اخبار

رادیوفردا: گزارش‌های تازه حکایت از ادامه تلاش و پیگیری جمهوری اسلامی برای قطع اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران از طریق اتحادیه بین‌المللی مخابرات دارد.

اما حتی در صورت موفقیت دولت ایران، میزان پیروی استارلینک از چنین محدودیتی مشخص نیست.

ایلان ماسک، مالک شرکت اسپیس‌ایکس، روز دوم مهرماه ۱۴۰۱، در توئیتی اعلام کرد که استارلینک را برای ایرانی‌ها فعال می‌کند و پس از آن برخی گزارش‌ها حاکی از رسیدن قاچاقی صدها دستگاه اینترنت ماهواره‌ای به‌دست شهروندان در ایران از طریق مرز بود.

در پاییز ۱۴۰۱ و با آغاز دور جدید فیلترینگ گسترده و قطعی‌ عامدانه اینترنت به دست حکومت در پاسخ به اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» در پی جان‌ باختن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، بحث اینترنت ماهواره‌ای و به‌طور خاص استارلینک، یکباره در فضای مجازی همه‌گیر شد و امید فزاینده‌ای به کاربران داخل ایران داد.

در واکنش به محدودیت‌هایی که حکومت برای کاربران مخالف خود در داخل کشور ایجاد کرد، دولت آمریکا برخی محدودیت‌های صادرات خدمات اینترنتی به ایران را رفع کرد و در پی آن شرکت «اسپیس‌ایکس» مجاز شد خدمات اینترنتی ماهواره‌ای برای دستگاه‌های استارلینک ساخت این شرکت را در ایران ارائه دهد.

در شهریورماه ۱۴۰۲، ایلان ماسک در دیدار با نخست‌وزیر اسرائیل فاش کرد که جمهوری اسلامی در پی برقراری اینترنت استارلینک در ایران نامه‌ای به او ارسال کرده و ناخشنودی‌اش را از این اقدام ابراز کرده است.

حال گزارش‌های تازه حکایت از این دارد که در پی ورود استارلینک به ایران، جمهوری اسلامی با گروهی از وکلای خود از اتحادیه بین‌المللی مخابرات، از زیرمجموعه‌های سازمان ملل مستقر در ژنو، درخواست کمک کرده و این اتحادیه پیشتر به نفع ایران رای داده و از ایالات متحده و نروژ خواسته است تا برای غیرفعال کردن پایانه‌های استارلینک در ایران اقدام کنند.

ایالات متحده و نروژ مسئولیت ثبت استارلینک در اتحادیه بین‌المللی مخابرات را بر عهده دارند.

اما خبرگزاری بلومبرگ در گزارش تازه خود در روز چهارشنبه، هشتم فروردین، نوشت: «میزان همکاری اسپیس‌ایکس با اتحادیه بین‌المللی مخابرات و دولت ایران مشخص نیست و شرکت اسپیس‌ایکس به درخواست‌های بلومبرگ برای اظهار نظر در این مورد پاسخی نداده است.»

استارلینک و ایالات متحده به اتحادیه بین‌المللی مخابرات گفته‌اند که نباید انتظار داشت یک اُپراتور، موقعیت مکانی تک‌تک پایانه‌های متصل به ماهواره‌های خود را بررسی کند و استارلینک نمی‌تواند موقعیت مکانی دستگاه‌های فروخته‌شده‌ را مدام رصد کند.

اما این دفاعیه از سوی ایران رد شده و وکلای جمهوری اسلامی گفته‌اند که بنا به شواهد ارائه‌شده، بعد از روشن شدن دستگاه‌های استارلینک در ایران، پیامی با این مضمون به دو زبان فارسی و انگلیسی برای کاربر ظاهر می‌شود که «استارلینک اطلاعات شما را در اختیار دولت و نهادهای نظارتی قرار نمی‌دهد».

