اخبار

بی‌بی‌سی: همزمان با جلسه مشترک هیات دیپلماتیک، امنیتی و نظامی اسرائیل و آمریکا بر سر برنامه اتمی ایران، یک مقام ارشد آمریکایی گفت امیدوار است که مذاکرات هسته‌ای با ایران “به زودی” از سر گرفته شود.

تیم‌های از امنیت ملی آمریکا و اسرائیل سه‌شنبه و چهارشنبه این هفته در واشنگتن جلسه‌ای مشترک برگزار خواهند کرد که دستور کار اصلی آن، فعالیت هسته‌ای ایران خواهد بود.

یک مقام ارشد آمریکایی درباره این جلسه به خبرگزاری رویترز گفته است که دولت بایدن به راه‌حل دیپلماتیک با ایران پایبند است اما در صورت لزوم آماده خواهد بود تا “راه‌های دیگری” را برای اطمینان از عدم دستیابی تهران به سلاح هسته بیازماید.

ایال هولاتا مشاور امنیت ملی اسرائیل و جیک سالیوان همتای او نیز در جلسه پیش رو به هیات مشورتی و راهبردی دوکشور ملحق خواهند شد. نمایندگان نهادهای دیپلماتیک، نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نیز در این جلسه حضور خواهند داشت.

“به اشتراک گذاشتن اطلاعات” و همچنین “ارزیابی اولیه” از میزان پیشرفت برنامه‌ هسته‌ای تهران از جمله دستور کارهای این جلسه عنوان شده است.

در عین حال، یک مقام ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با خبرگزاری فرانسه صحبت می‌کرد با وجود ابراز امیدواری در خصوص احتمال از سرگیری مذاکره با ایران در مدت زمانی کوتاه، متذکر شد که پیشرفت تهران در زمینه توسعه ظرفیت‌های هسته‌ای “نگران کننده” است.

این مقام ارشد دولت که نخواست نامش فاش شود به خبرنگاران گفت: “ما امیدواریم در مدت کوتاهی (برای مذاکرات) بتوانیم به وین برگردیم.”

اتحادیه اروپا و روسیه از ایران خواستند به مذاکرات وین برگردد
پیش‌شرط ایران برای بازگشت زودتر به مذاکرات وین: آمریکا ۱۰ میلیارد دلار دارایی بلوکه‌شده را آزاد کند
آخرین جلسه دولت دوازدهم؛ روحانی: می‌توانستیم تحریم‌ها را برداریم اما نگذاشتند

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت دور جدید مذاکرات ممکن است اوایل نوامبر آغاز شود.

به گفته مقام ارشد آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود “راه مذاکرات در وین همچنان باز است”. او همچنین اضافه کرد که مقامات دولت بایدن راه حل دیپلماتیک را “بهترین مسیر” می‌دانند.

این مقام آمریکایی اضافه کرد که “ایرانی‌ها نشانه‌هایی را به تعدادی از طرفین ارسال می‌کنند که به نظر آنها را آماده بازگشت به وین نشان می‌دهد اما باید دید آیا آنها مجددا در این روند مشارکت خواهند کرد یا نه.”

پیش از این، جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سفر به عربستان گفته بود امیدوار است که مذاکرات با ایران به زودی از سر گرفته شود.

قدرت‌های غربی از ایران خواسته‌اند که به مذاکرات هسته‌ای وین بازگردد و هشدار داده‌اند که با توجه به توسعه برنامه هسته‌ای تهران و نادیده گرفتن محدودیت‌های تعیین شده در برجام، زمان برای از سرگیری مذاکرات در حال اتمام است.

مذاکرات احیای برجام از فروردین ۱۴۰۰ در شهر وین پایتخت اتریش آغاز شد و در حالی که شش دور خود را سپری کرده و طرف های آن درباره به نتیجه رسیدنش ابراز خوشبینی می کردند، از ماه ژوئن با به قدرت رسیدن ابراهیم رئیسی متوقف شده است. متوقف شده است.

ایران و آمریکا در این مذاکرات به طور غیر مستقیم و با حضور کشورهای گروه ۱+۴ گفت‌وگو می‌کردند.

دویچه‌وله: آمریکا در واکنش به گزارش عدم دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مجتمع تسا در کرج تهدید کرد، ایران یا اجازه دسترسی به این تأسیسات تکنولوژی سانتریفوژ را بدهد یا منتظر اقدام متقابل در شورای حکام آژانس باشد.

ایالات متحده از جمهوری اسلامی خواست، از نادیده گرفتن سازمان ملل متحد دست بردارد و دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات شرکت تکنولوژی سانتریفوژ ایران (مجتمع تسا) در کرج را میسر سازد. به گزارش رویترز، در غیر این صورت ایران باید منتظر اقدامات “تلافی‌جویانه دیپلماتیک” در روزهای آینده در شورای حکام آژانس باشد.

آمریکا در واکنش به گزارش اخیر آژانس وابسته به سازمان ملل، بیانیه‌ای خطاب به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (متشکل از ۳۵ کشور) منتشر کرد که در آن تاکید شده، واشنگتن از این که ایران برخلاف توافق با آژانس مانع این بازرسی می‌شود “عمیقا ناخرسند” است.

