اخبار

بازتاب‌امروز: وی یادآور شد: شاکیان این پرونده را خانواده‌های جوادی‌فر، روح‌الامینی و کامرانی و مدعی‌العموم تشکیل می‌دهند.

ایسنا نوشت:

وکیل‌مدافع خانواده مرحوم «امیر جوادی‌فر» یکی از شاکیان پرونده‌ بازداشتگاه کهریزک ‌از تعیین وقت رسیدگی به این پرونده خبر داد.

صالح نیکبخت در این باره گفت: پرونده بازداشتگاه کهریزک پس از صدور قرار مجرمیت در بعضی از موارد اتهامی و کیفرخواست برای رسیدگی به شعبه 76 دادگاه کیفری استان تهران ارسال شد و رییس شعبه مذکور، هشتم اسفند سال جاری را برای رسیدگی به آن تعیین وقت کرده است.
وی یادآور شد: شاکیان این پرونده را خانواده‌های جوادی‌فر، روح‌الامینی و کامرانی و مدعی‌العموم تشکیل می‌دهند.

پیش از این «مدیر خراسانی»، رییس شعبه 76 دادگاه کیفری استان تهران نیز در گفت‌وگو با ایسنا گفته بود که مطالعه این پرونده در دستور کار شعبه کارکنان دولت قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، پرونده بازداشتگاه کهریزک در تابستان 88 و در نتیجه مرگ سه جوان بازداشت‌شده در جریان حوادث پس از انتخابات گشوده شد.

خبرگزاری هرانا: با تایید حکم بهروز آلخانی در دادگاه تجدید نظر این زندانی سیاسی کرد محکوم به اعدام، در آستانه اجرای حکم قرار گرفته است.

بنا به اطلاع گزارشگران هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بهروز آلخانی به همراه ۱۵ تن دیگر در ۷ بهمن ماه ۱۳۸۸ توسط نیروهای امنیتی در شهر سلماس به اتهام رابطه با پژاک بازداشت شد.

وی پس از چند ماه با اتهام جدید مشارکت در قتل دادستان خوی روبرو شد و در شعبه ۱ دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی چابک به اتهام همکاری موثر با پژاک و قتل دادستان شهرستان خوی به اعدام محکوم شد.

پرونده بهروز آلخانی سپس با اعتراض وی به دیوان عالی کشور ارجاع شد و دیوان حکم صادره از سوی شعبه ۱ دادگاه انقلاب ارومیه را نقض کرده و پرونده را به شعبه ۱۰ دادگاه تجدید نظر استان ارجاع داد و حکم اعدام وی مجددا در این دادگاه به تایید رسید.

وی بیش از ۱ سال و نیم را در بازداشت وزارت اطلاعات ارومیه سپری کرد و تقریبا تمام این مدت را در سلول انفرادی بوده است.

برادر بهروز آلخانی به گزارشگر هرانا گفت: “بهروز در طی مدت بازداشت مورد شکنجه قرار گرفته بود. با دریل مچ پای وی را سوراخ کرده بودند و انگشتان دستش را شکسته بودند.”

پیمان آلخانی ادامه داد: “به سر وی شک الکتریکی وصل نمودند و به وسیله کابل هم بسیار مورد تعزیر قرار گرفته بود و بر اثر ضرباتی که به سر بهروز وارد کرده بودند وی تعادل روحی خود را از دست داده بود تا جایی که یکبار در جلسه دادگاه به درخواست وکیل تسخیری وی (آقای یدالله حصاری) مبنی بر وخامت وضع روحی بهروز جلسه دادگاه به تعویق افتاد.”

وی همچنین ادامه داد: “برادر من به اتهام قتل دادستان خوی بنام (ولی حاجی قلی‌زاده) به اعدام محکوم شده است. در حالی که بهروز به هیچ وجه به قتل دادستان اعتراف نکرده است و تنها مدرکی که علیه وی موجود است اظهارات یکی از دوستان بهروز است که گفته در شب قتل دادستان خوی بهروز آلخانی را پریشان و نگران دیده است.”

برادر وی همچنین گفت: “بهروز بی‌گناه است و در ترور دادستان هیچ‌گونه نقشی نداشته است، حتی خانواده دادستان نیز حاضر به شکاین از وی نشده‌اند و اکنون شاکی او مدعی العموم است.”

گفتنی است، وضعیت جسمی و روحی بهروز آلخانی در زندان وخیم گزارش شده است و به تشخیص پزشکان وی باید در بیمارستانی خارج از زندان بستری شود ولی مسئولین زندان به بهانه نوع محکومیت وی از اعزام او به بیمارستان طفره می‌روند.

بهروز آلخانی همچنین در پرونده‌ای دیگر به اتهام حمل و نگهداری سلاح گرم به ۱۰ سال زندان محکوم شده است. برادر وی در این زمینه می‌گوید: “در هنگام بازداشت هیچ سلاحی از وی کشف نشده و تنها برای اینکه ادله کافی برای اثبات قتل دادستان در اختیار نداشتند این اتهام را به بهروز وارد نمودند.”

از کسانی که به همراه بهروز آلخانی بازداشت شدند، اکبر اکبرلو نیز به ۱۳ سال زندان محکوم شده بود که هم اکنون آزاد شده است.

بی‌بی‌سی: علامه‌زاده که یکی از متهمان اصلی دادگاه بود، خاطرات خود را در کتابی به عنوان “دستی در هنر، چشمی بر سیاست” بازگو کرده است

تنها پنج سال پیش از فروپاشی نظام پادشاهی، دادگاهی پرسروصدا جامعه ایران را تکان داد. با گذشت ۳۸ سال از آن رویداد رضا علامه‌زاده، نویسنده و سینماگر مقیم هلند، که یکی از متهمان اصلی آن دادگاه بود، خاطرات خود را در کتابی به عنوان “دستی در هنر، چشمی بر سیاست” بازگو کرده است.

نویسنده، که پیش از این به ندرت از تجربه محاکمه و زندان خود سخن گفته، انگیزه نوشتن این گزارش تازه را چنین توضیح می‌دهد: “اگر نیاز و اشتیاق نسل تازه را به دانستن از پُرجنجال‌ترین پرونده سیاسی حکومت شاه در دهه آخر سلطنتش نمی‌دیدم… اگر روز به روز شاهد انتشار واقعیاتی مخدوش از آن پرونده و بازیگرانش نمی‌بودم، هرگز انگیزه کافی برای بازگشتِ دردناکِ ذهنی‌ام به آن دوران، و گزارش کردن آن به صورت یک کتاب، در خود نمی‌دیدم.” (ص ۲۳۶ کتاب)

رضا علامه‌زاده، جوانی سی ساله که تازه تحصیل در رشته سینما را به پایان برده و به عنوان کارگردان بخش مستندسازی در “تلویزیون ملی ایران” مشغول به کار شده است، روز اول مهر ۱۳۵۲ در خانه خود در تهران بازداشت می‌شود. او که با فرزند ده ماهه خود در خانه تنهاست، با دو مرد مسلح روبرو می‌شود که به زور او را با خود می‌برند، بی آن که حتی اجازه دهند بچه خردسال را به دست آشنایی بسپارد.

بازجویی از متهم به همان روال آشنا و “عادی” در این گونه حکومت‌‌ها شروع می‌شود: “به محض رسیدن به اوین، در زیرزمین معروف آن، دست و پایم را به یک تخت فلزی بستند و سه نفر با کابل‌های باریک و کلفت به کف پایم شلاق زدند. از حدود ظهر که به اوین رسیدیم تا شاید حدود هشت نه شب که زیر بغل مرا گرفتند و با پاهای ورم‌کرده و خون‌آلود به سلول انفرادی معروف به سلول‌های بالا بردند، به تناوب دست به دست شدم.”(۶)

نویسنده و سایر متهمانی که به اتهام “خرابکاری و توطئه علیه امنیت کشور” دستگیر شده‌اند، پنج ماه سخت‌ترین فشارهای جسمی و روحی را تحمل می‌کنند. بازجوها از آنها انتظار دارند که به همکاری با “گروه دوازده نفره متهم به سوءقصد به خاندان سلطنت” اعتراف کنند. اما بیشتر متهمان نه از موجودیت چنین گروهی باخبرند و نه از ماهیت و اهداف “فعالیت” آن چیزی می‌دانند.