اتحادیه بین‌المللی مخابرات نیز این استدلال استارلینک و ایالات متحده را رد کرده و، به نوشته بلومبرگ، در بیانیه ۱۲ مارس (۲۲ اسفند ۱۴۰۲) خود اعلام کرده بود که بر این اساس، این اپراتور ماهواره‌ای پس از دریافت اطلاعات از دولت ایران، «حساب‌های کاربری را از فهرست حساب‌های مجاز خود حذف کرده» و پایانه‌هایی را که ایالات متحده و نروژ شناسایی کرده بودند، به‌طور دائم غیرفعال کرده است.

بلومبرگ اما می‌افزاید: «به نظر می‌رسد این کشمکش ادامه خواهد داشت زیرا هیئت مدیره اتحادیه بین‌المللی مخابرات از ایالات متحده و نروژ خواسته است توضیحات بیشتری ارائه دهند.»

از این گزارش و دیگر گزارش‌های اخیر چنین برمی‌آید که رسیدگی به این پرونده در اتحادیه بین‌المللی مخابرات هنوز در جریان است و به مرحلۀ تصمیم‌گیری نهایی نرسیده است.

وب‌سایت «پِی‌لود» که اخبار هوافضا را پوشش می‌دهد نیز روز پنج‌شنبه، ۹ فروردین در گزارشی در این مورد نوشته است که این قضیه همچنان ادامه دارد.

این منبع خبری می‌نویسد که «هدف اصلی اتحادیه جهانی مخابرات تسهیل جریان آزاد اطلاعات نیست، بلکه جلوگیری از بروز درگیری و ناهماهنگی در امواج رادیویی است و این سازمان وابسته به سازمان ملل قبلاً هم نسبت به این امر که آمریکا و نروژ اجازه داده‌اند ارتباطات استارلینک به ایران برسد هشدار داده بود، و محتمل است که این کار را دوباره انجام دهد.»

بلومبرگ اما در مورد چشم‌انداز این پرونده می‌نویسد حتی در صورت پیروزی جمهوری اسلامی در این پرونده «این امر برای ایران ممکن است دستاوردی جز جلب حمایت یک نهاد بین‌المللی نداشته باشد، زیرا سازمان ملل متحد سازوکارهای قوی برای اجرای احکام خود ندارد.»

شرکت اسپیس‌ایکس که مالک استارلینک است هم‌اکنون بیش از یک میلیون مشترک در سراسر جهان، به‌ویژه اوکراین، برای ارائه خدمات اینترنتی ماهواره‌ای دارد.

منابع: بلومبرگ، رادیوفردا/ پ. پ./ ف. دو.

رادیوفردا: روزنامه «وال استریت جورنال» روز پنجشنبه گزارش داد که از ابتدای اعتراضات سراسری در ایران، حدود ۲۰۰ ترمینال ارتباط ماهواره‌ای اینترنتی استارلینک به ایران قاچاق شده است.

به گزارش این روزنامه آمریکایی، این ترمینال‌ها از سوی حامیان یک نهاد حقوق بشری برای دسترسی کاربران به اینترنت که از سوی حکومت جمهوری اسلامی به‌شدت سرکوب می‌شود، به ایران ارسال شده است.

حکومت جمهوری اسلامی از زمان آغاز اعتراضات در ایران در ۲۶ شهریور امسال، در بسیاری مواقع اینترنت ثابت و تلفن‌های همراه کاربران را قطع کرده یا سرعت آن را به‌شدت کاهش داده است.

علاوه بر این، شبکه‌های اجتماعی نظیر اینستاگرام و واتس‌اپ نیز مسدود شده‌اند و فیلترشکن‌ها برای عبور از این محدودیت‌ها از کار افتاده‌اند.

به گزارش وال استریت جورنال، ترمینال‌های استارلینک متعلق به کمپانی اسپیس ایکس، در ایران غیرقانونی بوده و شمار ایرانیانی که از طریق آن به اینترنت وصل می‌شوند تنها بخش بسیار کوچکی از میلیون‌ها کاربر اینترنتی را تشکیل می‌دهند.