یکشنبه، ۵ مهر آژانس اعلام کرده بود که ایران به توافق دو هفته پیش با این نهاد متعهد نبوده و مانع تعویض کارت حافظه دوربین‌های در مجتمع تسای کرج شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این تأسیسات که مختص ساخت قطعات سانتریفوژ است، اوایل تیرماه سال جاری هدف “حمله خرابکارانه پهپادی” قرار گرفت و یکی از چهار دوربین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آن‌جا تخریب شد. پس از آن، ایران این دوربین‌ها را برچید و فیلم دوربین تخریب‌شده نیز دیگر موجود نیست.

ایران ۲۲ شهریور در توافق با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه تعویض کارت حافظه دوربین‌های آژانس در بسیاری از تأسیسات هسته‌ای خود را داد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

همزمان با آمریکا، اتحادیه اروپا نیز دوشنبه، ۶ مهر (۲۷ سپتامبر) خواستار “دسترسی فوری” بازرسان این نهاد به مجتمع تسای کرج شد.

اشتفان کلمنت، سفیر و رئیس نمایندگی‌های اتحادیه اروپا در وین در توییتی از تلاش‌های آژانس برای تداوم نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران قدردانی کرد و از ایران خواست، علاوه بر فراهم کردن دسترسی بازرسان آژانس به این مجتمع، هر چه زودتر به مذاکرات احیای برجام در وین بازگردد.

واکنش ایران

ایران می‌گوید، سایت تسای کرج از تفاهم اخیر با آژانس مستثنی شده بود. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران روز دوشنبه به آژانس هشدار داد که با “گزارش‌های هدف‌دار مغرضانه روند سازنده ایجادشده را تخریب نکند.”

او نیز همچون کاظم غریب‌آبادی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین گفت، تفاهم ایران با آژانس “مشمول تجهیزات نظارتی (دوربین‌های) مجتمع کرج نمی‌گردید، به این دلیل که در نتیجه خرابکاری تیرماه، این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد.”

پیش از او غریب‌آبادی نیز گزارش آژانس را “نادقیق” و فراتر از “تفاهمات حاصله” خوانده بود.

طبق توافق ایران و آژانس در ماه آوریل، ایران مهلتی سه ماهه داشت تا اطلاعات مندرج در دوربین‌ها را حفظ کند اما این مهلت منقضی شد و آژانس از عدم پاسخگویی ایران به پرسش‌های مربوط به کشف آثار اورانیوم در سه سایت‌ اعلام نشده ابراز نگرانی کرد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان این که فعالیت‌های آژانس به کمترین حد از زمان توافق هسته‌ای رسیده است هشدار داده بود که تضعیف فعالیت‌های نظارتی در ایران موجب پیچیده‌تر شدن مذاکرات وین خواهد شد.

اما در سفر او به ایران توافق شد که کارت‌های حافظه دوربین‌های نظارتی مراکز هسته‌ای ایران تعویض شوند.

در پی این توافق گروسی در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «ادامه عملیات تجهیزات فنی آژانس در ایران بسیار مهم است. این موضوع یک ضمانت‌نامه مهم برای آژانس و جهان محسوب می‌شود و ما می‌توانیم در این چارچوب به ایران کمک کنیم و توافق‌های مثبت بعدی را هم داشته باشیم.»

رادیوفردا: سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۲ شهریور در نشست خبری خود گفت که ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی چند سال گذشته «با حسن نیت» کارهای خود را جلو بردند» و ​«اگر طرف‌هایی بخواهند روابط مبتنی بر فهم فنی را آلوده به اغراض سیاسی خود کنند، پاسخ ایران پاسخ درخوری خواهد بود.»

این تهدید ایران در حالی بیان می‌شود که دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است از امروز، دوشنبه، در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وضعیت همکاری ایران با این نهاد را گزارش دهد و این احتمال مطرح است که آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی آن، بر اساس این گزارش‌ها پرونده ایران را پس از سال‌ها به شورای امنیت سازمان ملل متحد بکشانند.

با بالاگرفتن بحران و سایه افکندن خطر تصویب یک قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران در شورای حکام، تهران روز یک‌شنبه به یک توافق مقطعی با آژانس دست یافت.

یک روز پیش از نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه ایران، رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در سفری به تهران با مقام‌های ایرانی در مورد سرویس فنی تجهیزات نظارتی، ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران و ادامه مذاکرات به توافق رسید.

به گفته او، ایران اجازه تعویض کارت ذخیره اطلاعات در دوربین‌های آژانس را داده است تا آژانس بتواند ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران را انجام دهد، اما با این‌حال بازرسان آژانس اجازه دسترسی به اطلاعات دوربین‌های نظارتی در سایت‌های هسته‌ای ایران را نخواهند داشت.

سعید خطیب‌زاده نیز روز دوشنبه درباره جزئیات این توافق توضیح داد: «بدون این‌که پروتکل الحاقی که به دلیل مصوبه مجلس متوقف شده، دوباره اجرا شود و بدون این‌که آژانس دسترسی به محتویات فیلم‌ها و کارت‌های حافظه داشته باشد، کارت‌های حافظه‌ای که به دلیل پر شدن حافظه نیاز به تعویض دارد، در یک مهر و موم مشترک بین ایران و آژانس، بدون دسترسی به آژانس تعویض خواهند شد.»

