اخبار

دیگربان: علی‌اصغر دستغیب با صدور اطلاعیه‌ای از اصلاح‌طلبان اعلام برائت کرد و محمد امامی‌کاشانی نیز با انتشار بیانیه‌ای از مردم خواست به محمد‌تقی مصباح یزدی٬ احمد جنتی و محمد یزدی رای بدهند.

این دو روحانی محافظه‌کار در انتخابات مجلس خبرگان رهبری از سوی اکبر هاشمی رفسنجانی و اصلاح‌طلبان مورد حمایت قرار گرفته‌اند.

آقای دستغیب در واکنش به اعلام این حمایت با صدور اطلاعیه‌ای تاکید کرده که «قرار گرفتن {نامش} در لیست اصلاح‌طلبان مورد تأیید وی نیست.»

امامی کاشانی٬ امام جمعه موقت تهران نیز با انتشار بیانیه‌ای از نامزدی یزدی٬ جنتی و مصباح یزدی حمایت کرده است.

وی در بیانیه خود از این افراد به عنوان شخصیت‌هایی نام برده که «به نظام جمهوری خدمات سیاسی، علمی و فرهنگی فراوان داشته‌اند.»

محمد محمدی ری‌شهری دیگر نامزد انتخابات مجلس خبرگان رهبری که از سوی هاشمی رفسنجانی حمایت شده اعلام کرده که به دعوت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم وارد انتخابات شده است.

ری‌شهری افزوده که «علاقه مندان به نظام اسلامی حساسیت ویژه‌ای نسبت به پیام رسانه‌های بیگانه دارند و همانطور که قبلاً اعلام کرده‌ام در جهت خلاف خواسته‌های آنان عمل خواهند کرد.»

تقاطع: سعید قاسمی‌نژاد (پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها و از بنیان‌گذاران دانشجویان و دانش‌آموختگان لیبرال ایران)

هفته گذشته شورای نگهبان، اسامی نامزدهای تاییدصلاحیت‌شده برای انتخابات مجلس خبرگان در روز ۲۶ فوریه (۷ اسفند) را اعلام کرد. مجلس خبرگان به نوبه خود یکی از نهادهای پرنفوذی است که مسوولیت انتخاب و نظارت بر رهبر و در صورت لازم، عزل او را بر عهده دارد. تصمیم شورای نگهبان در تایید صلاحیت فقط ۱۶۱ نفر از لیست ۷۹۴نفره از نامزد‌ها مانند ریختن آب سرد بر صورت امیدواران بود چرا که این امیدواری وجود داشت که توافق هسته‌ای تابستان گذشته منجر به روی کار آمدن رژیمی میانه‌رو‌تر و همکاری مجدد ایران با جامعه بین‌المللی بشود.

وجود ۱۶۱ نامزد برای ۸۸ کرسی مجلس خبرگان به این معنا است که برای هر کرسی، ۱/۸ نامزد وجود دارد. به عبارت دیگر، برای برخی کرسی‌ها صرفا یک نامزد تایید‌صلاحیت‌شده وجود دارد. با توجه به سن و وضعیت سلامت علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان کنونی -که اعضای آن برای یک دوره هشت‌ساله فعالیت می‌کنند- احتمالا مجلسی خواهد بود که رهبر بعدی را تعیین خواهد کرد. خامنه‌ای می‌خواهد مطمئن شود می‌تواند روند گزینش را کنترل کند و بدین‌وسیله به اثرگذاری خود حتی پس از مرگش در جمهوری اسلامی ادامه دهد.

مجلس خبرگان هرگز حقوق و اختیارات نظارتی خود برای عزل رهبر و حتی نظارت بر حکمرانی او را به کار نگرفته است. در حالی که اعضای فقیه شورای نگهبان تصمیم می‌گیرند چه کسی می‌تواند نامزد مجلس خبرگان شود، این رهبر حکومت است که اعضای شورای نگهبان را انتخاب می‌کند. بنابراین، جای تعجب نیست که شورای نگهبان نامزدهایی را که نقش نظارتی خود را جدی می‌گیرند رد صلاحیت می‌کند.

انتخابات سال جاری، نخستین انتخابات پس از توافق هسته‌ای است. دولت اوباما ابراز امیدواری کرده رییس جمهور حسن روحانی و جناح عمل‌گرایش بتواند از موفقیت در توافق هسته‌ای و برداشته‌شدن تحریم‌ها بهره‌برداری کند. تحلیل‌گران غربی هم ابراز امیدواری کرده‌اند روحانی و متحدانش بتوانند با‌‌ همان سرعت و توان برای ورود به مجلس خبرگان بتازند و رهبری کمتر تندرو را برای جانشینی خامنه‌ای انتخاب کنند.

