اخبار

دویچه‌وله: معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به وضعیت کنونی اقتصادی، از احتمال بازگشت به سهمیه‌بندی و کوپنی شدن برخی کالاها خبر داد. در روزهای گذشته زمزمه احتمال سهمیه‌بندی بنزین با واکنش‌های مخالفت‌آمیز زیادی روبرو شد.

با تشدید تحریم‌های آمریکا علیه جمهوری اسلامی، تامین کالاهای اساسی و جلوگیری از افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها به یکی از معضلات مهم دولت حسن روحانی تبدیل شده است.

تازه‌ترین سخنان معاون اول رئیس جمهوری درباره دیدگاه‌های مختلف در مورد چگونگی تامین کالاهای اساسی و احتمال سهمیه‌بندی شدن آنها حکایت از بلاتکلیفی دولت در این زمینه دارد.

اسحاق جهانگیری روز گذشته (شنبه ۱۴ اردیبهشت) در حاشیه بازدید از نمایشگاه کتاب تهران در جمع خبرنگاران یادآور شد که در دوران جنگ ایران و عراق تقریبا تمام واردات توسط دولت انجام و در سیستم کوپنی توزیع می‌شد.

او افزود پس از جنگ سیاست اقتصاد آزاد و خصوصی‌سازی در دستور کار قرار گرفت و اکنون گرچه تامین ارز واردات کالاهای اساسی بر عهده دولت است اما واردکنندگان از بخش خصوصی هستند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، جهانگیری سپس با تشریح دو راه حلی که دولت برای کنترل شرایط اقتصادی پیش رو دارد گفت: «الان با توجه به شرایط جدید اقتصادی دو بحث ایجاد شده است. به سمت محدودیت‌های بیشتری داریم پیش می‌رویم، پس احتمالا نقش دولت پر رنگ‌تر می‌شود. شاید مجبور شویم در برخی کالاها به سمت سهمیه‌بندی و کوپنی شدن پیش برویم.»

معاون اول رئیس جمهوری می‌گوید این نظریه در دولت و خارج از دولت طرفدارانی دارد و پیش‌نیاز اجرای آن وارد شدن دوباره دستگاه اجرایی به فعالیت‌های اقتصادی است.

او ادامه داد: «عده‌ای از فعالان اقتصادی با این نظریه مخالف هستند. آن‌ها معتقد هستند در چنین شرایط سختی باید ما به سمت آزاد کردن اقتصاد پیش برویم؛ حتی قید و بندهایی که قبلا داشتیم را رفع کنیم. به جای اینکه کالای مورد نظر اقشار ضعیف را با سهمیه‌بندی تامین کنیم اقتصاد را آزاد کنیم و یارانه‌های پنهان را به صورت نقد در اختیار مردم بگذاریم.»

تصمیم آینده‌ساز و بلاتکلیفی دولت

اسحاق جهانگیری در ادامه سخنانش از صاحب‌نظران خواست که دیدگاه‌ها و نقد خود به این دو شیوه را به طور شفاف بیان کنند زیرا دولت باید “به زودی” تصمیمی بگیرد که “آینده کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد”.

جهانگیری اذعان دارد که سی سال پس از پایان جنگ که سیاست‌ها دست‌کم در ظاهر به سمت آزادسازی اقتصاد و کوچک کردن دولت حرکت کرده، بازگرداندن یکباره همه قوانین و مقررات گذشته و احیای سازمان‌های نظارتی و اجرایی گسترده “به راحتی امکان‌پذیر نیست”.

گرچه بازگشت به شیوه توزیع کالاهای اساسی از طریق کوپن مخالفان و موانع زیادی دارد، اکثریت نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی بودجه سال ۹۸ به پیشنهادی از کمیسیون تلفیق رای موافق دادند که مطابق آن دولت موظف می‌شود برای تامین کالاهای اساسی به شهروندان “کالا برگ” ارائه کند.

مطابق برخی شایعات و گزارش‌های رسانه‌ای قرار بود بازگشت به سهمیه‌بندی و ارائه کالا از طریق “کالابرگ الکترونیکی” با بنزین آغاز شود که پس از واکنش‌های مخالفت‌آمیز، وزارت کشور انتشار این خبر در رسانه‌هایی چون تسنیم و فارس را “بازی بسیار خطرناکی” توصیف کرد.

سهمیه‌بندی بنزین “فعلا” متوقف شده

با این همه شواهد نشان می‌دهد که چنین بحثی در دستور کار بوده و مقدمات آن نیز فراهم شده است. بهروز نعمتی، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس پس از نشست غیرعلنی صبح یک‌شنبه ۱۵ اردیبهشت اعلام کرد که سهمیه‌بندی بنزین “فعلا متوقف شده” است.