ایران اسفند پارسال، بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته‌ای خود را محدود و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرد. پس از آن تهران و آژانس به توافقی دست یافتند که بر پایه آن دوربین‌های نظارتی آژانس در تاسیسات هسته‌ای به مدت سه ماه فعالیت کند ولی دسترسی به اطلاعات ذخیره شده تنها در صورتی ممکن شود که تحریم‌های آمریکا علیه ایران لغو شده باشد.

این توافق سه ماهه با نظر شورای عالی امنیت ملی ایران، به مدت یک ماه دیگر تمدید شد، ولی این مهلت روز سوم تیر به پایان رسید و ایران از تمدید دوباره آن خودداری کرد.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد وضعیت همکاری ایران با آژانس طی روزهای ۱۳ تا ۱۷ سپتامبر (۲۲ تا ۲۶ شهریور) برگزار می‌شود و آقای خطیب‌زاده روز دوشنبه گفت که محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، برای شرکت در کنفرانس عمومی آژٰانس به وین خواهد رفت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گفت که توافق شده است آقای گروسی سفرهای خود را به صورت منظم‌تری به تهران انجام دهد و بعد از نشست شورای حکام، به تهران بازخواهد گشت که موضوعات دیگر که در دستورکار است ادامه یابد.

اسرائیل «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد»

در واکنش به این تحولات جدید، نخست‌وزیر اسرائیل می‌گوید دو گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای تأیید می‌کند که حکومت ایران «بدون هیچ مانعی» در حال پیشبرد برنامه هسته‌ای خود با هدف «دستیابی به «سلاح هسته‌ای» است.

نفتالی بنت با تأکید بر این که «برنامه هسته‌ای ایران به «پیشرفته‌ترین» نقطه خود رسیده از طرف‌های مذاکرات خواست که به جای بازگشت به توافق هسته‌ای، برای تهران «مهلت» تعیین کنند.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به این اظهارات در نشست خبری روز دوشنبه خود گفت که اسرائیل به گفته او با «داشتن» بمب اتمی و نپیوستن به ان‌پی‌تی «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد».

رادیوفرانسه: یائیر لاپید، وزیر امور خارجۀ اسرائیل، در پایان گفتگوهای خود با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجۀ روسیه، در مسکو در یک کنفرانس خبری مشترک شرکت کرد و گفت که با وجود جمهوری اسلامی ایران صلح در سوریه و منطقه مستقر نخواهد شد و اگر جهان تهدید اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را می‌کند.

لاپید از حکومت اسلامی ایران به عنوان نخستین صادرکنندۀ تروریسم یاد کرد و افزود که اسرائیل نظاره‌گر منفعل تقویت پایگاه‌های جمهوری اسلامی در مرزهای شمالی خود نخواهد بود به ویژه وقتی که حکومت تهران سلاح‌های پیشرفته در اختیار دشمنان اسرائیل می‌گذارد.

یائیر لاپید که این سخنان را در حضور همتای روس خود ایراد می‌کرد، همچنین گفت : “ما مصمم هستیم که امنیت خود را در برابر سوریه و دیگر کشورهایی که ما را تهدید می‌کنند، تأمین کنیم و در عین حال بپذیریم که روسیه منافعی در منطقه دارد.” وزیر امور خارجۀ اسرائیل سپس افزود که به همین خاطر دو کشور بر سر استقرار یک سیستم تفاهم نظامی در محل با یکدیگر به توافق رسیده‌اند و این سیستم کارآیی خود را ثابت کرده است.

یائیر لاپید همچنین گفت که با لاوروف بر سر برنامۀ اتمی ایران نیز گفتگو کرده است. لاپید از جامعۀ جهانی خواست که یکصدا بگوید که مسئلۀ اتمی ایران صرفاً مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مربوط به همۀ جهان است به این خاطر که ایران مجهز به سلاح اتمی مسابقۀ تسلیحات هسته‌ای در کل خاورمیانه را باعث می‌شود. او سپس تأکید کرد که اگر جهان برنامۀ اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را خواهد کرد.

در روزهای گذشته آویو کوخاوی، رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، گفت که تدارکات نظامی این کشور برای متوقف کردن برنامۀ هسته‌ای ایران شتاب گرفته است.

در صحبت های امروز خود لاپید از برنامۀ اتمی ایران به عنوان تهدیدی حیاتی علیه اسرائیل یاد کرد و افزود که این کشور حق اقدام به هر وسیله‌ای را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی برای خود محفوظ می‌داند.

در کنفرانس خبری مشترک خود، وزرای امور خارجۀ روسیه و اسرائیل اعلام کردند که برای تقویت همکاری‌های خود در شماری از پرونده‌های منطقه‌ای با یکدیگر به توافق رسیده‌اند. در این باره سرگئی لاوروف به مسئلۀ مناسبات اسرائیل و فلسطین و صلح در خاورمیانه اشاره کرد که به گفتۀ او از نظر مسکو از اهمیت بالایی برخوردارند. لاوروف همچنین گفت که مسئلۀ سوریه یکی از موضوع‌های گفتگوهای او با همتای اسرائیلی خود بوده است و دو طرف بر اهمیت حفظ تمامیت ارضی سوریه و ارسال کمک‌های بشردوستانه به این کشور تأکید کردند.