با این وجود، برای انتخاب رهبر، اکثریت دو‌سوم آرای مجلس خبرگان مورد نیاز است و جناح تندرو‌تر در حال حاضر کنترل ۵۸ کرسی از ۸۸ کرسی مجلس خبرگان و به عبارت دیگر، دوسوم مورد نیاز را در اختیار دارد. حال، تندرو‌ها در نظر دارند در مجلس آینده، نه تنها این اکثریت را حفظ کنند بلکه آن را افزایش هم بدهند.

حسن خمینی، نوه روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار و نخستین رهبر جمهوری اسلامی، از جمله افراد ردصلاحیت‌شده برای مجلس خبرگان بود. رد‌ صلاحیت خمینی جوان که انتقادات ملایمی نسبت به عناصر تندروی رژیم از جمله محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهوری پیشین داشته، حامل این پیام بود که حتی داشتن تبار ناب انقلابی هم لزوما برای تضمین انتخاب شدن در مجلس خبرگان کافی نیست.

در تهران، عمل‌گرایان به اندازه کافی نامزدهای تاییدصلاحیت‌شده به منظور رقابت برای همه ۱۶ کرسی در دسترس را ندارند و بنابراین به طور تمسخرآمیزی مجبور شدند شماری از تندرو‌ها را در لیست خود قرار دهند. از جمله این سه نفر: محمد موحدی کرمانی، نماینده پیشین رهبر در سپاه پاسداران و یکی از امامان جمعه‌ی کنونی تهران؛ قربان‌علی دری نجف‌آبادی، وزیر پیشین اطلاعات که گمان می‌رود مسوول قتل‌های زنجیره‌ای روشنفکران باشد؛ و محمد محمدی ری‌شهری، یکی دیگر از وزیران پیشین اطلاعات که بر کشتار هزاران زندانی سیاسی در سال‌های ۱۹۸۰ نظارت داشت.

نظام سیاسی ایران به خیمه‌ای می‌ماند که رهبر، ستون مرکزی آن است. در نتیجه، اصلاحاتی که بسیاری در داخل و خارج از ایران به دنبال آن هستند تنها زمانی موفقیت‌آمیز خواهد بود که توسط شخص رهبر آغاز شود و یا مورد حمایت او باشد. خامنه‌ای با مدیریت دقیق انتخابات مجلس خبرگان، می‌خواهد مطمئن شود چنین چیزی روی نخواهد داد حتی پس از مرگ او.

——————————————–

نسخه‌ی انگلیسی این یادداشت روز ۱۸ فوریه ۲۰۱۶ (۲۹ بهمن ۱۳۹۴) در وب‌سایت “نشنال اینترست” منتشر شده است.

دویچه‌وله: دولت اتریش مانع ارسال نامه آیت‌الله خامنه‌ای به مدارس این کشور شده است. در نامه خامنه‌ای به جوانان غرب که پس از ترورهای پاریس در ماه نوامبر منتشر شد گناه افراط‌گرایی جوانان مسلمان به گردن غرب و اسرائیل انداخته شده است.

دولت اتریش سفارت ایران را از ارسال ترجمه نامه آیت‌الله خامنه‌ای به جوانان غرب منع کرده است. خبر این اقدام ضمن بحث در مجلس اتریش علنی شد. در پی پرسش یک نماینده حزب سبزها در مجلس اتریش از وزارت آموزش و پرورش در باره رویکرد این وزارتخانه در برابر ارسال نامه آیت‌الله خامنه‌ای به مدارس، وزارتخانه یادشده پاسخ داد که قبل از آنکه سفارت ایران دست به چنین اقدامی بزند “ما نماینده سفارت را به وزارتخانه فراخواندیم و نسبت به هرگونه اقدامی از این دست اعتراض کردیم”.
نماینده سفارت جمهوری اسلامی ایران در برابر، به طور رسمی گفته است که دیگر در صدد توزیع این نامه نخواهند بود. در حال حاضر این نامه تنها بر روی سایت اینترنتی سفارت ایران قابل مشاهده است.

بیشتر بخوانید: پیام ضد غربی خامنه‌ای به “عموم جوانان در غرب”

آیت‌الله خامنه‌ای در نامه خود به جوانان غرب تقصیر افراط‌گرایی اسلامی را یک سره متوجه سیاست‌ها و فرهنگ جاری در غرب و اسرائیل کرده است و از جمله نوشته است: «شاید نفرت عمیقی که طیّ سالهای شکوفایی صنعتی و اقتصادی، در اثر نابرابری‌ها و احیاناً تبعیض‌های قانونی و ساختاری در دل اقشاری از جوامع غربی کاشته شده، عقده‌هایی را ایجاد کرده که هر از چندی بیمارگونه به این صورت گشوده می‌شود.» این در حالی است که شماری از کارشناسان، ایدئولوژی رسمی حاکم بر کشورهای مانند ایران و عربستان را در ۴ دهه گذشته دارای سهم عمده در رواج “اسلام‌گرایی افراطی” می‌دانند.