علی‌اصغر یوسف‌نژاد، عضو هیئت‌رئیسه مجلس نیز در گفت‌وگو با تسنیم، با اشاره به تصمیم دولت برای سهمیه‌بندی بنزین، گفت: «این موضوع فعلاً از سوی دولت منتفی شده و زمانی برای آن اعلام نشده است.»

یوسف‌نژاد با تاکید بر بالا بودن خطر و پیامدهای افزایش بهای حامل‌های انرژی گفته است: «دولت به‌دلیل مسائل اجتماعی و اقتصادی باید از تصمیمی که گرفته صرف نظر کند تا در یک فضای کارشناسی به‌دنبال حل مشکل باشیم.»

خبرگزاری‌های تسنیم و فارس که هر دو به سپاه پاسداران وابسته‌اند ۱۱ اردیبهشت گزارش دادند که قرار است ماهانه ۶۰ لیتر بنزین سهمیه‌ای به قیمت لیتری هزار تومان در اختیار دارندگان خودرو قرار گیرد و بنزین آزاد لیتری ۲۵۰۰ تومان شود.

بیژن زنگنه، وزیر نفت بدون اشاره به این خبرگزاری‌ها، سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین آزاد را تکذیب کرد و گفت: «موضوع‌های مطرح شده در این زمینه از سوی برخی رسانه‌ها دروغ است و مثل همیشه دروغ می‌گویند.»

با این همه صحبت‌های دو عضو هیئت رئیسه مجلس وجود چنین برنامه‌هایی را که “فعلا” منتفی یا متوقف شده‌اند تائید می‌کند و اظهارات جهانگیری موید طرفداری شماری از اعضای دولت با بازگشت سهمیه‌بندی و توزیع کوپنی کالا در شرایط بحرانی کنونی اقتصاد ایران است.

هشدار نسبت به پیامدهای “احیای کوپن”

بازگشت به “عصر کوپن”، به خصوص در میان فعالان بخش خصوصی منتقدان زیادی دارد. محسن جلال‌پور، رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران یک روز پس از مصوبه مجلس درباره الزام دولت به توزیع کالاهای اساسی از طریق کالابرگ، نسبت به پیامدهای زیانبار این اقدام هشدار داد.

او در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرد نوشت: «از این به بعد شما یک اقتصاد کنترل‌شده چندنرخی دارید که امکان مبادله آزاد در آن فراهم نیست. در این فضا بخش خصوصی امکان رشد ندارد. نتیجه اینکه، انحصار شکل می‌گیرد. انحصار که شکل گرفت، انواع فساد به وجود میآید و بخش عمده توان و امکانات دولت باید صرف مقابله با انبار کردن و احتکار کالا شود.»

این فعال اقتصادی با اشاره به تجربه توزیع کوپنی کالا در دهه شصت خورشیدی هشدار داد که “احیای کوپن” پایه‌های تولید و توزیع دولتی را قوی‌تر می‌کند و این روند پیامد‌های زیان‌باری خواهد داشت.

عصرایران: یادمان باشد نعمات الهی را به عنوان بلایای طبیعی نبینیم؛ این ماییم که باید بتوانیم از نعماتی مثل باران در روزگار خشکسالی بهره بگیریم.

محمد جلالی؛ عصر ایران- وقتی سیل به استان‌های مازندران و گلستان رسید همه انتقادها به سوی استاندارِ رفته به خارج، ختم شد!

اما چرا در استان فارس که استاندارش حاضر بود و مدت‌ها قبل هشدار داده شده بود که باران سهمناکی در راه است و حتی پیامک‌هایی از «ستاد بحران» به اهالی این استان ارسال شد، باز هم سیل آخرالزمان از دروازه قرآن عبور کرد؟

در نگاه اول مسئولان می‌گویند که آمادگی داشتیم اما نه این چنین بارانی!

چرا سیل آخرالزمان از دروازه قرآن شیراز عبور کرد؟

در روز روشن و در میان هزاران هزار دوربین‌های موبایل خودروهای مسافران نوروزی یکی پس از دیگری مانند قوطی‌های کبریت بر روی آب می‌نشستند و صدای جیغ، فریاد و التماس فضای شیراز را پر می‌کرد.

در این ارتباط باید به چند نکته بسیار مهم اشاره کرد:

دروازه قرآن در کنار رودخانه فصلی و مسیلی قرار داشت که سبب می‌شود تا در هنگام بارندگی‌های شدید آن رودخانه جاری شود و جاده را با مشکل روبرو نکند؛ اما ورودی بسیار کوچک شیراز سبب شد تا این رودخانه فصلی سالیان گذشته پر شود و به خیابان‌های چند بانده تبدیل گردد که مشکل ترافیک را کمتر ایجاد کند!