رادیوفردا: رئیس ستاد ارتش اسرائیل می‌گوید ارتش کشورش برنامه‌های حمله به ایران را «به میزان زیادی تسریع کرده است».

آویو کوخاوی در گفت‌وگو با سایت اسرائیلی «والانیوز» به مناسبت سال نو یهودی که روز دوشنبه ۱۵ شهریور منتشر شد، گفته که نظر به پیشرفت‌های چشمگیر در برنامه هسته‌ای تهران، ارتش اسرائیل طرح‌های بمباران ایران را «سرعت داده است».

او تصریح کرد افزایش بودجه ارتش که به تازگی مورد موافقت دولت قرار گرفت، با هدف تسریع در برنامه‌های حمله به ایران درخواست شد.

دولت نفتالی بنت هفته گذشته در چارچوب بودجه دو سالانه، مبالغ کلانی را به افزایش بودجه ارتش اختصاص داد. رقم دقیق بودجه اضافی اعلام نشده است اما رسانه‌های اسرائیل آن را حدود نیم میلیارد دلار دیگر اعلام کرده‌اند.

آویو کوخاوی به سایت والانیوز گفته است که ارتش برای محدود کردن حضور منطقه‌ای ایران، به‌ویژه در سوریه، به اقدامات خود ادامه خواهد داد و تحرکات متحدین منطقه‌ای ایران را نیز دائما رصد می‌کند. وی در این زمینه به حزب‌الله و حماس اشاره کرده است.

درخواست ارتش برای افزایش بودجه به میزان صدها میلیون دلار دیگر در آخرین ماه‌های دولت بنیامین نتانیاهو، با مخالفت برخی از سیاستمداران اسرائیلی روبرو شد که آن را غیرضروری دانستند. اما اکثر آن سیاستمداران، حال در چارچوب ائتلاف با دولت نفتالی بنت، بودجه‌ای بیشتر از مبلغ درخواستی پیشین در اختیار ارتش قرار داده‌اند.

بودجه نظامی اسرائیل با توجه به جمعیت اندک و سهم بزرگی که از امکانات مالی این کشور می‌گیرد، یکی از بزرگ‌ترین ارقام بودجه یک ارتش در جهان است.

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز روز پنجم شهریور در دیدار با نفتالی بنت در کاخ سفید، تجهیز سامانه دفاع راکتی «گنبد آهنین» اسرائیل به موشک‌های بیشتر به مبلغ یک میلیارد دلار را تصویب کرد و گفت «کاملا، کاملا، کاملا» حامی این امر است.

کمک‌های تسلیحاتی اخیر دولت بایدن به ارتش اسرائیل، افزون بر کمک ۳۸ میلیارد دلاری نظامی آمریکا به اسرائیل برای یک دوره ده ساله بود که در آخرین هفته‌های کاری باراک اوباما تصویب شد.

همزمان با سفر دو هفته پیش نفتالی بنت به آمریکا، بنی گانتز، وزیر دفاع و آویو کوخاوی، چند بار اعلام کردند بحث حمله به ایران برای جلوگیری از توانمندی هسته‌ای نظامی ایران «جدی است». بنی گانتز به دپیلمات‌های خارجی در اسرائیل گفت که ایران تنها دو ماه تا رسیدن به توانایی داشتن بمب اتمی فاصله دارد.

ابراهیم رئیسی و مقامات دولت جدید ایران گفته‌اند که در صورت احیای برجام، تهران گام‌های برداشته شده در برنامه هسته‌ای را که عقب‌نشینی از تعهدات برجامی بوده است، لغو خواهد کرد. اما چشم‌اندازی برای احیای مذاکرات وین دیده نمی‌شود.

نخست‌وزیر اسرائیل در سفر دو هفته پیش به آمریکا با بیان این‌که برجام اصولا موضوعیت خود را از دست ‌داده، طرح «مهار ایران» بدون ارتباط با برجام را ارائه کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، طرح دولت بنت، با عنوان تشکیل «ناتوی خلیج» (فارس) با مشارکت امیرنشین‌های خلیج فارس و اردن، برای تقابل با ایران به جو بایدن ارائه شده است. آمریکا این طرح را تایید نکرده و یا دست‌کم به آن واکنش علنی نشان نداده است.

اردن و امیرنشین‌ها نیز ادعای اسرائیل برای آمادگی در مشارکت در طرح «مهار ایران» را تایید نکرده‌اند.

بسیاری از کارشناسان نظامی معتقدند که اسرائیل با وجود برخورداری از نیروی هوایی قوی، به تنهایی توان حمله به سایت‌های اتمی ایران را ندارد و قادر به تحمل پیامدها و واکنش حتمی ایران به چنین حملاتی نخواهد بود.

بی‌بی‌سی: آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا در واکنش به حمله به کشتی مرسر در جنوب دریای عمان گفته است کشورش بررسی دقیقی درباره این حمله انجام داده و اطمینان دارد که این حمله کار ایران بوده است.

آقای بلینکن با محکوم کردن این حمله گفت حمله به کشوری که به شکلی مسالمت‌آمیز در حال عبور و انجام ماموریت تجاری خود در آبهای بین‌المللی بوده هیچ توجیهی ندارد.