خلق یک گروه

با افشاگری‌هایی که پس از انقلاب صورت گرفت روشن شده است که نیروهای امنیتی رژیم شاه در فاصله‌ای چند ماهه، عده‌ای از روشنفکران چپگرا را از جاهای گوناگون و به بهانه‌های رنگارنگ دستگیر کرده بودند.

مأموران سازمان اطلاعات با دستچین کردن این افراد، که برخی حتی سابقه آشنایی با هم را نداشتند، گروهی سرهم کردند که به “گروه گلسرخی و دانشیان” معروف شد و به آن اتهامات سنگینی مانند “گروگان گرفتن شهبانو و کشتن ولیعهد” بسته شد.

علامه‌زاده به نوبه خود تصریح می‌کند که تنها با دو نفر از افراد “گروه” آشنایی داشته است: “عباس سماکار و کرامت دانشیان. او با سایر افراد، از جمله با نامی‌ترین متهم پرونده، یعنی خسرو گلسرخی، تنها پس از دستگیری در زندان آشنا می‌شود.”

علامه‌زاده این وضعیت مضحک و در عین حال تراژیک را چنین توضیح می‌دهد: “گاهی یک زندانی تازه را به سلول ما یا سلول‌های دیگر می‌آوردند و مدتی بعد می‌بردند. همه آنها هم به نوعی با پروندۀ بی دروپیکر ما مربوط بودند… بعدها وقتی به تعداد کسانی که به شکل جنبی در رابطه با این پرونده دستگیر شدند، پی بردم واقعا شگفت‌زده شدم. برخی از آنها فقط چند روز و برخی از آنها سالها در زندان ماندند…”(۵۱)

“فعالیت گروهی”
فرح پهلوی

علامه‌زاده به یاد می‌آورد که روزی در صحبتی دوستانه به عباس سماکار گفته است که می‌توان “شهبانو” را به گروگان گرفت و در برابر آن آزادی زندانیان سیاسی را از رژیم طلب کرد

“گروه خرابکاری” که با چنین ترفندهایی سرهم‌بندی شده، قرار است به “عملیات” مهمی دست بزند که آن را نیز مأموران اطلاعی ساواک طراحی می‌کنند. واقعیت این است که “گروه” نه تنها به هیچ عمل مشخصی دست نزده، حتی در طراحی یا “قصد اقدام” نیز جز حرف‌هایی ناروشن و پراکنده چیزی به زبان افراد نیامده بود.

علامه‌زاده به یاد می‌آورد که روزی جسته و گریخته و در صحبتی دوستانه به عباس سماکار گفته است که می‌توان در مراسم یک جشنواره سینمایی، “شهبانو” را به گروگان گرفت و در برابر آن آزادی زندانیان سیاسی را از رژیم طلب کرد. او تأکید می‌کند: “من و او حتی یک بار صرفا برای طراحی و برنامه‌ریزی و اجرای یک عمل مبارزاتی با هم قرار ملاقات نگذاشتیم و همه حرفها و بحث‌های سیاسی به شکل گفتگوی دو دوست نزدیک که مشغله‌های ذهنیشان را با هم در میان می‌گذارند بوده است”.(۱۵) او از دوست خود گله می‌کند که بی‌جهت گفته‌های خصوصی او را با دیگران در میان گذاشت و “پای مرا بدون اطلاعم به گروهی در باطن توخالی ولی در عمل خطرناک کشید”.(۲۵)

نیروهای امنیتی رژیم در همین “حرف‌های خشک و خالی” دستاویزی برای پرونده‌سازی یافته بودند، زیرا “ساواک به روشنی می‌دانست برای ایجاد یک پرونده پرسروصدا می‌بایست به هر طریق ممکن این افراد را وادار کند دست به کارهای کوچک و حرف‌های بزرگ بزنند.”(۴۳)

نویسنده یادآور می‌شود که برخی از افراد هم‌پرونده با او، با تکرار حرف‌های “توخالی ولی خطرناک” زندگی خود و دیگران را به بازی گرفتند، زیرا همین “دروغ‌گویی یا به زبان سیاسی گنده‌گویی انقلابی… متاسفانه به بنیان یکی از سنگین‌ترین پرونده‌های سیاسی دهه آخر حکومت پهلوی بدل شد. زندگی بسیاری در این میانه نابود یا دستکم دگرگون شد.” (۲۲)

پایانی فاجعه‌بار
خسرو گلسرخی

از میان متهمان گلسرخی و دانشیان که در دادگاه به سخنرانی پرشوری علیه رژیم دست زدند، به اعدام محکوم شدند

هرچند سراسر پرونده به دروغ و دغل آمیخته بود، اما امروز اهداف واقعی آن به تمامی روشن شده است. در شرایطی که هواداری از جنبش چریکی، در میان روشنفکران گسترش یافته بود، دستگاه امنیتی (ساواک) قصد داشت با به دام انداختن عده‌ای از روشنفکران چپ و به پا کردن دادگاهی نمایشی به چند هدف برسد: هم از مخالفان زهرچشم بگیرد و آنها را به وحشت اندازد، و هم با یک پیروزی ارزان، قدرت و حضور سراسری خود را نشان دهد و بر اهمیت دم و دستگاه پرهزینه خود تأکید کند.

تبلیغ پیرامون دادگاه، بازتاب گسترده آن در مطبوعات و پخش آن از تلویزیون در همین راستا صورت گرفت؛ اما برخی رخدادهای غیرمترقبه این محاسبات را به هم ریخت، به ویژه مقاومت دو تن از متهمان، خسرو گلسرخی و کرامت دانشیان که دادگاه را به میدان محاکمه رژیم بدل کردند. امروزه همه بر این نظرند که دادگاه در نهایت به زیان دستگاه تمام شد.

رژیم از متهمان انتظار داشت که در دادگاه جرم خود را بپذیرند، به عقاید خود پشت کنند، و با ابراز پشیمانی از شاه تقاضای عفو کنند. بیشتر متهمان “دفاعیه‌شان را مطابق میل بازجوها تنظیم” کردند.

از میان متهمان گلسرخی و دانشیان که در دادگاه به سخنرانی پرشوری علیه رژیم دست زدند، به اعدام محکوم شدند. نویسنده یکی از سه نفری است که به دفاع حقوقی پرداختند. آنها نخست به اعدام محکوم شدند، اما دادگاه تجدید نظر آنها را با یک درجه عفو به حبس ابد محکوم کرد. متهمان دیگر نیز به درجات گوناگون به حبس محکوم شدند.

گوهر سخنان گلسرخی یا دفاعیه او در دادگاه اهمیت زیادی نداشت. او خود در دادگاه گفت که دادگاه را غیرصالح می‌داند و تأکید کرد: “من تنها از خلقم دفاع می‌کنم”.

به عقیده نویسنده، برخورد “طوفانی و تهاجمی” گلسرخی در دادگاه و “گیرایی چهره بی پروا و مهاجم او” باعث شده است که هنوز با گذشت سال ها، گوهر سخنان او که تلفیقی از تعالیم مارکسیستی و اعتقادات شیعی بود به درستی بررسی نشود.

گذران زندان، پرخفقان اما رنگین

رضا علامه‌زاده پس از پایان گزارش دادگاه و بیان جزئيات دفاع خود در نخستین فصل کتاب “دستی در هنر، چشمی بر سیاست”، در سه فصل بعدی کتاب، خاطرات خود را از بیش از پنج سال گرفتاری بازگو می‌کند و از دیده‌ها و آزمون‌های خود در زندان‌های قصر و اوین و بازداشتگاه کرمان می‌نویسد.