دیگر در ورودی شهر ترافیک نشد اما این رودخانه به تاریخ پیوست و به جای آن، به ظاهرسازی کوه‌های اطراف این مسیر پرداخته شد و کم‌کم ذهن مردم از رودخانه‌ای که در آنجا وجود داشت تا آب‌های این چنینی را هدایت کند، پاک شد.

به راستی در آن زمان چه کسی مجوز این کار را داد؟ استدلالش برای عبور آب‌های این چنینی و مسیر جایگزین چه بود و حالا پاسخش در برابر ده‌ها کشته این حادثه و صدها خودروی آسیب دیده چیست؟

سیل مثل زلزله بی‌خبر نمی‌آید و این قابل قبول نیست که مسئولان نتوانند آن را مدیریت کنند.

استاندار و فرماندار وقتی دیدند این سیل بالقوه توانایی ایجاد رودخانه‌ای فصلی را روی آسفالت‌های خیابان دارد پس چرا مسیر را نبستند؟ جلو عبور و خروج خودروها را نگرفتند و اعلام خطر نکردند؟

در همین شیراز و در کمتر از یک ماه پیش مانوری در فرودگاه شیراز برگزار شد. در آن فرودگاه با بنرهایی که بدنه هواپیما بر روی آن طراحی شده بود و لاستیک‌هایی که به آتش کشیده شدند صحنه‌هایی نمایشی خلق شد و در نهایت مسئولان دست زدند و همه ابراز رضایت کرد اما نتیجه آن چه شد؟

سال‌ها مانورهای این چنینی در مدارس با نمایش‌های مختلف و تئاترگونه و با ماشین‌های به خط شده و آژیرکشان به نمایش گذاشته می‌شود اما آیا تأثیرگذاری مانورها دیده شده است؟

آیا این مانورها توانسته باری از خسارت ایجاد شده در سیلاب‌های مختلف، زلزله‌های گوناگون و طوفان‌های بی‌رحم ایجاد کند؟

یادمان باشد نعمات الهی را به عنوان بلایای طبیعی نبینیم؛ این ماییم که باید بتوانیم از نعماتی مثل باران در روزگار خشکسالی بهره بگیریم.

باران می توانست بیاید و سدها و دریاچه‌های خالی فارس را پرکند. دریاچه بختگان که به نمکزاری تبدیل شده منتظر این آب بود اما آب بی‌سواد است و راه خود را نمی‌داند و می‌رود به خودروها سلام می‌کند و قربانی می گیرد!

دویچه‌وله: دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نسبت به انفعال در برابر سیل اخیر هشدار داد. به گفته شمخانی جاری شدن فاضلاب در اهواز بر اثر سیل “شکنندگی روانی” ایجاد خواهد کرد. دادستان کل هم از برخورد با عاملان انتشار اخبار دروغ خبر داد.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این نهاد، امروز چهارشنبه هفتم فروردین (۲۷ مارس) با اشاره به “تهدیداتی که هنگام وقوع سیلاب متوجه استان خوزستان است”، گفت: «ورودی و خروجی سدها موضوع بسیار مهمی است که نباید نسبت به آن بی‌تفاوت بود یا دست روی دست گذاشت، چرا که می‌تواند فاجعه ایجاد کند.»

شمخانی که به نمایندگی از حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران “به منظور بررسی روند اقدامات مدیریتی و امدادی و نیز بررسی مشکلات مردم شهرهای سیل‌زده” به خوزستان سفر کرده است، بامداد امروز در “شورای هماهنگی مدیریت بحران” این استان در اهواز تأکید کرد: «رودخانه کارون در مقطع اهواز و مناطق پایین‌دست رودخانه، دو تهدید عمده برای استان به شمار می‌روند که می‌تواند چالش ایجاد کند.»

نماینده علی خامنه‌ای در شورای عالی امنیت ملی ایران که خود زاده اهواز است، هشدار داد: «اگر دبی کارون به اندازه‌ای بالا بیاید که فاضلاب جاری را در شهر ببینیم و همچنین بارش‌های شنبه و یکشنبه هم به آن اضافه شود، از نظر روانی بسیار شکنندگی ایجاد می‌کند.»

بارش شدید باران و جاری شدن سیل در روزهای گذشته تلفات جانی و خسارت‌های سنگینی را در مناطق مختلف ایران از جمله خوزستان به همراه داشت. شمار کشته‌شدگان این حادثه به دست‌کم ۲۸ نفر رسیده است.