وزیر خارجه آمریکا گفت حمله به مرسر در پی حملات مشابه دیگر با پهپادهای انفجاری از سوی ایران روی داده و اقدامات این کشور تهدید مستقیم رفت و آمد کشتی‌ها و تجارت است.

آقای بلینکن تاکید کرده که آمریکا درحال هماهنگی با شرکای خود و مشاوره با دولت‌های منطقه است و ایران با پاسخ مشترک آمریکا اسراییل، بریتانیا، رومانی و سایر کشورها در این زمینه روبرو خواهد شد.

پیشتر بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا، در واکنش به کشته شدن یک شهروند این کشور در حمله به نفتکش مرسر استریت در جنوب دریای عمان، گفته بود “ایران باید با پیامدهای اقداماتش روبرو شود.”

آقای جانسون حمله به این نفتکش را “غیر قابل قبول و تکان‌دهنده” توصیف کرد.

بریتانیا و رومانی که شهروندانشان در حمله به کشتی مرسر استریت در جنوب دریای عمان کشته شدند، سفرای ایران در لندن و بخارست را احضار کردند.

این کشورها به همراه آمریکا و اسرائیل، جمهوری اسلامی ایران را مسئول حمله به نفتکش تحت مدیریت شرکت اسرائیلی معرفی کرده‌اند و گفته‌اند که با هماهنگی یکدیگر به این حمله واکنش نشان خواهند داد.

ایران هم در واکنش کاردار بریتانیا و سفیر رومانی در تهران را به وزارت امور خارجه احضار کرده و اتهامات علیه ایران را “شتابزده، متناقض و بدون سند و مدرک” خوانده است.

وزارت امور خارجه ایران بار دیگر اتهام دست داشتن در حمله به نفتکش مرسر استریت را رد کرده و هشدار داده است که جمهوری اسلامی “نسبت به حفاظت از امنیت و منافع ملی خود لحظه‌ای تردید نداشته و هر گونه ماجراجویی احتمالی را بی‌درنگ و با قوت و جدیت پاسخ خواهد داد.”

جیمز کلورلی، معاون وزیر خارجه بریتانیا در امور خاور میانه، به محسن بهاروند، سفیر ایران در لندن، گفته است که تهران باید “بلافاصله اقداماتی را که صلح و ثبات جهانی را تهدید می‌کند، متوقف کند.”

پیشتر وزارت خارجه رومانی در بیانیه‌ای حمله به کشتی مرسر استریت را به شدت محکوم کرد و خواهان “توضیح فوری” مقام‌های ایران درباره آن شد.

رومانی هم مانند اسرائیل، بریتانیا و آمریکا به شواهدی اشاره کرده که نشان می‌دهد حمله “عمدی” به نفتکش مرسر استریت با پهپاد صورت گرفته و از طرف ایران “برنامه‌ریزی شده است.”

نفتکش مرسر استریت تحت مدیریت شرکت زودیاک متعلق به ایال اوفر، میلیاردر اسرائیلی است

دولت رومانی حق خود را برای نشان دادن “واکنش متناسب” با همراهی شرکای بین‌المللی خود محفوظ دانسته است.

این نفتکش که تحت مدیریت شرکت زودیاک متعلق به ایال اوفر، میلیاردر اسرائیلی است، روز پنج‌شنبه ۲۹ ژوئیه در نزدیکی سواحل عمان در آب‌های آزاد هدف قرار گرفت و علاوه بر یک شهروند رومانی، یک بریتانیایی هم در آن کشته شد.

چنین حوادثی در ماه‌های گذشته بارها رخ داده است اما این بار تلفات انسانی آن باعث واکنش گسترده و شدید علیه ایران شده است.

وزارت خارجه رومانی گفته “حمله به هدف غیرنظامی، که به تلفات انسانی و خسارت جدی منجر شده، هیچ توجیهی ندارد و باید به شدت در سطوح بین‌المللی محکوم شود.”

پیشتر آمریکا اعلام کرده بود که اطمینان دارد ایران مرتکب این حمله شده و بریتانیا هم در موضعی مشابه جمهوری اسلامی را مقصر خوانده بود.
توضیح تصویر،

محل حمله به نفتکش مرسر استریت

پیش از آن اسرائیل گفته بود شواهدی دارد که نشان می‌دهد ایران با پهپاد به کشتی مرسر استریت حمله کرده و تهدید به تلافی کرده بود.

نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل بنت حمله به این کشتی را “اشتباهی بزرگ” خواند و تهدید کرد که “ما در هر صورت می‌دانیم که به شیوه خودمان چه درسی به ایران بدهیم.”

ایران و اسرائیل در ماه های اخیر چندین بار یکدیگر را به حمله به کشتی‌های تجاری متهم کرده‌اند.

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری ایران امروز در توضیح موانع فروش نفت ایران در دوره ریاست جمهوری حسن روحانی گفت که “اسرائیل آدم می‌فرستاد داخل نفتکش ما و آن را منفجر می‌کرد.”

به گفته آقای جهانگیری در جریان این حملات ۱۲ نفتکش ایرانی آسیب دیده و دچار انفجار شده است.

