اخبار

رادیوفرانسه: سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا روز جمعه با انتشار بیانیه‌ مشترکی نسبت به تولید اورانیوم فلزی از سوی ایران که به تأیید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده، ابراز نگرانی عمیق کردند و آن را مغایر با برجام دانستند. در این بیانیه آمده است: «ما دولت‌های فرانسه، آلمان و بریتانیا با نگرانی بسیار تاییدیه اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را که طی آن اعلام شده، ایران بر خلاف برجام، در حال تولید اورانیوم فلزی است ملاحظه کردیم. طبق برجام، ایران متعهد شده که طی پانزده سال در زمینه فعالیت‌های تولید اورانیوم فلزی یا تحقیقات و توسعه روی متالوژی اورانیوم اقدام نکند.»

این بیانیه می‌افزاید: «با یادآوری بیانیه شانزدهم ژانویه خود، بار دیگر اعلام می‌کنیم که این فعالیت‌ها که گامی کلیدی در مسیر تولید سلاح اتمی هستند، هیچ توجیه معتبری غیرنظامی ندارد. ما از ایران می‌خواهیم بدون هیچ گونه تاخیری این اقدامات خود را متوقف کند و اقدامات جدیدی در نقض پایبندی‌های هسته‌ای خود بر ندارد. ایران با تشدید اقدامات ناقض برجام، در حال تضعیف فرصت احیای دیپلماسی برای رسیدن کامل به اهداف برجام است.»

پیشتر وزارت امور خارجه فرانسه از ایران خواست تا هیچ اقدام تازه‌ای که منجر به وخیم‌تر شدن پرونده هسته‌ای این کشور بشود، انجام ندهد. وزارت امورخارجه فرانسه روز پنج‌شنبه با صدور بیانیه‌ای نوشت که ایران با اقدام به تولید اورانیوم فلزی امکان مذاکره با آمریکا را به خطر می‌اندازد. فرانسه بار دیگر با استقبال از اراده آمریکا برای بازگشت به دیپلماسی درباره پرونده هسته‌ای ایران، تاکید کرد که با دیگر شرکای برجام و آمریکا برای رسیدن به این هدف در تماس نزدیک است.

همزمان سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجۀ روسیه، نیز در واکنش به تولید اورانیوم فلزی از سوی تهران، جمهوری اسلامی ایران را به خویشتنداری فراخواند و تصمیم تهران را مسئولانه ندانست.

پیشتر ایران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از آغاز روند تولید «نوع ارتقا یافته سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران» آگاه ساخته است. کاظم غریب آبادی، نمایندۀ ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین همان روز اعلام داشت که این اقدام در سه مرحله انجام می‌گیرد که «در مرحله اول آن، اورانیوم فلزی با استفاده از اورانیوم طبیعی تولید می‌شود».

قانون موسوم به «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» که اخیراً در مجلس به تصویب رسید، در مادۀ ٤ خود از سازمان انرژی اتمی ایران می‌خواهد «نسبت به بهره‌برداری از کارخانه تولید اورانیوم فلزی در اصفهان ظرف مدت پنج ماه پس از تصویب این قانون اقدام کند.»

تولید اورانیوم فلزی غنی شده که بگفتۀ مقامات ایران به منظور تامین سوخت نیروگاه تحقیقاتی تهران صورت گرفته، از نظر کارشناسان و کشورهای غربی می‌تواند دارای «اهداف نظامی» نگران کننده نیز باشد. ایران بر اساس برجام متعهد است به مدت پانزده سال از هر گونه فعالیتی در جهت تولید اورانیوم فلزی و تحقیق و توسعه در زمینۀ متالورژی اورانیوم خودداری کند.

اما ایران در پاسخ به خروج ایالات متحد آمریکا از برجام و برقراری مجازات‌های گذشته و تازه از سوی این کشور، اندک اندک اجرای برخی تعهدات کم اهمیت خود در این توافق را کاهش داده و در دو ماه اخیر به نقض تعهداتی پرداخته است که از نظر دیگر طرفین، اعتبار کلی توافق را خدشه دار می‌کند.

رادیوفردا: وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران می‌گوید فردی که اولین تدارکات را برای «ترور» محسن فخری‌زاده، کارشناس ارشد هسته‌ای ایران، انجام داد «جزو نیروهای مسلح بود».

محمود علوی که دوشنبه شب ۲۰ بهمن در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو تلویزیون حکومتی ایران شرکت کرده بود با روخوانی از روی کاغذ، از عملکرد خود در وزارت اطلاعات دفاع کرد و مدعی شد که «سطح وزارت اطلاعات از نظر کیفی بسیار بالا آمده است».

او سپس برای اثبات این ادعای خود گفت که وزارت اطلاعات «پنج روز» پیش از کشته شدن محسن فخری‌زاده خبر داده بود که «دشمن قصد انجام عملیات در آن نقطه را دارد».

وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی در ادامه برای نخستین بار اعلام کرد: «فردی که اولین تدارکات را برای ترور انجام داد، جزو نیروهای مسلح بوده است».

محسن فخری‌زاده مهابادی، رئیس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع، روز هفتم آذر در آبسرد دماوند هدف سوء‌قصد قرار گرفت و کشته شد.

از آقای فخری‌زاده که یک افسر ارشد سپاه پاسداران بود و نامش در لیست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل قرار داشت، به عنوان «مهره‌ای کليدی» و «مدیر ارشد» برنامه‌ هسته‌ای ایران نام برده می‌شد که از سال ۱۳۸۰ نقش مهمی در این زمینه بر عهده داشت.

«پنج روز قبل از ترور خبر دادیم»

وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی با اشاره به کشته شدن این کارشناس هسته‌ای ایران گفت: «دو ساعت» پس از کشته شدن فخری‌زاده «شروع کردن علیه وزارت اطلاعات شعار دادن، بدون این‌که بدانند وزارت در این قضیه چه نقشی ایفاء کرده است».

او افزود که «دو روز» بعد این حملات متوقف شد «چون فهمیده بودند که وزارت اطلاعات دو ماه قبل گفته بود که دشمن در این نقاط کار جمع‌آوری انجام می‌دهد. و پنج روز قبلش گفته بود که دشمن برنامه ترور فخری‌زاده را در این نقطه دارد، فقط زمان معلوم نبود».

وزیر اطلاعات ایران اظهار داشت: «فخری‌زاده جزو نیروهای مسلح بود و آن فردی هم که اولین تدارکات را برای ترور انجام داد جزو نیروهای مسلح بود. ما چون نمی‌توانستیم در حوزه نیروهای مسلح کار اطلاعاتی انجام دهیم از مسئولین مربوطه نفر خواستیم بیایند بنشینند و روی قضیه کار کنیم ولی قبل از اینکه نماینده‌ای معرفی شود این اتفاق [ترور] افتاد».