دیگربان: محمدرضا مدرسی یزدی٬ نامزد مورد حمایت اکبر هاشمی رفسنجانی با تمجید از محمد یزدی٬ احمد جنتی و محمدتقی مصباح یزدی از مردم خواست «کسانی را که مثل ابوموسی اشعری هستند انتخاب نکنند.»

آقای مدرسی یزدی که عضو فقهای شورای نگهبان است از یزدی٬ جنتی و مصباح یزدی به عنوان «سمبل مقاومت» نام برده است.

وی گفته که این افراد «سمبل پایداری در راه حق و عدم انحراف از طریق امام هستند و به همین دلیل مورد تهاجم و توطئه‌های دشمنان قرار می‌گیرند.»

آن‌طور که مدرسی یزدی گفته این سه نفر «باوفا‌ترین، صادق‌ترین، استوار‌ترین و پایدار‌ترین افراد در طریق اسلام، امام و رهبری هستند.»

وی در بخش دیگری از سخنان خود از مردم خواسته «به کسانی رأی دهند که مثل مالک اشتر باشند، مثل عمار یاسر باشند و کسانی را که مثل ابوموسی اشعری هستند انتخاب نکنند.»

این نامزد مورد حمایت اصلاح‌طلبان با حمله به رسانه‌های خارج از ایران به خصوص بی‌بی‌سی گفته که «ملت از حمایت‌شدگان انگلیس رو برمی‌گرداند.»

مدرسی یزدی افزوده «کسی که سابقه انگلیس و دیگر کشورهای قلدر دنیا را بداند از کارهای آن‌ها خیلی شگفت‌زده نمی‌شود.»

رادیوفردا: حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، در برنامه تبلیغاتی خود برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه هر رای در انتخابات پیش رو «سرنوشت‌ساز» است گفت «گاهی در شرایطی حتی یک رأی هم برای انتخاب رهبری مهم است».

به گزارش خبرگزاری تسنیم آقای روحانی در برنامه تبلیغاتی خود که روز یکشنبه ۲۵ بهمن، از رادیو پخش شد، اعلام کرد که مجلس خبرگان رهبری باید «به طور مداوم» بر صفات رهبر جمهوری اسلامی «نظارت دقیق کند» و «خدایی ناکرده اگر زمانی لازم باشد رهبری را از سمت رهبری برکنار می‌کند».

به گفته آقای روحانی، کمیسیون تحقیق مجلس خبرگان رهبری «به طور منظم تشکیل جلسه می‌دهد و صفات رهبری را مورد نظارت قرار می‌دهد».

وی همچنین گفت که در کمیسیون اصل ۱۰۷ قانون اساسی «همواره نسبت به آنهایی که احتمالاً می‌توانند رهبری آینده نظام را برعهده بگیرند، بحث و بررسی می‌شود».

پیشتر اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایلنا خبر داده بود که گروهی برای بررسی انتخاب رهبری «در صورت پیشامد حادثه» تعیین شده‌است.

در واکنش به این سخنان احمد خاتمی، عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری، روز پنجشنبه ۲۶ آذر، گفت که این کمیته‌ «با رعایت رازداری» درباره «افراد در مظان رهبری» تحقیق و گزارش آن را به رهبر جمهوری اسلامی ارائه می‌کند.

پیش از این اعضای مجلس خبرگان رهبری اعلام کرده‌اند که گزارش‌های کمیسیونهای اصل ۱۰۷ قانون اساسی و تحقیق این مجلس محرمانه است و منتشر نمی‌شود.

آقای روحانی پیش از این نیز بار‌ها از مردم خواسته بود که «توجه داشته باشند حضور آن‌ها در پای صندوق‌ها بسیار بسیار مهم است» و «هیچ کس به هیچ دلیلی با صندوق انتخابات قهر نکند».

اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز چندین بار از جمله در فیلم تبلیغاتی خود برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری انتخابات پیش رو را «بسیار سرنوشت‌ساز» خوانده و از مردم خواسته است که در آن شرکت کنند.

محمد خاتمی، رئیس‌جمهور اسبق ایران، نیز در یادداشتی در وب‌سایت شخصی‌اش،از مردم خواسته است پای صندوق‌های رأی بروند تا «شایستگان بیشتری را به هر دو مجلس بفرستد» و «تا حد امکان مردم‌سالارانه مانع ورود کسانی شوند که از آرمان‌ها و خواست اکثریت دورترند».

این سه نفر همچنین به رد صلاحیت‌های گسترده نامزدهای انتخابات مجلس اعتراض کرده‌اند. اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی همچنین به رد صلاحیت حسن خمینی در انتخابات مجلس خبرگان رهبری اعتراض کرده‌اند.

در مقابل احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان در برنامه تبلیغاتی خود برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری که روز یکشنبه از رادیو پخش شد، گفت که شورای نگهبان به «قانون» عمل می‌کند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، وی اضافه کرد: «شورای نگهبان به هیچ وجه جای سفارش‌‌پذیری نیست و نمی‌توانیم سفارش اشخاص را بپذیریم به همین دلیل خیلی‌ها ناراحت می‌شوند و این کارها دشمن‌تراشی هم دارد».

