند و از سرکوب آزادی‌های بنیادی مردم ایران، از جمله آزادی بیان و تجمعات مسالمت‌آمیز، دست بردارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تاکید کرد: «جهان نظاره‌گر رفتار خودسرانه رژیم [جمهوری اسلامی] با ترانه علیدوستی و همه بازداشت‌شدگان است.»

اصغر فرهادی، کارگردان نامدار ایرانی نیز حمایت خود راترانه علیدوستی و دیگر سینماگران بازداشتی اعلام کرده است. او در پستی اینستاگرامی بە بازداشت علیدوستی واکنش نشان دادە و نوشتە است: pic.twitter.com/xgSXHGf9Vf

— DW فارسی (@dw_persian) December 20, 2022

ترانه علیدوستی، بازیگر شناخته‌شده سینمای ایران، روز شنبه ۲۶ آذرماه در منزل شخصی خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. بازداشت او با واکنش‌های گسترده‌ای همراه شده است. در این میان بسیاری از هنرمندان و اهالی فرهنگ و سینما با مراجعه به زندان اوین، پیگیر وضعیت او شده‌اند؛ تلاش‌هایی که تاکنون بی‌نتیجه مانده و ترانه علیدوستی همچنان در اوین به‌سر می‌برد.

بریتانیا: مردم ایران از حکومت راضی نیستند

نخست‌وزیر بریتانیا روز سه‌شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) در کمیته روابط خارجی مجلس عوام این کشور، اعتراضات در ایران را حاوی ”یک پیام بسیار واضح” دانست، مبنی بر اینکه ”مردم ایران از حکومت راضی نیستند”.

ریشی سوناک افزود که ”به طور فزاینده‌ای” نگران رفتار جمهوری اسلامی با معترضان، برنامه هسته‌ای و سایر اقدامات این کشور است که به گفته او، خاورمیانه و اروپا را بی‌ثبات می‌کند.

نخست‌وزیر بریتانیا از روسیه و اوکراین به عنوان چالش شماره یک در سیاست خارجی کشورش در سال میلادی جدید نام برد و در عین حال افزود: «من به طور فزاینده‌ای نگران رفتار ایران هستم؛ این موضوعی است که برای آن باید زمان بیشتری را صرف کنیم.»

پیام نمایندگان پارلمان سوئد در ضرورت اتحاد علیه حکومت ایران

چند تن از نمایندگان پارلمان سوئد در پیامی مشترک، خواستار اتحاد همه فعالان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و دانشگاهی برای ”سرنگونی” جمهوری اسلامی شدند.

فراخوان من و تعدادی‌ دیگر از نمایندگان مجلس سوئد برای اتحاد و سازماندهی برای سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی. https://t.co/33ONWf07xw pic.twitter.com/stKd6Luq2H

— Ardalan Shekarabi (@shekarabi) December 20, 2022

اردلان شکرابی، آیلین فاضلیان و علیرضا آخوندی، نمایندگان ایرانی‌تبار پارلمان سوئد، در این پیام ویدئویی، سرکوب و اعدام شهروندان ایران توسط جمهوری اسلامی را محکوم کردند.

آنها از همه کسانی که آرزوی دموکراسی و آزادی را دارند، تقاضا کردند که ”مبارزه با جمهوری اسلامی را سازماندهی کنند و با هم متحد شوند.”

قطع اینترنت در سنندج

نت بلاکس، نهاد ناظر بر ترافیک اینترنت جهان، روز سه‌شنبه در توییتی از قطعی ارتباط‌های اینترنتی در داخل و اطراف شهر سنندج در استان کردستان، در دو روز گذشته خبر داد.

به این ترتیب، نت بلاکس گزارش‌های کاربران درباره ”قطع اینترنت به شکل منع عبور و مرور در جریان اعتصابات در واکنش به جان باختن مهسا امینی” را تایید کرد.

Confirmed: Metrics indicate that internet connectivity has been disrupted for two days in and around #Sanandaj, Kurdistan Province, #Iran, corroborating user reports of curfew-style cuts during strikes over the death of #MahsaAmini

Background: https://t.co/8cCHIJA2Oi pic.twitter.com/xrW0PGubT8

— NetBlocks (@netblocks) December 20, 2022

در روزهای گذشته، شماری از کاربران از اخلال و قطعی اینترنت در سنندج و برخی از مناطق اطراف آن خبر داده بودند. مرکز استان کردستان، یکی از کانون‌های اصلی در اعتراضات ضدحکومتی جاری در ایران به شمار می‌رود.

رادیوفردا: جو ویلسون، نماینده جمهوری‌خواه در کنگره آمریکا، روز دوشنبه، ۲۸ آذرماه، از طرح جدید قانونگذاران آمریکایی برای هدف قرار دادن فرزندان مقام‌های جمهوری اسلامی دست‌اندرکار سرکوب در این کشور خبر داد.