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در حالی نسبت به خبر فاجعه‌ای احتمالی در صورت انفعال در برابر سدهای خوزستان و “شکنندگی روانی” ناشی از جاری شدن فاضلاب در سطح شهر هشدار می‌دهد که شهروندان این استان در سال‌های اخیر با مشکلات متعدد زیست‌محیطی و معیشتی مواجه بوده‌اند. پدیده ریزگردها و اعتراضات صنفی کارگری اخیر، از جمله در شرکت نیشکر هفت‌تپه و فولاد اهواز، جلوه‌هایی از این مشکلات بوده‌اند.

از سوی دیگر سدهای مختلفی بر روی کارون که آب آشامیدنی اهواز از آن تأمین می‌شود ساخته شده است که مهم‌ترین آنها سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و پایین‌تر سدهای گتوند علیا و سد تنظیمی گتوند هستند. در جریان سیل و بارش‌های شدید اخیر در بیش از ۲۰ استان، بسیاری از سدهای ایران در آستانه سرریز شدن قرار گرفتند. قاسم تقی‌زاده خامسی، مدیرعامل سازمان آب و برق خوزستان نیز امروز چهارشنبه گفت که سیلاب اخیر ۸۵ درصد ظرفیت سدهای این استان را پر کرده است.

“زمان طلایی” برای “تمهیدات لازم”

ستاد بحران خوزستان از روز سوم فروردین نسبت به احتمال وقوع سیلاب در همه رودخانه‌های این استان هشدار داده بود. به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، سازمان آب و برق خوزستان نیز گفته است که تعدادی از روستاهای شهرستان‌های اهواز، دزفول، شوشتر، شوش، دشت آزادگان و هویزه “شرایط حساس‌تری” را تجربه می‌کنند. طبق همین گزارش، «طی ۲ موج سیلابی در ۴۸ ساعت گذشته، ۱.۵ میلیارد مترمکعب آب وارد مخازن سدهای خوزستان شده است.»

علی شمخانی در بخش دیگری از سخنان امروز خود افزود: «با توجه به اینکه سامانه بارشی فعلی ضعیف شده است و سامانه بعدی از شنبه به استان می‌رسد، لذا از چهارشنبه تا جمعه برای ما زمان طلایی محسوب می‌شود تا تمهیدات لازم را به کار بگیریم.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

سازمان هواشناسی ایران امروز اعلام کرد که از بعد از ظهر شنبه آینده دهم فروردین “سامانه بارشی فعالی” وارد کشور شده و طی روزهای یکشنبه و دوشنبه هفته آینده در نیمه غربی ایران فعال خواهد بود. به گزارش این سازمان: «پیش‌بینی می‌شود که در غرب و جنوب غرب کشور شامل استان‌های کرمانشاه، ایلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال وبختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، بارش باران قابل ملاحظه باشد و دراین مدت برآورد مقدار بارش در حوضه رودخانه‌های غرب و جنوب غرب کشور بین ۷۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر برآورد می‌شود.»

“برخورد با عاملان انتشار اخبار دروغ”

هم‌زمان با هشدار شمخانی درباره پیامدهای چالش‌برانگیز انفعال در برابر سیل اخیر، دادستان کل کشور ایران نیز “انتشار اخبار دروغ” درباره سیل را با “امنیت کشور” مرتبط دانسته و اعلام کرده است که با عاملان انتشار اخباری از این دست “برخورد” می‌شود. محمد جعفر منتظری گفت: «در اولین مرحله باید منابع انتشار اخبار دروغ شناسایی شود و زمانی که منابع این نوع خبرها مشخص شود، با آنها برخورد خواهد شد.»

دادستان کل ایران همچنین تأکید کرده است که برخورد با “کسانی که به دنبال ایجاد اخلال در امنیت کشور هستند” در “دستور کار” قرار دارد.

عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور جمهوری اسلامی، شامگاه دوشنبه گذشته با اشاره به “برخی بدرفتاری‌ها در فضای مجازی نسبت به عملکرد دولت در سیل گلستان”، گفته بود که به “مراجع قضایی و دادستان” گفته است که با “عوامل نشر خبر دروغ و کذب که به دنبال بزرگنمایی مشکلات مناطق سیل‌زده هستند، برخورد قانونی شود”.

وزیر کشور ایران “از برخی بدرفتاری‌ها در فضای مجازی نسبت به عملکرد دولت در سیل گلستان” گلایه کرده و گفته بود: «برخی افراد در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به دنبال عقده‌گشایی سیاسی هستند و از هر فرصتی حتی نمایش رنج مردم برای جذب آرای بیشتر در صندوق‌های انتخابات دریغ نمی‌کنند.»