اما ترمینال‌های قاچاق شده که حکومت هیچ کنترلی روی آن‌ها ندارد، بویژه برای معترضانی که می‌خواهند فایل‌های ویدئویی ارسال کنند و ارتباط امن داشته باشند مفید است.

دویچه‌وله: شبکه ماهواره‌ای استارلینک ایلان ماسک در آستانه‌ی پخش اینترنت پرسرعت در همه جای دنیا به‌جز مناطق قطبی است. ایلان ماسک وعده داد که استارلینک تا حدود یک ماه دیگر در اختیار نقاط مختلف جهان قرار بگیرد.

ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت اسپیس ایکس در کنگره جهانی موبایل ۲۰۲۱ در بارسلون گفت انتظار می‌رود که پوشش جهانی و پایدار برای سرویس اینترنت پرسرعت ماهواره‌ای این شرکت حدود یک ماه دیگر میسر شود.

او در ادامه اعلام زمان‌بندی عرضه اینترنت جهانی استارلینک گفت که هم‌اکنون ۶۹۰۰۰ کاربر از استارلینک به عنوان آزمایشی استفاده می‌کنند. ماسک امیدوار است که شمار کاربران سال آینده به تقریبا نیم میلیون نفر برسد. او معتقد است که پتانسیل زیادی در این حوزه وجود دارد: شرکت اسپیس‌ اکس انتظار دارد که با گسترش مداوم شبکه‌ی ماهواره‌ای  در ماه اوت سال جاری بخش اعظم جهان را با اینترنت ماهواره‌ای تأمین کند.

پوششی از قطب تا قطب، البته با مجوز

ماسک می‌گوید به زودی ارتباطات جهانی  در همه جا جز قطب‌های کره زمین برقرار خواهد بود. برای رسیدن به این هدف به تا کنون اسپیس ایکس بیش از ۱۵۰۰ ماهواره مستقر کرده و در بیش از ۱۰ کشور فعال است که البته برای دیگر کشورها، پس از راه‌اندازی، به دریافت مجوز فعالیت در آن کشورها نیازمند است.

به کانال تلگرام دویچه وله بپیوندید

ایلان ماسک یکی از ثروتمندترین افراد جهان و یکی از چهره‌های تأثیرگذار در عرصه فناوری است. او بنیان‌گذار شرکت‌هایی همچون تسلا موتورز و اسپیس‌ ایکس است و هم‌اکنون مدیرعامل و مدیرفنی اسپیس‌ اکس است. اسپیس‌ اکس ( شرکت فناوری‌های اکتشاف فضایی) در سال ۲۰۰۲ در کالیفرنیا پایه‌گذاری شد.

استارلینک جبرانی برای کمبودهای 5G

او در کنگره جهانی موبایل موبایل ۲۰۲۱ تأکید کرد که نباید استارلینک را به عنوان رقیبی برای خدمات مشابه موجود دانست. ماسک تأکید کرد، استارلینک را به عنوان سرویسی در نظربگیرید که می‌تواند تأمین نیاز مشتری‌ در مناطقی دورافتاده را به عهده بگیرد و کمبودهای ۵ جی  و فیبر نوری را در این نقاط پوشش دهد.

با تأخیری برابر با ۲۰ میلی‌ثانیه، استارلینک به آن چیزی نزدیک است که نسل پنجم شبکه تلفن همراه 5G ارائه می‌کند. تأخیر یا نهفتگی به بازه‌ی زمانی بین محرک و پاسخ گفته می‌شود.

۵ تا ۱۰ میلیارد سرمایه‌گذاری اولیه برای رسیدن به سودآوری

ماسک هزینه لازم برای گسترش سیستم استارلینک را در مجموع تقریبا ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار برآورد می‌کند.