همزمان با ورود اعتراضات ایران به ماه چهارم، شماری از قانونگذاران در کنگره آمریکا تصمیم دارند از وزارت خارجه این کشور درباره حضور و نوع اقامت بستگان مقامات جمهوری اسلامی که در سرکوب‌ مردم دست دارند بازخواست کنند.

این طرح را دو نماینده جمهوری‌خواه و دو نماینده دموکرات به نام‌های جو ویلسون، جاش گاتهایمر، کلودیا تنی و ویسنته گونزالس برای ابطال ویزا و اقامت اعطا‌شده به بستگان سرکوب‌گران حکومت جمهوری اسلامی در آمریکا ارائه کرده‌اند.

این طرح در صورت تصویب به وزیر خارجه آمریکا دستور می‌دهد بررسی کند که آیا گروه گسترده‌ای از مقامات ایرانی از جمله اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دفتر علی خامنه‌ای و نیروی انتظامی و اعضای نزدیک خانواده آنها در این کشور حضور دارند یا خیر.

این بررسی شامل ویزای دریافت‌شده و نیز درخواست برای دریافت ویزا است.

بر اساس متن طرح پیشنهادی، هرگونه روادید صادر شده برای افرادی که در نقض حقوق بشر و فساد گسترده در ایران دخیل هستند، باید لغو شود.

جو ویلسون، از نمایندگان پیشنهاددهنده این طرح، گفت: «با توجه به اقدامات رژیم، قابل قبول نیست که به مقامات ایرانی و اعضای خانواده آنها ویزا داده شود تا به ایالات متحده بیایند و از همان آزادی‌هایی بهره‌مند شوند که شهروندان ایران تنها رویایش را دارند.»

آن‌ طور که در این طرح آمده، این ممنوعیت‌های ویزا قابلیت تعمیم به افراد خانواده‌ نزدیک ناقضان حقوق بشر را نیز دارد.

با این حال، وب‌سایت المانیتور روز سه‌شنبه به نقل از یکی از مقامات وزارت خارجه آمریکا که به هویت وی اشاره‌ای نشده، نوشت که برای متهم کردن یک فرد در نقض فاحش حقوق بشر به «شواهد معتبری» نیاز است و این کار سخت‌تر در سیستم قضایی آمریکا از آن چیزی است که به نظر می‌رسد.

بر اساس این گزارش، منتقدان این قانون احتمالاً این سؤال را مطرح می‌کنند که آیا مجازات فرزندان به خاطر گناهان والدین‌شان منصفانه است یا خیر.

علاوه بر افراد دارای اقامت و ویزا، هنوز مشخص نیست چه تعداد از مقامات ایرانی و فرزندان آنها به دنبال ورود به ایالات متحده برای سفر، کار یا تحصیل هستند.

یک مقام سابق آمریکایی می‌گوید که وزارت خارجه «سوابق مقامات ایرانی و بستگان آنها را که با ویزای موقت یا دائم به ایالات متحده سفر می‌کنند، نگهداری می‌کند.»

گزارش‌های رسانه‌ای قبلاً چند تن از بستگان مقامات ایرانی مقیم آمریکا را شناسایی کرده بودند، از جمله فرزند معصومه ابتکار، که در جریان تسخیر سفارت در سال ۱۹۷۹ به عنوان سخنگوی گروگان‌گیران عمل می‌کرد.

بی‌بی‌سی: سیدمحمد حسینی در محکمه قوه قضائیه متهم به افساد فی الارض و محکوم به اعدام، به خاطر مجرم شناخته شدن برای اتهام قتل روح الله عجمیان بسیجی کشته شده در مراسم چهلم حدیث نجفی
علی شریف‌زاده اردکانی وکیل محمد حسینی، از متهمان پرونده قتل یک بسیجی در کرج می‌گوید موکلش در زندان به شدت شکنجه شده است. پیشتر گزارش‌هایی از شکنجه و تعرض به زندانیان در ایران منتشر شده بود. همزمان خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه با انتشار تصاویری از زندان قرچک ورامین منکر شکنجه زندانیان شد.

ساعاتی پیش علی شریف‌زاده اردکانی، وکیل دادگستری، با اعلام شکنجه محمد حسینی موکلش، در توییتر نوشت که «موفق شده در زندان با محمد حسینی دیدار کند».

آقای شریف‌زاده نوشت: «با سید محمد حسینی در زندان کرج ملاقات کردم روایتش همه اشک بود. از شکنجه ، ضرب وشتم با چشم و دست و پای بسته تا لگد به سر و بیهوشی ، از میله آهنی به کف پا و شوکر در قسمتهای مختلف بدن، مردی که اقرارهایش تحت شکنجه بوده و هیچ وجاهت قانونی ندارد.»