سخنان آقای جنتی در حالی بیان شده که منتقدان، شورای نگهبان را متهم می‌کنند که برخلاف قانون درباره نامزدها تحقیقات محلی انجام می‌دهد و همچنین بر خلاف قانون درباره برخی نامزدها «عدم احراز صلاحیت» را اعلام می‌کند.

از جمله مصطفی تاج‌زاده، عضو زندانی جبهه مشارکت، روزهای ابتدایی بهمن ماه در نامه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره بررسی صلاحیت کاندیداهای انتخابات اعلام کرده است که در قانون انتخابات «به هیچ وجه» به عبارت «عدم احراز صلاحیت» اشاره‌ای نشده است.

معاون سیاسی اسبق وزارت کشور با اشاره به این مصوبه نوشته است «مراکز مسئول قانونی» برای پاسخگویی به استعلام‌ها درباره صلاحیت کاندیداها، براساس این مصوبه قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و ثبت احوال هستند و نه «دستگاه‌های قانونی اما غیرمسئول در انتخابات» مانند سپاه پاسداران و بسیج.

بر اساس مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام که درسال ۷۸ به تصویب این مجمع رسیده است، مراجع رسیدگی‌کننده به صلاحیت نامزدهای انتخابات «موظفند صرفاً براساس مواد قانونی و براساس دلایل و مدارک معتبر که توسط مراکز مسئول قانونی به مراجع اجرایی و نظارتی ارسال شده، به بررسی صلاحیت داوطلبان بپردازند» و چنانچه صلاحیت داوطلبی را رد کردند «باید علت رد صلاحیت را به داوطلب اعلام کنند».

آقای تاج‌زاده فاش کرده که در زمان تصویب این مصوبه در مجمع تشخیص مصلحت، تنها آقای جنتی و یکی دو عضو دیگر شورای نگهبان به آن رأی مثبت نداده‌اند

روز: نتیجه تعیین صلاحیت شرکت‌کنندگان در انتخابات جمهوری اسلامی بالاخره مشخص شد و بسیاری از فعالان سیاسی منتقد حکومت و حتی گروه زیادی از اصلاح‌طلبان از شرکت در انتخابات اسفند ماه محروم شدند. گرچه دعوت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای از مخالفان “نظام” برای مشارکت در انتخابات آینده در ابتدا به معنی پذیرش حق مخالفان حکومت برای شرکت در  فرایند تحولات سیاسی تلقی شد، اما توضیحات بعدی او بار دیگر نشان داد که ماجرا چیز دیگری است.

انتخابات در ایران به موضوع عشق و نفرت مسئولان حکومتی تبدیل شده است. از یک طرف نیاز نظام به “ژست” دموکراتیک آن را محتاج به انتخابات می‌کند و از سوی دیگر امکان ایجاد بحران در هر انتخاباتی موجب نگرانی های فزاینده است.

خامنه‌ای در روز نوزدهم دی‌ماه گفته بود: “حتّی آن کسانی که نظام را قبول ندارند، برای حفظ کشور، برای اعتبار کشور بیایند در انتخابات شرکت کنند.” او اما حدود یک هفته بعد در توضیحی دوباره با اشاره به سخنان چند روز قبلش تاکید کرد: “این سخن به معنای آن نیست که بخواهند کسانی که نظام را قبول ندارند به مجلس بفرستند. در هیچ جای دنیا، افرادی را که اصل نظام آن کشور را قبول ندارند، به مراکز تصمیم‌گیری راه نمی‌دهند.”

اظهارات اولیه رهبر جمهوری اسلامی، آنچنان که پیش از این هم سابقه دارد، موجب برداشت‌های کاملا متفاوتی در میان نیروهای سیاسی شده بود. حتی بعد از اعلام نتیجه ردصلاحیت‌های گسترده هیات‌های نظارت، سیدحسین هاشمی، استاندار تهران با اشاره به این سخنان از ردصلاحیت کاندیداهای انتخابات انتقاد کرده و گفته بود: “ایشان تاکید کردند کسانی که حتی نظام و من را قبول ندارند، رای دهند. اما باید کسی وجود داشته باشد که مردم به او رای دهند. هنگامی که رهبری فضا را این‌طور توصیف می‌کنند، باید تلاش کنیم که حقوق همه افراد رعایت شود.”