سیل اخیر در ایران با انتشار اخبار و شایعات فراوانی در شبکه‌های اجتماعی همراه شد. حامیان دولت روحانی برخی از این خبرها را به مخالفان تندروی دولت نسبت دادند. از جمله این خبرها انتشار قولی منتسب به مناف هاشمی، استاندار پیشین گلستان بود. مناف هاشمی که به دلیل حضور در خارج از کشور هم‌زمان با جاری شدن سیل در استان گلستان، به‌شدت مورد انتقاد رسانه‌ها و کاربران فضای مجازی بود، از سوی اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری ایران، از سمت استانداری گلستان برکنار شد.

در خبر منتشر شده منتسب به مناف هاشمی نقل شده بود که او پس از برکناری از سمت خود “افشاگری” کرده و گفته است که هم‌زمان با او “۲۰ استاندار و ۱۰۰ نماینده مجلس” نیز در خارج کشور به سر می‌برند. سلمان سامانی، سخنگوی وزارت کشور ایران، یکشنبه گذشته در صفحه شخصی توییتر خود حضور شماری از استانداران و فرمانداران در خارج از کشور را “کاملا” تکذیب کرد.

مطلب منتشر شده در فضاى مجازى مبنى بر حضور تعدادى از #استانداران و #فرمانداران در خارج از كشور كاملا #كذب است و با منتشر كنندگان اين مصاحبه جعلى كه #اعتماد_عمومى را هدف قرار داده اند برخورد قانونى مى شود.

— seyed salman samani (@dr_samani) March 24, 2019

بالا گرفتن این شایعه در نهایت با واکنش استاندار پیشین گلستان مواجه شد. مناف هاشمی، دوشنبه گذشته در گفت‌وگو با ایسنا “شایعات مطرح‌شده از قول وی مبنی بر افشاگری در خصوص سفر خارج از کشور تعدادی از استانداران و نمایندگان را کذب محض” خواند و عنوان کرد که از زمان بازگشت‌اش به ایران با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نکرده است.

عصرایران: باید با مردم صادق بود و مشکلات را صادقانه با آنها در میان گذاشت. نمی توان از یک سو گفت تحریم ها اثری ندارد و حتی برکت هم هست ولی در همان حال معیشت مردم در تنگنا باشد. مردم اگر ببینند که مسؤولان با آنها رو راست هستند ، راحت تر با وضعیت آتی کنار خواهند آمد خاصه این که احساس کنند بلند مدت نیست و مثلا با پایان دوره ترامپ اوضاع عادی می شود.

عصر ايران – سال 1398، احتمالاً یکی از سال‌های سخت در حیات جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. به دلایل زیر:

1 – با خروج آمریکا از برجام‌، ایران به دوران قبل از برجام برگشته است اما با یک تفاوت بزرگ: این بار نه اوبامای نسبتاً متسامح که ترامپ سخت‌گیر رییس جمهوری آمریکاست.

اگر اوباما نیز ایران را تحریم کرده بوده ولی منافذی برای تنفس باز گذارده بود ولی ترامپ عزم خود را جزم کرده است تا سخت ترین تحریم ها را علیه ایران اعمال و اقتصاد ملی‌مان را فلج کند.

2 – فروش نفت ایران امسال سیر نزولی خود را آغاز کرد و هنوز برخی کشورها از معافیت های موقت آمریکا برای خرید ایران استفاده می کنند. این معافیت‌ها به زودی به پایان خواهد رسید و احتمال کاهش بیشتر فروش نفت ایران بیش از پیش است.

اگر نفت ما را نخرند، ما نمی توانیم چاه های نفت مان را ببندیم و آنها را برای دوران بعد از تحریم نگه داریم. ویژگی طبیعی چاه نفت این است که بعد از حفاری، نفت به طور مستمر از آن بیرون می آید و امکان ذخیره اش نیست. بنابر این باید نفت آن به طور مداوم استخراج شود.

وقتی نفت استخراج شده را نخرند باید آنها را انبار کرد. انبارها که پر شد باید سراغ مخازن کشتی‌های نفتکش رفت و از آنها به عنوان انبار استفاده کرد. اما بعد از پر شدن نفت‌کش‌ها چه؟

در چنان وضعیتی چاره ای جز فروش نفت در بازارهای غیر رسمی -که خارج از رصد آمریکایی ها باشد- نیست اما به قیمتی بسیار پایین تر از بهای روز و با درصد بالای احتمالات فساد مالی، مانند آنچه در پرونده بابک زنجانی رخ می‌داد!