چه کسانی در خطر اعدامند؟

محمد حسینی متهم ردیف دوم پرونده قتل یک بسیجی به نام روح‌الله عجمیان است که در حمله نیروهای امنیتی به شرکت‌کنندگان در مراسم چهلم حدیث نجفی کشته شد.

او متهم به افساد فی الارض بود و به اعدام محکوم شده است.

پدر و مادر محمد حسینی فوت کرده‌اند. به همین خاطر خانواده‌ متهمانِ دیگر این پرونده با اعلام این موضوع درباره وضعیت پرونده آقای حسینی اطلاع‌رسانی کرده‌اند.

اکنون آقای شریف‌زاده اردکانی در توییتر در پاسخ به کاربران نوشته است که جهت فرجام خواهی حکم اعدام، وکالتنامه‌ای را با آقای حسینی امضا کرده است.
ویدیوی تسنیم و گزارش‌ها از شکنجه زندانیان

اکنون در واکنش به اخبار شکنجه و آزار زندانیان، خبرگزاری تسنیم ویدیویی را از زندان زنان منتشر کرده که در آن مصاحبه شوندگان موضوع شکنجه و تعرض را رد می‌کنند.

مشخص نیست چه نهادی و چگونه اجازه حضور در زندان قرچک را پیدا کرده است.

تصویر مصاحبه شوندگان نیز در این ویدیو محو شده است. مصاحبه شوندگان در این ویدیو تاکید می‌کنند در این زندان هیچ مردی رفت و آمد ندارد.

نمایش اعترافات متهمان در جمهوری اسلامی ایران یا مصاحبه با زندانیان از اولین سال‌های حکومت جمهوری اسلامی به شدت رواج داشته است.
اخیرا شبکه خبری سی‌ان‌ان با انتشار یک گزارش تحقیقی از «تعرض جنسی و تجاوز» به بعضی از بازداشت‌شدگان اعتراض‌های اخیر در زندان‌های ایران خبر داده است. اغلب موارد تجاوز و آزار جنسی مربوط به زندانیان سیاسی زن در غرب ایران و به ویژه مناطق کردنشین از جمله در بازداشتگاه‌های ارومیه است.

اخیرا مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان می‌گوید بر اساس اخبار و روایت برخی از محبوسین به برخی از زندانیان زن «تعرض» صورت گرفته است.

نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در ایران در نامه‌ای سرگشاده به جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران از او خواست درباره تعرض به زنان بازداشتی تحقیقی ویژه انجام دهد.

اخیرا آتنا دائمی، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق نیز در رشته توییتی درباره وضعیت بد بازداشتگاه وزارت اطلاعات در اوین هشدار داده بود.

ندامتگاه شهر ری معروف به زندان زنان قرچک ورامین ویژه نگهداری زندانیان زن با جرایم عمومی است. شرایط زندانیان این ندامتگاه بارها موضوع اعتراض زندانیان و فعالان حقوق بشر بوده است.

در سال‌های اخیر شمار زیادی از زندانیان سیاسی و عقیدتی به این زندان منتقل شده‌اند.

دویچه‌وله: محمد بروغنی، معترض ۱۹ ساله‌ای که به اعدام محکوم شده، پس از چهار روز انفرادی به بند عمومی بازگشته است. مارتین دیدنهوفن، نماینده مجلس آلمان که کفالت بروغنی را بر عهده گرفته با اعلام این خبر در توییتر نوشت: «زندگی او هنوز در خطر است و تلاش برای لغو حکم ادامه دارد.»

محمد بروغنی از ۲۳ آذر از بند عمومی خارج شده و به انفرادی بند ۳۹۰ رجایی شهر انتقال یافته بود. کنشگران حقوق بشر با مشابه دانستن شرایط پیش از اعدام محسن شکاری، نسبت به سرنوشت بروغنی ابراز نگرانی شدید کرده بودند.

بروغنی در دادگاهی به ریاست ابوالقاسم صلواتی به اتهام “مشارکت در حریق فرمانداری پاکدشت و حمله منجر به جراحت” به یک مامور حکم محاربه گرفته است.

#محمد_بروغنی امروز ۲۷ آذر به بند عمومی زندان رجایی‌شهر بازگشت.#مهسا_امینی pic.twitter.com/XSyX90pFuQ

— Ebrahim Allahbakhshi ابراهیم الله‌بخشی (@allahbakhshii) December 18, 2022

ارونیوز: جمهوری اسلامی در روز پنجشنبه ۱۷ آذر (۸ دسامبر) نخستین حکم اعدام بازداشت‌شدگان اعتراضات جاری را اجرا کرد. محسن شکاری، جوان ۲۳ ساله‌ای که در جریان اعتراضات در خیابان ستارخان تهران روز ۳ مهر بازداشت و به دلیل بستن خیابان و مجروح کردن یک مامور بسیج به محاربه متهم شده بود، با گذشت کمتر سه هفته از صدور حکم اولیه، اعدام شد.