به دلیل همین برداشت‌های خوشبینانه بود که رهبر جمهوری اسلامی ناچار شد سخنانش را توضیح دهد تا سوتفاهم‌ها برطرف شود. حتی بعد از آن سایت رسمی رهبر جمهوری اسلامی یادداشتی با عنوان “کسی از شما دعوت نکرده است!” صریحا نوشت: “کسی از ضد انقلاب نه برای شرکت در انتخابات و نه برای حضور در مجلس دعوت نکرده است.” نویسنده این یادداشت تاکید داشت: “ضد انقلاب و دنباله‌روهایش، نظام اسلامی را متهم به سوءاستفاده از رأی مردم می‌کنند. منطق جمهوری اسلامی ایران مشخص است. حفظ و تقویت این حصار امن، در گرو تقویت جمهوری اسلامی است و نظامی که در مدت حیات خود این امنیت را برقرار کرده است؛ اگر راه برای ورود ضد انقلاب به مراکز تصمیم‌گیری نظیر مجلس باز کند، در واقع این حصار امن را به خطر انداخته است.”

اظهارات دوگانه خامنه‌ای در واقع تصویری واقعی از وضعیت انتخابات در ایران است. سیدعلی خامنه‌ای و متحدان او از یک طرف نیازمند استفاده از مشروعیت انتخابات هستند و از  سوی دیگر حاضر به برگزاری انتخابات بی‌طرفانه و آزاد که نتیجه نامشخصی داشته باشد، نیستند.

انتخابات در واقع “زینت” نظام است. “صورت”ی است بر چهره نظام ولایت فقیه تا شباهت به ساختار دموکراتیک یابد و  “دهان” دولت‌های خارجی بسته شود، اما قرار نیست که با انتخابات تغییری مهم اتفاق بیافتد. قدرت در واقع جایی است که رای مردم توان دسترسی به آن را ندارد.

برای نمونه، در شهریور ماه سال ۱۳۹۳ وقتی حسن روحانی از “مسئولیت اجرای قانون اساسی” توسط رئیس‌جمهور سخن گفته بود، روزنامه کیهان تعارف را کنار گذاشت و در یادداشتی نوشت: “انتخابات عمومی برای تعیین رئیس‌جمهور، در واقع انتخاب مستقیم رئیس حکومت جمهوری یا رئیس کشور نیست بلکه صرفا انتخاب رئیس قوه مجریه و دستگاه اجرایی است (یعنی همان مفهومی که متاسفانه در اظهارات اخیر آقای روحانی نفی شده است) چرا که در ایران، رئیس کشور یا رئیس حکومت جمهوری اسلامی و یا همان «رئیس‌جمهوری» (در معنای واقعی و حقوقی) حسب اختیارات و صلاحیت‌های پیش‌بینی شده در قانون اساسی، مقام رهبری است.”

البته از آنجا که در سال‌های گذشته حتی همین “انتخابات” هم موجب بحران‌های داخلی متعددی شده، نگرانی از آن همچنان باقی است.

اواسط دی‌ماه گذشته، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با ائمه جمعه سراسر کشور گفته بود: “ما این مسئله‌ نفوذ را در قضیّه‌ برجام و پس از برجام مطرح کردیم؛ این خیلی مسئلهی عجیب و خیلی مسئله‌ مهمّی است. کسانی که در مسائل گوناگون دسترسی به اطّلاعات دارند، خوب می‌دانند که چه دامی برای کشور گسترده‌اند یا میخواهند بگسترانند برای نفوذ کردن در حصن و حصار اراده و فکر و تصمیم ملّت ایران، با انحاء مختلفِ تدابیر و سیاستها و توطئه‌ها؛ این الان در جریان است؛ مردم در باب انتخابات باید خیلی متوجّه این باشند. اگر فرض کنیم عنصر نفوذی به شکلی وارد مجلس شورای اسلامی بشود یا وارد مجلس خبرگان بشود یا در ارکان دیگر نظام نفوذ بکند، مثل موریانه از داخل می‌جَود و پایه‌ها را سست میکند و فرو می‌ریزد؛ قضیّه این‌جوری است. ”

خامنه‌ای از مردم می خواست که در انتخابات “خیلی متوجه” این موضوع باشند. مشخص نبود که با وجود شورای نگهبان و ردصلاحیت‌های چند هزار نفره همیشگی آن که همواره مورد حمایت رهبر جمهوری اسلامی است، چرا نگرانی از نفوذ در مجلس شورا و مجلس خبرگان همچنان وجود دارد. احتمالا تجربه انتخابات سال ۱۳۸۸ و پیش از آن انتخابات سال ۱۳۷۶ و همچنین مجلس ششم، زمینه این نگرانی‌ها بود.

البته مساله انتخابات سال ۱۳۸۸ که حتی نتیجه اعلام‌شده آن نیز با خواست نظام هماهنگ بود، نشان می داد که در صورت مدیریت نتایج، باز هم امکان بحران‌سازی وجود دارد.

در مهرماه سال ۱۳۹۰، حسین شیخ الاسلام مشاور امور بین‌الملل رئیس مجلس شورای اسلامی از اینکه برگزاری انتخابات به یک بحران برای جمهوری اسلامی تبدیل شود ابراز نگرانی کرده بود. او گفته بود: “گناه غیرقابل اغماض این است که افراد براساس ذهنیت‌های غلط نظام را به چالش بکشند چرا که راه برای پیگیری مسائل مختلف و شبهات از مسیر قانونی باز است اما دشمن سرمایه‌گذاری فراوانی کرده که انتقادها و شبهات را به مسیر‌های غیرقانونی وارد و انتخابات را به یک چالش امنیتی تبدیل کند.”

