اخبار

منبع خبر: By Alberto Fittarelli, Maia Scott, Ron Deibert, Marcus Michaelsen, and Darren Linvill October 2, 2025

یافته‌های کلیدی
شبکه‌ای هماهنگ متشکل از بیش از ۵۰ پروفایل غیرواقعی در ایکس (X)، که ما از آن به عنوان «پریزِن‌بریک» (PRISONBREAK) یاد می‌کنیم، در حال انجام عملیاتی با استفاده از هوش مصنوعی برای برانگیختن مخاطب ایرانی به انقلاب علیه جمهوری اسلامی است.
در حالی که این شبکه در سال ۲۰۲۳ ایجاد شده است، تقریبا تمامی فعالیتش از ژانویه ۲۰۲۵ آغاز شده است و تا به امروز ادامه دارد.
به نظر می‌رسد فعالیت‌های این شبکه‌، یا دست‌کم بخشی از آن، با کمپین نیروهای دفاعی اسرائیل علیه مواضع ایران در ماه ژوئن ۲۰۲۵ هماهنگ شده‌ بودند.
در حالی که تعامل واقعی با محتوای تولید شده توسط شبکه PRISONBREAK محدود به نظر می‌رسد، برخی از «پست‌های» این شبکه ده‌ها هزار بار دیده شده‌اند. چنین پست‌هایی در «جوامع» عمومی بزرگِ ایکس (Communities) منتشر شدند و احتمالاً برای تبلیغا ت آن‌ها نیز هزینه پرداخت شده است.
پس از بررسی نظام‌مندِ توضیحات جایگزین، ما ارزیابی می‌کنیم که فرضیه‌ای که بیش‌ترین سازگاری را با شواهد موجود دارد این است که یک نهاد مشخص‌نشده در دولت اسرائیل یا یک پیمانکار فرعی که زیر نظر مستقیم آن فعالیت می‌کند، به طور مستقیم انجام عملیات را برعهده دارد.
در رقابت ژئوپلیتیک بین جمهوری اسلامی ایران و مخالفان بین‌المللی آن، کنترل و دستکاریِ استراتژیک محیط اطلاعاتی نقش کلیدی ایفا می‌کند. رژیم ایران یک سیستم جامع سانسور اینترنت ایجاد کرده است و هم‌زمان عملیات‌های نفوذ را با هدف قرار دادن مخاطبان خارج از کشور انجام می‌دهد. در این تحقیق تمرکز ما بر کمپین «پریزِن‌بریک» است که علیه جمهوری اسلامی طراحی شده است.
توضیح دربارهٔ ترجمه: متن حاضر ترجمه‌ای غیررسمی از نسخهٔ اصلی انگلیسی گزارش است و ممکن است از دقت کافی برخوردار نباشد. هدف این ترجمه صرفاً کمک به ایجاد درک کلی از پژوهش ماست. در صورت وجود هرگونه اختلاف یا ابهام، نسخهٔ انگلیسی معتبر خواهد بود.