وی جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکرد.

مقام‌های حکومت ایران در روزهای نخست اعلام کردند که سوءقصد به محسن فخری‌زاده با سلاح خودکار و با کنترل از راه دور انجام شد و هیچ شخصی در صحنه «ترور» حضور نداشت ولی در روزهای بعد از «شناسایی» و حتی «بازداشت عوامل ترور» خبر دادند.

حسین امیرعبداللهیان، مدیرکل امور بین‌الملل مجلس ایران، روز ۱۸ آذر امسال مدعی شد که برخی از عوامل ترور «شناسایی و بازداشت» شده‌اند.

با این حال هنوز هیچ گزارشی در این زمینه منتشر نشده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی در عین حال انگشت اتهام در این سوءقصد را به سوی اسرائیل و سازمان مجاهدین خلق نشانه رفته و گفته‌اند انتقام کشته شدن فخری‌زاده را خواهند گرفت.

«تقصیر ایران نیست اگر آن را به سمت سلاح هسته‌ای هل بدهند»

محمود علوی در بخشی از این گفت‌وگو همچنین به پرونده هسته‌ای ایران و تحریم‌های ایالات متحده اشاره می‌کند و به طور تلویحی هشدار می‌دهد که جمهوری اسلامی در صورت ادامه فشارها ممکن است به سمت ساخت سلاح هسته‌ای برود.

وزیر اطلاعات ایران اظهار داشت: «مقام معظم رهبری فتوا داده که سلاح هسته‌ای حرام است اما اگر گربه را در گوشه‌ای گیر بیندازند، ممکن است رفتارش با وقتی که گربه آزاد است فرق کند.»

وی افزود: «اگر ایران را به آن سمت هل بدهند دیگر تقصیر ایران نیست.»

مقامات ایران همواره به فتوای آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی استناد می‌کنند که ساخت سلاح هسته‌ای را حرام اعلام کرده است. با این حال غرب و اسرائیل تاکید دارند که برنامه هسته‌ای ایران معطوف به تولید سلاح بوده است. ‎
بر اساس مصاحبه محمود علوی با تلویزیون حکومتی ایران و گزارش‌های رادیو فردا/ ک.ر

بی‌بی‌سی: ایران از سال گذشته بخش های از فعالیت های هسته ای متوقف شده اش را از سر گرفته است

ایران از سال گذشته بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای متوقف شده خود را از سر گرفته است

روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از سه دیپلمات می‌گوید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای شواهد جدیدی از فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده از سوی ایران یافته‌اند که باعث بروز سئوال در مورد دامنه فعالیت‌های هسته‌ای ایران شده است.

این روزنامه به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان ذکر نشده می‌گویند نمونه‌های برداشته شده از دو سایت هسته‌ای در پاییز حاوی مواد رادیواکتیو بوده که می‌تواند نشاندهنده فعالیت ایران در زمینه سلاح هسته‌ای باشد. این دیپلمات‌ها تاکید کرده‌اند آنها از ماهیت دقیق آنچه پیدا شده اطلاع ندارند.

آژانس هنوز در این باره گزارشی به شورای حکام نداده و هنوز منتظر توضیحات ایران در باره این فعالیت‌ها است.

ایران هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.

وال استریت ژورنال می‌گوید آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به سئوالات این روزنامه در این باره پاسخ نداده است.

تابستان سال پیش ایران جلوی بازدید بازرسان آژانس از دو سایت هسته‌ای را نداد اما در نهایت اجازه بازدید آنها از دو مرکز هسته‌ای “یکی در اطراف شهرضای اصفهان و دیگری در نزدیکی تهران” صادر شد.

رافائل ماریانو گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آن زمان گفته بود ایران از “گفت‌وگوی جدی درباره سوالات مربوط به فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام‌نشده احتمالی” در این مراکز امتناع می‌کند.

جمهوری اسلامی تلاش برای تولید و دسترسی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند و می‌گوید تمام فعالیت‌های هسته‌ای این کشور صلح آمیز است.

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا توافق هسته‌ای موسوم به برجام را ترک کرد و تحریم‌ها علیه ایران را از سر گرفت، ایران با ارجاع به مفادی در برجام، تعهدات خود در این توافق را گام به گام کاهش داد.

اخیرا این کشور به دنبال تصویب طرحی در مجلس، اعلام کرد سطحی از بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی را در صورت رفع نشدن تحریم‌های آمریکا، کاهش می‌دهد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ماه پیش گفت ایران بسیار سریع در حال حرکت به سوی غنی‌سازی ۲۰ درصد است.

غنی سازی ۲۰ درصد از پاییز سال ۱۳۹۲ همزمان با توافق موقت اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی با هدف توقف تحریم‌های بین المللی متوقف شده بود. تولید مجدد اورانیوم با غنای ۲۰ درصد مصوبه مجلس شورای اسلامی است.

اورانیوم غنی شده با خلوص ۲۰ درصدی در مصارف صلح‌آمیز و سلاح‌های اتمی می‌تواند کاربرد داشته باشد و به همین دلیل باعث نگرانی قدرت‌های جهانی است.

ایران اخیرا گفت سانتریفیوژهای جدید در تاسیسات اتمی نطنز نصب کرده که ظرفیت غنی سازی اورانیوم آنها تقریبا چهار برابر دستگاه‌های فعلی است.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داده است که اگر ایران به برداشتن محدودیت‌های توافق هسته‌ای ادامه دهد “تنها چند هفته” با تولید مواد لازم برای ساخت یک سلاح هسته‌ای فاصله خواهد داشت.

ایران هشدار داده که در صورت بازنگشتن آمریکا به برجام و لغو همه تحریم‌ها گام‌های بعدی قانون اخیر مجلس شورای اسلامی درباره رفع محدودیت‌های هسته‌ای را اجرا خواهد کرد.

رادیوفرانسه: بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، در مصاحبه با یک شبکۀ تلویزیونی مصری که دیشب یکشنبه سی و یکم ژانویه پخش شد هشدار داد که هدف اسرائیل جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی است و اسرائیل برای رسیدن به این مقصود در صورت نیاز دست به اقدام نظامی علیه تهران خواهد زد.

وزیر دفاع اسرائیل تأکید کرد که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی تنها مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مسئلۀ جهان و منطقه است.