دومین حکم اعدام بازداشت‌شدگان اعتراضات جاری نیز روز دوشنبه ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) اجرا شد. مجیدرضا رهنورد، جوان ۲۲ ساله‌ای که در روز ۲۸ آبان در مشهد بازداشت و در۳ آذر به اتهام محاربه به دلیل قتل دو مامور بسیج با استفاده از سلاح سرد در دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شده بود، در ملاء عام به دار آویخته شد. 

این اعدام‌ها بر موج نگرانی‌ها درمورد سرنوشت دیگر محکومین به حکم اعدام در دادگاه‌هایی که برای بازداشت‌شدگان اعتراضات جاری برگزار شده، افزوده است.
خطر اعدام چه کسانی را به عنوان گزینه‌های بعدی تهدید می‌کند؟

سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای که در روز ۱۱ آذر (۲ دسامبر) منتشر کرد، نام ۲۸ نفر از بازداشت‌شدگان در خطر اعدام را آورد. این افراد عبارتند از: سهند نورمحمدزاده، ماهان صدارت مدنی، منوچهر مهمان‌نواز، محمد روغنی، محمد قبادلو، ابوالفضل مهری، حسین حاجیلو، محسن رضازاده قراقلو، سامان سیدی (یاسین)، فرزانه قره‌حسنلو، حمید قره‌حسنلو، امین محمد (مهدی) شکراللهی، امیرمحمد (مهدی) جعفری، آرین فرزام‌نیا، محمدمهدی کرمی، سید محمد حسینی، رضا آریا، مهدی محمدی، شایان چرانی، محمدامین اخلاقی، رضا شاکرزواردهی، جواد زرگران، بهراد علی‌کناری، علی معظمی گودرزی، اکبر غفاری، مجیدرضا رهنورد، توماج صالحی و ابراهیم ریگی.

نکته تامل برانگیز این است که نام محسن شکاری، اولین بازداشت‌شده اعتراضات جاری که اعدام شد، در این لیست وجود ندارد و اگرچه نام مجیدرضا رهنورد در لیست فوق آمده اما در روزهای منتهی به اعدام وی، معترضان دیگری همچون سهند نورمحمدی، ماهان صدرات و علی معظمی گودرزی به عنوان گزینه‌های بعدی اعدام بدست جمهوری اسلامی توسط کنشگران و نهادهای حقوق بشری مطرح می‌شدند. 

سعید دهقان، وکیل حقوق بشر و عضو اتحادیه بین‌المللی وکلا IBA با تاکید بر این که آگاهی از گزینه احتمالی اعدام بعدی به دست حکومت کار راحتی نیست می‌گوید: «به اسامی که در چندروز گذشته برای اعدام مطرح شد توجه کنید. آقای رهنورد که اعدام شد اصلا در صحبت‌ها نبود و در افکار عمومی مطرح نشده بود. یادمان باشد که چندین استان و چند‌صد شهر در کشور داریم و تعداد وکلای درگیر این پرونده‌ها بسیار کم هستند. در عین حال اطلاعات بسیار اندک و سکوت بسیار زیاد است و تعداد بسیاری از خانواده‌ها علی‌رغم تاکید ما بر شکستن سکوت، باز هم لب نمی‌گشایند. در نتیجه اطلاعی از بسیاری از محکومین در دسترس نیست.»

وی افزود: «اتفاقا حکومت نسبت به مواردی که رسانه‌ای می‌شود، مانورهای دیگری از جمله لوث کردن خبر، به وجود آوردن تردید و انکار، بیان ناقص روایت و دروغگویی انجام می‌دهد و با این‌کارها همه را مشغول موضوعات دیگر می‌کند و ناگهان در کمال ناباوری شخص دیگری را اعدام می‌کند. بنابر این در شرایطی که حکومت پاسخ‌گو نیست و امنیتی و سیاسی برخورد می‌کند، پیشبینی قربانی بعدی ممکن نیست. در ضمن بسیاری از خانواده‌ها به همکاران ما هم هیچ اطلاعانی نمی‌دهند و تنها مشورت کلی می‌گیرند. در نتیجه خیلی از پرونده‌ها در حالت ابهام است. به همین خاطر هم هیچ آمار دقیق یا اطلاعات جزئی نداریم.»

با مشاهده روند دادرسی در دو پرونده‌ای که منجر به اجرای حکم اعدام برای معترضان شده است می‌بینیم که فاصله بین صدور حکم و اجرای آن در هر دو مورد کمتر از سه هفته است. بر اساس گزارش‌ها متهمان از حق داشتن وکیل انتخابی در دادگاه محروم بوده‌اند و تنها می‌توانستند از وکلای مورد تایید قوه قضائیه استفاده کنند.