او پس از دادگاه و گرفتن “حکم” به ارزیابی روشنی از زندگی خود می‌رسد: “تکلیفم دیگر با خودم روشن بود. در همین مدت کوتاه مثل یک زندانی جاافتاده راهم را برای خودم روشن کرده بودم؛ عمیقا به این باور رسیده بودم که اگر با یک چنین حبس سنگینی در زندان هستم صرفا به خاطر جو اختناق در جامعه است نه این که من دست به کار خلاف بزرگی زده باشم… با پرسشی جدی روبرو شدم: سینماگری که در آغاز راهش به حبس ابد محکوم شده است چگونه می‌تواند به سینماگر بودن ادامه دهد؟ نه فیلم می‌تواند بسازد و نه حتی می‌تواند فیلم ببیند. من اما عشق دیگری هم در کنار سینما داشتم: هنر به شکل عام و ادبیات به شکل خاص. این بود که تصمیمم را به راحتی گرفتم؛ با وقت نامحدودی که به داشتنش محکوم شده بودم باید به مطالعه در زمینه هنر و ادبیات که با هیچکدام بیگانه نبودم، می‌پرداختم و سینما را می‌بوسیدم و کنار می‌گذاشتم.”(۱۰۰)

از این پس او به ناظر نیرومند وقایع زندان بدل می‌شود و توشه‌ای پربار از مشاهدات خود ذخیره می‌کند. او با چشمی تیزبین و گوشی حساس تصاویر و صداهای بندیان را ثبت می‌کند. با مشاهده دقیق و مطالعه مداوم هم از زندگی و گذران زندان تصاویری جاندار و بدیع فراهم می‌آورد و هم استعداد و شناخت ادبی خود را بارور می‌کند.

گردش علامه‌زاده در باغ خاطرات تنها به فضای زندان سیاسی، که در بسیاری از خاطرات می‌بینیم، محدود نمی‌شود، او به خاطر هم‌نشینی اجباری با زندانیان عادی، تصاویری زنده و تکان‌دهنده از مجرمان و بزهکاران زندانی فرا می‌آورد و نشان می‌دهد که در آنها فضایل پاک و انسانی کم نیست.
شوخی

شوخی کوندرا نمونه درخشانی از افشای خشونت نظام‌های خودکامه است

بخشی از یادداشت‌هایی که در این کتاب به صورت مشاهدات خام نقل شده، پیش از این به برخی از داستان‌های علامه‌زاده راه یافته است. او با ترسیم طیفی از شخصیت‌های جذاب و پرکشش، جا به جا یادآوری می‌کند که در کدام آثر خود چه چهره‌هایی را خلق کرده و پرورش داده است. او تاکنون بر پایه مشاهدات خود در زندان چندین داستان کوتاه نوشته و سه رمان منتشر کرده است، با عناوین: غوک، تابستان تلخ و آلبوم خصوصی.

اما مضمون اصلی کتاب، یعنی سهم او در پرونده‌ای “توخالی اما خطرناک” هنوز به شیوه‌ای درخور، جامه هنری نپوشیده است. این واقعیت سهمگین که در سرکوب و اختناق، تنها حرف و حدیثی پیش پاافتاده می‌تواند عواقبی دهشت‌بار داشته باشد و زندگی‌ها را به باد دهد. رژیم‌های خودکامه که در پایمال کردن حقوق ابتدائی شهروندان هیچ حد و مرزی نمی‌شناسند، خود در برابر سبک‌ترین انتقادات بی‌نهایت وحشیانه و خشن رفتار می‌کنند.

هنر سیاسی قرن بیستم نمونه‌های درخشانی از افشای ددمنشی و خشونت نظام‌های خودکامه ارائه داده است، تنها به دو نمونه اشاره می‌شود: در رمان “شوخی” نوشته میلان کوندرا، قهرمان داستان، که خود عضو حزب حاکم است، تنها به خاطر این که در نامه‌ای خصوصی در عالم بذله و شوخی به دولت طعنه زده است، هم از حزب اخراج می‌شود و هم شغل خود را از دست می‌دهد و سرانجام به عقوبتی سنگین دچار می‌شود. (این رمان به فارسی ترجمه و منتشر شده است).

فیلم سینمایی “حلقه درونی” به کارگردانی آندرئی کونچالوفسکی نیز دستمایه مشابهی دارد. این فیلم تکان‌دهنده که بر پایه رویدادی واقعی ساخته شده، روایت زندگی یکی از پیشکارهای وفادار یوسف استالین است که شبی در مهمانی خصوصی، در عالم مستی و بی‌خبری، لفظی به زبان می‌آورد که می‌تواند توهین به “پدر خلقهای شوروی” تلقی شود. کارمند بی‌نوا، که خود عضو حزب و پیرو نظام است به سرنوشتی تلخ و عذاب‌آلود دچار می‌شود.

“دستی در هنر، چشمی بر سیاست” خاطرات زندان رضا علامه‌زاده را “شرکت کتاب” در آمریکا در ۲۴۵ صفحه منتشر کرده است.

خودنویس: برخی منابع خبری اصول‌گرایان، از آماده شدن زمینه خروج تدریجی نزدیکان و یاران محمود احمدی نژاد از کشور خبر داده و می‌گویند هدف رییس دولت از این اقدام، مصون نگه داشتن یارانش از برخوردهای قضایی و امنیتی و یا «غافلگیری دیپلماتیک اصولگرایان توسط احمدی نژاد در ماه‌های آخر» است. اما امروز سایت ریاست جمهوری این گزارش‌ها را تکذیب کرد و نوشت که منشاء این گزارش‌های ناصحیح قالیباف است.
در همین راستا وبسایت بازتاب نزدیک به هاشمی رفسنجانی در گزارشی تحت عنوان «تصمیم به خروج نخستین نفر از حلقه اول احمدی نژاد، اندک اندک جمع مستان می‌روند آن ور آب!» از ماموریتی دیپلماتیک برای حمید بقایی معاون اجرایی احمدی نژاد خبر داده است.

در این گزارش آمده است: «از مدت‌ها قبل موضوع دادن ماموریت خارج از کشور به تعدادی از نزدیکان محمود احمدی نژاد برای مصون ماندن آنها از پیامدهای احتمالی پایان دولت دهم و ناکامی کاندیدای مورد حمایت دولت در انتخابات آینده شنیده می‌شد، اما در فاصله شش ماه تا پایان دولت، این زمزمه‌ها جدی‌تر شده است و در اولین گام، گفته می‌شود قرار است حمید بقایی، معاون اجرایی احمدی نژاد و از اعضای اصلی حلقه نخست وی، اسفند ماه تهران را به مقصد نیویورک یا ژنو ترک کند.»

بازتاب افزوده است: «مقدمات ماموریت دیپلماتیک برای بقایی انجام شده و قرار است وی به عنوان نماینده ایران در سازمان ملل جایگزین خزایی شده یا مسئولیتی مشابه به وی در ژنو سپرده شود.»

از سوی دیگر، برای تعدادی از نزدیکان هاشمی ثمره نیز درخواست ویزای آمریکا شده است، اما مشخص نیست این افراد از خانواده خواهر هاشمی ثمره (خیراندیش) هستند که فعالیت‌های نفتی دارند یا دیگر اقوام وی را شامل می‌شوند.

بازتاب سپس می‌افزاید: «اگرچه انگیزه نخست که از خارج کردن اعضای نزدیک به احمدی نژاد به ذهن می‌رسد، مصون نگه داشتن آنها از برخوردهای قضایی و امنیتی و رسیدگی به پرونده آنهاست، اما با توجه به امکان غافلگیری دیپلماتیک اصولگرایان توسط احمدی نژاد در ماه‌های آخر، احتمالات دیگری نیز می‌تواند در انگیزه این خروج از کشور مطرح باشد. قابل پیش بینی نبودن رفتارهای احمدی نژاد، موجب شده است تا هر احتمالی درباره طرح وی برای غافلگیر کردن اصولگرایان در آستانه انتخابات، بعید به ذهن نرسد و طبیعتا ایالات متحده آمریکا نیز در مرکز تحرکات مربوط به سیاست خارجی قرار خواهد داشت. هرچند تاکنون جراغ سبزهای احمدی نژاد به رابطه آمریکا با بی‌اعتنایی کاخ سفید مواجه شده است.”»

اما در پی انتشار این گزارش «بازتاب» روابط عمومی نهاد ریاست جمهوری با انتشار بیانیه‌ای ضمن تکذیب آن، این گزارش را به شهرداری تهران منتسب کرد.