لینک به متن اصلی

برچسب‌ها: اجتماعی, اسرائیل, امنیتی, سیاسی

ترجمه گزارش هاآرتص: در اوایل سال ۲۰۲۳، رضا پهلوی نخستین سفر رسمی خود را به اسرائیل انجام داد. او پسر آخرین شاه ایران است که در انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ سرنگون شد و جای خود را به حکومت آیت‌الله‌ها داد.
این سفرِ «ولیعهد ایران» ـ عنوانی که میزبان اسرائیلی‌اش، گیلا گملیئل، وزیر وقت اطلاعات (و وزیر کنونی علوم) به کار برد ـ در رسانه‌های اسرائیل پوشش گسترده‌ای یافت. گزارشگران همان روایت رسمی را تکرار کردند: این دیدار ثابت می‌کند که خصومتی میان مردم ایران و اسرائیل وجود ندارد و نزاع فقط میان دولت اسرائیل و رژیم تهران است.
هرچند پهلوی در میان جامعهٔ ایرانیان مهاجر تا حدی محبوب است، اما روشن نیست که ایرانیان داخل کشور او را به‌عنوان رهبر بخواهند. او پسر دیکتاتور پیشینی است که از پشتیبانی آمریکا و اسرائیل برخوردار بود و بار سیاسی پدر را با خود دارد؛ حکومتی که علاوه بر گشودگی به فرهنگ غرب، به فساد، سرکوب سیاسی و شکنجهٔ مخالفان نیز شناخته می‌شد.
برخلاف پدرش، رضا پیام‌های صلح، دموکراسی و حقوق بشر را ترویج می‌کند. وقتی در یک نشست خبری کنار گملیئل از او پرسیدند مردم ایران چگونه می‌توانند از زیر سلطهٔ آیت‌الله‌ها رها شوند، همان پیامی را که سال‌هاست تکرار می‌کند به انگلیسی روان بیان کرد:
«از له‌والسا در لهستان تا ماندلا در آفریقای جنوبی… بسیاری از جنبش‌های موفق بر پایهٔ مقاومت مدنیِ بدون خشونت شکل گرفته‌اند؛ یعنی بدون دخالت خارجی.»
سپس مکث کرد، انگشتش را بالا برد و افزود: «اما نکتهٔ کلیدی این است که هیچ‌یک از این جنبش‌ها بدون نوعی حمایت بین‌المللی موفق نمی‌شدند.» او با این سخن سفرش به اسرائیل را توجیه کرد.
وقتی از او دربارهٔ واکنش‌ها به سفرش به اسرائیل ـ دشمن سرسخت ایران ـ پرسیدند، گفت که واکنش‌ها عمدتاً مثبت بوده است و خبرنگاران را به شبکه‌های اجتماعی‌اش ارجاع داد: «به حرف من اکتفا نکنید؛ در توییتر، اینستاگرام، هر پلتفرمی جست‌وجو کنید… اگر خودتان تحقیق کنید، دیگر لازم نیست از من بپرسید؛ پاسخ جلوی چشمتان است.»
پاسخ پهلوی به‌ویژه در پرتو یافته‌های هاآرتص و روزنامهٔ اقتصادی‌اش دِمارکر معنادار است. معلوم شد که یک کارزار گستردهٔ نفوذ دیجیتال به زبان فارسی در جریان بوده که از اسرائیل اداره می‌شده و بودجه‌اش از یک نهاد خصوصیِ برخوردار از حمایت دولتی تأمین می‌شده است.
این کارزار تصویر عمومی پهلوی را تبلیغ می‌کرد و درخواست برای بازگرداندن سلطنت را تقویت می‌نمود. تکیه‌گاه آن «آواتارها» یا هویت‌های جعلی آنلاین بود که در شبکه‌های اجتماعی خود را شهروند ایرانی جا می‌زدند. این حساب‌ها ابتدا توسط پژوهشگران رسانه‌های اجتماعی در داخل و خارج اسرائیل شناسایی شدند.
به گفتهٔ منابعی که با دِمارکر و هاآرتص گفت‌وگو کرده‌اند، از زمان آغاز جنگ غزه و پس از سفر پهلوی، عملیاتی برخط به‌عنوان بخشی از یک کارزار وسیع‌تر اسرائیلی برای اثرگذاری بر گفتمان شبکه‌های اجتماعی فعال شد که کارزارهایی به انگلیسی و آلمانی را نیز در بر می‌گرفت. بنا به گفتهٔ پنج منبع آگاه مستقیم از پروژه، فارسی‌زبانان بومی برای این عملیات استخدام شدند. سه منبع ارتباط مستقیم این پروژه با کارزار یادشده را تأیید کردند و گفتند شاهد پیشبرد پیام‌های طرفدار پهلوی توسط این شبکه بوده‌اند.
به‌گفتهٔ منابع، کارزار شامل حساب‌های جعلی در پلتفرم‌هایی مانند «ایکس» و اینستاگرام بود و از ابزارهای هوش مصنوعی برای پخش روایت‌های کلیدی، تدوین پیام‌ها و تولید محتوا استفاده می‌کرد. به روایت دو منبع، همچنین تلاش‌هایی برای تقویت پست‌های متحد پهلوی در اسرائیل، یعنی گیلا گملیئل ـ وزیر عضو حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو ـ صورت گرفته است. چون این عملیات به‌طور غیرمستقیم با پول مالیات‌دهندگان و در خدمت منافع ژئوپولیتیکی اسرائیل انجام می‌شد، برخی از افراد دخیل از فشار برای استفاده از کارزار به نفع تبلیغ وزیر احساس ناراحتی می‌کردند.
بخش‌هایی از این شبکه و حساب‌هایش قبلاً توسط هاآرتص افشا شده بود. منابع این کارزار را به شبکهٔ حساب‌های طرفدار پهلوی مرتبط کردند که ابتدا توسط پژوهشگران مستقل، نیتسان یاسور و گیل فلدمن، شناسایی و نخستین‌بار توسط بار پلگ در هاآرتص گزارش شد. آن زمان این تلاش به‌عنوان «عملیات نفوذ خارجی» توصیف شد، هرچند به‌سبب پست‌هایی که بیشتر شبیه تبلیغ برای وزیر بود، مخاطب هدف کاملاً روشن نبود.
بااین‌حال منابع تأکید کردند که کارزار فقط ظاهراً خارجی می‌نمود؛ منشأ آن در اسرائیل بود. طبق تحقیق دِمارکر و هاآرتص، این عملیات با سفارش کار به پیمانکاران و عرضه‌کنندگان بیرونی پیش می‌رفت؛ بازیگران خصوصی‌ای که آزاد بودند خدماتشان را به مشتریانی فراتر از دولت اسرائیل هم بفروشند. و این تنها شبکهٔ فعال از این‌دست نبود. دِمارکر و هاآرتص تحقیقات خود دربارهٔ کارزارهای فارسی‌زبان اسرائیل را پس از تماس پژوهشگران Citizen Lab در دانشگاه تورنتو آغاز کردند؛ آزمایشگاهی که تهدیدات دیجیتال ـ ازجمله جاسوس‌افزار و اطلاعات نادرست ـ را مطالعه می‌کند.
همزمان با شبکه‌ای که گزارشگران اسرائیلی یافته بودند، سیتیزن‌لب یک کارزار دیگرِ طرفدار اسرائیل و فارسی‌زبان نیز کشف کرد که قرار بود جمعه، هم‌زمان با انتشار تحقیق دِمارکر و هاآرتص، در گزارشی افشا شود. این کارزار شامل ده‌ها حساب جعلی بود که محتوای تولید‌شده با هوش مصنوعی را پخش می‌کردند. پژوهشگران سیتیزن‌لب ارزیابی کردند که این عملیات «به‌احتمال بسیار زیاد» توسط دولت اسرائیل یا پیمانکاری که به نمایندگی از آن عمل می‌کند اداره می‌شده است. نتیجه‌گیری آنان بر نشانه‌هایی استوار بود که حاکی از هم‌زمانی میان محتوای کارزار آنلاین و اقدامات نظامی اسرائیل در جریان جنگ ۱۲روزه با ایران بود؛ ازجمله نشانه‌هایی مبنی بر آگاهی قبلی گردانندگان از حملهٔ اسرائیل به زندان بدنام اوین و آماده‌سازی محتوا پیش از حمله.
یک روز پادشاهی
پهلویِ جوان پس از دبیرستان برای آموزش خلبانی نظامی به آمریکا رفت، اما در آغاز سال ۱۹۷۹ خانواده‌اش زیر فشار خیزش مردمیِ ضد شاه ناچار به ترک تهران شد. کمی بیش از ۲۰ سال داشت که پدرش در تبعید در قاهره درگذشت و سلطنت‌طلبان او را به‌عنوان جانشین تاج‌گذاری کردند. او ۴۵ سال است که از خارج کشور رژیم آیت‌الله‌ها را نقد می‌کند. اسرائیل در مقطعی با او رابطه برقرار کرد؛ احتمالاً به‌عنوان بخشی از تلاش‌ها برای تغییر رژیم. گملیئل مسئول ارتباط اسرائیل با پهلوی است و دیدار او با نتانیاهو را تسهیل کرد.
راز زیمت از «مؤسسهٔ مطالعات امنیت ملی» در تل‌آویو هشدار می‌دهد که هرچند بیشتر ایرانیان خواهان تغییرند و از حکومت اسلام‌گرای کنونی سرخورده، اما آن‌ها رؤیای «زندگی عادی» را دارند نه بازگشت سلطنت. به باور او، پهلوی گزینهٔ نخست ایرانیان نیست، حتی فقط به این دلیل ساده که «از اواخر دههٔ ۱۹۷۰ پایش به ایران نرسیده است.» او با وجود اینکه می‌پذیرد پهلوی در میان برخی تبعیدیان هوادارانی دارد، ارزش همسویی علنی اسرائیل با او را زیر سؤال می‌برد: «می‌فهمم چرا او برای گملیئل و دولت اسرائیل گزینه‌ای راحت است… اما فکر می‌کنم اشتباه است. در نهایت این کار روایت آیت‌الله خامنه‌ای را تقویت می‌کند که اسرائیل و آمریکا می‌خواهند ایران را دوباره به سلطنت و دولت دست‌نشانده تبدیل کنند.» به گفتهٔ او، اگر این آغوش باز بیشتر تبلیغات سیاسی است تا دیپلماسی واقعی، «کاملاً موافقم… حتی اگر بخواهید چنین رابطه‌ای بسازید، عجیب است که آن را علنی انجام دهید.»
با آنکه پهلوی می‌گوید برای هیچ سمتی نامزد نمی‌شود، در سال‌های اخیر کارزاری در شبکه‌های اجتماعی برای بازگرداندن سلطنت با پادشاهیِ او جریان داشته است. به‌گفتهٔ منابع، بخشی از این تلاش بر شبکه‌ای از حساب‌های جعلی با منشأ اسرائیلی تکیه دارد. یک پژوهشگر رسانه‌های اجتماعی صدها کاربر مشکوک در «ایکس» را شناسایی کرده که پهلوی را تبلیغ می‌کردند، پیام‌هایش را می‌پراکندند و از هشتگ‌هایی مانند #KingRezaPahlavi استفاده می‌کردند. این‌ها در کنار پست‌هایی دیده می‌شد که گملیئل را تبلیغ می‌کرد. گفته نشد همهٔ این نزدیک به هزار آواتار بخشی از یک کارزار واحدند، اما شبکه‌ای به‌مراتب گسترده‌تر آشکار شد.