گانتز تأکید کرد که اسرائیل امکان اتخاذ تدابیر ضروری علیه برنامۀ اتمی ایران را دارد و دستیابی ایران به توانایی تولید بمب اتمی رقابت تسلیحات اتمی در خاورمیانه را باعث می‌شود. گانتز پشتیبانی حکومت ایران را از حزب الله لبنان و حوثی‌های یمن نیازمند واکنش و اقدام نظامی دانست. او از رژیم اسلامی ایران به عنوان یک حکومت بنیادگرا یاد کرد که قصد دارد با تولید سلاح اتمی دامنۀ نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد.

گانتز ابراز امیدواری کرد که مردم ایران نگرانی‌های اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه را در خصوص تهدیدهای حکومت اسلامی تهران درک کنند. او گفت که شهروندان ایران شایستۀ یک زندگی عادی و انسانی هستند. اما، حمایت رژیم اسلامی تهران از حزب‌الله و حوثی‌های یمن نیازمند اقدام است.

وزیر دفاع اسرائیل همچنین گفت که جنگ آینده علیه رژیم اسلامی تهران شامل حزب‌الله و حماس نیز خواهد شد که با موشک‌ها و راکت‌های خود غیرنظامیان اسرائیلی را آماج قرار می‌دهند. گانتز گفت در صورت وقوع جنگ، اسرائیل انبارهای موشک‌های حزب‌الله را که در مناطق غیرنظامی احداث شده‌اند هدف قرار خواهد داد. وی با استناد به اطلاعات دولت اسرائیل تأکید کرد که حزب الله موشک‌های خود را در مناطق غیرنظامی ذخیره و به این ترتیب از غیرنظامیان لبنان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است. او گفت که اسرائیل نهایتاً چاره‌ای جز از میان بردن این ذخایر ندارد.

گانتز با اشاره به انفجار هزاران کیلوگرم نیترات آمونیوم انبار شده در بندر بیروت در اوت سال گذشته افزود که پنهان کردن سلاح و مواد انفجاری در میان غیرنظامیان شیوۀ رایج حزب‌الله لبنان است.

مصاحبۀ بنی گانتز با تلویزیون مصری ساعاتی پس از بازدید وی از واحد نیروهای عملیات برونمرزی ارتش اسرائیل پخش شد.

رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، آویو کوخاوی، هفتۀ گذشته گفت که از نیروهای نظامی این کشور خواسته است که طرح‌های جدیدی را برای جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح اتمی تهیه کنند. او همچنین تلاش رئیس جمهوری جدید آمریکا، جو بایدن، برای بازگشت به توافق اتمی با ایران را تحت هر شکلی مورد انتقاد قرار داد.

یورونیوز: گفت‌وگوی یورونیوز با جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل سیاسی

با روی کار آمدن دولت بایدن، بحث مذاکره ایران و آمریکا برای تعیین سرنوشت برجام موجب ایجاد دور تازه‌ای از جدال‌های لفظی بین اصولگرایان و مقامات دولت روحانی شده است. چهره‌های برجسته مجلس ایران و سپاه پاسداران در حالی مخالفتشان را با مذاکره ایران و آمریکا اعلام کرده‌اند که نشریه «الجریده» کویت به تازگی خبر داده است مذاکره مقامات دولت روحانی و تیم جو بایدن از قبل از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا آغاز شده است. اینکه این مذاکرات به چه سرانجامی می‌رسد و چه تاثیری در روابط ایران و غرب و مناسبات سیاسی داخل ایران بر جای خواهد گذاشت، موضوع گفت‌وگوی یورونیوز با جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل ایران است.
یورونیوز: حسن روحانی و جواد ظریف اخیرا گفتند برای بازگشت آمریکا به برجام نیازی به مذاکره نیست. اما ظاهرا برخی از رسانه‌ها از مذاکرات پشت پرده بین مقامات دولت روحانی و دولت بایدن از پیش از انتخابات آمریکا خبر داده‌اند. آن قول و این فعل را چطور باید تحلیل کرد؟

جمشید برزگر: در عرصه سیاست، آن هم وقتی پای جمهوری اسلامی در میان است، باید کمتر به گفته‌ها و بیشتر به کرده‌ها توجه کرد. در سال ۹۱ و در اوج شعارهای مرگ بر آمریکا و اینکه «تحریم‌ها ورق پاره‌اند»، تیمی به دستور آیت‌الله خامنه‌ای سرگرم مذاکره با آمریکا شده بود و همان مذاکرات سرنوشت انتخابات سال ۹۲ را تعیین کرد و سرانجام هم به برجام رسید. اینکه با این همه مساله و اختلاف، حتی بتوان گمان کرد که کسی می‌پذیرد برای برگشت آمریکا به برجام نیازی به مذاکره نیست، تنها از کسانی برمی‌آید که با موشک هواپیما را سرنگون می‌کنند، بعد می‌گویند نقص فنی بوده. بنزین را گران می‌کنند و بعد می‌گویند صبح جمعه از آن باخبر شده‌اند، یا به سربازی سیلی می‌زنند و بعد به کل انکار می‌کنند. حکومتی که بر دروغگویی و پنهان‌کاری استوار شده، و خودش را در قبال دروغ‌هایی که می‌گوید پاسخگو و مسئول نمی‌انگارد، البته بسیار حرف‌های دیگر هم خواهد زد. تردیدی نیست که برگشتن به برجام، پس از تجربه پنج سال گذشته، به اندازه رسیدن به خود برجام پرپیچ و خم خواهد بود. اما مساله برای جمهوری اسلامی چیز دیگری است. جمهوری اسلامی نه دنبال احیای برجام، یا رسیدن به توافقی جامع بلکه صرفا به دنبال لغو و یا حتی بسیار کمتر از آن، کاستن از میزان تحریم‌هاست؛ اما مشکل اینجاست که رسیدن به این خواسته بدون مذاکره و دادن امتیاز ممکن نیست.