رادیوفردا: روزنامه وال‌استریت جورنال از قول چند منبع رسمی آمریکا گزارش داده است که دولت جو بایدن در حال بررسی اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای است.

این گزارش که روز دوشنبه ۲۸ تیرماه منتشر شده، می‌افزاید آمریکا در نظر دارد تحریم‌های سخت‌تری علیه فروش نفت ایران به چین اعمال کند تا ایران را تشویق کند برای توافق هسته‌ای تصمیم بگیرد و هزینه شکست مذاکراتی که در حال حاضر به تعلیق افتاده را برای جمهوری اسلامی بالا ببرد.

آخرین دور مذاکرات هسته‌ای ۳۰ خرداد انجام شد و اخیراً عباس عراقچی مذاکره‌کننده ارشد ایران در کمیسیون برجام اعلام کرد که گفت‌وگوهای هسته‌ای بعد از مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور جدید ایران از سر گرفته خواهد شد.

آقای رئیسی نیز پیشتر گفته بود برای آغاز مجدد گفت‌وگوها، وی باید مذاکراتی که تاکنون شده را بصورت جامع ارزیابی کند؛ موضوعی که به گمانه‌زنی‌ها پیرامون به تأخیر انداختن مذاکرات توسط ایران دامن زده‌است. همچنین احتمال تغییر تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در دولت بعدی نیز بر پیچیدگی‌های توافق برجام افزوده‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد مذاکره‌کننده‌های آمریکایی از آوریل امسال در حال کار با اروپایی‌ها و دیگر شرکای بین‌المللی و اعضای برجام هستند تا در ازای لغو تحریم‌ها، ایران را به تعهدات هسته‌ای بازگردانند.

چندین مقام آمریکایی و منابع آگاه به این روزنامه گفته‌اند که آمریکا گزینه‌هایی برای فشار بر ایران برای ادامه مذاکرات یا تنبیه ایران در صورت اجتناب از گفت‌وگوها مد نظر دارد.

یکی از این گزینه‌ها اعمال کنترل شدید بر فروش نفت ایران به چین با اعمال تحریم‌های جدید بر شبکه‌های کشتی‌رانی است که در حمل نفت ایران همکاری می‌کنند.

ایران پیش از تحریم‌های آمریکا روزانه ۲.۵ میلیون بشکه صادرات نفت داشت که ۷۰۰ هزار بشکه آن راهی چین می‌شد، اما بعد از تحریم‌ها کل صادرات نفت ایران به ۳۲۰ هزار بشکه کاهش یافت.

برخی ارزیابی‌ها، از جمله شرکت ردیابی نفتکش‌ها، تانکر ترکرز، میزان فروش نفت ایران در سال گذشته را ۵۰۰ هزار بشکه برآورد کرده، اما می‌گویند ایران هم‌اکنون روزانه یک میلیون بشکه صادرات نفت به چین دارد و در برخی ماه‌های سال جاری میلادی، حتی این رقم به ۱.۵ میلیون بشکه نیز اوج گرفته‌است.

آمارهای رسمی گمرک چین نشان می‌دهد در ۵ ماه ابتدایی سال جاری هیچ نفتی مستقیماً از ایران نخریده‌است و خبرگزاری رویترز و بلومبرگ نیز گزارش داده‌اند که بخشی از نفت ایران تحت نام نفت عمان، امارات، عراق، مالزی و برخی دیگر از کشورها راهی چین می‌شود.

منابع رسمی و آگاه همچنین به وال‌استریت جورنال گفته‌اند دولت جو بایدن گزینه‌هایی نظیر راه‌اندازی کارزار دیپلماتیک برای متقاعد کردن چین، هند و دیگر شرکای ایران برای توقف واردات فرآورده‌های غیرنفتی، دادوستد مالی و ارائه اعتبارات مالی به جمهوری اسلامی را مد نظر دارد.

فعلاً دولت آمریکا دربارهٔ این گزینه‌ها تصمیم نهایی را نگرفته است.

آخرین برآورد بانک مرکزی ایران نشان می‌دهد بدهی‌های خارجی دولت ایران در خردادماه امسال ۹ میلیارد دلار بوده که ۴ میلیارد دلار آن تا پایان امسال باید تسویه شود. همچنین ایران پارسال ۲۱ میلیارد دلار صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و گاز داشته‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد برآورد آمریکا و شرکای اروپایی بر این است که ایران طی دو تا سه ماه می‌تواند اورانیوم غنی‌شده لازم برای ساخت یک بمب هسته‌ای را تولید کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفته‌است مذاکرات نمی‌تواند تا ابد ادامه یابد.

در این میان جمهوری‌خواهان و منتقدان دولت بایدن می‌گویند سیاست دولت جدید آمریکا در قبال ایران طوری است که آشکارا اعمال و اجرای تحریمها بعنوان اهرم واشینگتن علیه ایران تضعیف شده و در عمل جمهوری اسلامی را جسورتر کرده‌است.
با این‌حال، مقامات دولت بایدن می‌گویند به اعمال و اجرای تحریم‌ها علیه ایران پای‌بند هستند و اخیراً اقداماتی نیز علیه نقض‌کننده‌های تحریم‌های ایران انجام شده‌است.