در اطلاعیه روابط عمومی معاونت اجرایی ریاست جمهوری آمده است: «شایعات مربوط به انتصاب قریب الوقوع مهندس بقایی به یک سمت دیپلماتیک و ماموریت خارج از کشور ایشان به کلی تکذیب می‌شود و اعلام می‌گردد شایعات اخیر در این‌باره کذب محض است.»

در ادامه‌ی این اطلاعیه آمده است: «متاسفانه شایعه فوق در ادامه شایعه‌سازی‌های مداوم برخی شبه رسانه‌های وابسته به یک نهاد مدیریت شهری منتشر شده که گویی منافع خود را در بحران ‌سازی‌های هر روزه برای دولت خدمتگزار می‌بینند.»

متن خبر بازتاب:

تصمیم به خروج نخستین نفرازحلقه اول احمدی نژاد، اندک اندک جمع مستان می روند آن ور آب!
انگیزه نخست که از خارج کردن اعضای نزدیک به احمدی نژاد به ذهن می رسد، مصون نگه داشتن آنها از برخوردهای قضایی و امنیتی و رسیدگی به پرونده آنهاست، اما با توجه به امکان غافلگیری دیپلماتیک اصولگرایان توسط احمدی نژاد در ماه های آخر، احتمالات دیگری نیز می تواند در انگیزه این خروج از کشور مطرح باشد

با نزدیک شدن به ماه های پایانی دولت دهم، زمزمه خروج برخی نزدیکان محمود احمدی نژاد از کشور شنیده می شود.

به گزارش خبرنگار بازتاب، ازمدتها قبل موضوع دادن ماموریت خارج از کشور به تعدادی از نزدیکان محمود احمدی نژاد برای مصون ماندن آنها از پیامدهای احتمالی پایان دولت دهم و ناکامی کاندیدای مورد حمایت دولت در انتخابات آینده شنیده می شد، اما در فاصله شش ماه تا پایان دولت، این زمزمه ها جدی تر شده است و در اولین گام، گفته می شود قرار است حمید بقایی، معاون اجرایی احمدی نژاد و از اعضای اصلی حلقه نخست وی، اسفند ماه تهران را به مقصد نیویورک یا ژنو ترک کند.

براساس اطلاعات خبرنگار بازتاب، مقدمات ماموریت دیپلماتیک برای بقایی انجام شده و قرار است وی به عنوان نماینده ایران در سازمان ملل جایگزین خزایی شده یا مسئولیتی مشابه به وی در ژنو سپرده شود.

از سوی دیگر، برای تعدادی از نزدیکان هاشمی ثمره نیز درخواست ویزای آمریکا شده است، اما مشخص نیست این افراد از خانواده خواهر هاشمی ثمره (خیراندیش) هستند که فعالیتهای نفتی دارند یا دیگر اقوام وی را شامل می شوند.

اگرچه انگیزه نخست که از خارج کردن اعضای نزدیک به احمدی نژاد به ذهن می رسد، مصون نگه داشتن آنها از برخوردهای قضایی و امنیتی و رسیدگی به پرونده آنهاست، اما با توجه به امکان غافلگیری دیپلماتیک اصولگرایان توسط احمدی نژاد در ماه های آخر، احتمالات دیگری نیز می تواند در انگیزه این خروج از کشور مطرح باشد.

قابل پیش بینی نبودن رفتارهای احمدی نژاد، موجب شده است تا هر احتمالی درباره طرح وی برای غافلگیر کردن اصولگرایان در آستانه انتخابات، بعید به ذهن نرسد و طبیعتا ایالات متحده آمریکا نیز در مرکز تحرکات مربوط به سیاست خارجی قرار خواهد داشت. هرچند تاکنون جراغ سبزهای احمدی نژاد به رابطه آمریکا با بی اعتنایی کاخ سفید مواجه شده است.

گفتنی است، در صورت تحقق این موضوع، بقایی نخستین فرد از حلقه 5 نفره نخست احمدی نژاد است که کشور را قبل از پایان دولت ترک خواهد کرد. ،باید دید آیا مشایی، رحیمی، ملک زاده و سید حسن موسوی نیز تصمیمات مشابهی خواهند گرفت یا با احمدی نژاد تا آخرین روز خواهند ماند.

رادیوفردا: در حالی که دولت محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور ایران، از مصوبه مناقشه‌برانگیز «مهر کارآفرین» و اجازه استخدام ۱۵۰۰ تن در نهاد ریاست جمهوری دفاع می‌کند و آن را قانونی می‌شمارد، محمدرضا خباز، یکی از اعضای هیئت بررسی مصوبات دولت در مجلس، از مصوبه دیگر دولت خبر داد که به استانداران اجازه استخدام چهار هزار تن را می‌دهد.

آقای خباز که در مجلس شورای اسلامی عضو هیئت تطبیق مصوبات دولت با قانون اساسی است در گفت‌وگویی با خبرگزاری مهر که روز سه‌شنبه، ۱۲ دی، منتشر شد، اظهار داشت که طبق یکی از مصوبات دولت هر استاندار «اختیار تام می‌یابد که ۴۰۰۰ نفر را در آستانه انتخابات در استان خود به استخدام دولت در بیاورد».

به گفته محمدرضا خباز، این مصوبه مغایر قانون اساسی ایران و قانون خدمات کشوری است و در جلسه بعدی مجلس شورای اسلامی توسط هیئت تطبیق مصوبات دولت با قانون اساسی به فوریت بررسی خواهد شد.

محمدرضا خباز اعتقاد دارد که این مصوبه «یکپارچه مغایر قانون است» و با بیانیه‌های «سران کودتا» مشابهت دارد که «بعد از قرار گرفتن در قدرت تمام مصوبات گذشته یک کشور را ملغی اثر اعلام می‌کنند».

در روزهای اخیر مصوبه «مهر کارآفرین» که به معاون اجرایی رئیس جمهور اجازه استخدام ۱۵۰۰ تن در نهاد ریاست جمهوری تا پایان دولت دهم را می‌دهد، منشاء بحث‌های بسیاری بوده است و منتقدان آن می‌گویند که دولت درصدد است عده‌ای را «خارج از ضوابط قانونی» به استخدام دربیاورد.

احمد توکلی، نماینده مجلس شورای اسلامی، روز گذشته، دوشنبه ۱۱ دی، در انتقادی شدیداللحن این مصوبه را «بسیار عجیب» خواند و گفت که باید در عقل وزرایی که این مصوبه را تایید کرده‌اند شک کرد.

به گفته آقای توکلی، در اين مصوبه تمام اختيارات ناشی از قانون اساسی که برای وزيران تعريف شده است به یک فرد داده می‌شود تا او هر کسی را که خواست به صورت رسمی یا پيمانی استخدام کند که این امر «شايد در تاريخ اداری جمهوری اسلامی ايران بی‌سابقه باشد».

این نماینده مجلس همچنین گفت که مصوبه دولت به نماینده ویژه رئیس جمهور این اختیار را می‌دهد که «برای پست‌های حساس حکومتی یا مدیریتی» هر کسی را که تمایل داشت «بدون نیاز به برگزاری آزمون و بدون نیاز به تایید هر مقام یا مرجعی» استخدام کند که این امر «متناقض با قانون مدیریت خدمات کشوری» و دیگر قوانین است.

در واکنش به این انتقادها، دولت آقای احمدی‌نژاد روز سه‌شنبه اطلاعیه‌ای منتشر کرد که در آن جزئیات مصوبه هیئت وزیران آمده است.

این اطلاعیه می‌گوید که امور استخدامی و اداری مطابق قانون اساسی جزء اختیارات رئیس جمهور و هیئت وزراست و طرح «مهر کارآفرین» با استناد به اصول متعدد قانون اساسی تدوین شده است.

اما محمدرضا خباز اعتقاد دارد که این مصوبه «یکپارچه مغایر قانون است» و با بیانیه‌های «سران کودتا» مشابهت دارد که «بعد از قرار گرفتن در قدرت تمام مصوبات گذشته یک کشور را ملغی اثر اعلام می‌کنند».