نشست اینترنتی بورل، موگرینی و سولانا؛ «عده‌ای نمی‌خواهند برجام احیاء شود»

یورونیوز: ادعای انجام مذاکرات پشت پرده اخیر در حالی صورت گرفته که رهبر جمهوری اسلامی گفته بود عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به برجام ندارد. به نظرتان این مذاکرات مطرح شده با مجوز علی خامنه‌ای بوده و اگر چنین بوده، مدلول سیاسی‌اش چیست؟ آیا او صرفا می‌خواهد امکان توافق با دولت بایدن را بررسی کند یا اینکه آماده تکرار نرمش قهرمانانه است؟

جمشید برزگر: به باور من، مساله فقط و فقط یک چیز است: حفظ نظام که برای رهبران جمهوری اسلامی و منتفعان از آن در این فرمول طلایی خلاصه شده که حفظ نظام اوجب واجبات است. اگر لازم شود، نرمش قهرمانانه، بیشتر لازم شود کرنش، امکانش باشد درگیر کردن حریف در اینجا و آنجا به اسم ایجاد عمق استراتژیک. لازم باشد دست به سرکوب می‌زند مثل دی ماه ۹۶ و آبان ۹۸، امکانش را داشته باشد تنور انتخاباتش را داغ می‌کند. در این مساله هم، همان‌طور که گفتم هدف آیت‌الله خامنه‌ای صرفا لغو تحریم‌ها و یا کم کردن شدت آن است، مخصوصا در حوزه صدور نفت و گاز و امکان دریافت و انتقال پول. همان‌طور که مذاکرات سال ۹۱ با مجوز آیت‌الله خامنه‌ای و آگاهی و توافق سپاه بوده، این مذاکرات و اصولا هر اقدام دولت در حوزه سیاست خارجی با مجوز و آگاهی و توافق بوده است. هدف هم بررسی امکان توافق با آمریکا و برقراری رابطه و عادی‌سازی مناسبات جمهوری اسلامی با جهان نیست. هدف این است که بتوان حداقل بیست- سی میلیارد دلاری نفت فروخت. با آن پول هم به‌طور حداقلی، اکثریت شهروندان ایرانی را کمی تا قسمتی سیر نگه داشت، هم به هواداران و گروه‌های نیابتی نظام در منطقه خوب رسید و هم البته سفره رنگین گروه حاکم را برقرار نگه داشت.

از نگاه رهبران جمهوری اسلامی کشوری مثل کره شمالی، امنیت و ثبات بیشتری دارد تا مصر حسنی مبارک که آمریکا به ارتشش سالانه کمک می‌کند.

جمشید برزگر
روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل ایران
یورونیوز: با توجه به اینکه کشورهای اروپایی تا به حال از فعال کردن مکانیسم ماشه خودداری کرده‌اند و ایران نگران فعال شدن این مکانیسم از سوی آمریکا در صورت بازگشت این کشور به برجام است، آیا ایران می‌تواند مانع بازگشت آمریکا به برجام شود؟

جمشید برزگر: مشکل اصلی غرب و یا بخت بلند جمهوری اسلامی همین است که غرب، به‌ویژه اروپا، به دلایل مختلف بر این باور است که اصولا جز برجام یا ساز و کاری مانند آن، ابزار دیگری در اختیار ندارد. این شیوه‌ای بوده که اروپا از آغاز استقرار جمهوری اسلامی در پیش گرفته است. برجام چیزی نیست جز ادامه همان گفتگوی انتقادی دوران هاشمی رفسنجانی. در دوران اوباما، آمریکا هم سرانجام به این قافله پیوست. اگرچه حتی در دوران جمهوریخواهی مثل ریگان نیز برای پیمودن این مسیر تلاش شده بود، اما مساله این است که جمهوری اسلامی ترجیح می‌دهد فاصله‌اش را با آمریکا حفظ کند چرا که به چشم دیده ارتباط با آمریکا و هضم شدن در نظم جهانی، چندان خوش‌فرجام نیست. هم در مورد شاه این را به چشم خود دیدند و هم در جریان بهار عربی، موضوع به آنها یادآوری شد. از نگاه رهبران جمهوری اسلامی کشوری مثل کره شمالی، امنیت و ثبات بیشتری دارد تا مصر حسنی مبارک که آمریکا به ارتشش سالانه کمک می‌کند. منتهی مشکل این است که ایران نفت دارد و درآمد ایران متکی بر این نفت است. پس تداوم حیات، مستلزم میزانی از درهم‌آمیختگی با نظم جهانی است، اما باید مواظب بود که این درهم آمیختگی خیلی زیاد نشود. اینجاست که نقش «دشمن» پررنگ می‌شود. این نمایش بدون حضور این دشمن، بار دراماتیکی پیدا نمی‌کند و حوصله همه را زود سر می‌برد. باید برای جلوگیری از حل شدن در نظم جهانی، یا در لباس یک حکومت نرمال و عادی درآمدن، آن‌طور که غرب می‌خواهد، یکی دو دشمن اصلی در جهان مثل آمریکا و اسرائیل و چند دشمن و رقیب در منطقه مثل عربستان و امارات و بحرین داشت.

صداهایی از ایران: «با آمریکا مذاکره کنند، وضع مملکت خراب است و فشار بر مردم زیاد»

یورونیوز: اپوزیسیون خارج کشور از تیم بایدن چندان راضی به نظر نمی‌رسد. آیا در شرایط فعلی امکان توافق ایران و آمریکا در گرو نقش تعیین‌کننده «افراد» است یا اینکه مساله فراتر از «نقش احتمالی افراد» در حصول توافق است؟

جمشید برزگر: فکر می‌کنم در پاسخ سوال قبلی تا حدی پاسخ دادم. البته باید در نظر داشت که در غرب، با وجود ساختارها و نهادها، نقش رهبری افراد هم مهم است. به هرحال بین ترامپ که از برجام خارج می‌شود و اوبامایی که برجام را می‌آفریند یا بایدنی که سودای بازگشت به آن را دارد تفاوت وجود دارد. نکته دیگر این است که در مثلا ۳۰ سال گذشته، چندین دولت در آمریکا و کشورهای اروپایی عوض شده‌اند. آدم‌ها جای خود را به رقبای منتقد خود داده‌اند. سیاست‌ها یا حداقل رویکردها متناسب با این رفت‌ و آمدها تغییراتی کرده، اما در طول این سه دهه مثلا در جمهوری اسلامی، تغییری در اصلی‌ترین مراکز قدرت و تصمیم‌گیری رخ نداده اشت. سیاست و خط و رویکردی به صورت مستمر امکان تداوم پیدا کرده است و از قضا نه فقط در ایران، بلکه در چین و روسیه نیز. از این منظر، بله بین ترامپ و بایدن تفاوت‌هایی در نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی وجود دارد، اما وجود پیشینه‌ای پر مجادله و نداشتن اطمینان، باعث می‌شود که در غرب هم با وجود تغییر دولت‌ها و بالطبع افراد، یک سیاست عمومی وجود داشته باشد. نقش افراد در غرب، در شدت پیگیری این سیاست عمومی موثر است. جمهوری اسلامی هم از آن آگاه است و با سیاست از این ستون تا آن ستون فرج است، فعلا که چهار دهه را پشت سر گذاشته است.
یورونیوز
جمشید برزگر، تحلیلگر مسائل سیاسییورونیوز
یورونیوز: اتحادیه اروپا با کنار رفتن ترامپ، به آمریکا نزدیک‌تر شده است. اروپا از یکسو خواهان حفظ برجام است، از سوی دیگر مواضعش علیه عقب‌نشینی ایران از برجام تندتر شده است. به نظرتان نزدیکی اروپا و آمریکا نهایتا به حفظ برجام منتهی می‌شود یا به امحاء آن؟