با این‌حال این گزارش می‌افزاید مقامات ایران در دور زدن تحریم‌ها بصورت فزاینده‌ای حرفه‌ای شده‌اند و از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌های بانکی استفاده می‌کنند: ایران همچنین با انتقال محموله نفتکش‌ها به نفتکش‌های دیگر در دل اقیانوس‌ها و پنهان کردن منبع نفت، صادرات نفتی انجام می‌دهد و بعد از آغاز به کار دولت بایدن، بازرگانان چینی و دیگر کشورهای آسیایی در این رابطه همکاری‌های بیشتری با ایران دارند.

گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» اخیراً به روزنامه نیویورک‌تایمز گفته بود شمار نفتکش‌هایی که در خدمت انتقال نفت ایران هستند، از ۷۰ فروند در نوامبر ۲۰۲۰ به ۱۲۳ فروند رسیده‌است و نیمی از آنها در پاناما ثبت شده‌اند.

پاناما تحت فشار دولت آمریکا در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ثبت‌نام نفتکش‌هایی که نفت ایران را حمل می‌کردند، لغو کرده بود، اما بعد از آغاز ریاست جمهوری جو بایدن، دوباره این کار را از سر گرفته‌است.
با استفاده از گزارش‌های وال‌استریت جورنال، بانک مرکزی ایران، گمرک چین، رادیو فردا / د.خ / پ.پ

بی‌بی‌سی: یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، در مصاحبه‌ای بی‌سابقه با شبکه ۱۲ اسرائیل ابعاد تازه‌ای از عملیات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل در قبال ایران را فاش کرده و از جمله به محسن فخری‌زاده و سرقت اسناد هسته‌ای پرداخته است.

بنا بر این مصاحبه ۲۰ نفر از عوامل موساد در عملیات سرقت اسناد هسته‌ای در تهران حضور داشتند.

آقای کوهن حاضر نشد صراحتا مسئولیت خرابکاری در تاسیسات نطنز را بپذیرد اما گفت: “ما به ایران روشن می‌گوییم: نمی‌گذاریم به تسلیحات هسته‌ای دست یابید. کجای این حرف را نمی‌فهمید؟”

برخی از دست‌اندرکاران برنامه هسته‌ای ایران و همچنین شماری از تاسیسات مرتبط در سال‌های اخیر هدف سوءقصد و خرابکاری‌هایی بوده‌اند که عمدتا به اسرائیل نسبت داده می‌شود.

روایتی تازه از ترور محسن فخری زاده با ‘تیربار یک تنی موساد’
گروه ‘یوزپلنگان وطن’ و اعلام مسئولیت انفجار نطنز
تورقوز‌آباد کجاست؟
‘ترور’ دانشمندان هسته‌ای؛ آمران و عاملان کیستند؟

فخری‌زاده چه اهمیتی برای موساد داشت؟

‘ترور فخری زاده کار موساد بود’

محسن فخری‌زاده، رئیس سابقه سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع ایران در آذر ۱۳۹۹/نوامبر ۲۰۲۰ در جاده فیروزکوه به ضرب گلوله کشته شد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی او را مدیر برنامه “آماد” ایران معرفی کرده بود که بر فعالیت‌های هسته‌ای با قابلیت نظامی تمرکز داشت.

یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، به شبکه ۱۲ اسرائیل گفته: “او سال‌ها هدف عملیات گردآوری اطلاعات بود”.

آقای کوهن گفت موساد سال‌ها آقای فخری‌زاده را از نزدیک زیر نظر داشت و از جمله به طور فیزیکی به او نزدیک بود.

رئیس سابق موساد در پاسخ به سوالی از موضعش درباره کشتن دشمنان پرنفوذ اسرائیل گفت: “اگر کسی قدرتی دارد که خطری متوجه شهروندان اسرائیل می‌کند، وجود آن شخص باید خاتمه یابد.”

او در عین حال گفت اگر یک هدف بالقوه حاضر به تغییر مسیرش شود، اسرائیل به او کمک خواهد کرد. او گفت برخی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از هشدارهای اسرائیل، از جمله به طور غیرمستقیم، کارشان را ترک کرده‌اند.

خبرنگار اسرائیلی از آقای کوهن پرسید اگر چنین افرادی حاضر به توقف کارشان نشوند چه؟ او پاسخ داد: “به دیدار دوستانشان خواهند رفت”.

ایلان دایان، خبرنگار اسرائیلی درباره سوءقصد به جان محسن فخری‌زاده گفت هرچند “یوسی کوهن نمی‌تواند مسئولیت این کار را بپذیرد، اما امضای شخص او را می‌توان پای جزء جزء عملیات دید.”

سرقت اسناد تورقوزآباد چه طور انجام شد؟

بنیامین نتانیاهو در حال ارائه اسناد هسته‌ای سرقت شده از ایران در سال ۲۰۱۸

یوسی کوهن در بخش دیگری از مصاحبه‌اش به سرقت اسناد هسته‌ای از انباری در تورقوزآباد، در جنوب تهران پرداخته است.

او فاش کرده که ۲۰ مامور موساد، که هیچ کدام اسرائیلی نبودند، در این عملیات حضور داشتند.

آقای کوهن گفته پس از شناسایی این انبار به عنوان محلی که اسرار هسته‌ای ایران در آن نگهداری می‌شود، دو سال برای دستیابی به اسناد برنامه‌ریزی شد.