آقای خباز گفت: «بهتر بود دولت به جای این مصوبه طولانی، یک خط قانون تصویب می‌کرد و می‌نوشت همه دستگاه‌های اجرایی و نظارتی مانند مجلس تعطیل می‌شود و اختیارات به آقای بقایی [معاون اجرایی رئیس جمهور] واگذار می‌شود، زیرا در بسیاری از بندهای این مصوبه گفته شده است که همه قوانین قبلی و هرگونه ممنوعیت لغو می‌شود و مجوز استخدام بدون در نظر داشتن موقعیت‌ها اعطا خواهد شد.»

پیش از این دیگر نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواستار بررسی این مصوبه دولت در هیئت تطبیق مصوبات دولت با قانون اساسی شده بودند.

دانشجونیوز: احمد شجاعی از حامیان جنبش سبز و یکی از افشاگران نوار شکنجه همسر سعید امامی، بیش از صد و پنجاه روز است که در بند امنیتی 209 زندان اوین در بازداشت بسر می برد. سعید امامی یکی از متهمان اصلی پرونده قتل های زنجیره ای است که اعلام شد در زندان خودکشی کرده است.

بر اساس اخبار رسیده به جرس، با وجود اتمام بازجویی ها از احمد شجاعی، این زندانی سیاسی و مدافع جنبش سبز همچنان در بند امنیتی 209 زندان اوین نگهداری می شود و مأموران وزارت اطلاعات مانع از آزادی یا انتقال احمد شجاعی به بند عمومی شده اند.

آقای شجاعی که از مقلدان مرحوم آیت الله منتظری است، اوائل ماه رمضان و در پی حوادث پس از انتخابات سال 1388 بازداشت و به سلول های انفرادی بند امنیتی 209 زندان اوین منتقل شد.

احمد شجاعی در سال 1368 و زمانی که از کارمندان وزارت اطلاعات بود، به دنبال برکناری آیت الله منتظری از قائم مقامی رهبری، واکنش هایی از خود نشان داد که در نتیجه آن، با وجود اعتبار و جایگاهی که در این وزارتخانه داشت از آن اخراج شد؛ اخراجی که با آزار او همراه شد. احمد شجاعی بر اساس باورها و آرمان هایی که داشت در قضیه معروف به اعتراف گیری از همسر سعید امامی و شکنجه های وی، نوار مربوط به این شکنجه ها را برای آیت الله منتظری و برخی دیگر از مراجع دیگر فرستاد. در پی ارسال این نوار برای برخی از مراجع، احمد شجاعی، سعید منتظری- فرزند آیت الله منتظری- و تعدادی دیگر به جرم انتشار این نوار دستگیر شدند و مدت ها در انفرادی و تحت فشار بودند.

یکی از نزدیکان احمد شجاعی در خصوص دلیل ارسال نوار شکنجه همسر سعید امامی از سوی احمد شجاعی و دیگران به برخی مراجع به “جرس” گفت: “قصد آقای شجاعی از ارائه این نوار به مراجع این بود تا آنان را از فجایعی که در بازداشتگاه ها می گذرد، آگاه کند و به این ترتیب جلوی چنین رویه های غیر انسانی را که در منحط ترین دستگاه ها امکان وقوع داشت را بگیرد.”

این فرد نزدیک به احمد شجاعی در ادامه با تأکید بر این نکته که آقای شجاعی هیچ جرمی مرتکب نشده است و در همه این سال ها به خدمات خود در زمینه های تولیدی و خدمات اجتماعی مشغول بوده است، گفت: “عاملان این بازداشت ها بدانند که صبر دیگران هم حدی دارد.” او در پایان گفت که راز بگفتیم و سر به مهر گفتیم تا به هوش آیند آنانکه می باید.

رادیوفردا: رئيس مجلس، روز سه شنبه، قانون منع افزايش قيمت حامل های انرژی و ساير کالاها و خدمات، در قانون هدفمندی يارانه‌ها در سال جاری را، برای اجرا، ابلاغ کرد.

به گزارش خبرگزاری ها،‌علی لاريجانی اين اقدام را پس ازخودداری محمود احمدی نژاد از ابلاغ آن در فرصت قانونی، طی نامه‌ای به روزنامه رسمی کشور ابلاغ کرد.

دویچه‌وله: احمد توکلی، نماینده مجلس، گفته است که مصوبه هیئت دولت مبنی بر دادن اختیار تام به معاون اجرایی رئیس‌جمهور برای استخدام ۱۵۰۰ نفر بدون گزینش، در تاریخ پس از انقلاب بی‌سابقه بوده و “بایستی در عقل وزرا شک کرد.”

احمد توکلی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، روز دوشنبه (۱۱ دی) در گفت‌وگویی با خبرگزاری مهر متن مصوبه اخیر هیئت دولت ایران مبنی بر استخدام ۱۵۰۰ نفر توسط معاون اجرایی رئیس‌جمهور را “بسیار عجیب” خوانده و گفت: «گویا رئیس‌جمهور می‌خواهد در این ۵−۶ ماه آخر دولت همه نظامات اداری کشور را بر هم بریزد و سرزمین سوخته تحویل بدهد.»

هیئت دولت در ۲۹ آذرماه مصوبه‌‌ای را تصویب کرد که به موجب آن به حمید بقایی، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، اختیار تام داده شده تا ۱۵۰۰ نفر را خارج از ضوابط گزینشی استخدام کند. این مصوبه به پیشنهاد و تأیید محمود احمدی‌نژاد بوده است.

به گفته آقای توکلی متن این مصوبه در تاریخ جمهوری اسلامی “بی‌سابقه” بوده است.

او به خبرگزاری مهر گفته است: «بنده خیلی بعید می‌دانم که اساسا چنین مصوبه‌ای در هیات دولت طرح و تصویب شده باشد. آن طور که در مقدمه این مصوبه نوشته شده، همه معاونان رئیس‌جمهور و وزیران دسته جمعی آن را پیشنهاد کرده و همگی آن را تائید کرده‌اند. اگر چنین چیزی باشد باید در عقل وزراء شک کرد و درباره تعهدشان نسبت به قانون اساسی تردید داشت، البته من مطمئنم بخشی از وزیران این موضوع را قبول ندارند، ولی اینکه همه وزرا چنین مصوبه‌ای را تایید کرده باشند، شگفت‌آور است.»

این نماینده اصولگرای مجلس اقدام محمود احمدی‌نژاد را “به استهزاء گرفتن اختیارات قانونی” دانسته و خواستار دخالت فوری رئیس‌مجلس برای جلوگیری از این مصوبه شده است.

احمد توکلی همچنین اضافه کرده است که طبق شنیده‌ها در پی این مصوبه، بخشنامه‌ای نیز صادر شده که ظاهرا اختیارات مشابهی به استانداران و وزیران در خصوص استخدام و جابه‌جایی کارمندان می‌دهد.

همزمان ایرج ندیمی، یکی دیگر از نمایندگان مجلس، به مهر گفته که هیئت تطبیق قانون اساسی مجلس، موضوع استخدام ۱۵۰۰ نفر توسط معاون اجرایی رئیس‌جمهور را بررسی خواهد کرد و چنانچه این مصوبه با قوانین مغایرت داشته باشد، به دولت ارجاع داده خواهد شد.

انتقادها به اقدام دولت در خصوص تغییر قیمت‌گذاری طلا و سکه

احمد توکلی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییر نحوه قیمت‌گذاری سکه و طلا اشاره کرده و این تصمیم دولت را موجب ناامن کردن بازار و متلاطم نگه‌داشتن وضعیت اقتصادی کشور دانسته است.

به تازگی دولت طی تصمیمی ویژه‌اعلام کرد که از این پس قیمت‌گذاری سکه و طلا که تا کنون بر مبنای ارز آزاد بود، بر مبنای ارز مبادلاتی انجام می‌شود. در واکنش به این تصمیم بانک مرکزی ایران تأکید کرد که قیمت طلا در بازار تعیین می‌شود.