جمشید برزگر: به این سوال تا حدی جواب دادم. اگر اروپا و آمریکا جایگزینی کم هزینه‌تر از برجام سراغ داشتند، بدون شک اصراری بر حفظ آن نداشتند. در نگاه غرب، در تماس بودن با جمهوری اسلامی و مهار آن موثرتر از رها کردن آن و حل مساله در زمانی است که دیگر برای جلوگیری از برخی چیزها، مثلا دستیابی به سلاح هسته‌ای، دیر شده است.

جو بایدن و ایران؛ شرایط برای مذاکره دشوار شده و گزینه نظامی همواره روی میز است

یورونیوز: در صورتی که ایران با آمریکا و اروپا به توافق نرسد و غنی‌سازی بیست درصدی را ادامه دهد، به نظرتان ایستگاه پایانی این اختلاف فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت خواهد بود یا وقوع جنگ؟

جمشید برزگر: غرب به دلایل مختلف ترجیح می‌دهد که تغییرات بنیادین و رادیکال و ناگهانی در کشوری مثل ایران رخ ندهد. اروپا توان تحمل موج دوم بزرگ مهاجرت را ندارد. پس از حمله به افغانستان و عراق، آمریکا هم در موقعیت شروع جنگ بزرگ دیگری نیست یا لااقل جنگ اولین گزینه یا گزینه مطلوبش نیست. تکلیف جمهوری اسلامی هم که روشن است. خواهان جنگی تمام عیار نیست که نتیجه محتملش سقوط نظام باشد، مثل اتفاقی که در عراق افتاد. با همه چنگ و دندان نشان دادن‌ها، حتی با اتفاقاتی مثل کشته شدن قاسم سلیمانی، تحریم تمام و کمال صادرات نفت و وجود کسی مثل ترامپ در آمریکا و … دیدیم که جنگی درنگرفت. و البته چه خوب. نوعی جنگ سرد است، در مقیاس‌هایی به مراتب کوچک‌تر از جنگ سرد میان بلوک شرق و غرب.
یورونیوز: اصولگرایان با مذاکره دولت روحانی و دولت بایدن مخالفند. آیا دلیل اصلی این مخالفت، آمریکاستیزی آن‌هاست یا در اصل نگران انتخابات ریاست جمهوری سال آینده‌اند؟

جمشید برزگر: در جمهوری اسلامی همان طور که گفتم اصل بر این است که فاصله با آمریکا رعایت شود، چون نزدیکی به آمریکا با خطر سقوط همراه است. شما اگر در جامعه جهانی حل شوید ناگزیر به خواسته‌ها و الزاماتی تن می‌دهید که وقتی عضو یاغی آن جامعه هستید، الزامی به رعایت و پذیرفتن آنها ندارید. در جمهوری اسلامی، دو نکته پذیرفته شده است: هیچ یک از جناح‌ها نه عاشق دلباخته رابطه با آمریکا هستند و نه دشمن قسم خورده آن. لازم باشد مثل دوران جنگ با طالبان یا جنگ عراق حتی به آمریکا کمک می‌کنند. لازم باشد هم در حدی پذیرفتنی که کنترل آن از دست خارج نشود، آمریکاستیز می‌شوند. بحث رقابت‌های داخلی درون حاکمیتی، اصولا ربطی به تغییرات بنیادین در سیاست خارجی ندارد. قرار نیست که در انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی، انقلاب شود و یک نظام سیاسی جدید جایگزین نظام قبلی شود. کارگزاری که به تعبیر خودشان، تدارکاتچی است می‌رود و کارگزاری دیگر می‌آید. آنها هم که می‌آیند صاحب سهم بیشتری از منابع و منافع می‌شوند.
یورونیوز: اصلاح‌طلبان امیدوارند مذاکرات دولت روحانی به بازگشت آمریکا به برجام و بهبودی محسوس در وضع اقتصادی کشور منتهی شود تا از این طریق مانع پیروزی اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری شوند. آیا احیای برجام شانس اصلاح‌طلبان و افراد همسو با حسن روحانی را در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰افزایش می‌دهد؟

جمشید برزگر: به باور من و همان‌طور که انتخابات اخیر مجلس نشان داد، هم نظام و هم مردم از بازی انتخابات در جمهوری اسلامی دلسرد شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند. یعنی ماهیت این بازی حالا برای هر دو طرف، یعنی طرفی که قرار است یکجانبه فقط رای دهد و طرفی که قرار است صرفا رای بگیرد و بعد هر دو راه خود را بروند، روشن شده است. البته در رقابت‌های درون گروهی، این و آن جناح به هسته مرکزی قدرت می‌گویند که ما سیاست خارجی مصوب و مورد تایید را بهتر می‌توانیم اجرا کنیم. تلاش می‌کنند که خود به قدرت برسند چرا که دستیابی به بقیه منافع و سودها در ساختاری مثل جمهوری اسلامی مستلزم نشستن بر صندلی قدرت سیاسی، نظامی و امنیتی است. در این معنا، میزانی از رقابت میان گروه‌های درون حاکمیت وجود دارد، اما این رقابت نه مبتنی بر کسب رای مردم است و نه در جهت برآورده کردن خواسته‌ها و مطالبات رای دهندگان. صندوق رای، برخلاف ذاتش که باید تعیین کننده مسیر باشد، اهرم و ابزاری است که به این یا آن جناح کمک کند بخشی از مناصب باقی مانده را تصاحب کند. حالا ماهیت بازی چنان روشن شده که نه حکومت دنبال آن است دیگر و نه رای‌دهنده به این سادگی ممکن است دوباره راضی به حضور در این بازی شود.

رادیوفردا: رییس ستاد ارتش اسرائیل در هشداری صریح به دولت جو بایدن در خصوص احتمال بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای با ایران موسوم برجام گفت که اسرائیل برنامه‌های تازه دیگری را برای حمله به ایران در سال جاری میلادی تدارک دیده است.

آویو کوخاوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل، شامگاه سه‌شنبه هفتم بهمن با لحنی تند، گفت که او فرمان لازم را در این زمینه به ارتش داده است.