رئیس سابق موساد گفت آنها برای تمرین یک نسخه بدل از محل نگهداری اسناد ساختند.

به گفته او عوامل موساد برای سرقت اسناد تنها هفت ساعت وقت داشتند و پس از آن نگهبانان و خودروها می‌رسیدند و آن موقع “نمی‌شود از روی نرده بپرید یا از وسط دیوار بگذرید”.

یوسی کوهن گفت در شب عملیات “مشکل به خصوصی” پیش آمد، با این وجود تصمیم بر این شد که برنامه مطابق نقشه قبلی پیش برود.

تیم موساد آژیرها را از کار انداخت و در انبار را باز کرد و ۳۲ گاو صندوق را باز کرد. یوسی کوهن گفت باز کردن هر یک از گاوصندوق‌ها “چند دقیقه‌ای طول می‌کشید”.

آقای کوهن گفت تصاویر اسناد فارسی و دیگر چیزهایی که در گاوصندوق بود به طور زنده به مرکز فرماندهی در تل‌آویو مخابره می‌شد.

او گفت: “فهمیدیم به چیزی که می‌خواستیم دست پیدا کردیم و بر برنامه هسته‌ای نظامی ایران تسلط داریم. برای همه ما هیجان فراوانی داشت.”

خبرنگار اسرائیلی گفت پس از سرقت اسناد چندین کامیون برای فریب مقام‌های اطلاعاتی ایران در اطراف تهران حرکت داده شد تا آنها نتوانند کامیون حامل اسناد را شناسایی کنند. یوسی کوهن این حرف را تکذیب نکرد.

او گفت صبح روز بعد مقام‌های ایرانی متوجه خالی شدن انبار اسناد شدند و همه راه‌های خروجی کشور را بستند.

بعدتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در یک نشست خبری این اسناد را ارائه کرد تا با نشان دادن تحقیقات ایران درباره تسلیحات هسته‌ای بگوید “ایران دروغ گفته بود”.

مقام‌های ایرانی نخست نگهداری اسناد هسته‌ای در تورقوزآباد و به سرقت رفتن آن را تکذیب می‌کردند اما به تازگی محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران، اذعان کرد: “اسناد به کلی سری هسته‌ای ما سرقت شده است”.

یوسی کوهن گفته است که همه عوامل موساد سالم هستند، هرچند اسرائیل ناچار شده چند نفر از آنان را از ایران خارج کند.

رادیوفردا: محمود احمدی‌نژاد، عضو مجمع تشخیص مصلحت، با انتقاد از رویکرد سازمان‌های اطلاعاتی ایران، این نهادها را متهم به قصور و انحراف در وظایف نظارتی خود کرده و گفته است در این شرایط برخی سقف سازمان فضایی ایران را «سوراخ» کرده و «اسناد کشور» را برده‌اند.

او در گفت‌وگویی که برنامه اینترنتی تقاطع داشته، اشاره نکرده است که کدام گروه یا کشور این کار را انجام داده ولی در کنار این موضوع به انفجار در نطنز و بردن «اسناد قطعی» از تورقوزآباد اشاره کرده است که در این مورد پای دولت اسرائيل در میان بود.

تاکنون در رسانه‌های ایران گزارشی درباره بردن اسناد از سازمان فضایی ایران منتشر نشده است و آقای احمدی‌نژاد نیز به تاریخ وقوع این رویداد اشاره نکرده است.

سازمان فضایی ایران که زیر نظر وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اداره می‌شود، در زمینه توسعه فناوری فضایی و « استفاده صلح آمیز از از فضا» فعالیت دارد.

محمود احمدی‌نژاد در این گفت‌وگو همچنین خبر داده است که در جریان انفجار نطنز «۱۰ میلیارد دلار خسارت» وارد شده است.

به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، در انفجاری که بامداد روز ۲۲ فروردین در تاسیسات نطنز در نتیجه «خرابکاری اسرائیل» رخ داد، آتش سوزی وسیعی درگرفته که برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران را «دستکم تا ۹ ماه به تعویق انداخته است».

مسئولان سازمان انرژی اتمی ایران تاکنون میزان دقیق خسارت وارد شده را اعلام نکرده‌اند ولی روز ۲۳ فروردین امسال، علیرضا زاکانی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس ایران، با انتقاد شدید از دستگاه‌های امنیتی ایران افشا کرد که در جریان حادثه نطنز «بخش عمده امکانات غنی‌سازی کشور» از دست رفت.

موضوع اسناد تورقوزآباد نیز به نشست خبری اردیبهشت سال ۹۷ باز می‌گردد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرد ماموران این کشور انبوهی از اسناد هسته‌ای ایران را از کشور خارج کرده‌اند.

او گفته بود که این اسناد در یک قالیشویی در تورقوزآباد در حومه تهران مخفی شده بود و این اسناد شامل «۵۵ هزار صفحه و ۵۵ هزار فایل دیجیتال در قالب ۱۸۳ سی‌دی» درباره برنامه و فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی است.

محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، روز ۲۵ فروردین امسال برای نخستین‌بار سرقت اسناد هسته‌ای توسط اسرائیل را تایید کرد و گفت که کشور دچار «آلودگی امنیتی» شده است.

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.