نعمت احمدی، وکیل دادگستری در گفتگو با روزنامه اعتماد می‌گوید: «وکلای انتخابی مردم اجازه حضور در دادگاه را ندارند و وکلای قوه قضاییه هم کاری برای متهم نمی‌کنند. اینها جلوی اوین هستند، حق‌الوکاله‌های آنچنانی می‌گیرند و خروجی کارشان هم صفر است، می‌خواهند جایگاه خودشان را در لیست قوه قضاییه حفظ کنند برای همین برای متهم هیچ‌کاری نمی‌کنند که هیچ، در دادگاه نقش کاتالیزور صدور احکام را هم بازی می‌کنند.»

يك #قتل_حکومتی دیگر ثبت شد.#مجیدرضا_رهنورد
چرا این اعدام نیست و قتل حکومتی است؟

چون شاکی حکومتی است
دادستان حکومتی است
قاضی حکومتی است
وکیل حکومتی است!

بخشی از دفاعیه وکیل:
«موکل چاقو را در آستین خود پنهان می‌کند.
مسلّم است متهم ۲ نفر را به شهادت رسانده و ۴ نفر را زخمی کرده»!

— Saeid Dehghan (@vakilroaya) December 12, 2022

بر اساس قانون، متهمان پس از صدور حکم بدوی حداکثر ۲۰ روز برای اعتراض و درخواست تجدید نظر زمان دارند. با توجه به اجرای حکم در زمانی کوتاه، به نظر می‌رسد فرآیند درخواست تجدید نظر، رد آن و تایید حکم توسط دیوان عالی کشور و در نهایت ارجای آن به اجرای احکام زمانی بسیار کوتاه‌تر از حد معمول را طی کرده است.

سعید دهقان با تاکید بر این که درباره این متهمان ترتیبات صدور حکم اعدام به هیچ‌وجه رعایت نشده است، می‌گوید: «اعدام یا قصاص قانون دارد و هرچند هم ما با آن مخالف باشیم به هر حال در قانون مجازات اسلامی آمده است. با توجه به این که متهمین معترض بوده‌اند و باید در دادگاه جرم سیاسی با حضورهیات منصفه و به صورت علنی محاکمه شوند. نه تنها ترتیبات صدور حکم اعدام در محاکم سیاسی برایشان رعایت نشده بلکه در دادگاه انقلاب و به صورت غیر علنی محاکمه شده‌اند. همچنین شرایط اجرای حکم اعدام هم براساس آیین‌نامه نحوه اجرای احکام اعدام رعایت نشده است. زمانی که یک بسیجی کشته شده، متهم با شاکی خصوصی مواجه است و اعدامش باید به عنوان قصاص انجام شود اما چرا با اتهام محاربه روبرو است؟ زخمی کردن بسیجی که دیگر اصلا محاربه نیست. پس بر اساس منطق وقتی عناصر و اجزای حکم اعدام رعایت نمی‌شود، آن حکم دیگر اعدام نیست. چون روند آیین دادرسی کیفری نقض شده، مفاد و مقررات آیین دادرسی کیفری و آیین مجازات اسلامی نقض شده، تفسیرها موسع سیاسی و امنیتی است. از طرفی آیین‌نامه اجرای احکام اعدام هم رعایت نشده است. پس وقتی هیچ‌کدام از این اجزا وجود ندارند، دیگر نام این حکم اعدام نیست، قصاص هم نیست و فقط قتل حکومتی است. به ویژه وقتی همه کسانی که در آن دخالت دارند، حتی وکیل هم حکومتی است.»
حکم محاربه به چه معناست و مصداق آن چیست؟

سعید دهقان درباره حکم محاربه می‌گوید: «محاربه به معنای‌ جنگ، از ریشه لغوی «حرب» است که دقیقا می‌شود نقیض «سِلم» یا آرامش و صلح. و محارب به معنای جنگجو است؛ یعنی كسی كه در جنگ شركت كرده‌ باشد. اما منظور از محاربین در اصطلاح فقهی کسانی هستند كه برای ترساندن مردم دست به اسلحه می‌برند؛ در هر شرایطی و توسط هر کسی که باشد. اما این هر نوع ترساندن را شامل نمی‌شود، بلكه منظور ترساندن از قتل، به قصد گرفتن مال دیگران است، آشكارا یا پنهان به گونه‌ای كه اگر شخص از محارب نترسد و مال خود را رها نكند، محارب او را بكشد و مالش را بگیرد. در فقه امامیه که ریشه قانونگذاری در جمهوری اسلامی است، «محارب كسى است كه سلاح به دست گیرد و ناامنى ایجاد كند(یاغى)، خواه درون شهر باشد یا بیرون از شهر. مجازاتش هم ریشه قرآنی دارد.»