در واقع، پستی در «ایکس» که این شبکه را برملا کرد، شامل ویدئویی تولیدشده با هوش مصنوعی با عنوان «سال آینده در تهران آزاد» بود که سیاست داخلی را با منافع ژئوپلیتیک در هم می‌آمیخت و بازتاب عظیمی یافت ـ که بخش زیادی از آن احتمالاً غیرطبیعی و سازمان‌دهی‌شده بود. در ویدئو، نتانیاهو و همسرش، گملیئل و شریکش، و نیز پهلوی و همسرش در خیابان‌های تهران راه می‌روند. این ویدئو بسیار بیشتر از اغلب پست‌های وزیر بازدید گرفت و همین به‌همراه تلاش‌های دیگر برای تقویت آن، به پژوهشگران اسرائیلی کمک کرد شبکه‌ای از کاربرانی را بیابند که صرفاً محتوای مرتبط با ایران را تبلیغ می‌کردند؛ از جمله پست‌های پرتعداد گملیئل دربارهٔ «تغییر رژیم در ایران» و پست‌هایی که از رابطهٔ او با پهلوی می‌گفتند. بسیاری از این حساب‌ها در ۲۰۲۲، همزمان با اوج اعتراضات موسوم به «حجاب»، ایجاد شدند. بیش از ۱۰۰ حساب همسو نیز در ژوئنِ همان سالِ جنگ ۱۲روزهٔ هوایی با ایران، به‌طور همزمان ساخته شدند. به نظر نمی‌رسد این تنها کارزار فعال از اسرائیل در این موضوع باشد.
سیتیزن‌لب ـ که بیشتر به‌خاطر پژوهش در زمینهٔ جاسوس‌افزار و نقض حقوق بشر شناخته می‌شود ـ در حوزهٔ دیگر تهدیدات دیجیتال و عملیات‌های اطلاعات نادرست نیز تحقیق می‌کند و اکنون یک عملیات طرفدار اسرائیلِ فعال به زبان فارسی را افشا کرده است. یافته‌های این مؤسسه، که با دِمارکر و هاآرتص به اشتراک گذاشته شد و طی هفته‌های اخیر به‌طور مستقل نیز تأیید شد، شبکه‌ای با بیش از ۵۰ حساب را آشکار می‌کند که به‌گفتهٔ پژوهشگران «با اطمینان بالا» کاربران واقعی نیستند و این جمع‌بندی بر پایهٔ شاخص‌های متعدد است.
این حساب‌ها با حساب‌هایی که پژوهشگران اسرائیلیِ ترویج‌کنندهٔ مستقیم گملیئل شناسایی کرده بودند فرق داشتند. سیتیزن‌لب با روش‌ها و ابزارهای گوناگون کاربران جعلی را شناسایی کرد؛ از جمله این‌که عکس‌های پروفایل بسیاری از آن‌ها با هوش مصنوعی ساخته شده بود. همهٔ حساب‌هایی که این آزمایشگاه به‌عنوان بخش‌هایی از شبکه معرفی می‌کند در سال ۲۰۲۳ باز شده بودند، اما تا اوایل امسال غیرفعال بودند و سپس یکی پس از دیگری یا حتی همزمان در «ایکس» فعال شدند؛ نشانه‌ای از یک کارزار هماهنگ و غیرواقعی. فعالیتشان با آغاز جنگ با ایران شدت گرفت.
این شبکه شامل حساب‌های جعلی «ایکس» بود که خود را کاربر واقعی جا می‌زدند و همچنین به صفحهٔ @TelAviv_Tehran متصل بودند. کاربران جعلیِ همسو محتوای آن صفحه را تقویت می‌کردند؛ ازجمله ویدئوهای هوش‌مصنوعیِ تولیدیِ اختصاصی آن. یکی از ویدئوها، کلیپی از علی خامنه‌ای در نقش هیتلر بود بر پایهٔ صحنهٔ مشهور فیلم «سقوط» (Downfall). این ویدئوی دست‌سازِ هوش مصنوعی فقط توسط همان صفحه و یک حساب دیگر از همان شبکه منتشر شد.
پررنگ‌ترین موردی که این شبکه را به اسرائیل پیوند می‌زد، کارزاری آنلاین بود که با عملیات واقعی هم‌زمان شد: حملهٔ اسرائیل به زندان اوین، محل نگهداری مخالفان ایرانی. این کارزار در مرکز گزارش تازهٔ سیتیزن‌لب با عنوان «فرار از زندان» (Prison Break) قرار دارد. حملهٔ اسرائیل حدود ساعت ۱۱:۱۵ صبح ۲۳ ژوئن رخ داد و حدود یک ساعت طول کشید. ساعت ۱۱:۵۲ ـ پیش از نخستین گزارش‌های رسانه‌های ایران از حمله ـ حساب‌های شبکه شروع کردند به انتشار خبر «انفجارها در حوالی زندان». پست‌ها طوری تنظیم شده بود که القا کند این حساب‌ها متعلق به ایرانیان ساکن همان منطقه‌اند.
چند دقیقه پس از ظهر، در حالی‌که بمباران ادامه داشت و رسانه‌های ایران تازه شروع به گزارش کرده بودند، حسابی دیگر ویدئویی منتشر کرد که ظاهراً انفجار در زندان را نشان می‌داد و القا می‌کرد همان منبع صداهای شنیده‌شدهٔ پیشین بوده است. یکی پس از دیگری، حساب‌های شناسایی‌شدهٔ شبکه، این ویدئو را پخش کردند. بعدها تحقیق نیویورک تایمز نشان داد که این ویدئو تصویری واقعی از صحنه نبود؛ هرچند این کشف پس از آن بود که رسانه‌های سراسر جهان آن را بازنشر کرده بودند. صفحهٔ @TelAviv_Tehran نیز همین کلیپ را پخش کرد؛ پژوهشگران گفتند این ویدئو با هوش مصنوعی ساخته شده بود.
پژوهشگران سیتیزن‌لب این کارزار را به اسرائیل یا بازیگری که به نمایندگی از آن عمل می‌کرد نسبت دادند. استدلالشان بر خط زمانی رویدادها تکیه داشت: حساب‌های شبکه از نخستین‌ها بودند که از حمله خبر دادند و توانستند ویدئوی جعلی را در زمان حمله یا بلافاصله پس از آن تولید و توزیع کنند. سیتیزن‌لب نوشت: «به نظر می‌رسد فعالیت این پروفایل‌ها دست‌کم تا حدی با کارزار نظامی نیروهای دفاعی اسرائیل در ژوئن علیه اهداف ایرانی هم‌زمان بوده است. ما معتقدیم هرچند از نظر فنی ممکن است، بسیار بعید است طرف ثالثی بدون اطلاع قبلی از برنامه‌های ارتش اسرائیل بتواند چنین محتوایی را در چنین بازهٔ کوتاهی آماده و منتشر کند.»
«مرگ بر خامنه‌ای» در ساعت ۸ شب
پس از حمله، حساب‌هایی که آن ویدئو و دیگر محتواها را پخش کرده بودند، ایرانیان را تشویق کردند به سمت زندان بروند تا «اعضای خانوادهٔ خود را آزاد کنند». سیتیزن‌لب نتیجه گرفت هدف کارزار ایجاد ناآرامی برای بی‌ثبات‌سازی رژیم بوده است. حتی پیش از حمله به زندان نیز با آغاز جنگ، پیام‌ها و ویدئوهایی با همین روحیه در «ایکس» منتشر شده بود: یکی نوشت «تهران بی‌دفاع است» و دیگری پیشنهاد داد مردم به بانک‌ها هجوم ببرند و پولشان را خارج کنند. گزارش شد که در روزهای نخست جنگ، گروهی از هکرهای حامی اسرائیل به یک بانک ایرانیِ مرتبط با سپاه پاسداران حمله کردند.
این کارزار همچنین خود را به یک اعتراض واقعی سوار کرد: فراخوان ایرانیان برای رفتن به بالکن‌ها در ساعت ۸ شب و فریاد «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر دیکتاتور». حساب‌های شبکهٔ حامی اسرائیل هماهنگ شدند تا این پیام را تقویت کنند؛ پیامی که مستقل از کارزار غیرواقعی نیز حمایت واقعی داشت. برای نمونه، بعضی حساب‌ها ویدئوهای ساختگی از همین شعارهای واقعاً سر داده‌شده منتشر کردند و هم‌زمان از هشتگ‌های مخصوص اعتراض واقعی استفاده نمودند.
همهٔ محتواها هم ساختهٔ هوش مصنوعی نبود. یکی از ویدئوهایی که سیتیزن‌لب یافت، احتمالاً توسط انسان ویرایش شده بود. این ویدئو و چند نمونهٔ دیگر بسیار موفق‌تر از ویدئوهای همزمان با حمله به زندان عمل کردند؛ بعضی بیش از ۲۰هزار بازدید و یکی بیش از ۶۰هزار بازدید گرفت ـ مشابه موفقیت همان ویدئوی گملیئل که به کشف شبکهٔ دیگر انجامید. پژوهشگران همچنین دریافتند کارزارِ طرفدار اسرائیل شامل یک «خبر جعلی» و یک «ویدئوی دیپ‌فیک» از یک خوانندهٔ ایرانیِ اجراکنندهٔ ترانهٔ اعتراضی نیز بوده است. برای مثال، اسکرین‌شاتی از خبری جعلی منتسب به بی‌بی‌سی فارسی دربارهٔ «فرار مقام‌های ارشد ایرانی از کشور» پخش شد؛ بی‌بی‌سی فارسی تأیید کرد هرگز چنین خبری منتشر نکرده است.
تحلیل حساب‌های شناسایی‌شده نشان داد که شبکه به چند کانال تلگرامی نیز پیوند داشت که اعتراضات در ایران را تشویق می‌کردند و از مشکلات واقعی در کانون جنبش‌های اعتراضی ـ مانند بحران آب، ناکارآمدی مدیریت زیرساخت و فساد ـ بهره می‌بردند. نزدیک به ۱۰ گروه تلگرامیِ مرتبط با حساب‌های «ایکس»ِ این کارزار پیدا شد. یکی از آواتارها خود را «زن ایرانی» جا می‌زد و حتی صفحه‌ای در اینستاگرام و گروهی تلگرامی برای زنان اداره می‌کرد که از زنان واقعی دعوت می‌کرد «داستانتان را در یک فضای امن به اشتراک بگذارید.»
این شیوه چندان متفاوت با روش‌هایی نیست که بازیگران طرفدار ایران علیه اسرائیل به کار می‌گیرند. موضوعات مناقشه‌برانگیز در اسرائیل ـ مانند خصومت برخی مذهبی‌ها با جامعهٔ LGBTQ، یا انتقاد از نتانیاهو و یا هزینه‌های بالای زندگی ـ در سال‌های اخیر محور عملیات اطلاعات نادرست ایرانی در اسرائیل بوده است.
طبق کیفرخواستی که علیه یک جوان اسرائیلی صادر شد و ایران در جریان جنگ از طریق شبکه‌های اجتماعی او را به خدمت گرفته بود، از او خواسته شده بود عکس‌هایی از خرابی‌های ناشی از موشک‌باران‌های ایران تهیه کند و در برابرش پول گرفته بود. این روی دیگر سکهٔ جنگ نفوذ میان ایران و اسرائیل است. آلبرتو فیتارلی، سرپرست تحقیق سیتیزن‌لب، می‌گوید: «در حالی که معمول است حکومت‌های خودکامه چنین ابزارها و تاکتیک‌هایی را در داخل و خارج به کار گیرند، دولت‌های دموکراتیک باید از استفاده از همان روش‌ها خودداری کنند. نسبت‌دادن عملیات‌های نفوذ به عاملان و حامیان‌شان مستلزم نشانگرهای فنی است که به‌ندرت در فضای باز قابل مشاهده‌اند؛ اغلب خودِ پلتفرم‌های اجتماعی دروازه‌بان آن داده‌ها هستند.»
به‌گفتهٔ منابع آگاه از کارزارهای فارسی‌زبان اسرائیل، برخی از حساب‌های جعلی‌ای که سیتیزن‌لب افشا کرد، ردِ مشارکت در همین کارزار دومِ منشأگرفته از اسرائیل را نیز بر جا گذاشته‌اند. اینجا و آنجا همان کاربران جعلی از هشتگ #KingRezaPahlavi هم استفاده می‌کنند، عکس‌ها و سخنرانی‌های پسر شاه را به اشتراک می‌گذارند و خواستار بازگرداندن سلطنت پهلوی می‌شوند.