همین زمینه بحران شدن انتخابات است که امروز نیز موجب نگرانی آیت الله خامنه‌ای و متحدان او شده است. “رای مردم” آنچنان که سیدعلی خامنه‌ای صریحا اعلام کرده، برای “بیمه کردن” نظام در مقابل “دشمنان” مفید است، به شرطی که “مخالفان نظام وارد مراکز تصمیم‌گیری” نشوند. دایره “مخالفان نظام”  نیز در طی سی و چند سال گذشته همواره در حال گسترش بوده است. با این وصف، تنها  کارکرد مفید “رای مردم” کم کردن از فشارهای خارجی است.

سال گذشته آیت‌الله عبدالمحمود عبداللهی، نماینده اصفهان در مجلس خبرگان رهبری گفته بود: “رأی مردم در جمهوری اسلامی ابتکار نظام بود چون جمهوری اسلامی برای مشروعیت نیازی به رأی مردم نداشت.” مشابه این سخنان از سوی دیگران نیز بارها تکرار شده است. حکومت جمهوری اسلامی از دیدگاه حاکمان جمهوری اسلامی مشروعیتی الهی دارد و بنابراین چه نیازی است به رای مردم؟ خامنه‌ای روز نوزدهم بهمن‌ماه در یک سخنرانی عمومی گفت: “اصرار بنده بر حضور همه در انتخابات به این دلیل است که مشارکت همگانی، کشور و نظام را عزت می‌بخشد و بیمه می‌کند لذا شرکت در این حادثه عظیم، فریضه‌ای برای همه مردم است.”  والبته نظام در صورتی بیمه خواهد شد که هر بار و در هر انتخابات، بحرانی تازه سربرنیاورد.

دیگربان: کاظم صدیقی٬ امام جمعه موقت تهران می‌گوید اعضای شورای نگهبان منصوب علی خامنه‌ای هستند و «اکرام به آنان اکرام قانون و پیامبر» بوده و «بی‌احترامی به آنان برای همه ضرر دارد.»

آقای صدیقی این مطلب را در واکنش به انتقاد از شورای نگهبان در رد صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری بیان کرده است.

وی گفته ریشه «حملات» به شورای نگهبان را نمی‌داند٬ اما معتقد است که «شورای نگهبان مرزی است که شکستن آن اعتباری برای فرد باقی نمی‌گذارد.»

صدیقی اضافه کرده «همه باید حرمت شورای نگهبان که فقهای آن منصوب مقام ولایت و همه فقیه و جامع‌الشرایط هستند را نگه دارند.»

برخی حامیان شورای نگهبان هم در هفته‌های اخیر بار‌ها کسانی که به عملکرد این شورا در مورد رد صلاحیت نامزد‌های انتخابات انتقاد داشته‌اند را «مفسد فی‌الارض» معرفی کرده‌اند.

ایلنا: چهل و شش نامزد در سراسر کشور در لیست خبرگان مردم، خبرگان ٩٤ خواهند بود.
زمان اعلام فهرست مورد حمایت آیت‌الله هاشمی در خبرگان

به گزارش خبرنگار ایلنا فهرست مورد حمایت آیت اله هاشمی رفسنجانی، روز جمعه همزمان با سخنرانی ایشان در صداوسیما منتشر خواهد شد.

نام این فهرست «خبرگان ٩٤ – خبرگان مردم» است و شامل ١٦ نام در استان تهران و حدود سی نفر در سایر حوزه‌های انتخابیه است.

دویچه‌وله: مجلس خبرگان رهبری در نظام سیاسی ایران از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. این مجلس وظیفه انتخاب رهبر جمهوری اسلامی و نظارت بر عملکرد او را بر عهده دارد. بررسی آماری پنج دوره انتخابات خبرگان حاوی نکات جالب توجهی است.

بر اساس قانون اساسی ایران مجلس خبرگان رهبری متشکل از فقیهان واجد شرایط است که مسئولیت تعیین و نظارت بر عملکرد ولی فقیه را دارد. مدت هر دوره این مجلس هشت سال است.

انتخابات اولین دوره این مجلس در آذر ماه ۱۳۶۱ برگزار شد. ۱۶۸ نفر نامزد این انتخابات شدند که صلاحیت ۱۲ نفر رد شد و ۱۰ نفر دیگر نیز انصراف دادند. انتخابات با رقابت ۱۴۸ نفر برای ۸۲ کرسی با مشارکت بالای ۷۷ درصد برگزار شد.