در همین راستا یکی از مسئولان بانک مرکزی قیمت‌گذاری بر اساس نرخ مبادله‌ای ارز را برای کالاهایی وارد دانست که ارز مبادلاتی دریافت می‌کنند، در حالی‌که به گفته وی برای واردات طلا تا کنون ارز مبادلاتی اختصاص داده نشده است.

احمد توکلی تغییر قیمت‌گذاری در بازار طلا و سکه را غیرمنطقی خوانده و گفته است: «وقتی یک شبه تصمیم گرفته می‌شود که مبنای قیمت‌گذاری طلا تغییر یافته و حدود ‌۳۰ درصد کاهش پیدا کند، معنی‌اش این است که هزاران میلیارد تومان ثروت از کسانی که سکه دارند و اغلب آنها مردم عادی هستند جابه‌جا می‌شود. با این تصمیم ثروت از مردم سلب شده و یک عده‌ای که نمی‌دانیم چه کسانی هستند، سکه و طلا می‌خرند. احتمالا در آینده دوباره تصمیم می‌گیرند که قیمت سکه را آزاد کنند و این باعث می‌شود هزاران میلیارد تومان ثروت جابه جا شود.»

مرکز اسناد انقلاب: ساواك شیراز دومین ساواك بود كه در كشور به دست مردم افتاد. پیش از این در 10 دی ساواك فیروزآباد فارس نیز به دست مردم تسخیر شده بود، لذا این واقعه ضربه‌ مهلكی بر پیكره‌ نظام پهلوی وارد ساخت و انعكاس زیادی در رسانه‌های داخلی و خارجی و محافل سیاسی پیدا كرد. آنتونی پارسونز سفیر وقت انگلستان در تهران در این‌ باره چنین نوشته است: «ارتش كنترل شهرها را از دست داد و این امر به بهای جان شهروندان تمام شد. لذا مردم جانشین نظامیان شدند. شیراز سه روز پس از لغو حكومت نظامی سقوط كرد».
تاریخ انتشار: ۱۳:۲۸ – ۲۱ دی ۱۳۹۹ – 2021January 10

مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ دی ماه 1357 حرکت‌های انقلابی و رژیم برانداز در استان‌های مختلف کشور اوج گرفت. شهر انقلابی و مبارز شیراز در این راستا به غیر از برپایی راهپیمایی، با حمله به ساختمان ساواک و پائین کشیدن مجسمه شاه برگ زرینی در تاریخ مبارزات مردم این استان به ثبت رسانید. در این زمینه در کتاب «انقلاب اسلامی در شیراز» که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده می‌خوانیم:

درحالی ‌كه تنها سه روز از لغو حكومت نظامی در شیراز می‌گذشت، در روز 21 دی 1357، تظاهرات مردم شیراز به درگیری شدیدی با نظامیان منجر شد. از ساعت 9 صبح گروه‌هایی از اقشارِ مختلف مردم در خیابان‌های شهر دست به تظاهرات زدند. در محل سازمان برق منطقه‌ای بیش از ده هزار نفر از كاركنان سازمان آب، صنایع الكترونیك و برق منطقه‌ای اجتماع كرده و پس از قرائت آخرین اعلامیه­ امام‌خمینی دست به راهپیمایی زدند. 20 هزار نفر هم با اجتماع در مقابل بیمارستان شیراز به سوی فلكه‌ شهرداری تظاهرات كردند و پس از شنیدن چند سخنرانی در این مكان به تظاهرات خود در خیابان‌های شهر ادامه دادند.

روزی که شیرازی‌ها مجسمه شاه را پایین کشیدند/ ماجرای آخرین گزارش ساواک شیراز

مقارن ظهر درحالی‌ كه تعداد تظاهركنندگان به 200 هزار نفر افزایش یافته بود، مجسمه شاه در فلكه‌ ارم و مدتی بعد در سایر میادین به زیر كشیده شد. سپس تظاهركنندگان به طرف ساختمان مركزی ساواك حركت كردند اما با مقاومت مأموران شهربانی در مقابل مردم بین طرفین درگیری به ‌وجود آمد. در گزارش ساواك كه آخرین گزارش ساواك شیراز درباره‌ حوادث شیراز می‌باشد، چنین آمده است:

«ابتدا مأمورین انتظامی مستقر، یك دستگاه جیپ را خلع سلاح و با نارنجك، مواد آتش‌زا و مسلسل حملات خود را به ساختمان سازمان مذكور و كارمندان داخل آن شدت بخشیدند كه كارمندان سازمان مورد بحث به اتفاق چند تن از مأمورین انتظامی در برابر مهاجمین مقاومت و برای آنكه مدارك و اسناد داخل ساختمان به دست مهاجمین نیفتد، آنها را آتش زدند».

در جریان تیراندازی از سوی مأموران سه تن از تظاهركنندگان به اسامی محمدحسن هنرپیشه (15ساله، دانش‌آموز)، نورالله محمدزاده (19ساله، فلزكار)، محمدعلی میرشاهی (23ساله، كارگر) به شهادت رسیدند، 15 نفر نیز مجروح شدند. اما مردم عقب‌نشینی نكرده و باز حمله كردند كه در اثر پرتاب كوكتل‌مولوتف 16 خودروی ساواك و سپس ساختمان ساواك به آتش كشیده شد.

روزی که شیرازی‌ها مجسمه شاه را پایین کشیدند/ ماجرای آخرین گزارش ساواک شیراز

در این واقعه اغلب كارمندان ساواك توانستند فرار كرده و خود را به مراكز نظامی برسانند اما سرهنگ زروان معاون سازمان اطلاعات و امنیت استان فارس و دو نفر از كارمندان ساواك به دست مردم افتادند كه سرهنگ زروان و یكی از مأمورین به دست مردم خشمگین كشته شدند. در این درگیری ده قبضه مسلسل یوزی، سه قبضه تفنگ ژـ3 و هفت قبضه اسلحه‌ كمری كلت و تعدادی اسناد و مدارك و چند ضبط‌صوت، بی‌سیم و آلات شكنجه به دست مردم افتاد. بنابر گزارش ارتش در این حادثه هیجده نفر از مأموران نیز مجروح شدند. برخی از اسناد و پرونده‌های ساواك را كه به دست مردم افتاده بود، به نزد آیت‌الله دستغیب و حجت‌الاسلام مجدالدین محلاتی بردند.

ساواك شیراز دومین ساواك بود كه در كشور به دست مردم افتاد. پیش از این در 10 دی ساواك فیروزآباد فارس نیز به دست مردم تسخیر شده بود، لذا این واقعه ضربه‌ مهلكی بر پیكره‌ نظام پهلوی وارد ساخت و انعكاس زیادی در رسانه‌های داخلی و خارجی و محافل سیاسی پیدا كرد. آنتونی پارسونز سفیر وقت انگلستان در تهران در این‌ باره چنین نوشته است: «ارتش كنترل شهرها را از دست داد و این امر به بهای جان شهروندان تمام شد. لذا مردم جانشین نظامیان شدند. شیراز سه روز پس از لغو حكومت نظامی سقوط كرد».

از لابه‌لای اسناد ساواك شیراز سندی به دست آمد كه نشان می‌داد جهت مقابله با حركت انقلابی مردم، مقامات حكومتی درصدد بودند با طرح توطئه‌ای عده‌ای از سران عشایر را تجهیز نموده و آنان را وادار سازند تا به افسران و خانواده‌های آنان حمله نمایند و سپس مسئولیت چنین اقدامی را به نیروهای انقلابی منسوب سازند، لذا خبر مزبور از طریق تلفن به امام‌خمینی در پاریس اطلاع داده شد. ایشان نیز ضمن صدور اعلامیه‌ای و هشدار به مردم توطئه‌ مزبور را خنثی ساختند.

از سوی دیگر آیت‌الله بهاءالدین محلاتی در 22 دی ضمن پیامی به مردم استان فارس از آنها خواست تا با دقت و هوشیاری كامل مراقب اوضاع باشند؛ وی یادآور شدند كه پیروزی نزدیك است و مردم از هرگونه اقدام در تخریب و آتش‌سوزی و ضرب و جرح و انتقام فردی بپرهیزند. آیت‌الله محلاتی به مردم شیراز هشدار دادند كه تخریب، آتش‌سوزی و انتقام فردی و تعرض به مال و جان هر فرد در هر موقعیت و مقامی كه باشد ـ حتی اقلیت‌های دینی و غیرمسلمان‌- در شرایط فعلی حرام و برخلاف رضای خداوند و زیان‌بخشِ نهضت اسلامی است.