https://twitter.com/AboumoslemS/status/1974071999011172406

برچسب‌ها: اجتماعی, اسرائیل, امنیتی, خاورمیانه, دخالت در امور ایران, سیاسی, هاآرتص

بی‌بی‌سی: فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران، گفت که تهران پیشنهاد «مذاکره مستقیم» با آمریکا را داد اما طرف مقابل پاسخ مثبت نداد. به گفته خانم مهاجرانی، دولت ایران در آستانه فعال شدن بند موسوم به ماشه توافق برجام و بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، اعلام آمادگی کرد که جلسه‌ای با حضور نمایندگان سه قدرت اروپایی، آمریکا و آژانس برگزار شود.

سخنگوی دولت ایران از قول عباس عراقچی، وزیر خارجه، گفت که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، پیشنهاد مذاکره مستقیم با آمریکا و در نیویورک از طرف ایران مطرح شد تا اجرای مکانیسم ماشه لغو شود یا به تعویق بیفتد، اما «به هر حال از طرف آنها مورد پذیرش قرار نگرفت و یا اینکه در جلسات حضور پیدا نکردند.»

او تاکید کرد ایران پیشنهاد مذاکره مستقیم با استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، را داده بود اما او «سر قرار نیامد.»

خانم مهاجرانی گفت درخواست ایران این بود که در ازای تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی، مکانیسم ماشه، آن طور که طرف‌های اروپایی می‌خواستند اجرایی نشود.

او گفت خواست ایران «حذف کامل» مکانیسم ماشه بود اما پیشنهاد طرف مقابل تعویق شش ماهه آن بود که این شرایط مناسبی برای مذاکره فراهم نمی‌کرد.

با این وجود، به گفته خانم مهاجرانی «باتوجه به منافع ملی که برای کشور مطرح بود حتی در آخرین شب پیشنهاد ۴۵ روز تعویق نیز از طرف ایران مطرح شد»، اما طرف مقابل آن را نپذیرفت. سخنگوی دولت ایران لابی اسرائیل را دلیل رد پیشنهاد تعویق ۴۵ روزه دانسته است.

پیشنهاد تعویق شش ماهه و ۴۵ روزه مکانیسم ماشه در حالی از طرف ایران مطرح شده است که وزارت خارجه ایران پیشتر پیشنهاد مشابه طرف‌های اروپایی را رد کرده بود.

با بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، اتحادیه اروپا هم تحریم‌های خود علیه ایران را بازگردانده است.

ژاپن هم اعلام کرده است که مطابق قطعنامه سازمان ملل، تحریم‌هایی را علیه ایران به اجرا می‌گذارد و از جمله دارایی‌‎هایی ۷۸ نهاد و ۴۳ فرد را بلوکه می‌کند.

با بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، نگرانی‌ها درباره احتمال تنش نظامی و درگیری دوباره ایران در جنگ با آمریکا یا اسرائیل بالا گرفته است.

فاطمه مهاجرانی امروز در جمع خبرنگاران درباره این نگرانی‌ها گفت: «امیدوار هستیم که هیچ تحرکی صورت نگیرد و هیچ تجاوزی به خاک ایران صورت نگیرد، البته ما آمادگی آن را داریم.»

خانم مهاجرانی همچنین گفته است که شورای عالی امنیت ملی درباره چگونگی ادامه همکاری با آژانس تصمیم خواهد گرفت.

ماشه چیست و چه طور فعال شد؟

سازوکار ماشه، یا مکانیسم اسنپ‌بک، به یک تدبیر حقوقی اشاره دارد که در متن توافق برجام از آن به عنوان «سازوکار حل اختلاف» یاد شده بود.

مطابق بندهای ۳۶ و ۳۷ قطعنامه ۲۲۳۱، اگر یکی از طرف‌های توافق، به نقض تعهدات از سوی ایران اعتراض داشت، می‌توانست آن را به کمیسیون مشترکی ارجاع دهد و روندی برای حل اختلاف را آغاز کند.

در نهایت، اگر تدابیر حل اختلاف به نتیجه نرسید، ادامه تعلیق تحریم‌ها در شورای امنیت سازمان ملل به رای گذاشته می‌شد. متن برجام به ترتیبی تعیین شده بود که که اگر حتی یک عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه یا بریتانیا) این قطعنامه را وتو می‌کرد، تحریم‌های سازمان ملل به‌طور خودکار و بدون نیاز به رای‌گیری جدید بازمی‌گشت.

بعضی از بندهای کلیدی توافق برجام، از جمله امکان فعال کردن مکانیسم ماشه، در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) منقضی می‌شد و طرف‌های اروپایی که نمی‌خواستند اهرم مکانیسم ماشه را از دست بدهند، پیشنهاد تمدید آن را داده بودند.

آلمان، بریتانیا و فرانسه، سه کشور اروپایی عضو برجام، ضرب‌الاجلی تعیین کرده و گفته بودند اگر پیشرفتی در مذاکرات ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آمریکا به دست نیاید، آنها مکانیسم ماشه یا اسنپ‌بک را پیش از انقضایش فعال می‌کنند.

شرط اروپایی‌ها برای تمدید ماشه و به تعویق انداختن تصمیمشان برای بازگشت تحریم‌ها آن بود که ایران وارد مذاکره مستقیم با آمریکا شود، به اجرای تعهدات پادمانی و همکاری با آژانس برگردد و همین طور تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا را روشن کند.

با رد پیشنهاد اروپا از سوی ایران، آنها سازوکار بازگرداندن تحریم‌ها را فعال کردند. پس از آن، روسیه و چین تعویق اجرای مکانیسم ماشه را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کردند اما پیشنهادشان رای کافی نداشت و تحریم‌ها بازگشت.

برچسب‌ها: آمریکا, امنیتی, برجام, تحریم, جنگ, خاورمیانه, سیاسی, مذاکرات مستقیم با آمریکا, مکانیسم ماشه

بی‌بی‌سی: قوه قضائیه ایران می‌گوید یک نفر را به «جرم جاسوسی برای اسرائیل» امروز صبح اعدام کرده است.

نام این فرد، بهمن چوبی اصل اعلام شده و به عنوان «جاسوس مورد وثوق و معتمد» اسرائیل معرفی شده است.

قوه قضائیه ایران گفته است که آقای چوبی در حوزه دیتابیس «همکاری گسترده و آگاهانه‌» با سرویس اطلاعاتی اسرائیل داشت و «به واسطه حضور در یک شرکت دانش‌بنیان وارد پروژه‌های حساس و مخابراتی» شد.

بر اساس آنچه این نهاد گفته است، آقای چوبی به دلیل تخصص خود «در تمام پروژه‌های این شرکت به عنوان مدیر» حضور داشته و دارای دسترسی بالا به بانک‌های اطلاعاتی حیاتی و حاکمیتی بوده است.»

قوه قضائیه ایران در بخش دیگری از روایت خود گفته است که این فرد «توسط افسر موساد به ایرلند دعوت شده بود تا «دوره‌های آموزشی تخصصی لازم» را ‌ببیند.

هدف موساد، به گفته قوه قضائیه، «کسب بانک اطلاعاتی نهادهای حاکمیتی و ایجاد رخنه در مراکز دیتاسنتر ایران» بوده است.