• به کانال تلگرام دویچه‌وله فارسی بپیوندید

دو تصمیم مهم این مجلس برکناری آیت‌الله حسین‌علی منتظری از قائم مقامی آیت‌الله خمینی و همچنین انتخاب علی خامنه‌ای به عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی بود. رهبری که واجد شرایط مرجعیت نبود و انتخاب‌اش هم چندان مورد استقبال روحانیون سنتی و سالخورده قرار نگرفت.

دومین دوره انتخابات مجلس خبرگان در مهر ۱۳۶۹ و پس از به قدرت رسیدن آیت‌الله خامنه‌ای برگزار شد. در این دوره ۱۸۰ نفر ثبت‌نام کردند که ۶۲ نفر آنها رد صلاحیت شدند و ۱۲ نفر نیز انصراف دادند. انتخابات با رقابت ۱۰۶ نفر برای ۸۳ کرسی و مشارکت ۴۶ درصدی انجام شد.

از آغاز رهبری آیت‌الله خامنه‌ای، جریانات چپ اسلامی و روحانیون نزدیک به رهبر پیشین در انزوا قرار گرفتند. بسیاری از آن‌ها نتوانستند از سد شورای نگهبان عبور کنند و به مجالس شورای اسلامی و خبرگان رهبری راه یابند.

خبرگان دوران اصلاحات

میزان رد صلاحیت‌ها در سومین دوره از دوره‌های گذشته نیز بیشتر بود. آبان ۱۳۷۷ در حالی که سال پیش از آن محمد خاتمی بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زده بود، انتخابات مجلس خبرگان برگزار شد.

قدرت گرفتن اصلاح‌طلبان فضای سیاسی ایران را تغییر داده بود. اما به نظر می‌رسید یکی از مهمترین نهادهای انتخابی در ایران همچنان تمایلی به اصلاحات ندارد. از مجموعه ۳۹۶ نامزد این انتخابات ۲۱۴ نفر رد صلاحیت شدند و ۱۳ نفر انصراف دادند.

انتخابات با رقابت ۱۶۹ نفر برای ۸۶ کرسی برگزار شود. در این انتخابات ۴۶ درصد از دارندگان حق رای، مشارکت داشتند. اما میزان پایین مشارکت چندان برای رهبر جمهوری اسلامی اهمیت نداشت، او با ابزار رد صلاحیت شورای نگهبان این نهاد مهم را از نفوذ اصلاح‌طلبان دور کرده بود.

خبرگان و دولت پوپولیست‌ها

چهارمین دوره انتخابات خبرگان در آذر ۱۳۸۵ همزمان با انتخابات شورای شهر و روستا برگزار شد. در این دوره شکافی تازه در فضای سیاسی ایران ایجاد شده بود.

اکبر هاشمی رفسنجانی که به شدت در دوران هشت ساله دولت اصلاحات مورد حمله برخی از رفرم‌خواهان قرار گرفته بود، این بار از سوی دولت عوام‌گرای احمدی‌نژاد به عنوان نماد اشرافیت و فساد معرفی می‌‌شد. آیت‌الله علی خامنه‌ای نیز در مقابل این حملات سکوتی رضایت‌آمیز داشت.

در این دوره ۴۹۳ نفر برای نامزدی در انتخابات ثبت‌نام کردند که در ابتدا با رد صلاحیت گسترده در برخی حوزه‌ها تعداد نامزدها و کرسی‌های نمایندگان برابر بود.

شورای نگهبان پس از طی چند مرحله بررسی صلاحیت نامزدها در نهایت ۳۱۱ نفر را رد صلاحیت کرد و انتخابات با ۱۸۱ نامزد برای ۸۶ کرسی برگزار شد. با توجه به همزمانی این انتخابات با رقابت‌های شورای شهر و روستا، مشارکت در این انتخابات به ۶۰ درصد رسید.

دوره‌ی “رهبر ساز”

پنجمین دوره انتخابات خبرگان رهبری هفتم اسفند ماه برگزار می‌شود. در این دوره از انتخابات ۸۰۱ نفر از جمله ۱۶ زن ثبت‌نام کردند که اتفاقی بی‌سابقه بود. اما شورای نگهبان این بار نیز در “محافظت” از تنها نهادی که باید بر رهبر جمهوری اسلامی نظارت کند، تردیدی به خود راه نداد. ۶۴۰ نفر از نامزدهای این انتخابات رد صلاحیت شدند از جمله نوه آیت‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی.

بیشتر بخوانید: رد صلاحیت ۵ نامزد دیگر انتخابات مجلس خبرگان

بر اساس آخرین اعلام شورای نگهبان، ۱۶۱ نفر برای ۸۸ کرسی رقابت خواهند کرد. در برخی حوزه‌ها تعداد نامزدهای انتخابات با کرسی‌های این مجلس برابر شده است.

به این ترتیب ترکیب مجلسی که به باور بسیاری شاید از اهمیت خبرگان اول برخوردار باشد و رهبر آینده جمهوری اسلامی را انتخاب کند، چندان دچار تغییر نخواهد شد. تعداد قابل توجهی از نمایندگان خبرگان آینده در دهه هفتم و هشتم زندگی خود خواهند بود.