نتیجه این پروسه، چیزی جز کاهش فاحش درآمدهای نفتی ایران و غیر شفاف شدن آن نیست.

3 – در دوران برجام زمینه های اقتصادی بسیار مناسبی برای حضور سرمایه گذاران خارجی در ایران و نیز صادرات ایران به خارج ایجاد شده بود. تتمه آن مزایا رو به پایان است و احتمالاً برای سال آینده چیز خاصی باقی نخواهد ماند.

4 – افزایش حقوق و دستمزدها در سال آینده، کارآفرینان و مدیران کارگاه‌ها و کارخانه‌های فعال و نیمه فعال کنونی را تحت فشار اقتصادی قرار خواهد داد و احتمالاً آنها ناگزیر خواهند بود برای تنطیم دخل و خرج و ادامۀ حیات واحدهای اقتصادی ، بخشی از نیروهای کار را اخراج کنند. نیروهای اخراج شده عمدتاً کار جدیدی نخواهند یافت چون بقیۀ واحدهای اقتصادی نیز کما بیش وضعیت مشابهی دارند.

انبوه بیکاران کنونی به علاوه لشکر بیکاران جدید با مطالبات اقتصادی اولیه، می توانند مشکلات اجتماعی و سیاسی و امنیتی ایجاد کنند. اتفاقاً یکی از موضوعاتی که جریان های اپوزیسیون خارج نشین و دولت های مخالف جمهوری اسلامی روی آن حساب ویژه ای باز کرده اند، تزاید بیکاران و استفاده سیاسی از مطالبات اقتصادی آنهاست. عدم افزایش دستمزدها نیز باعث فقیرتر شدن کارگران می شود و تبعات مشابه خواهد داشت.

5 – عدم تدبیر یا فقدان امکانات لازم برای مهار بحران های جاری باعث انباشت آنها بر روی هم شده است و در سال آینده نیز ممکن است مشکلات عدیده ای ایجاد شود؛ مانند بحران کم آبی و بی آب در نواحی مرکزی ایران، عدم اصلاح بنیادین نظام بانکی و پولی و صندوق های بازنشستگی و … .

6 – کشورهایی مانند آمریکا، عربستان، امارات و … در دشمنی آشکار با ایران، از یک سو در صدد بسیج کشورهای جهان برای منزوی کردن ایران هستند (و یکی از اهداف سفر اخیر بن سلمان به پاکستان، هند و چین نیز می تواند همین موضوع باشد) و از دیگر سو با اقداماتی مانند تقویت گروه های تروریستی و تولید برنامه های هدفمند ماهواره ای در صدد اثر گذاری در داخل اند.

چه باید کرد؟

الف) به نظر می رسد مهم ترین رویکرد مسؤولان باید این باشد که با درک درست اوضاع، مقوله وحدت ملی را جدی بگیرند. وحدت ملی یعنی “وحدت همه با یکدیگر” نه این که گروهی بگوید “شما بیایید با ما وحدت کنید”.

تا گروه هایی خود را مالک نظام و میهن و انقلاب و اسلام بدانند و بقیه را درجه 2 محسوب کنند و از موضع بالا سخن بگویند، وحدت ملی که لازمه عبور عزتمندانه از بحران است، شکل نخواهد گرفت.

ب) نهادهای قدرت باید منعطف تر از همیشه عمل کنند و افزایش آزادی های سیاسی و اجتماعی باید بتواند تا حدی جبران کننده نقائص اقتصادی باشد.

ج) در سطح بین‌المللی باید کوشید اجماع مد نظر آمریکا و اسرائیل و عربستان علیه ایران شکل نگیرد. نباید بهانه به دست آنها داد. مثلاً با تصویب “پالرمو” کار بر جریان ضد ایرانی سخت می شود.

د) باید با مردم صادق بود و مشکلات را صادقانه با آنها در میان گذاشت. نمی توان از یک سو گفت تحریم ها اثری ندارد و حتی برکت هم هست ولی در همان حال معیشت مردم در تنگنا باشد. مردم اگر ببینند که مسؤولان با آنها رو راست هستند ، راحت تر با وضعیت آتی کنار خواهند آمد خاصه این که احساس کنند بلند مدت نیست و مثلا با پایان دوره ترامپ اوضاع عادی می شود. همان گونه که در دوران دفاع مقدس عمل کردند و حتی با نثار جان‌شان نیز در کنار نظام ماندند. مردم باید با تمام وجود و با تمام احساس و با تمام منطق و واقعیت های موجود، همچنان نظام را متعلق به خود بدانند.
با این رویکردهای راهبردی، قطعاً سال سخت 98 نیز با با عزت و اقتدار طی خواهد شد. علاقه‌مندان به نظام این پیشنهادها را جدی بگیرند.