این نهاد گفته است که آقای چوبی «برای دیدار با افسران موساد» به کشورهای امارات، ارمنستان، هندوستان، تایلند، ویتنام، ایرلند و بلغارستان سفر کرده بود.

بنابر اعلام قوه قضائیه، پرونده این متهم برای فرجام‌خواهی به دیوان عالی ایران ارسال شده بود که این درخواست رد و حکم اعدام تائید شد.

از نحوه دادرسی در این پرونده جزئیات زیادی در دست نیست. در گزارشی که میزان، خبرگزاری قوه قضائیه، منتشر کرده است به هیچ تاریخی اشاره نشده است از جمله تاریخ بازداشت و تائید حکم اعدام.

پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران، چندین نفر در ایران به جرم «جاسوسی» اعدام شده‌اند.

بابک شهبازی که دو سال پیش به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» بازداشت و محاکمه شده بود، در ۲۶ شهریور اعدام شد.

او در دی‌ ۱۴۰۲ بازداشت و در اردیبهشت ۱۴۰۴ به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شده بود.

دو روز پیش هم دادگستری استان البرز از صدور حکم اعدام برای دو فرد متهم به جاسوسی برای اسرائیل و سازمان مجاهدین خلق خبر داد.

رئیس کل دادگستری استان البرز گفته بود که رای بدوی پرونده «شبکه جاسوسی چهار نفره مرتبط با موساد و منافقین» در کرج صادر شد و دادگاه دو متهم را به اعدام و دو متهم دیگر را به حبس محکوم کرد.

سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید تنها در سال جاری میلادی بیش از ۹۴۰ نفر در ایران اعدام شده‌اند.

برچسب‌ها: اتهام جاسوسی, اسرائیل, اعدام, بهمن چوبی اصل, جنگ ایران اسرائیل, حقوق بشر

تویتر Amir Tibon: نتانیاهو در حال عمل به شیوهٔ معمولش برای خنثی کردن توافق ترامپ است: اصرار بر بندهایی که رد از طرف حماس را تضمین می‌کند و در توافق بی‌اعتمادی ایجاد می‌کند. هیچ چیز جدیدی زیر آفتاب نیست.این طرح شامل بندهای زیادی است که به او فرصت خرابکاری و ایجاد مانع می‌دهد. او بحثی تلمودی دربارهٔ زمان‌بندی عقب‌نشینی ارتش اسرائیل از منطقهٔ مشخصی یا دربارهٔ اختیارات تشکیلات خودگردان فلسطینی در غزه آغاز خواهد کرد. آمیت سگال در حال حاضر این خط را برای او پیش می‌برد. ممکن است ماه‌ها به این شکل تلف شود و او اهمیتی نمی‌دهد که در این میان گروگان‌ها و سربازان کشته شوند.علاوه بر این، مسئلهٔ اعتماد وجود دارد. حماس ایدان الکساندر را در ماه مه به عنوان یک ژست به ترامپ آزاد کرد، که قرار بود به پایان جنگ منجر شود. ترامپ تحت فشار نتانیاهو قرار گرفت تا کامیون‌های تامین را کمی بعد از سرگیری کند، اما تحت فشار قرار نگرفت تا جنگ را پایان دهد و از آن زمان چهار ماه تلف شده است.سه هفته پیش، رهبری خارج از کشور حماس برای بحث دربارهٔ پیشنهاد قبلی ترامپ جلسه‌ای برگزار کرد و در طول جلسه، اسرائیل تلاش کرد تا آنها را ترور کنید. با اطلاع ترامپ. این ترور شکست خورد، اما آسیب به مذاکرات وارد شد و تماس ها متوقف شد. این چیزی است که نتانیاهو می خواست. در طرح فعلی، حماس در ازای وعده ترامپ مبنی بر پایان جنگ و خروج ارتش اسرائیل، همه گروگان ها را در ابتدا آزاد می کند. این یک طرح کلی عالی است، اما نیاز به اعتماد حماس دارد که حادثه آیدان الکساندر تکرار نمی شود. و نتانیاهو هر کاری برای تضعیف این اعتماد انجام خواهد داد. به هر حال، او تعداد زیادی وزرای احمق در دولت دارد که می توانند در مصاحبه چیزی مضر بگویند یا چیزی را توییت کنند که با روح توافق مغایرت داشته باشد، نکته اصلی این است که در طرف مقابل شک و سوء ظن ایجاد کنند. برای اینکه واقعا توافق ترامپ را به دست آورد، او باید این اقدامات نتانیاهو را از قبل پیش بینی کند و هر روزنه ای را ببندد. اما مهمتر از آن، او نباید علاقه خود را در مواجهه با این درگ ها و بازی ها از دست بدهد. و در اینجا نقش عموم مردم می آید – اعمال فشار و نگه داشتن مسئله به طور مداوم در صدر دستور کار، در رسانه‌های محلی و بین‌المللی، و در ذهن رئیس‌جمهور و مردمش. فشار مداوم عمومی، بدون توقف. این امکان‌پذیر است، اما نباید در توهمات گرفتار شد.

נתניהו פועל לסכל את עסקת טראמפ בצורה הקבועה שלו: להתעקש על סעיפים שיבטיחו סירוב מצד חמאס וליצור חוסר אמון בהסכם. אין חדש תחת השמש.

יש בתכנית הרבה סעיפים שנותנים לו מרחב סיכול והכשלה. הוא יתחיל ויכוח תלמודי על תזמון הנסיגה של צה"ל מאזור מסוים, או על סמכויות הרשות הפלסטינית בעזה.…

— Amir Tibon אמיר תיבון (@amirtibon) September 29, 2025

برچسب‌ها: اسرائیل, امنیتی, جنگ غزه, خاورمیانه, سیاسی, نتانیاهو

ارونیوز: در این گزارش ویدئویی، مجموعه‌ای از مهم‌ترین مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی طی ۲۴ ساعت منتهی به نیمروز یکشنبه ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ (۶ مهر ۱۴۰۴) گردآوری شده است. نسخه‌ کامل‌تر این مرور را می‌توانید در متن تفصیلی زیر دنبال کنید.
نیویورک تایمز: ایرانیان خود را برای تبعات اقتصادی تحریم‌های سازمان ملل آماده می‌کنند
نشریه آمریکایی نیویورک تایمز گزارشی در مورد تبعات اقتصادی احیای تحریم‌های سازمان ملل علیه برنامه هسته‌ای ایران منتشر کرد که چکیده آن را می‌خوانید: «شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از شکست تلاش‌های دیپلماتیک در حاشیه مجمع عمومی، تحریم‌های سختگیرانه‌ای را علیه تهران به دلیل برنامه هسته‌ای این کشور بازگرداند.

این تحریم‌ها در مقطع حساسی اعمال می‌شود: ایران هنوز از تبعات جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ژوئن، حملات بمب‌های سنگرشکن آمریکا به تاسیسات هسته‌ای و بحران شدید انرژی و آب که منجر به قطع گسترده برق و آب در شهرها شد، خلاص نشده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که گرچه تحریم‌های تازه ممکن است از نظر مالی به سنگینی تحریم‌های آمریکا نباشند، اما فشار مضاعفی بر اقتصاد ایران تحمیل می‌کنند.

ایران که پیش‌تر با تورم بیش از ۴۰ درصد، کسری بودجه سنگین، بحران برق و کم‌آبی و سقوط ارزش پول ملی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، اکنون خود را در آستانه شرایطی دشوارتر می‌بیند.

با این حال، برخی مقام‌های ایرانی تلاش کردند تاثیر تحریم‌ها را کم‌اهمیت جلوه دهند و غرب را متهم کردند که هیچ‌گاه در پی توافق جدی نبوده است. با وجود این، فعالان اقتصادی می‌گویند صنایع و به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط که بیش از ۹۰ درصد واحدهای صنعتی کشور را تشکیل می‌دهند، بیشترین آسیب را از این محدودیت‌ها خواهند دید.»

موسسه گیت‌استون: ایران: هراس از کم‌آبی

اندیشکده آمریکاییِ گیت‌استون مقاله‌ای در مورد بحران آب در ایران و راهکارهای برون رفت از آن منتشر کرد که خلاصه آن را می‌خوانید: «ایران با بحرانی کم‌سابقه در منابع آب روبه‌روست. آمار وزارت نیروی ایران نشان می‌دهد که ظرفیت ذخیره سدهای کشور به ۳۶ درصد کاهش یافته و بارندگی سالانه نسبت به میانگین یک دهه گذشته نزدیک به ۴۰ درصد کمتر بوده است. بیش از ۴۰ درصد دریاچه‌ها و تالاب‌ها یا خشکیده‌اند یا در آستانه نابودی قرار دارند؛ دریاچه ارومیه و هامون عملا از بین رفته‌اند و زاینده‌رود و کارون نیز بخش زیادی از آبدهی خود را از دست داده‌اند.