به گفته این کارآفرین برای رساندن استارلینک به مرحله سودآوری در ابتدا نیاز به سرمایه‌گذاری ۵ تا ۱۰ میلیارد دلاری است. ماسک می‌گوید، سود به دست آمده باید برای تکمیل ساخت استارشیپ (پرتابگر فوق‌سنگین) صرف شود.

فضاپیمای اسپیس‌ ایکس استارشیپ و پرتابگر فوق سنگین که در مجموع استارشیپ خوانده می‌شود  یک سامانه حمل انسان و محموله به مدار زمین، ماه، مریخ و حتی فراتر از آن است.

۹۹ دلار در ماه برای حداکثر سرعت ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه

استارلینک هم اکنون به کاربران سرعت دانلود تا حداکثر ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه و سرعت بارگذاری تا حداکثر ۲۰ مگابیت در ثانیه ارائه می‌دهد.

دویچه وله را در اینستاگرام دنبال کنید

خدمات استارلینک برای نخستین مشتریان ۹۹ دلار در ماه است (بعلاوه هزینه‌ای که یک‌بار برای تهیه دیش به بهای ۴۹۹ دلار می‌خرند). به گفته‌ی ماسک خود اسپیس‌ ایکس برای این دیش‌ها ۱۰۰۰ دلار هزینه کرده است. اسپیس‌ اکس می‌خواهد به مرور زمان بهای آن را برای مشتری چندین برابر کاهش دهد.

ایلان ماسک، موفق‌ترین کارآفرین دو دهه گذشته

طی دو دهه گذشته، ایلان ماسک به عنوان یکی از معروف‌ترین شخصیت‌های سیلیکون ولی شناخته شد. در سال ۲۰۰۲، او با تاسیس سامانه انتقال وجه الکترونیکی پی‌پل به شهرت رسید. ماسک پس از آن، راه و روش تازه‌ای در پیش گرفت: عرضه ارزان‌تر فناوری‌های پیچیده و محصولات گران‌قیمت.

فن‌آوران: پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک که شرکت اسپیس ایکس آن را اجرا می کند، به زمان عملیاتی شدن نزدیک شده است. اما پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست و درباره آن چه می دانیم؟