بی‌بی‌سی: محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران، می‌گوید “درآمد این کشور به یک سوم کاهش پیدا کرده است”.

آقای نوبخت این صحبت‌ها را در جمع شماری از نمایندگان معلولان طرح کرد که در روز جهانی معلولان (دوشنبه ۱۲ آبان) در مقابل سازمان برنامه و بودجه تجمع کرده بودند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه در این جلسه که بدون برنامه‌ریزی قبلی انجام شد، در پاسخ به کاهش بودجه معلولان در سال ۹۸ گفت: “امسال فروش نفت ایران نسبت به سال گذشته از دو و نیم میلیون بشکه در روز به یک میلیون بشکه کاهش پیدا کرده است”.

او همچنین اضافه کرد که بودجه نیروهای مسلح و همچنین سپاه پاسداران نیز نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

معلولان معترض به کاهش بودجه سازمان بهزیستی در سال ۹۸ و عدم تخصیص اعتبار برای اجرای “قانون حمایت از حقوق معلولان” انتقاد داشتند.

اما آقای نوبخت می‌گوید که گندم‌کاران و معلمان و بازنشستگان نیز نسبت به بودجه پیش بینی شده سال آینده معترض‌اند اما واقعیت این است که “منابع محدود” است.

لایحه بودجه سال ۹۸ قرار است در روزهای آتی به مجلس شورای اسلامی ارائه شود.

رادیوفرانسه: مشاهدات میدانی در باره نرخ ارز در بازار آزاد نشان می دهد که ، نرخ ارز در روند شدید افزایشی قرار گرفته است. هر دلار آمریکا روز چهارشنبه ۴ مهر/۲۶سپتامبر تا سقف ١۷ هزار و پانصد تومان معامله می‌شود. همچنین نرخ هر یورو در این بازار در محدوده ۲۰ هزار و پانصد تومان خریدوفروش می‌شود .در همین حال، قیمت یک سکه طلا (طرح جدید) در معاملات بازار آزاد، امروز به بالای ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. افزایش قیمت ارز و سکه بدنبال اظهارات تند دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در باره ایران در نشست سالانه سازمان ملل متحد شدت گرفت.

به گزارش خبرگزاری ایلنا از خیابان فردوسی و چهارراه استانبول، نرخ ارز در روند افزایشی خود به سرعت در حال تاختن است و به نوعی در عرض یک روز با تغییر کانال قیمت خود این مسیر را ادامه می‌دهد. به طوری که نرخ هر دلار امریکا در عرض یک روز از کانال ١۶هزار تومان وارد کانال ١۷هزار تومان شد و هم اکنون نیز در بازار دلالان با فاصله گرفتن از نرخ درج شده در تابلوی صرافان به سمت ١۸ هزار تومان در حال حرکت است.

ایلنا همچنین می نویسد: منشاء و دلیل افزایش نرخ ارز هرچه باشد، تاثیر بالایی در شکل‌دهی انتظارات تورمی آحاد جامعه دارد و از سویی سیاست‌گذاری را بسیار مشکل می‌کند .برای نمونه با فاصله گرفتن نرخ ارز بویژه دلار و یورو در بازار آزاد و بازار ثانویه ترغیب صادرکنندگان عمده و دارندگان ارز به تزریق در سامانه نیما کاهش می‌یابد و این مساله می‌تواند منجر به نابودی بازار ثانویه ارز شود.همچنین افزایش نرخ‌ها موجب تشویق دارندگان ارز خانگی به فروش آن در بازار آزاد شده، موضوعی که به روشنی قابل مشاهده است به طوری که خریدوفروش ارز در بازار نسبت به روزهای دیگر افزایش یافته بود.

رادیوفردا: این نهاد خاص، یک نهاد واسطه مالی است که به بورس معاوضه مشهور است و با انتقال و مبادله اعتبارات، انجام مبادلات را میسر می‌کند
دو رسانه‌ آلمانی روز جمعه، ۲۳ شهریورماه، در گزارش‌هایی اعلام کردند که آلمان و فرانسه و بریتانیا در تلاش هستند تا با بنیان‌ گذاشتن یک نهاد مالی خاص، ادامه دادوستد با ایران را پس از اعمال تحریم‌های اقتصادی واشینگتن علیه تهران، میسر کنند.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری فرانسه روز شنبه به نقل از روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل چاپ آلمان منتشر کرد، این نهاد مالی واسطه‌ای به عنوان یک بورس معاوضه عمل می‌کند و می‌تواند از طریق معاوضه و انتقال اعتبارات مالی، امکان دادوستد بین طرف‌های اقتصادی ایرانی و اروپایی را فراهم آورد.