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

وی درباره ریشه این حکم می‌افزاید: «سوره مائده در قرآن، چهار حکم برای محارب تعیین کرده است:أَنْ یقَتَّلُوا أَوْ یصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَیدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ ینْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ. سوره مائده | آیه ۳۳. این كه إعدام شوند، یا به دار آویخته گردند یا (چهار انگشت از) دست راست و پاى چپ آن‌ها بریده شود و یا از سرزمین خود تبعید گردند. اما در ابتدای این آیه تاکید شده، کسانی که محاربه با خدا و پیامبر کنند و … إِنَّما جَزاءُ الَّذینَ یُحارِبُونَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ …»

سعید دهقان درباره فصل هشتم قانون مجازات اسلامی در مورد محاربه می‌گوید: «در ماده ۲۷۹ آمده است محاربه عبارت از کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها است، به نحوی که موجب ناامنی در محیط گردد. هرگاه کسی با انگیزه شخصی به سوی یک یا چند شخص خاص سلاح بکشد و عمل او جنبه عمومی نداشته باشد و نیز کسی که به روی مردم سلاح بکشد، ولی در اثر ناتوانی موجب سلب امنیت نشود، محارب محسوب نمی‌شود. ماده ۲۸۰ و ۲۸۱ این قانون درباره مصادیق محاربان می‌گوید که فرد یا گروهی که برای دفاع و مقابله با محاربان، دست به اسلحه ببرد محارب نیست. راهزنان، سارقان و قاچاقچیانی که دست به سلاح ببرند و موجب سلب امنیت مردم و راه ها شوند محاربند.»

وی همچنین راجع‌به حد محاربه و انتخاب مجازات توسط قاضی افزود: «بر اساس ماده ۲۸۲، حد محاربه یکی از چهار مجازات زیر اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ
 و نفی بلد است و بر اساس ماده ۲۸۳، انتخاب هر یک از امور چهارگانه مذکور در ماده ۲۸۲ به اختیار قاضی است.»

بی‌بی‌سی: یورش و تخریب خانه مجیدرضا رهنورد که حکومت ایران او را در فضای عمومی شهر به دار آویخت

در شبکه‌های اجتماعی تصاویری از منزل مسکونی خانواده مجیدرضا رهنورد در خیابان حر عاملی مشهد منتشر شده است که نشان می‌دهد پنجره‌های خانه وی شکسته شده و روی دیوارها علامت‌گذاری و شعارنویسی شده است.

همزمان در حالی که حکومت مانع برگزاری مراسم سوگواری شد، شماری از شهروندان در اطراف خانه او تجمع کردند و شعارهایی علیه جمهوری اسلامی سردادند.

مجیدرضا رهنورد، ۲۳ ساله، بامداد دوشنبه ۲۱ آذرماه در خیابانی در شهر مشهد و «در ملاعام» به دار آویخته شده است و قوه قضائیه ایران تصاویری از لحظه اعدام او با حضور نیروهای امنیتی که صورت‌هایشان را پوشاندند منتشر کرد.

قوه قضاییه از روبروی منزل مجیدرضا رهنورد ویدیویی سانسورشده منتشر کرد که در آن تصاویر دیگری جایگزین خسارات نمایش داده می‌شود.

علامت‌گذاری و حمله به خانه‌ای که مجیدرضا رهنورد با خانواده‌اش در آن زندگی می‌کرد، در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌برانگیز شده است. بعضی آن را با رفتار حکومت آلمان نازی مقایسه کرده‌اند.

مراسم #مجیدرضا_رهنورد در مشهد و تجمع مردم مقابل محل مراسم. pic.twitter.com/vuQ23tVpae

— +۱۵۰۰تصویر (@1500tasvir) December 13, 2022

در یکی از تصاویر منتشر شده، به نظر می‌رسد زنی چادری در حال سلفی گرفتن با خانه مجیدرضا رهنورد است.

اتحادیه آزاد کارگران با انتشار تصاویری گزارش داد «مردم پشت در بسته مسجد شعار می‌دادند “اگه با هم یکی نشیم یکی یکی کشته میشیم”، نیروهای سرکوبگر آمده و مردم را متفرق کردند.»

در ویدیوهایی منتشر شده، شماری از شهروندان پس از ممانعت حکومت از ورود آنها مراسم سوگواری مجیدرضا رهنورد، در مقابل آنجا تجمع کرده‌ و شعار سر می‌دهند. تجمع‌کنندگان شعارهای مرسوم اعتراضات سه ماه گذشته را سر دادند: «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت»، «بی‌شرف، بی‌شرف».

گفته می‌شود مراسم سوگواری آقای رهنورد که چند هفته پس از دستگیری در اعتراضات جاری ایران اعدام شد، در منزل یکی از بستگانش برگزار شده است.

View this post on Instagram

A post shared by BBC NEWS فارسی (@bbcpersian)

پیشتر ویدیوهایی از محل خاکسپاری مجیدرضا رهنورد نیز خبرساز شده بود. در یکی از ویدیوها زنی می‌گوید «وقتی جوان ۲۳ ساله‌مون اینجاست، دیگه آدم از چی باید بترسه؟» سپس زن دیگری با خشم شعار می‌دهد: «خامنه‌ای قاتله، ولایتش باطله».