پیامد مستقیم این وضعیت، افت مداوم تولید کشاورزی، نشست زمین، شوری خاک و تهدید امنیت غذایی است. برآورد سازمان فائو نشان می‌دهد که ۲۵ درصد جمعیت ایران در معرض کمبود غذایی “متوسط تا شدید” قرار دارند. این در حالی است که بخش کشاورزی ۶۰ تا ۸۰ درصد آب کشور را مصرف می‌کند اما سهم آن در اقتصاد تنها حدود ۱۸ درصد است. سیاست خودکفایی غذایی دهه ۱۹۹۰، سدسازی‌های بی‌رویه و استفاده گسترده از چاه‌های عمیق نیز فشار مضاعفی بر منابع آب وارد کرده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این روند می‌تواند بنیان‌های تمدنی ایران را که بر سه حوزه شرق، مرکز و جنوب‌غرب کشور شکل گرفته، در معرض فروپاشی قرار دهد. با این حال، مطالعات بین‌المللی از جمله پژوهش‌های ژاپنی نشان می‌دهد که با اصلاح راهبردهای اقتصادی و کشاورزی، احیای سامانه‌های سنتی قنات، و سرمایه‌گذاری گسترده در مدیریت منابع آب، امکان توقف و حتی معکوس‌کردن روند بیابان‌زایی وجود دارد.»

وای‌نت: اسرائیل در پی اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران و در بحبوحه نگرانی از «خطای محاسباتی» در حالت آماده‌باش کامل قرار گرفت

رسانه اسرائیلی «وای‌نت» به بازتاب احیای تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در این کشور پرداخت که خلاصه گزارش این رسانه را می‌خوانید: «با فعال شدن سازوکار مکانیسم ماشه در سازمان ملل و ازسرگیری تحریم‌های تعلیق‌شده ذیل توافق هسته‌ای ۲۰۱۵، اسرائیل سطح آماده‌باش نیروهای خود را افزایش داد. مقامات امنیتی اسرائیل هشدار دادند که تهران در پی اعمال فشار تازه ممکن است دچار خطای محاسباتی شود و تنش‌ها به رویارویی مستقیم بیانجامد.

تحلیلگران امنیتی در اسرائیل می‌گویند نشانه‌هایی از استیصال فزاینده در رهبری ایران مشاهده می‌شود؛ وضعیتی که به‌ویژه پس از عملیات “طلوع شیران” و آزمایش‌های اخیر موشکی تشدید شده و خطر “خطای محاسباتی” و درگیری ناخواسته را بالا برده است.

گزارش‌ها از آزمایش موشک قاره‌پیمای جدید ایران و تلاش برای بازسازی توان موشکی حکایت دارد.

مقام‌های ارشد اسرائیلی تأکید می‌کنند عملیات “طلوع شیران” توان موشکی و بخشی از برنامه هسته‌ای ایران را به‌شدت آسیب زده، اما این کشور همچنان از ظرفیت لازم برای بازسازی برنامه موشکی خود برخوردار است.»

گری‌زون: گفت‌وگوی رئیس‌جمهور ایران در نیویورک:«شکی نیست که حمله خواهند کرد»

وب‌سایت خبری مستقلِ «گری‌زون» (The Grayzone) که توسط مکس بلومنتال (Max Blumenthal)، روزنامه‌نگاری آمریکاییِ ضدِ جنگ اداره می‌شود، شرحی از سخنان رئیس جمهور ایران را در دیدار با فعالان ضد جنگ آمریکایی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل، منتشر کرد که بخش‌هایی از آن را می‌خوانید: «پزشکیان خطاب به حدود ۲۵ خبرنگار، فعال و تحلیلگر حاضر در نشست اظهار داشت: “شکی نیست که آنها به ایران حمله خواهند کرد و ما با تمام توان از خود دفاع خواهیم کرد.”

رئیس‌جمهور ایران سیاست واشنگتن را “دیکتاتوری دیپلماتیک” توصیف کرد و گفت: “چگونه می‌توان با کسی مذاکره کرد که یک چیز می‌گوید و لحظاتی بعد حرف دیگری می‌زند؟ کسی باید سخنان [فرستاده خاورمیانه ترامپ] استیو ویتکاف را ضبط می‌کرد. او یک حرف به ما می‌زد و ناگهان به واشنگتن بازمی‌گشت و حرف دیگری می‌زد. چگونه می‌توان با چنین کسی مذاکره کرد؟”

پزشکیان افزود که جامعه ایران پس از جنگ دوازده‌روزه ژوئن، متحدتر شده است: “آخرین حمله وحدت به وجود آورد. حتی کسانی که ما را نقد می‌کنند، از نظام حمایت کردند. حتی اگر آنها بخواهند مرا حذف کنند، ما پنج تا شش مرحله بعدی را آماده کرده‌ایم.”

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم گفت: “ما آماده انعطاف‌پذیری هستیم.” با این حال، تیم دیپلماتیک ایران بدون کسب هیچ امتیازی از اروپا، نیویورک را ترک کرد.»

برچسب‌ها: اسرائیل, امنیتی, بحران هسته‌ای, جنگ, خاورمیانه, سیاسی

بی‌بی‌سی: یک روز پس از تصمیم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بازگشت قطعنامه‌های پیشین و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه برنامه هسته‌ای ایران، ارزش ریال، واحد پول ملی ایران، بار دیگر کاهش یافت و هر دلار آمریکا ۱۱۰ هزار تومان معامله شد. همزمان، قوه قضائیه ایران در واکنش به این تحولات تهدید کرد که «با برهم‌زنندگان امنیت روانی جامعه» برخورد خواهد کرد. تحریم‌های شورای امنیت قرار است از بامداد یکشنبه شش مهر/۲۸ سپتامبر از سر گرفته شود.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، اقدام دولت‌های غربی را برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران «غیرقانونی» خواند.

آقای لاوروف گفت: «رد درخواست روسیه برای تمدید مهلت بازگشت تحریم‌ها «تخریب دیپلماسی» و تمایل آنها «برای گرفتن امتیازات یک‌جانبه از تهران از طریق باج‌گیری و فشار را آشکار کرد.»

روسیه و چین دیروز پیش نویس قطعنامه پیشنهادی خود برای تعویق شش ماهه بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را به رای گذاشتند اما هر سه کشور بریتانیا، فرانسه و آمریکا این پیش‌نویس را وتو کردند.

تحریم‌های سازمان ملل متحد ساعاتی دیگر و در اوایل بامداد یکشنبه به وقت ایران دوباره و پس از یک دهه توقف، علیه جمهوری اسلامی ایران به اجرا گذاشته خواهد شد.

ایران گفت که به محض بازگشت قطعنامه‌ها، توافق تازه‌ای که بر سر شیوه اجرای قراردادهایش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به میانجیگری مصر امضا کرده بود را متوقف می‌کند اما مسعود پزشکیان گفته ایران از معاهده منع گسترش سلاح های هسته‌ای خارج نمی شود.
افزایش مجدد قیمت دلار در پایان معاملات امروز در تهران

بر اساس گزارش‌ها از ایران هر دلار آمریکا در بازار غیررسمی ارز تهران و در پایان معاملات امروز بیش از ۱۱۰هزار تومان به فروش رفته است.

قیمت هر دلار آمریکا که ارز شاخص در بازارهای تهران است نسبت به نرخ آن در شروع امروز حدود دوهزار تومان افزایش نشان می‌دهد.

رسانه‌های ایران می‌گویند هر دلار آمریکا پیش از این با قیمت ۱۰۸هزار تومان معامله می‌شد.

این در حالی است که رسانه‌های ایران می‌گویند بازار غیررسمی خرید و فروش ارز امروز کم رونق بوده است.

خبرگزاری ایسنا گزارش داده است که بازار آزاد ارز «بسیار کم‌رنگ‌تر از روزهای گذشته سپری شد، به‌گونه‌ای که فقط واسطه‌ها در بازار حضور داشتند و بازار خالی از متقاضی بود.»

بر اساس این گزارش، طی هفته‌های اخیر و با نزدیک شدن به پایان مهلت زمانی برای بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، بازار ارز شاهد افزایش قیمت و نوسانات افزایشی بود به طوریکه طی یک ماهه گذشته قیمت دلار در بازار آزاد با رشد ۱۰ هزار تومانی و قیمت یورو نیز با جهشی ۱۴ هزار تومانی روبرو شد.