آی تی من- خبری که دیروز درباره امکان استفاده ایرانی ها از اینترنت ماهواره ای استارلینک منتشر کردیم، بازخورد وسیعی داشت و بسیاری از کاربران و علاقه مندان، در تماس با ما درباره این موضوع پرسیدند.
در این مطلب سعی داریم به اطلاعاتی که درباره این پروژه وجود دارد، از جمله زمان عرضه، قیمت و نحوه داوطلب شدن برای تست سرویس بپردازیم.
رقابت فضایی یک بار دیگر شروع شده، اما این بار هدف فتح کره ماه نیست؛ بلکه اتصال مردم جهان به اینترنت، به ویژه مناطق روستایی و بدون دسترسی، رقابت بین شرکت ها را شکل داده است.
پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک ایلان ماسک، بنیان گذار اسپیس ایکس، یکی از این برنامه های بلندپروازانه است که تا یکی دو سال پیش دور از دسترس به نظر می رسید؛ اما اکنون، این پروژه تا حدود زیادی پیش رفته و قصد دارد اینترنتی ارزان و سریع را به بخش های نابرخوردار درآمریکا و جهان ارایه کند.
گزارش کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده آمریکا (FCC) در سال 2016 نشان می داد که 62 درصد از آمریکایی ها فقط یک انتخاب برای ارتباطات پرسرعت ثابت داشته اند. اما وقتی به آمار مناطق روستایی نگاه می کنیم؛ اوضاع از این هم بدتر است و 87 درصد مردم این مناطق فقط یک ISP برای دریافت خدمات در دسترس انتخاب دارند. گوین شاتول (Gwynne Shotwell) رییس و مدیر ارشد اجرایی اسپیس ایکس گفته است: شرکت های ارایه دهنده خدمات اینترنت، در حال توسعه دادن سرویس های خود هستند، اما برای آنها حضور در مناطق روستایی و دور افتاده دشوار است. اما استارلینگ، تمامی نقاط کره زمین را پوشش خواهد داد. این خبر خیلی خوبی است؛ اما بیایید ببینیم که اسپیس ایکس و پروژه استارلینک، چگونه قصد دارند اینترنت سریع تر و ارزان تری را در جهان ارایه کنند.
اینترنت استارلینک چگونه کار می کند؟
ایلان ماسک و اسپیس ایکس امیدوارند که فناوری استارلینک در پر کردن شکاف اتصال به اینترنت، بین مناطق روستایی و شهری کارآمد باشد.
در حال حاضر، در زمینه دسترسی به اینترنت با چالش هایی روبه رو هستند که عمده دلیل آن، هزینه بالای زیرساخت است. این هزینه موارد متعددی را از جمله کندن زمین و کاشتن فیبر یا کابل و مسایل مالکیت زمین را شامل می شود. ولی ماهواره های استارلینک سیگنال اینترنت را مستقیما به یک گیت وی یا کامپیوتر کاربر ارسال می کنند. این بدان معنی است که زیرساخت بسیاری کمتری برای دریافت سیگنال اینترنت در خانه های روستایی مورد نیاز است.
علاوه بر این، اسپیس ایکس می گوید که اینترنت استارلینک، سریع تر و با تاخیر (Latency) کمتر از اینترنت های ماهواره ای کنونی ارایه خواهد شد.
اما چگونه؟
اول اینکه هر ماهواره استارلینک از طریق لیزر با چهار ماهواره دیگر ارتباط دارد و به این ترتیب، می تواند داده ها را تقریبا با سرعت نور تبادل کند؛ این سرعتی است که فقط اینترنت مبتنی بر فیبرنوری می تواند تا حدودی با آن برابری کند.
یک تست بتای اولیه که با همکاری استارلینک و نیروی هوایی آمریکا، با نام رعد و برق جهانی (Global Lightening) انجام شده، سرعت دانلودی معادل 610 مگابیت در ثانیه را نشان داده است.
گلوبال لایتنینگ در اوایل سال 2018 آغاز شد و در آن از دو ماهواره استارلینک برای ارسال اطلاعات به کامپیوترهایی درون یک هواپیمای باربری C-12 در حال پرواز استفاده شد.
مورد دیگر تاخیر (Latency) است. تاخیر به زمانی گفته می شود که سیگنال اینترنت بین کامپیوتر شما به آی اس پی و تا سرور وب سایت موردنظر، منتقل می شود و برمی گردد.