اعدام مجیدرضا رهنورد، ۵ روز پس از اعدام محسن شکاری،‌ یکی از معترضان بازداشت شده در تهران اجرا شد و ساعاتی قبل از اجرای حکم اعدام در شهر مشهد تجمعاتی در اعتراض به اعدام محسن شکاری برگزار شده بود.

انتشار خبر اعدام مجیدرضا رهنورد،‌ یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر در ایران در حالیکه فقط سه هفته از زمان بازداشت او می‌گذشت،‌ موجی از خشم و تاثر را به دنبال داشت.

تصاویری از آسیب به منزل مسکونی خانواده مجیدرضا رهنورد نشان می‌دهد پنجره‌های خانه شکسته شده و روی دیوارها علامت‌گذاری و شعارنویسی شده است.
در ویدیویی که قوه قضاییه ایران از روبروی خانه او منتشر کرده، وضعیت آن سانسور شده است.
بیشتر:https://t.co/lT3ErkMosU pic.twitter.com/WY6UTMUK56

— BBC NEWS فارسی (@bbcpersian) December 13, 2022

رسانه‌های ایران تصاویری از آنچه اعترافات آقای رهنورد خواند را پخش کرده بودند که او در دادگاه اتهامات خود را پذیرفته بود. پخش اعتراف اجباری مجیدرضا رهنورد از سوی رسانه‌های حکومتی در حالی که دستش درگچ بود بار دیگر انتقادها از روند را برانگیخت. این روند از نخستین سال‌های پس از به قدرت رسیدن جمهوری اسلامی تا کنون ادامه داشته است.

فعالان حقوق بشر روند دادگاه‌ها در ایران را به شدت ناعادلانه توصیف می‌کنند چرا که بر اساس قوانین ایران بازداشت شدگان اعتراضات اخیر از حق انتخاب وکیل محروم هستند و وکلای تسخیری که از سوی دادگاه برای آنها تعیین می‌شود دفاعی از متهمان نمی‌کنند و اغلب همسو با نماینده دادستان علیه متهم هستند.

اعدام محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد با واکنش و محکومیت گسترده بین‌المللی همراه بود.

حجله‌ای که برای مجیدرضا رهنورد گذاشتند، معترض ۲۳ ساله‌ای که بدون داشتن فرصت دفاع از خود به دار آویخته شد

رادیوفردا: محمدمهدی کرمی در تماس تلفنی با پدرش از زندان از گرفتن حکم اعدام خبر داده است

ماشاءالله كرمی، پدر محمدمهدی کرمی، معترضی که به «افساد‌فی‌الارض» متهم شده، می‌گوید فرزندش در تماس تلفنی به او اطلاع داده که چهارشنبه هفته گذشته، حکم اعدام را از مقام‌های قضایی در زندان دریافت کرده است.

مهدی کرمی توسط قوه قضاییه جمهوری اسلامی متهم ردیف اول در پرونده‌ یک بسیجی به نام روح‌الله عجمیان معرفی شده است که در جریان اعتراضات چهلمین روز کشته شدن حدیث نجفی در کرج کشته شد.

پدر او در گفت‌و‌گو با روزنامه اعتماد گفته است: «خودش چهارشنبه… به ما زنگ زد و گفت بابا حكم‌ها را به ما داده‌اند؛ حكم من اعدام است. پسرم گريه می‌كرد و می‌گفت به مامان چيزی نگو.»

به ما گفتند مي‌توانيد به حكم اعتراض كنيد. يك هفته است به آقاي […] وكيلي كه قوه قضاييه تعيين كرده، زنگ مي‌زنم، حتي جوابم را نمي‌دهد. اين آقاي وكيل حتي حاضر نشد، آدرس دفتر خود را به من بدهد.https://t.co/23FxZJb9Ik

— Sara Massoumi (@SaraMassoumi) December 12, 2022

ماشاءالله كرمی اضافه کرده که مسئول پرونده فرزندش نیز به وی گفته مخالفت خانواده با حکم اعدام به معنای مخالفت با «حکم خدا و پیغمبر» است.
او گفت: «به او پاسخ دادم كه نه، اگر حكم خدا و پيغمبر اين است كه بچه من اعدام شود، حلال خدا و پيغمبر باشد. نخواستم… انگار اين بچه را نداشتم. چه می‌توانستم بگويم؟ وقتی ما را در برابر خدا و پيغمبر می‌گذارند.»

آن‌ طور که پدر محمدمهدی کرمی روایت کرده، پسرش اتهامات خود را قبول ندارد و تنها بر اساس «اعتراف» این حکم برای وی صادر شده است، اعترافاتی که تحت فشارهای جسمی و روحی صورت گرفته است.