هشدار بی‌پرده ژنرال کوخاوی به دولت جدید واشینگتن در حالی است که جو بایدن تنها شش روز است در کاخ سفید مستقر شده و هنوز نشانه‌ای از آغاز مذاکرات دولت او با ایران بر سر بازگشت آمریکا به برجام در دست نیست.

همچنین اظهارات رییس ستاد ارتش اسرائیل در آستانه ورود ژنرال کنث مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، ستاد مرکزی ارتش آمریکا، به اسرائیل بیان شده است.

از زمانی که پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روشن شد، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، چند بار برای دولت آمریکا خط و نشان کشید و حتی گفت «بازگشت به برجام، یک حماقت است که نباید اتفاق بیفتد».

اما به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، هشدار شدید و صریح رییس ستاد ارتش آمریکا، با هدف تشدید فشار اسرائیل بر دولت جدید واشینگتن، برای دوری کردن از احتمال بازگشت به برجام، بیان شده است.

ژنرال کوخاوی در سخنرانی در مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل گفت که بازگشت به برجام، «هم از نظر عملیاتی و هم از نظر راهبردی، بد خواهد بود»، «یک تهدید غیر قابل قبول است» و به تشدید رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه منجر خواهد شد».

به گفته وی، «اگر برجام هنوز زنده بود، ایران تا حال می‌توانست به سمت تولید بمب اتمی پیش برود زیرا برجام فاقد محدودیت‌ها و نظارت کافی برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی بود».

ژنرال کوخاوی افزود که از فرماندهان ارتش خواسته در فکر یک سری برنامه‌های عملیاتی جدید و توسعه آن در یک سال آتی باشند. او افزود، کادر سیاسی (دولت) تصمیم‌گیرنده نهایی است اما «طرح‌های عملیاتی باید به روی میز و آماده اجرا باشد».

رییس ستاد ارتش اسرائیل همچنین از وجود «یک ائتلاف منطقه‌ای قوی» از یونان، قبرس، مصر، اردن و امیرنشین‌های خلیج فارس در کنار اسرائیل برای «مقابله با محور شیعی ایرانی که از ایران تا عراق و سوریه و لبنان کشیده شده» سخن گفت و افزود که اسرائیل اکنون از «آزادی عمل گسترده در سراسر خاورمیانه» برخوردار است.

با وجودی که سخنان رییس ستاد ارتش و نخست وزیر اسرائیل با لحن محکم و با قاطعیت بسیار بیان شده‌اند اما اظهار آن از زبان این‌دو فرمانده ارشد نظامی و سیاسی اسرائیل، نشانه‌های جدی از یک تقابل زودهنگام میان این کشور با دستگاه دیپلماسی جو بایدن در آمریکا نیز به حساب می‌آید.

در زمان دو دولت باراک اوباما نیز اسرائیل پیوسته از گزینه نظامی علیه ایران سخن می‌گفت که ظاهرا هدف از آن، وادار کردن دولت واشینگتن به تشدید سخت‌گیری در توافق با ایران بود. این رویه آن زمان کارساز نبود و به چالش جدی میان اسرائیل و دولت وقت آمریکا که جو بایدن معاون آن بود، منجر شد.

اسرائیل در روزهای گذشته روند انتصاب شمار زیادی از مقامات ارشد آمریکا در زمان دولت باراک اوباما را که در تنظیم برجام سهیم بودند، به پست‌های کلیدی، به ویژه در دستگاه وزارت خارجه آمریکا، با نگرانی عمیقی دنبال کرده است.

رسانه‌های اسرائیل نوشته‌اند در حالی که جو بایدن در روزهای گذشته با سران فرانسه، آلمان، روسیه، مکزیک و شمار دیگری از کشورها گفت‌وگوی تلفنی داشته، هنوز معلوم نیست که چه زمان نخستین تماس تلفنی را با بنیامین نتانیاهو انجام خواهد داد.

آقای نتانیاهو چند بار در روزهای گذشته تاکید کرده که «مشتاق کار» با جو بایدن «به‌ویژه در مورد ایران است».

اسرائیل مشوق عمده خروج دولت دونالد ترامپ از برجام و سیاست «فشار حداکثری» به ایران بود.

جو بایدن گفته که در صورت اجرای تعهدات کامل ایران بر اساس برجام، آمریکا به این توافق بازخواهد گشت «هرچند که مسیر آن آسان نخواهد بود».

در همین حال، آنتونی بلینکن، که روز سه‌شنبه تایید سنای آمریکا را برای آغاز پست وزارت خارجه دریافت کرد، گفته است که واشینگتن پیش از هر تصمیمی در خصوص برجام، با متحدین خود، از جمله اسرائیل، رایزنی می‌کند.

در حالی که کوشش اسرائیل در وهله نخست، جلوگیری از هر اقدام احتمالی دولت جو بایدن در مسیر کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران و سپس تنظیم توافق‌های سخت‌گیرانه‌تری با هدف برچیدن برنامه موشک‌های برد بلند و نفوذ منطقه‌ای ایران است، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، روز هفتم بهمن تاکید کرد که ایران «در هیچ موضوع دیگری غیر از نحوه اجرای برجام با کشورهای ۱+۵ صحبت نخواهد کرد».

دولت ایران در همین حال از دولت جدید آمریکا خواسته است فرصت ایجاد شده را از دست ندهد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه در تهران گفت «دریچه گشوده شده، مدت زیادی باز نمی‌ماند».

مجید تخت روانچی، نماینده دایم ایران در سازمان ملل متحد نیز روز ششم بهمن در مصاحبه با شبکه سی‌ان‌ان گفت که هر چند ایران برنامه‌ای برای مذاکره با دولت جو بایدن ندارد اما منتظر است که آمریکا اولین گام سیاسی را برای لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام بردارد.

بی‌بی‌سی: ژنرال امیر کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک «اشتباه» خوانده و از دستور خود مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی دیگر در قبال ایران خبر داده است.

ژنرال امیر کوخاوی روز سه شنبه (۲۶ ژانویه) در یک سخنرانی در کنفرانس سالانه موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو گفت: «بازگشت به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ یا حتی توافقی مشابه که از جنبه های مختلف بهبود یافته باشد از نقطه نظر عملیاتی و استراتژیک اسرائیل، بد یا اشتباه است.»

به نظر می رسد این اظهارات کم سابقه فرمانده ارتش اسرائیل هشداری به دولت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، باشد که می گوید “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رییس جمهوری سابق ایالات متحده، که مانند اسرائیل برجام را یک توافق «بد» می دانست در سال ۲۰۱۸ میلادی آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست «فشار حداکثری» تحریم ها را علیه حکومت ایران در پیش گرفت تا ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند اما موفق به این کار نشد. ایران در واکنش، در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کاهش داده است.