در پایان نیز از مردم خواست در صورت مشاهده‌ محركین، آنان را به علمای اعلام معرفی نمایند. سیدكرامت‌الله ملك‌حسینی نیز در پیامی به مردم استان فارس از آنان خواست با هوشیاری بیشتر در راه مبارزه و برقراری حكومت اسلامی تلاش كنند و از ارتش مسلمان نیز خواست تا ضمن حفظ استقلال، عزت و آزادی مردم، تلاش كنند تا زمینه برای تأسیس دولت اسلامی فراهم شود.

بی‌بی‌سی:
آیت‌الله خامنه‌ای بنیان دفترش را بر اساس معتمدان خود در وزارت اطلاعات چید

آیت‌الله خامنه‌ای با آغاز رهبری اش تیمی از یاران قدیم خود را به خیابان پاستور آورد تا به او در تثبیت قدرتش کمک کنند. یاران علی خامنه‌ای بیشتر مردانی هستند که وفاداری خود را به او در دوران سخت ریاست جمهوری اش ثابت کردند.

آیت‌الله خامنه‌ای بنیان بیتش را بر اساس معتمدان خود در وزارت اطلاعات چید؛ وزارت اطلاعاتی که خودش آن را تاسیس کرده بود و تنها گوشه ای از دولت بود که روی آن تسلط داشت. مردانی که با افشای پرونده مهدی هاشمی، مقدمات عزل آیت‌الله منتظری را از قائم مقامی رهبری چیده بودند و فضا را برای رهبر شدن علی خامنه‌ای باز کرده بودند.

مردان وفادار به علی خامنه‌ای در حزب جمهوری اسلامی، ارتش و وزارت دفاع نیز بخش مهمی از اعضای دفتر او را تشکیل می دهند.

این افراد ترجمه کننده قدرت مطلق رهبر ایران به سیاست روزمره کشور هستند و خواست بیان شده یا بیان نشده رهبر را به سیاستمداران ابلاغ می کنند.

دفتر رهبری چارچوب و شاکله ای منظم و بروکراتیک دارد، اما عملکرد آن بیشتر بر محور اعضای آن و روابط آنهاست، نه سمتی که در ظاهر به آنها داده شده. این افراد اگرچه قدرتمندترین سیاستمداران ایران به حساب می آیند اما با پرهیز از مصاحبه های عمومی و موضعگیری های علنی کوشیده اند که کمتر در معرض چشم عموم ظاهر شوند.

محمد محمدی گلپایگانی

محمد محمدی گلپایگانی (وسط)، رئیس دفتر آیت‌الله خامنه‌ای در کنار محمدتقی مصباح یزدی و علی لاریجانی

علی خامنه‌ای بر خلاف انتظار ریاست دفترش را به سیاستمداران سرشناس نداد تا استقلال خود را ثابت کند. در حالیکه بسیاری از اکبر ناطق نوری و حتی عبدالله نوری به عنوان گزینه های محتمل صحبت می کردند، علی خامنه‌ای ریاست دفترش را به محمد محمدی گلپایگانی داد؛ مردی که اگر چه برای بسیاری غریبه بود اما آیت‌الله خامنه‌ای او را از سالها قبل می شناخت.

آقای گلپایگانی در بخش عقیدتی سیاسی نیروی هوایی ارتش با علی خامنه‌ای آشنا شده بود. در آن سالها آقای گلپایگانی، نماینده آیت‌الله خمینی در پایگاه نیروی هوایی ارتش در تهران بود و آقای خامنه‌ای، نماینده آیت‌الله خمینی در شورای عالی دفاع.

بعد از تاسیس وزارت اطلاعات، محمد محمدی گلپایگانی معاونت اداری آن را در دست گرفت. با رهبر شدن علی خامنه‌ای آقای گلپایگانی و چند نفر دیگر از معاونان وزارت اطلاعات به دفتر رهبری رفتند، انتقالی که به کوچ اول در وزارت اطلاعات معروف شد. (کوچ دوم معاونان وزارت اطلاعات به بیت رهبری بعد از افشای نقش این وزارت در قتل های زنجیره ای اتفاق افتاد.)

رابطه آقای گلپایگانی و آیت الله خامنه‌ای آنقدر محکم شد که پسرش، محمد جواد گلپایگانی با دختر آیت‌الله خامنه‌ای، بشری، ازدواج کرد. با این همه آقای گلپایگانی بیشتر چهره بیرونی بیت رهبر ایران است. او در مناسبت های رسمی و عمومی به عنوان نماینده رهبری شرکت می کند و پیام های آقای خامنه‌ای در چنین مراسمی می خواند. او تا حد ممکن از اظهار نظر در مورد مسائل سیاسی جاری و ورود علنی به مجادلات سیاسی خودداری می کند.

حضور چهره های اطلاعاتی نظیر آقای گلپایگانی در دفتر رهبری موجب شد این نهاد کمترین اطلاعات را درباره عملکرد خود به بیرون درز دهد و در حل و فصل مناقشات سیاسی، شیوه ای پشت پرده و لابیگرانه در پیش گیرد.

اصغر میرحجازی

اصغر میرحجازی، مدیر امنیتی-سیاسی دفتر آیت‌الله خامنه‌ای

اما بیت رهبر ایران یک چهره پشت پرده اطلاعاتی هم دارد: اصغر میرحجازی. او در ابتدای انقلاب عضو حزب جمهوری اسلامی بود و با تاسیس وزارت اطلاعات در دوران ریاست جمهوری علی خامنه‌ای، معاونت امور خارجی آن را به عهده گرفت.

با رهبر شدن آیت‌الله خامنه‌ای، آقای میرحجازی به دفتر رهبری رفت و مدیر امنیتی – سیاسی دفتر آقای خامنه‌ای شد. او پیام های آیت‌الله خامنه‌ای را به روسای قوای سه گانه و حتی تشکل های دانشجویی می رساند و نظرش، نظر رهبر ایران دانسته می شد.

در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، اصغر میرحجازی نقشی موثر در رساندن پیام و خواست آیت‌الله خامنه‌ای به دولت و مجلس داشت و سعی می کرد با لابیگری پشت پرده آنها را با سیاست های دفتر رهبر هماهنگ کند. به عنوان مثال این اصغر میرحجازی بود که نظر منفی رهبر را درباره عملکرد بعضی از وزیران به محمد خاتمی منتقل کرد. هم او بود که نامه آیت‌الله خامنه‌ای را به مهدی کروبی رئیس مجلس ششم رساند که در آن به او دستور داده شده بود طرح اصلاح قانون مطبوعات را از دستور کار خارج کند. نامه ای که به حکم حکومتی مشهور شد و افشای آن توسط نمایندگان اصلاح طلب مجلس، پرده از بعد دیگری از اختیارات فراقانونی رهبر ایران برداشت.

خبرهایی از اختلاف نظرهای او با احمدی نژاد هم وجود دارد. گفته می شود آقای میرحجازی با حمایت دفتر رهبر ایران از محمود احمدی نژاد حتی در دوره اول ریاست جمهوری اش مخالف بود. شاید به همین دلیل بود که با پیروزی آقای احمدی نژاد، آقای حجازی دیگر نقش رابط دفتر رهبری و دولت را بازی نکرد.

وحید حقانیان

وحید حقانیان، مشاور اجرایی رهبر ایران

با گوشه گیر شدن اصغر میرحجازی، نقش وحید حقانیان در دفتر آیت‌الله خامنه‌ای پررنگ تر شد. سمت رسمی او در دفتر آیت‌الله خامنه‌ای اعلام نشده، اما او را مشاور اجرایی رهبر می خوانند. امروز اوست که رابط میان دفتر آیت الله خامنه ای و قوای سه گانه و نهادهای امنیتی و نظامی به حساب می آید. در بعضی از جلسات هیات دولت، آقای حقانیان به عنوان نماینده دفتر رهبری حضور می یابد.