پیش از این حساب کارگری «۱۵۰۰ تصویر» خبر داده بود که محمدمهدی کرمی، متهم ردیف اول در پرونده قتل یک بسیجی، در ملاقات با خانواده خود از آزار جسمی و روانی «شدید» خود توسط ماموران حکومتی سخن گفته است.

روزنامه اعتماد چاپ تهران گفت‌و‌گویی را با ماشاالله کرمی، پدر #محمدمهدی_کرمی، جوان معترض محکوم به اعدام، منتشر کرده است. آقای کرمی در این گفت‌وگو به نحوه خبردارشدن از صدور حکم اعدام فرزندش اشاره کرده است… ۱/۵ pic.twitter.com/FrKnNaOVQr

— RadioFarda‌|‌راديو فردا (@RadioFarda_) December 13, 2022

به گفته آقای کرمی، «هنگام بازداشت او را طوری کتک زده‌اند که بیهوش شده بود و نیروهای حکومتی فکر کردند که او مُرده و «جنازه‌اش» را اطراف دادگاه نظرآباد انداختند، اما موقع ترک آن‌جا متوجه شدند که هنوز زنده است».

محمدمهدی کرمی در ادامه از آزارهای جنسی ماموران حکومتی در طول بازداشت خبر داده و گفته است که آن‌ها «هر روز اندام‌ تناسلی‌اش را لمس و تهدید می‌کنند که به او تجاوز خواهند کرد».

Das ist #MohammedMehdiKarimi. Ich habe heute eine Patenschaft für ihn übernommen. Das Regime in #Iran unterstellt ihm die Beteiligung an einer Tötung. In Wahrheit soll er sterben, weil er sich für #Demokratie und #Menschenrechte einsetzt. Seine Hinrichtung wäre ein Justizmord. pic.twitter.com/oPjiYTRz1q

— Helge Limburg (@Helge_Limburg) December 12, 2022

روز سه‌شنبه، ۲۲ آذر، در ادامه اقدام چند نماینده پارلمان آلمان در به عهده گرفتن حمایت سیاسی از معترضان جوان بازداشتی ایرانی که در معرض خطر اعدام هستند، هِلگِه لیمبرگ، دیگر نماینده بوندستاگ، اعلام کرد که کفالت سیاسی محمدمهدی کرمی را بر عهده گرفته است.

وی در توئیتی که از پذیرفتن این وکالت خبر داده، اجرای حکم اعدام این جوان از سوی جمهوری اسلامی را «مرگ عدالت» توصیف کرده است.

صدای آمریکا: ماهان صدارت ۲۴ ساله از سوی دادگاه به اعدام محکوم شده و با وجود رضایت شاکی، حکم او برای اجرا ارسال شده است.

براساس اطلاعات رسیده به صدای آمریکا، «ماهان صدارت» یکی از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر که به اعدام محکوم شده، به انفرادی منتقل شده است.

ماهان صدارت متولد ۱۳۷۸ است و در اعتراضات دو ماه پیش بازداشت شد. چندی پیش عکسی از دادگاه او خبرساز شده بود. یک بسجی در جایگاه شاکی علیه او ادعاهایی مطرح کرده بود. کمی بعد هویت شاکیان او مشخص شد.

حکم اعدام #ماهان_صدارت به صرف شکایت همین۲نفرصادرشد.
قاضی گفته این دو نفر شغل آزاد داشته‌اند و ماهان به آنها حمله کرده!
اما هر دو مسئولیت دولتی دارند و در سرکوب اعتراضات بوده‌اند.
قنبرطلب در‌ شهرداری و تختی‌پور در ستاد مساجد تهران
اجازه ندهیم این بچه را به این راحتی اعدام کنند pic.twitter.com/40IkRAWSoW

— همونی که ندیدنش (@amirhsin81) November 28, 2022

محمدرضا قنبرطلب از کارمندان مجلس یکی از شاکیان ماهان صدارت است که عکس او در جایگاه شاکی در کنار ماهان صدارت در لباس متهم خبر ساز شد.

دیگر شاکی او، حجت الاسلام مجتبی تختی پور سرپرست اداره فهما (فرهنگ هنر مساجد ایران) در شهر تهران معرفی شده است.

محمدرضا قنبرطلب چند روز پیش در یک توئیت مدعی شد که شکایت خود از ماهان صدارت را پس گرفته است.

قنبرطلب چند روز پیش در یک توئیت مدعی شد که شکایت خود از ماهان صدارت را پس گرفته است.

با وجود این ادعا، برخی منابع از احتمال اجرای حکم اعدام او خبر داده‌اند.

کاظم پدر ماهان صدرات می‌گوید «او بارها در جلسه دادگاه گفته که چاقو دست او نبوده است.»

وی گفت پسرش به محاربه از طریق کشیدن سلاح سرد (چاقو) متهم شده و با وجود رضایت شاکیان خصوصی که نیروهای بسیجی بودند، این حکم ابلاغ شده است.