ساعاتی مانده به اجرایی شدن بازگشت تحریم‌های سازمان ملل متحد، مقام‌های دولتی تلاش می‌کنند آن را کم اهمیت جلوه دهند.

به غیر از مسعود پزشکیان که درباره بازگشت تحریم‌ها گفت: «با وجود آن تمام مشکلات خود را حل خواهیم کرد»، فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی می‌گوید: «مدت‌هاست ما داریم با تحریم زندگی می‌کنیم.»

او ابراز امیدواری کرده که «با وجود تحریم‌های ظالمانه بتوانیم با درایتی که در این سال‌ها داشتیم کارها را پیش ببریم.»

سعید رسولی، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی هم گفته است که «بنادر ایران بدون وقفه در حال تخلیه و بارگیری انواع کالا بوده و اسنپ‌بک تاثیری بر فعالیت‌ها ندارد.»

آقای رسولی گفت: «در زمان حاضر تخلیه و بارگیری انواع محموله‌ها شامل کالاهای اساسی، محموله‌های نفتی، کالاهای کانتینری، صادراتی و وارداتی به‌طور کامل در حال انجام است.»

ابراهیم رضایی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفته است که بازگشت قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت تاثیری بر ایران نخواهد داشت.

آقای رضایی گفت: «منهای تاثیر روانی، تحریم‌های شورای امنیت چیز جدیدی به تحریم‌های حداکثری فعلی اضافه نمی‌کند، بانیان و حامیان برجام مردم را هراسان نکنند.»

بهروز محبی‌ نجم‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم درباره بازگشت قطعنامه‌های شورای امنیت گفت: «در این تهدید فرصتی است که تا کنون سابقه نداشته است. همیشه رفتار غربی‌ها مبتنی بر زیاده‌خواهی و رفتارهای ناشایست و قلدرمابانه بوده است. ملت ایران کمر دشمنان خود را خواهد شکست.»

آقای رضایی گفت: «پیمان‌های گسترده با چین و روسیه و هند و آمریکای لاتین باید از فردا کلید بخورد.»

محسن زنگنه دیگر نماینده مجلس هم گفته روز بازگشت تحریم‌ها «به روز ملی قطع کامل امید از آمریکا و غرب تبدیل و سرآغاز تحول اقتصادی با تکیه بر ظرفیت‌های درونی و تعمیق پیوندهای اقتصادی با کشورهای شرق، همسایه و دوست خواهد شد.»

برچسب‌ها: اجتماعی, اقتصادی, امنیتی, بحران هسته‌ای, سیاسی

رادیوفردا: تصاویر ماهواره‌ای که روز پنجشنبه سوم مهر توسط خبرگزاری آسوشیتدپرس تجزیه و تحلیل شده، نشان می‌دهد که ایران احتمالاً یک آزمایش موشکی اعلام‌نشده در پایگاه فضایی امام خمینی انجام داده است که بیانگر تلاش تهران برای حفظ برنامهٔ تسلیحاتی خود با وجود جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در خرداد و تیرماه است.

ایران به‌طور رسمی آزمایش هفتهٔ گذشته را تأیید نکرده است. با این حال، یک نماینده مجلس شورای اسلامی بدون ارائه مدرکی ادعا کرد که تهران یک موشک بالستیک قاره‌پیما آزمایش کرده است.

آسوشیتدپرس بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، نتیجه‌گیری کرده که این آزمایش احتمالاً از روی یک سکوی دایره‌ای که محل پرتاب‌های بزرگ برنامهٔ فضایی غیرنظامی‌ ایران است، انجام شده است.

به نوشتهٔ این خبرگزاری، آزمایش احتمالی یاد شده و ادعای نماینده مجلس این نگرانی را ایجاد می‌کند که ایران ممکن است در تلاش برای گسترش برد موشک‌های خود باشد، زیرا تنش‌ها در آستانهٔ بازگشت تحریم‌های سازمان ملل متحد در چارچوب «سازوکار ماشه» همچنان بالاست.

بهنام طالب‌لو، تحلیلگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها مستقر در واشینگتن، در این زمینه گفته است: «موفقیت‌های اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه علیه حملات موشکی ایران، اهمیت توسعهٔ موشک‌های بالستیک بیشتر و نسخه‌های کیفی بهتر آن‌ها را برای تهران دوچندان کرده است».

او افزود: «این را بخشی از تلاش‌های تهران برای بازسازی بهتر و در سریع‌ترین زمان در نظر بگیرید».

مشاهدهٔ آثار سوختگی روی سکوی پرتاب

کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی روز ۲۸ شهریور تصاویری از آسمان استان سمنان منتشر کردند که چیزی شبیه به رد موشک در غروب آفتاب بود. مقام‌های ایران واکنشی در این زمینه نشان ندادند و رسانه‌های دولتی ایران نیز گزارشی از این حادثه ارائه نکردند.

عکس‌های ماهواره‌ای که قبل از آن توسط «پلنت لبز پی‌بی‌سی» گرفته شده بود، سکوی دایره‌ای شکل در پایگاه فضایی امام خمینی سمنان را نشان می‌دهد که با خطوط قرمز، سفید و سبز (رنگ‌های پرچم ایران) رنگ‌آمیزی شده است.

اما در تصاویر ماهواره‌ای روز ۲۸ شهریور به نظر می‌رسید که این سکو تغییر رنگ داده است، اگرچه تا زمان ارائه تصویر دقیق‌تر پلنت که توسط آسوشیتدپرس در این چهارشنبه درخواست شد، کاملاً واضح نبود.

آن تصویر، آثار سوختگی قابل توجهی را نشان می‌دهد که الگوی آن شبیه سوختگی‌هایی است که پس از پرتاب‌های گذشته در سکو دیده شده بود. وقتی موشک‌ها پرتاب می‌شوند، شعلهٔ موتورهای آن‌ها روی سکوها اثر سوختگی برجا می‌گذارد.

فابیان هینز، پژوهشگر موسسهٔ بین‌المللی مطالعات استراتژیک که موشک‌ها را مطالعه می‌کند، گفت مقیاس سوختگی نشان می‌دهد که ایران یک موشک سوخت جامد پرتاب کرده است، زیرا ذرات اکسید آلومینیوم در حال سوختن باعث ایجاد چنین آثاری می‌شوند.

او گفت که آثار شمال-جنوب نشان می‌دهد که از یک منحرف‌کنندهٔ انفجار نیز برای هدایت شعله‌ها استفاده می‌شود.

ادعای پرتاب موشک بالستیک قاره‌پیما

محسن زنگنه، نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی، روز شنبه ۳۰ شهریور در تلویزیون دولتی ایران ادعا کرد که جمهوری اسلامی روز پنجشنبه یک موشک بالستیک قاره‌پیما پرتاب کرده است. او این اقدام را نشانه‌ای از قدرت ایران در مواجهه با چالش‌های اسرائیل و غرب دانست.

زنگنه که عضو کمیتهٔ بودجهٔ مجلس از استان خراسان رضوی است، گفت: «ما نه از غنی‌سازی (هسته‌ای) دست کشیدیم، نه اورانیوم را در اختیار دشمن قرار داده‌ایم و نه از مواضع موشکی خود پایین آمده‌ایم».

او اظهار داشت: «پریشب یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های کشور را آزمایش کردیم که تا به حال امتحان نشده بود، و آن امتحان موفقیت‌آمیز بود».

زنگنه افزود: «منظورم این است که حتی تحت این شرایط، ما در حال انجام یک آزمایش امنیتی موشک قاره‌پیما هستیم».

این نمایندهٔ مجلس توضیح بیشتری در مورد منبع اطلاعات خود نداد و هیچ مدرکی برای تأیید ادعایش ارائه نکرد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در گذشته ادعاهای اغراق‌آمیزی مطرح کرده‌اند.

موشک‌های بالستیک بین قاره‌ای معمولاً بردی بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر دارند. این برد بسیار فراتر از برد مجاز اعلام‌شده توسط آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، است که ۲۰۰۰ کیلومتر است.

برد ۲۰۰۰ کیلومتر بخش عمده‌ای از خاورمیانه، از جمله اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را در بر می‌گیرد. یک موشک بین قاره‌ای حداقل تمام اروپا و فراتر از آن را پوشش می‌دهد.

سنتکام، فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، که بر عملیات خاورمیانه نظارت دارد، حاضر به اظهارنظر در این زمینه نشده است.

پرسش‌های مطرح در مورد این پرتاب

به‌رغم ادعاهای این نمایندهٔ مجلس، هنوز پرسش‌های زیادی در مورد این پرتاب وجود دارد، از جمله این‌که ایران دقیقاً چه چیزی را به آسمان پرتاب کرده است.