او در روزهای بعد از انتخابات رابط میان دفتر رهبری و مخالفان هم بود. نامه های میرحسین موسوی به آیت‌الله خامنه‌ای به واسطه او رد و بدل می شد. در روزهای اول انتخابات در مذاکره با محمد خاتمی و دیگر چهره های سرشناس اصلاح طلب سعی کرد آنها را از برپایی تظاهرات اعتراضی منع کند.

آقای حقانیان در سالهای اول انقلاب در دفتر حزب جمهوری اسلامی کار می کرد و در دوره ریاست جمهوری علی خامنه‌ای در دفتر او فعال بود.

محمدعلی انصاری، دبیر ستاد مرکزی بزرگداشت آیت‌الله خمینی گفته است فهرست دعوت شوندگان به مراسم سالگرد آیت‌الله خمینی باید به تایید وحید حقانیان برسد. به گفته آقای انصاری، آقای حقانیان بعد از انتخابات ریاست جمهوری تاکید داشته که چهره های سرشناس اصلاح طلب نباید در مراسم سالگرد آیت‌الله خمینی در ردیف سیاستمداران بنشینند.

پررنگ شدن نقش آقای حقانیان در سالهای اخیر، نشانه قدرت گرفتن گروه جدیدی در بیت است. بیت رهبری که در دهه اول سیاست های خود را با شیوه های پشت پرده اطلاعاتی پیش می برد، در دهه دوم با اتکا به نیروهای نظامی، سیاستی علنی در پیش گرفته است. خانواده مهدی کروبی می گویند که حمله به خانه این رهبر مخالفان و حبس خانگی او با حضور و نظارت وحید حقانیان انجام شده است.

محمد شیرازی

محمد شیرازی در خودروی حامل رهبر ایران

آیت الله خامنه ای در ده سال گذشته با سرمایه گذاری روی سپاه پاسداران آن را به قوی ترین بازوی خود در برخورد و سرکوب مخالفان تبدیل کرده، اما ترجیح داده است که عالی ترین مقام نظامی در بیت او یک ارتشی باشد. محمد شیرازی رئیس دفتر نظامی بیت رهبر است و رابطه آیت الله خامنه ای را با فرماندهان نظامی تنظیم می کند.

آقای شیرازی در سالهای اول انقلاب با آقای خامنه ای در ارتش همکاری داشت. او پیش از انقلاب با علی خامنه ای هنگام تبعید او به ایرانشهر آشنا شده بود.

حسین جباری

حسین جباری (نفر اول از سمت راست) سرتیم سابق محافظان

در حالیکه حفاظت از شخصیت های سیاسی ایران به عهده شاخه ای از سپاه پاسداران به نام انصار المهدی است، آیت‌الله خامنه‌ای تیم حفاظت مستقلی دارد که به سپاه حفاظت ولی امر معروف است.

سرتیم حفاظت آقای خامنه‌ای در دفتر رهبری به عهده حسین جباری بوده است. آقای جباری در سال های ریاست جمهوری راننده علی خامنه‌ای بود و بعد از ترور او در ششم تیر ۱۳۶۰ با انتقال سریع او به بیمارستان از مرگ حتمی نجاتش داده بود. در بیشتر سفرهای آیت‌الله خامنه‌ای و در مراسم رسمی، حسین جباری معمولا نزدیک ترین فردی است که کنار رهبر ایران می ایستد. او از معدود مردانی است که اجازه دارد چفیه آیت‌الله خامنه‌ای را از دوشش بردارد و به هوادارانش بدهد.

حسین محمدی

حسین محمدی (نفر دوم از سمت راست)، بازوی فرهنگی-خبری آیت‌الله خامنه‌ای

در سالهای آخر ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی و در طول دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، بیت رهبری کوشید بر فضای فرهنگی کشور کنترل بیشتری داشته باشد. در این دوره چهره جدیدی در بیت رهبر ایران ظهور کرد که بعدها تبدیل به یکی از تاثیرگذارترین چهره های فرهنگی ایران شد: حسین محمدی.

او نیز سابقه فعالیت در حزب جمهوری اسلامی را دارد. آقای محمدی از دفتر رهبری به رادیو و تلویزیون ایران رفت و در دوران ریاست علی لاریجانی بر این سازمان، معاون بخش سیاسی بود.

حسین محمدی بعد به دفتر رهبری بازگشت و در آنجا به فعالیت ادامه داد. او مسوول بعضی از مهم ترین بولتن های خبری و پخش اخبار از رادیو تلویزیون ایران است و سیاست های خبری سازمان صدا و سیما را تنظیم و ابلاغ می کند. او در جلسات رهبر ایران با کارشناسان فرهنگی نقش پررنگی بازی می کند و جلسات خصوصی نویسندگان و روزنامه نگاران با رهبر ایران معمولا با هماهنگی او انجام می شود.

حسین محمدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیست، اما در ابلاغ سیاست‌های فرهنگی بیت رهبری به این نهاد نقشی کلیدی بازی می کند.

احمد مروی

احمد مروی، معاون ارتباطات حوزوی دفتر رهبر ایران

انتخاب علی خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران و متعاقب آن معرفی او به عنوان مرجع تقلید، واکنش هایی منفی در حوزه علمیه قم و بخشی از روحانیت سنتی ایجاد کرد. آیت‌الله خامنه‌ای در بیست سال گذشته کوشیده است که قدرت خود را به عنوان رهبر سیاسی ایران و صلاحیت علمی خود را به عنوان فقیهی شایسته عنوان “آیت‌الله” به قم ثابت کند. این ارتباط معمولا از طریق بخش ارتباطات حوزوی دفتر رهبری صورت می گیرد که ریاست آن به عهده احمد مروی است.

طبق گزارش های رسیده، در سفر آقای خامنه‌ای به قم که بعد از انتخابات جنجالی ریاست جمهوری و موضعگیری عده ای از مراجع علیه او صورت گرفت، آقای مروی شخصا با عده ای از روحانیون عالی رتبه تماس گرفت و تلاش بسیاری کرد تا آنها در مراسم استقبال از آقای خامنه‌ای شرکت کنند و به ملاقات او بروند.

او تقریبا‌‌ نه ماه بعد از انتخاب آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان‌ رهبر ایران به این سمت گماشته شد. احمد مروی برادر هادی مروی رئیس سابق دادگاه عالی انتظامی قضات است. احمد مروی پیش از انقلاب در مشهد، زادگاه علی خامنه‌ای با او آشنا شده بود و به جلسات قرآن آقای خامنه‌ای در مسجد کرامت می رفت.

علی مقدم

علی مقدم (نفر اول از سمت راست) در کنار دو پسر محمود احمدی‌نژاد

دفتر رهبر ایران بخش مستقلی برای ارتباط با مردم دارد. بسیاری از اطلاعاتی که درباره مشکلات و تمایلات جامعه به رهبر ایران می رسد در این بخش جمع‌آوری و تنظیم می شود. علی مقدم اکنون رئیس معاونت ارتباطات مردمی دفتر رهبری است.

او در دوره‌ ریاست جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای هم نقش مشابهی در دفتر او داشته است. بسیاری از نامه های دفتر رهبری به شخصیت های حقوقی یا غیرحقوقی امضای او را در زیر دارد.

محسن قمی

محسن قمی (سمت چپ)، معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر رهبر ایران

کنترل دفتر رهبر ایران بر سیاست خارجی از سه طریق انجام می شود. اول اعمال نفوذ رهبر ایران بر تعیین وزیر خارجه در دولت، دوم تشکیل شوراهایی مانند شورای راهبردی روابط خارجی کشور (متشکل از چهره هایی نظیر علی اکبر ولایتی و کمال خرازی) و سوم تشکیل معاونت ارتباطات بین الملل دفتر رهبر که ریاست آن اکنون بر عهده محسن قمی است.

محسن قمی پیشتر رئیس نهاد نمایندگی علی خامنه‌ای در دانشگاه‌ها را بوده و در حال حاضر مشاور رهبر در حوزه جهان اسلام و خاورمیانه به حساب می آید.