کلمه: چکیده :با توجه به محدودیت زمانی که برای بررسی اعتراض ها در اختیار داریم لازم است اولا دلایل رد صلاحیت این تعداد از داوطلبان مجلس شورای اسلامی توسط معاونت انتخابات شورای نگهبان به آن ها اعلام شود. ثانیا می بایست فرصت استماع نظرات و اخذ دفاعیات آن ها فراهم شود تا بتوانیم تصمیم گیری کنیم اما هنوز دبیر محترم شورای نگهبان در این باره جلسه ای تشکیل نداده اند….

عضو حقوقدان شورای نگهبان با بیان این که هنوز شرایط نظارت استصوابی ۱۲ عضو این شورا فراهم نشده است، گفت: به این دلیل هیچ اطلاعی از فرایند تایید صلاحیت های خبرگان ندارم.

نجات الله ابراهیمیان سخنگوی شورای نگهبان و عضو این شورا روز چهارشنبه در گفت و گو با ایرنا در پاسخ به این سوال که آخرین اخبار درباره صلاحیت های داوطلبان خبرگان رهبری چیست؟ افزود: بنابر یک تلقی علمی که به نظر این جانب موافق با صریح اصل ۹۹ قانون اساسی، تفسیر آن و قانون و آیین نامه اجرایی انتخابات مجلس خبرگان می باشد، همانگونه که در انتخابات مجلس شورای اسلامی و تصمیمات هیات اجرایی نظارت استصوابی دارند، در انتخابات خبرگان نیز باید بر تصمیمات ۶ فقیه که جایگاهشان هیات اجرایی انتخابات مجلس خبرگان است، نظارت استصوابی داشته باشد.

عضو حقوقدان شورای نگهبان با بیان این که در قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری هم این موضوع تصریح شده است، اظهار داشت: در عمل زمینه این نظارت توسط دبیر محترم شورای نگهبان هنوز فراهم نشده است.

ابراهیمیان اضافه کرد: منتظرم تا زمینه این نظارت فراهم شود تا پس از اطلاع از فرایند و چگونگی احراز صلاحیت ها، اظهار نظر کنم.

وی تصریح کرد: علتی که تاکنون درباره انتخابات مجلس خبرگان اظهار نظر نکردم این است که هنوز این نظارت استصوابی توسط دبیر محترم شورا فراهم نشده است و اگر ان شاء الله در آینده ایشان زمینه طرح موضوع و بررسی شیوه احراز صلاحیت ها را در جمع ۱۲ نفره مشخص کردند، من هم اطلاعات به میزانی که بدانم در اختیار رسانه ها قرار خواهم داد.

عضو حقوقدان شورای نگهبان در پاسخ به این سوال که از ۶ فقیه تنها سه نفر می توانند نسبت به بررسی پرونده های داوطلبان خبرگان رهبری در استان تهران اقدام کنند، آیا این مساله اختلالی در رای اکثریت ایجاد نخواهد کرد؟ گفت: به عنوان عضو این شورا هیچ اطلاعی از کم و کیف مساله بررسی صلاحیت های خبرگان رهبری ندارم.

ابراهیمیان در پاسخ به این سوال که شما در گفت و گوی قبلی اعلام کرده بودید که درباره نظارت استصوابی، از دبیر شورای نگهبان هم پایبندترم، افزود: تصور می کنم التزام عملی من در مورد نظارت استصوابی در تمام انتخابات من جمله انتخابات خبرگان بیشتر از سایرین است.

وی اضافه کرد: گرچه این نظارت باید دارای آیین ویژه ای باشد که فرصت دفاع برای داوطلبان در آن به نحو کافی طراحی شده باشد و اجرای آن اقناع عمومی را نیز به دنبال داشته باشد.

وی درباره بررسی ۱۴۷ داوطلبی که در شورای نگهبان رد صلاحیت شده اند، نیز گفت: با توجه به محدودیت زمانی که برای بررسی اعتراض ها در اختیار داریم لازم است اولا دلایل رد صلاحیت این تعداد از داوطلبان مجلس شورای اسلامی توسط معاونت انتخابات شورای نگهبان به آن ها اعلام شود.

عضو حقوقدان شورای نگهبان ادامه داد: ثانیا می بایست فرصت استماع نظرات و اخذ دفاعیات آن ها فراهم شود تا بتوانیم تصمیم گیری کنیم اما هنوز دبیر محترم شورای نگهبان در این باره جلسه ای تشکیل نداده اند.

ابراهیمیان تصریح کرد: حتی گذشت یک روز هم می تواند فرصت دفاع داوطلبان را از آن ها سلب کند.

اسامی نهایی داوطلبان مجلس خبرگان رهبری امروز توسط وزارت کشور به فرمانداری ها، حوزه های انتخابیه اعلام تا نسبت به انتشار آگهی اسامی نامزدهای پنجمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری اقدام کنند.