ایران در گذشته از این سکو برای پرتاب موشک‌های سوخت جامد به نام «ذوالجناح» استفاده کرده بود، که نام آن از اسب حسین بن علی، امام سوم شیعیان، گرفته شده است.

موشک ذوالجناح می‌تواند ماهواره‌ها را به فضا پرتاب کند. با این حال، چون از سوخت جامد استفاده می‌کند و قادر به رسیدن به فضا است، نگرانی‌هایی را در دولت ایالات متحده بوجود آورده است که ایران می‌تواند به طور بالقوه یک موشک بالستیک بین قاره‌ای بسازد.

طالب‌لو گفت: «اگر، همان‌طور که به طور فزاینده‌ای ادعا می‌شود، این آزمایش مربوط به یک پرتابگر فضایی بوده باشد، آن نشان‌دهندهٔ تمایل تهران برای تهدید بالقوهٔ اهداف خارج از خاورمیانه، مانند قارهٔ اروپا و حتی خاک آمریکا است».

چنین موشک‌هایی می‌توانند سلاح‌ هسته‌ای حمل کنند، اما ایران برنامه هسته‌ایش را صلح‌آمیز می‌داند.

سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده همچنین ارزیابی می‌کنند که ایران به طور فعال به‌دنبال بمب اتمی نیست، اگرچه اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی‌سازی کرده است که یک گام فنی کوتاه تا سطح ۹۰ درصد برای ساخت سلاح اتمی است.

ایران همچنین برای قرار دادن هرگونه بمب هسته‌ای احتمالی روی موشک بالستیک، نیاز به کوچک‌سازی آن دارد.

با توجه به این‌که تهران رسماً پرتاب و رد نامنظمی که از آن به جا مانده را تأیید نکرده است، احتمال شکست پرتاب وجود دارد. همچنین مقام‌های فضایی ایالات متحده قرار دادن ماهوارهٔ جدید توسط ایران در فضا در روز ۲۸ شهریور را تأیید نکرده‌اند.

ایران همچنین ممکن است از این پرتاب برای ارسال سیگنال به غرب استفاده کرده باشد، تا این پیام را برساند که به‌رغم تحریم‌ها و فشارها، برنامهٔ موشکی خود را ادامه خواهد داد، اگرچه هنوز مشخص نیست که در روز ۲۸ شهریور دقیقاً چه کاری انجام داده است.

هینز گفت: «مشکل این است که اتفاقات زیادی در مورد ایران رخ می‌دهد. گفتن این‌که چه چیزی تصادفی و چه چیزی یک الگو است، دشوار است».

برچسب‌ها: آزمایش موشکی, امنیتی, سپاه, سیاسی

بی‌بی‌سی: شورای امنیت سازمان ملل متحد لحظاتی پیش به قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تمدید مهلت بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران رای نداد.

پیش نویس قطعنامه چین و روسیه با ۴ موافق، ۹مخالف و ۲ رای ممتنع تصویب نشد.

چین و روسیه پیشنهاد کرده‌ بودند که بازگشت تحریم‌های پیشین شورای امنیت درباره ایران تا اوایل بهار سال آینده به تعویق انداخته شود.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران پیشتر گفته بود رای‌گیری امروز شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ «فرصتی کوتاه برای شورای امنیت است تا به رویارویی “نه” و به همکاری “آری” بگوید.»

برچسب‌ها: آمریکا, اقتصادی, امنیتی, بحران هسته‌ای, تحریم, سیاسی

رادیوفردا: استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه، از علاقه ایالات متحده برای مذاکره با ایران بر سر برنامه هسته‌ای این کشور و «سازوکار ماشه» خبر داد.

او روز چهارشنبه دوم مهر و در پی هشدار کشورهای اروپایی درباره فرصت اندک باقی‌‌مانده تا بازگشت تحریم‌ها علیه ایران اعلام کرد که جمهوری اسلامی در وضعیتی دشوار قرار گرفته است.

آقای ویتکاف که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک صحبت می‌کرد، گفت: «فکر نمی‌کنم ما تمایلی به آسیب رساندن به آن‌ها داشته باشیم. با این حال، ما تمایل داریم یا به یک راه‌حل دائمی دست یابیم و درباره‌ی «سازوکار ماشه» مذاکره کنیم.»

او افزود اگر این اتفاق رخ ندهد، بازگشت تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران راه‌حل درست برای این مسئله است.

نماینده رئیس‌جمهور آمریکا در عین حال در برابر پرسشی درباره مسیر دیپلماتیک با ایران اعلام کرد که «ما در حال گفت‌وگو با آنها هستیم».

این در حالی است که در پی انتشار گزارش‌هایی درباره مذاکرات پشت پرده و مستقیم میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، شنبه گفت که هیج تماس مستقیمی میان او و استیو ویتکاف برقرار نشده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز سه‌شنبه با تأکید بر این که تهران تحت فشارهای آمریکا غنی‌سازی را متوقف نخواهد کرد، اعلام کرد مذاکره با آمریکا ضررهای «جبران‌ناپذیر» دارد.

دولت دونالد ترامپ بارها گفته است که ایران باید غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند و به هیچ وجه اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای نداشته باشد. ایران در مقابل می‌گوید قصد ساخت سلاح هسته‌ای ندارد اما غنی‌سازی را حق خود می‌داند و آن را متوقف نخواهد کرد.

فرانسه، بریتانیا و آلمان که فرایند «سازوکار ماشه» برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را دنبال می‌کنند، گفته‌اند یکی از خواسته‌های آنها بازگشت تهران به مذاکره با دولت آمریکا است.

آنها همچنین خواهان ازسرگیری بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و شفافیت تهران درباره ذخیره اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی خود پس از جنگ ۱۲ روزه شده‌اند.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، ساعتی پیش و در پی دیدار با همتای ایرانی خود در نیویورک تصریح کرد که این سه خواسته تروئیکای اروپایی غیر قابل مصالحه است و هشدار داد جمهوری اسلامی تنها چند ساعت فرصت دارد که از بازگشت تحریم‌ها جلوگیری کند.

عباس عراقچی و استیو ویتکاف پیش از آغاز حملات اسرائیل در ۲۳ خرداد، پنج دور مذاکرات غیرمستقیم برگزار کردند و این گفت‌وگوها در پی جنگ ۱۲ روزه متوقف شد. علاوه بر حملات اسرائیل به اهداف و فرماندهان نظامی و مراکز هسته‌ای ایران، ایالات متحده نیز در بامداد اول تیر سه سایت هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان را هدف حمله قرار داد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، می‌گوید این حملات باعث «نابودی کامل و مطلق» این تأسیسات شد.

بازگشت قریب‌الوقوع تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران باعث شدن گرفتن تحرکات دیپلماتیک بین ایران و اروپا شده است و روز سه‌شنبه نیز وزیر خارجه ایران با همتایان خود از سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان گفت‌وگو کرد. هرچند که این مذاکره نتیجه ملموسی نداشت.

از سوی دیگر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز چهارشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل سه کشور اروپایی را متهم کرد که با فعال کردن سازوکار ماشه «به دستور ایالات متحده، با فشار، قلدری، تحمیل و سوءاستفاده آشکار کوشیدند قطعنامه‌های لغو شده شورای امنیت، علیه ایران را بازگردانند».

رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در جریان سخنرانی خود طرح خاصی برای جلوگیری از فعال شدن مکانیسم ماشه ارائه نکرد.

او همچنین در دیدار با نخست‌وزیر نروژ گفت که اگر «سازوکار ماشه» فعال شود و تحریم‌ها بازگردانده شوند، «گفت‌وگو دیگر معنایی ندارد».

فرانسه، آلمان و بریتانیا که سه کشور اروپایی عضو توافق هسته‌ای برجام هستند، روز ۲۸ اوت فرآیندی ۳۰ روزه برای اعمال مجدد تحریم‌های سازمان ملل را آغاز کردند و تهران را به عدول از این توافق متهم کردند. در صورت عدم دستیابی به توافق جدید، همهٔ تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در روز ۲۷ سپتامبر (پنجم مهر)‌ باز خواهد گشت.

بر اساس مکانیسم یا سازوکار ماشه، اقداماتی که شورای امنیت طی شش قطعنامه از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران وضع کرده بود، دوباره اعمال خواهند شد.

برچسب‌ها: آمریکا, استیو ویتکاف, امنیتی, خاورمیانه, سیاسی, مذاکره با آمریکا