ژنرال کوخاوی با متهم کردن ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور داده ام که علاوه بر نقشه های عملیاتی ای که تدارک دیده اند، چند نقشه عملیاتی دیگر نیز آماده کنند.»

او افزود: «مسلما این رهبری سیاسی (اسرائیل) است که درباره به اجرا درآمدن تصمیم خواهد گرفت اما این نقشه ها باید روی میز باشد.»

آمریکا با امضای دونالد ترامپ از برجام خارج شد

چنین هشداری از سوی یک مقام نظامی اسرائیل کم سابقه ارزیابی می شود به همین خاطر برخی ناظران معتقدند که اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل می تواند منعکس کننده نظرات دولت بنیامین نتانیاهو باشد.

ایران می گوید برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و این کشور قصد دستیابی به بمب هسته ای را ندارد. مقامات ایرانی از جمله رهبر آن آیت‌الله علی خامنه‌ای در گذشته هشدار داده اند که در صورت اقدام نظامی اسرائیل، «جمهوری اسلامی تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد.»

هفته گذشته با آغاز ریاست‌ جمهوری جو بایدن، تحلیلگران رسانه های اسرائیلی از نگرانی مقامات این کشور از بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام خبر دادند از جمله ناهوم بارنی، مفسر سرشناس در روزنامه پرتیراژ یدیعوت احرونوت نوشت که اعلام آمادگی بایدن برای بازگشت به توافق برجام به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بیشتر خیلی‌ها را در اسرائیل “نگران کرده است”.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها برجام را محکوم کرده و مدعیست که این توافق، دسترسی ایران به بمب اتمی را تسهیل می‌کند.

آنتونی بلینکن،‌ وزیر امور خارجه آمریکا،‌ هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده با بازگشت به برجام «فاصله زیادی دارد» و هنوز باید ببیند که‌ آیا ایران قصد اجرای تعهدات خود در قبال برجام را دارد یا نه.

دولت ایران می گوید که فعلا برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.

بی‌بی‌سی: یک مقام دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه می‌گوید اگر ایران می‌خواهد آمریکا به برجام برگردد باید دست از تحریک‌های هسته‌ای بردارد و تعهدهای برجامی خود را رعایت کند.

به گفته این مقام که نامش فاش نشده حتی در این صورت هم برای برگشتن آمریکا به برجام به مذاکراتی جامع‌تر نیاز است:

“اگر ایران درباره مذاکره جدی است و می‌خواهد تمام طرف‌های برجام در آن شرکت کنند ابتدا باید از تحریکات هسته‌ای خودداری کند و بعد آنچه را دیگر رعایت نمی‌کند، دوباره رعایت کند.”

توافق هسته‌ای ایران با شش قدرت جهانی، آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان شش سال پیش به امضا رسید اما دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق آمریکا در اردبیهشت ۱۳۹۷ یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌هایی را که پس از برجام لفو شده بودند برگرداند.

یک سال بعد ایران در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت.

این مقام دفتر ریاست جمهوری فرانسه گفت آمریکا و فرانسه روشن کرده‌اند که ایران چه کارهایی را چطور باید انجام دهد تا آمریکا به برجام برگردد و تحریم برداشته شوند:

“ما باید ببینیم برگشت آمریکا به برجام را ایران چگونه با حسن نیت قابل تایید جبران می‌کند.”

او گفت مسئله ایران فراتر از برنامه هسته‌ای است و کل فعالیت‌های این کشور در منطقه را شامل می‌شود که باید در باره تمام آنها هم مذاکره شود.

ظریف: چرا اول ایران حسن‌نیت نشان دهد؟

در واکنش به این اظهارات محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در توییتر پاسخ داد: “چرا ایران -کشوری که محکم ایستاد و تروریسم بی‌رحمانه اقتصادی آمریکا را که هم ناقض برجام هم قطعنامه شورای امنیت بود با شکست مواجه کرد- باید اول حسن‌نیت نشان دهد. توافق را اول آمریکا بدون دلیل زیرپا گذاشت و اکنون باید خطایش را جبران کند. بعد ایران پاسخ خواهد داد.”

ایران همچنین امروز تهدید کرد جلوی بازرسی‌های سرزده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را خواهد گرفت.

جو بایدن رئیس جمهور آمریکا که چهارشنبه قدرت را به دست گرفت پیش‌تر گفته بود که “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

آنتونی بلینکن نامزد آقای بایدن برای وزارت خارجه نیز هفته پیش گفت آمریکا عجله‌ای برای تصمیم‌گیری برای برگشتن به برجام ندارد و اول می‌خواهد ببیند که ایران اجرای تعهدهای برجامی‌اش را از سر گرفته است.

ایران بارها تاکید کرده است تا آمریکا تحریم‌های یک‌جانبه را لغو نکند تعهدهای برجامی‌اش را رعایت نخواهد کرد اما بلافاصله بعد از لغو تحریم‌ها چنین خواهد کرد.

با پایان گرفتن ریاست جمهوری دونالد ترامپ و روی کار آمدن جو بایدن و تا تائید وزیر خارجه در سنای آمریکا که امروز اتفاق افتاد، فرانسه نقش سخنگوی آمریکا را درباره ایران بعهده گرفته است و در هفته اخیر جنگی لفظی بین محمد جواد ظریف و ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه در جریان بوده است.

امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه یکشنبه شروع به کار جو بایدن را تبریک گفت و به گفته کاخ الیزه با او درباره لزوم برقراری ثبات در خاورمیانه، به خصوص درباره برنامه هسته‌ای ایران و مسائل لبنان تلفنی صحبت کرد. اما در متنی که کاخ سفید از خلاصه این گفت‌وگو منتشر کرد نامی از ایران برده نشد.

منبع تصویر، Getty Images
توضیح تصویر،

ژان ایو لودریان و محمد جواد ظریف

ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه یکشنبه هم در مصاحبه‌ با یک رادیوی فرانسوی بار دیگر گفت: “این موقعیت خطرناکی است. دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای پیامدهای ژئواستراتژیک قابل توجهی خواهد داشت. ما در موقعیتی کاملا برعکس خواسته دونالد ترامپ هستیم.”

آقای لودریان شنبه نیز به نشریه دیمانش گفته بود: “ایران در حال ساخت سلاح‌های هسته‌ای خود است و ضرورت فوری دارد که ایران و آمریکا به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) برگردند.”