برای مثال، ایران می‌تواند محموله نفت خود را به شرکتی در اسپانیا بفرستد، اما پول ناشی از فروش این محموله به عنوان اعتبار نزد این نهاد مالی واسطه‌ای باقی می‌ماند تا اگر برای نمونه یک خریدار ایرانی از یک شرکت ماشین‌سازی آلمانی ماشین‌آلات می‌خرد، این دادوستد با اعتبار ناشی از فروش نفت ایران به شرکت اسپانیایی تسویه شود.

با عملیاتی شدن این نهاد مالی واسطه‌ای یا بورس معاوضه، بدون انجام عملیات بانکی معمول یا نقل و انتقال وجه نفت که مشمول محدودیت‌ها و اعمال تحریم‌های آمریکا قرار خواهد گرفت، دادوستدها و مبادلات از طریق جابه‌جایی اعتبار در این نهاد مالی واسطه انجام می‌گیرد.

سخنگوی وزارت اقتصاد و امور مالی آلمان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت: این طرح یکی از چندین گزینه مدنظر کمیسیون اروپا برای ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل به تهران است که بحث بر سر ایجاد آنها در جریان است.

مایا کوتسیانچیچ، سخنگوی فدریکا موگرینی، مسئول امور سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «اتحادیه اروپا، قصد دارد اطمینان حاصل کند که اثرات تحریم‌ها برای شرکت‌هایی که می‌خواهند کسب و کار مشروع خود را با ایران ادامه دهند، به حداقل برساند و آنها بتوانند به منابع مالی لازم دسترسی داشته باشند.»

ایالات متحده روز ۱۸ اردیبهشت سال جاری اعلام کرد که از برجام خارج می‌شود، ولی سه کشور اروپایی شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان اعلام کردند که این توافق را حفظ خواهند کرد.

ایران و سه کشور اروپایی که در مذاکرات گروه پنج به علاوه یک برای حل‌وفصل برنامه هسته‌ای تهران حضور داشتند، در حال رایزنی برای یافتن راه‌حلی به منظور مقابله با تحریم‌های آمریکا علیه ایران هستند.

ایران از اروپا خواسته تا با ارائه راهکارهای عملی، به تعهدات خود در قالب برجام عمل کند تا راهی برای ماندن ایران در این توافق باقی بماند.

چند روز پیش از این کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران گفته بود که اروپا «به روشنی» به تعهدات خود نسبت به برجام عمل نکرده است و اگر اروپا نتواند «نیازهای ایران» را تامین کند، دیگر «بود و نبود» برجام تفاوتی نخواهد داشت.

پس از خروج آمریکا از برجام، واشینگتن به شرکت‌های اروپایی هشدار داد که فعالیت‌های‌شان در ایران را متوقف کنند. تاکنون شماری از شرکت‌های خارجی اعلام کرده‌اند که به فعالیت‌های خود در ایران پایان می‌دهند.

فاز دوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران در نیمه آبان‌ماه به حوزه نفت، گاز و پتروشیمی ایران تسری می‌یابد و شبکه بانکی و روابط پولی ایران نیز مشمول تحریم‌های واشینگتن می‌شود.

با این که شماری از واردکنندگان عمده نفت ایران از جمله کره‌ جنوبی و ژاپن، واردات نفت خود از ایران را کاهش داده‌اند، اما چین و هند کمابیش به خرید نفت از ایران ادامه می‌دهند.

در همین زمینه مایک پومپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز جمعه گفت، آمریکا همچنان در حال بررسی امکان لغو تحریم‌ها یا معافیت برخی کشورها و شرکت‌هایی است که پس از سیزدهم آبان‌ماه به تجارت خود با ایران ادامه دهند.

او با تاکید دوباره بر مجازات‌هایی که برای خریداران نفت ایران پس از موعد اجرای فاز دوم تحریم‌ها در نظر گرفته شده است در عین حال به وابستگی شدید هند به نفت ایران اشاره کرد و گفت: بررسی اعطای برخی از معافیت‌ها برای شرکت‌های هندی، رد نشده است.

صادرات نفت ایران در ماه‌های اخیر و پس از خروج آمریکا از برجام به طور مداوم کاهش یافته است.

منابع: روزنامه اقتصادی هندلزبلات و نشریه اشپیگل، خبرگزاری فرانسه، رادیوفردا/ آ. ح./ ف. دو.