در اینترنت ماهواره ای رایج، این سیگنال باید 22 هزار و 200 مایل برود تا به ماهواره برسد و بعد به سرور وب سایت برگردد، از آنجا دوباره به ماهواره فرستاده شود و در آخر باز به کامپیوتر شما برسد. به دلیل همین رفت و برگشت است که اینترنت ماهواره ای معمولا بین 500 تا 600 میلی ثانیه تاخیر دارد. اما در پروژه استارلینک، ماهواره ها در مدار نزدیک زمین، یعنی در فاصله 342 مایلی قرار می گیرند که فاصله ای بسیار نزدیک تر از سایر ماهواره هاست. بنابراین تاخیر رفت و برگشت سیگنال نیز تا حد زیادی کاهش می یابد.
چه تعداد ماهواره استارلینک در مدار قرار دارد؟
آخرین باری که ماهواره های استارلینک به مدار فرستاده شد، روز 13 ژوئن بود و تا کنون 540 ماهواره در مدار قرار داده شده است.
ایلان ماسک گفته بود که برای ارایه پوشش حداقلی اینترنت، باید 400 ماهواره در مدار قرار بگیرد. این یعنی این پروژه وارد فاز ارایه اینترنت شده است. البته هنوز تا تکمیل پروژه راه درازی مانده است. در قالب این پروژه قرار است 42 هزار ماهواره به مدار ارسال شود تا پوشش کامل اینترنت برقرار شود.
تجهیزات لازم برای استفاده از اینترنت ماهواره ای استارلینک
مهم ترین تجهیزات لازم، خود ماهواره های استارلینک هستند که هر کدام حدود 226 کیلوگرم وزن دارند.
برای برقراری ارتباط اینترنتی با کامپیوتر شما نیز، پایانه یا گیت وی خاصی نیاز است که به گفته ایلان ماسک، به اندازه یک جعبه پیتزا نیاز خواهید داشت. هر کدام از این پایانه ها احتمالا بین 100 تا 300 دلار قیمت خواهد داشت؛ اما هنوز نحوه فروش آنها اعلام نشده است. احتمال دارد که این پایانه ها در قالب قرارداد واگذار شود و هزینه آن روی اینترنت ماهانه کاربر محاسبه شود.
اینترنت استارلینک کی عرضه خواهد شد؟
گفته شده که در اواسط سال جاری میلادی، یعنی همین ماه های پیش رو، اینترنت استارلینک در دسترس مردم آمریکا قرار خواهد گرفت. البته هنوز روز و ماه دقیقی در این زمینه اعلام نشده است. به هر حال برای عملی شدن این وعده، اسپیس ایکس باید چند محموله دیگر از ماهواره هایش را به فضا بفرستد و طراحی پایانه دریافت اینترنت را نیز به پایان برساند. علاوه براین، اعلام درخواست به FCC و دریافت تاییدیه از ITU نیز ضروری است.
هزینه اینترنت استارلینک چقدر است؟
همان طور که گفته شد، تهیه پایانه دریافت اینترنت بین 100 تا 300 دلار هزینه خواهد داشت و برآوردها نشان می دهد که هزینه ماهانه اینترنت نیز حدود 80 دلار خواهد بود.
برای مقایسه، یک طرح خرید اینترنت ماهواره ای ویاست برای دانلود 12 مگابیت در ثانیه تا 100 مگابیت در ثانیه بین 30 تا 150 دلار هزینه ماهانه خواهد داشت. هزینه ماهانه اینترنت ماهواره ای هیوزنت نیز بین 60 تا 150 دلار برای سرعت دانلود 25 مگابیت در ثانیه است.
اینترنت استارلینک کجاها در دسترس خواهد بود؟
هدف اول اسپیس ایکس ارایه اینترنت در مناطق روستایی آمریکا و کاناداست. بعد از آن نیز، این شرکت امیدوار است که این سرویس را در مناطق دیگر جهان توسعه بدهد.
اسپیس ایکس برای ارایه اینترنت در سطح جهانی، باید حداقل 2800 ماهواره دیگر را به فضا بفرستد که در مداری با فاصله 700 تا 800 مایلی از سطح زمین قرار بگیرند.
چگونه نسخه بتای استارلینک را تست کنیم؟
اگر می خواهید به عنوان تستر استارلینک فعالیت کنید، می توانید با ارایه آدرس ایمیل، آدرس پستی و کشوری که در آن زندگی می کنید در وب سایت استارلینک ثبت نام کنید. همان طور که در خبر دیگری اشاره شد، امکان ثبت نام از ایران نیز فراهم شده و این بدان معنی است که احتمالا ما نیز در آینده قادر به تست این سرویس خواهیم بود.
پس از این مرحله، ایمیل تاییدیه ای برای شما ارسال و در آن گفته می شود که تست بتای اختصاصی استارلینک از اواخر تابستان و تست عمومی آن، در زمانی دیگر انجام خواهد شد و تمرکز نیز روی کاربرانی است که در مناطقی با عرض جغرافیایی بالاتر قرار دارند.
البته باید به زمان انجام این تست خیلی نزدیک باشیم چون ماسک هم اکنون در خانه خودش مشغول تست این سرویس است.