Apr 06 2025
رویترز میگوید علی خامنهای «دستور آمادهباش نظامی داده است»؛ هشدار به کشورهای منطقه
رادیوفردا: خبرگزاری رویترز میگوید یک «مقام بلندپایه ایرانی» به این رسانه گفته که تهران ضمن مخالفت با درخواست رئیسجمهور آمریکا برای گفتوگوی مستقیم دربارهٔ برنامه هستهایش، تمایل دارد که مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده را از طریق عمان ادامه دهد.
این مقام که نخواسته نامش فاش شود، روز یکشنبه ۱۷ فروردین به رویترز گفت که «گفتوگوهای غیرمستقیم فرصتی برای سنجش جدیت آمریکا در یافتن راهحل سیاسی است.»
به گفته او، جمهوری اسلامی همچنین به کشورهای میزبان پایگاههای نظامی آمریکا، از جمله عراق، کویت، امارات، قطر، ترکیه و بحرین، هشدار داده که هرگونه حمایت از حملهٔ احتمالی آمریکا، از جمله استفاده از حریم هوایی یا خاک آنها، بهمثابه اقدامی خصمانه تلقی خواهد شد و «پیامدهای شدیدی» خواهد داشت.
به گفته این مقام، رهبر جمهوری اسلامی نیروهای مسلح کشور را به حالت آمادهباش درآورده است.
تنشها پس از تهدید ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای اینکه با توافق جدید برای برنامه هستهایش موافقت کند یا «بمباران» خواهد شد، بالا گرفته است؛ بهویژه در شرایطی که جنگ در غزه و لبنان، حملات هوایی به یمن، تغییر حکومت در سوریه و درگیریهای اسرائیل و ایران ادامه دارد. نگرانیها دربارهٔ گسترش درگیری به کل منطقه خلیج فارس، که سهم مهمی در صادرات جهانی نفت دارد، افزایش یافته است.
ایران گفته که حاضر به مذاکره دربارهٔ برنامه هستهایش است، اما فقط در صورتی که تهدیدی در کار نباشد. تهران همچنین تأکید کرده که برنامه موشکیاش خارج از چارچوب گفتوگوهاست.
رئیسجمهور ایالات متحده روز ۱۴ فروردین گفت به نظر او جمهوری اسلامی ایران خواهان گفتوگوی مستقیم با آمریکا است و تهران احساس آسیبپذیری میکند.
سخنگویان دولتهای عراق، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین بلافاصله به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادند. وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد از چنین هشدارهایی مطلع نیست، اما افزود که چنین پیامهایی ممکن است از طریق کانالهای دیگر منتقل شده باشند.
روز چهارشنبه، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که کویت به ایران اطمینان داده که اجازه نخواهد داد هیچ اقدام تهاجمی از خاک این کشور علیه سایر کشورها انجام شود.
روسیه، متحد ایران، روز پنجشنبه اعلام کرد تهدیدات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی غیرقابل قبول است و روز جمعه خواستار خویشتنداری شد.
یک «مقام دوم ایرانی» روز یکشنبه به رویترز گفت ایران تلاش دارد حمایت بیشتری از روسیه جلب کند، اما نسبت به تعهد واقعی مسکو به متحد خود بدبین است. او افزود که این موضوع «بستگی به نوع روابط» میان ترامپ و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دارد.
در همین حال روز یکشنبه، محمد باقری، رئیس ستادکل نیروهای مسلح جموری اسلامی در ارتباط با تهدید حمله نظامی به تأسیسات ایران گفت: «بهگونهای طرحریزی کردهایم که در صورت لزوم، از هنگام صدور فرمان» رهبر جمهوری اسلامی، «در کمترین زمان ممکن» پاسخ داده شود و افزود که «پاسخ ما به هرگونه تعرض به حریم و منافع جمهوری اسلامی ایران کوبنده و جبرانناپذیر خواهد بود.»
دونالد ترامپ گفته که ترجیح میدهد به توافقی دربارهٔ برنامه هستهای ایران دست یابد تا اینکه وارد رویارویی نظامی شود، و اعلام کرده که نامهای به علی خامنهای نوشته و پیشنهاد گفتوگو داده است.
محمد باقری در مورد محتوای پاسخی که جمهوری اسلامی به نامه ترامپ داده، گفت که در آن آمده که «ما آغازگر جنگ نیستیم؛ هرگونه تهدید را با تمام قوا پاسخ خواهیم داد؛ به دنبال آرامش در منطقه هستیم؛ در مسئلهٔ هستهای به دنبال سلاح نیستیم و نیازهای ملت خودمان را در هستهای دنبال میکنیم؛ مذاکره مستقیم نخواهیم کرد، اما مذاکره غیرمستقیم ایرادی ندارد؛ شما بدقولترین و بدعهدترین طرف در مذاکرات گذشته بودید و لذا هیچ اعتمادی به شما وجود ندارد.»
فرصت دوماهه
«مقام بلندپایه ایرانی» روز یکشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که دور اول گفتوگوهای غیرمستقیم میتواند شامل میانجیگری عمان و رفتوآمد نمایندگان این کشور بین هیئتهای ایرانی و آمریکایی باشد. بر اساس این گزارش، «علی خامنهای به وزیر خارجه، عباس عراقچی یا معاون او، مجید تختروانچی، اختیار داده است تا در هرگونه مذاکرهای در مسقط شرکت کنند».
سخنگوی دولت عمان به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این زمینه پاسخ نداده است.
با این حال، «مقام بلندپایه ایرانی» طرف گفتوگو با رویترز «باور دارد که برای دستیابی به توافق حدود دو ماه فرصت وجود دارد، زیرا نگرانیهایی مطرح است مبنی بر اینکه اسرائیل ممکن است در صورت طولانی شدن مذاکرات، حملهای را آغاز کند» یا «تمامی تحریمهای بینالمللی علیه ایران بهطور ناگهانی و کامل بازگردد تا مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شود».
ایران میگوید قصد ساخت سلاح هستهای را ندارد، اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داده که ایران بهطور چشمگیری غنیسازی اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد افزایش داده است، که به سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای نزدیک است.
کشورهای غربی میگویند هیچ ضرورتی برای غنیسازی اورانیوم تا این سطح در برنامههای غیرنظامی وجود ندارد و هیچ کشور دیگری بدون ساخت بمب هستهای به چنین سطحی از غنیسازی دست نیافته است.
علیرضا حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، روز دوشنبه تلویحاً گفته بود که پایگاههای آمریکا در منطقه ممکن است در هرگونه درگیری هدف حمله قرار گیرند.
پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی دی ۹۸ آمریکا در بغداد، ایران پایگاههای آمریکایی در عراق را هدف قرار داد.
در همین حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، قرار است روز دوشنبه ۱۸ فروردین در کاخ سفید با دونالد ترامپ درباره موضوعاتی از جمله ایران گفتوگو کند.
یک روز پیش از آن نیز وبسایت اکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داده بود که آقای نتانیاهو احتمال دستیابی به توافق هستهای بین آمریکا و ایران را «بسیار اندک» میداند و میخواهد با رئیسجمهور آمریکا درباره حمله به تاسیسات هستهای ایران در صورت شکست دیپلماسی گفتوگو کند.
خبرگزاری بلومبرگ روز شنبه در گزارشی نوشت که اسرائیل نسبت به مذاکرات احتمالی بین آمریکا و ایران بدبین است «اما در حالی که ارتش خود را برای حمله احتمالی آماده میکند مراقب است به طور علنی با ترامپ مخالفت نکند».