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران به اظهارات وزیر خارجه فرانسه که همچنین گفته بود ایران با ساخت سلاح‌های هسته‌ای فاصله چندانی ندارد پاسخ داد و آن را “یاوه‌گویی پوچ” خواند.

آقای ظریف در توییتر با اشاره به سمت قبلی آقای لوردیان بعنوان وزیر دفاع فرانسه نوشته بود: “همکار عزیز، شروع کار شما در دولت با فروش سلاح به جنایتکاران جنگی عربستان بود. از یاوه‌‌گویی پوچ درباره ایران خودداری کنید.”

آقای ظریف در توییتر پاسخ داده بود: “راستی‌آزمایی واقعیت: شما دارید منطقه ما را بی‌ثبات می کنید. شما از جنایتکارانی حمایت می‌کنید که مخالفانشان را اره می‌کنند و از سلاح‌های شما برای کشتن کودکان یمنی استفاده می‌کنند.”

برخی کشورها و گروه‌های حقوق بشر از دولت امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه انتقاد کرده‌اند که از عربستان سعودی حمایت می‌کند و سلاح‌هایی که به این کشور می‌فروشد در عملیات نظامی عربستان در یمن استفاده می‌شوند.

اخیرا سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان در بیانیه‌ای هشدار دادند که ایران استفاده از سوخت اورانیوم فلزی را در یک رآکتور تحقیقاتی آغاز کرده است که نقص برجام است و تبعات نظامی دارد. ایران این را تکذیب می‌کند.

آقای ظریف در پاسخ از این سه کشور نیز انتقاد کرد که از زمان خروج یک جانبه دونالد ترامپ از برجام، از این توافق پشتیبانی نکرده‌اند و اجازه دادند تحریم گسترده دوباره اعمال شود:

“رهبران سه کشور اروپایی که به امضای مقام‌های دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت دارایی آمریکا متکی هستند تا تعهد برجامی خود را اجرا کنند مطلقا برای حفظ برجام کاری نکرده‌اند. ابتکار عمل امانوئل مکرون را که مرده به دنیا آمد یادتان می‌آید و بریتانیا که بدهی‌ایش را که دادگاه حکم کرده بپردازد نپرداخته است؟ برجام بخاطر ایران زنده است نه سه کشور اروپایی.”

رادیوفرانسه: جنیفر ساکی، سخنگوی جدید کاخ سفید، در نخستین کنفرانس خبری خود بعد از روی کار آمدن جو بایدن گفت که دولت جدید آمریکا قصد دارد محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تقویت کند و تشدید این محدودیت‌ها از اولین موضوع‌های گفتگوهای جو بایدن با همتایان خارجی و متحدانش خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که جو بایدن صریحاً گفته است که ایالات متحد آمریکا خواهد کوشید از طریق دیپلماتیک محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تمدید و تقویت کند. جنیفر ساکی سپس تأکید کرد که حکومت ایران باید در آغاز تمام محدودیت‌های اعلام شده در توافق اتمی سال ٢٠١٥ موسوم به برجام را از نو رعایت کند.

آنتونی بلینکن که از سوی جو بایدن به عنوان وزیر امور خارجۀ جدید آمریکا انتخاب شده سه شنبه گذشته در مقابل سناتورهای آمریکایی گفت که واشنگتن مجبور نیست سریعاً دربارۀ بازگشت یا عدم بازگشت به برجام تصمیم‌ بگیرد. او همچنین گفت که اگر ایران به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند، آمریکا در همکاری با متحدان خود از بازگشت ایران به برجام به عنوان نقطۀ عزیمت برای دستیابی به یک توافق قوی‌تر و پایدارتر استفاده خواهد کرد که اینبار علاوه بر برنامۀ اتمی شامل موشک‌های بالستیکی و اقدام‌های بی‌ثبات‌کنندۀ ایران در منطقه نیز خواهد شد.

رادیوفردا: وزیر امورخارجه ایران می‌گوید بسیاری از مردم از این‌که گفته بود ««ما خودمان انتخاب کردیم که جور دیگری زندگی کنیم» ناراحت شدند و اگر بار دیگر از او در این زمینه سؤال شود، چنین جمله‌ای را نخواهد گفت.

محمدجواد ظریف در گفت‌وگویی که دوشنبه، ۲۹ دی‌ماه، در روزنامه همدلی منتشر شده، روایت‌هایی از ابراز ناراحتی مردم از بیان چنین جمله‌ای را مطرح کرده و گفته است یکی از شهروندان به او اعتراض کرده که «فلانی، من تو را نمی‌بخشم، چون ما انتخاب نکردیم».

اشاره آقای ظریف به برنامه تلویزیونی «حالا خورشید» باز می‌گردد که تابستان ۹۷ پخش شد و پس از این‌که مجری از وزیر خارجه ایران پرسید «مردم می‌پرسند این‌همه کشور در دنیا روابط خوبی با دیگر کشورها دارند و فشاری روی‌شان نیست، چرا فشار روی ایران است؟»، ظریف پاسخ داد که «یک دلیل وجود دارد و این است که ما خودمان انتخاب کردیم یک جور دیگر زندگی کنیم».

این اظهارات با واکنش گسترده منفی کاربران ایرانی مواجه شد و با هشتگ‌هایی مثل #من_انتخاب_نکردم و #ما_خودمان_انتخاب_کردیم به نمونه‌های متعددی از وضعیت بد اقتصادی، نقض حقوق بشر و فقدان آزادی‌های سیاسی و اجتماعی در ایران اشاره کردند و گفتند چنین وضعیتی انتخاب آن‌ها نیست.

آقای ظریف به روزنامه همدلی گفته که برخی رسانه‌ها دوست دارند موجبات دلخوری مردم از او را فراهم کنند ولی در عین حال تأکید کرده که اصل گفتهٔ خود درباره این‌که «مقاومت» عامل وضع کنونی مردم ایران است را قبول دارد.

او در عین حال شرکت مردم در مراسم خاکسپاری قاسم سلیمانی را که در ایران به عنوان «نماد مقاومت» معرفی می‌شود ، دلیلی برای حمایت عمومی از سیاست‌ «مقاومت» قلمداد کرده است.

منظور آقای ظریف از «مقاومت»، سیاست‌های جمهوری اسلامی در دشمنی با آمریکا و اسرائیل است که در سال‌های اخیر به کشورهایی چون عربستان سعودی هم تسری یافته و باعث بروز بحران‌های گسترده در دیپلماسی و اقتصاد ایران شده است.

ستایش ظریف از بایدن و نفی کاندیداتوری

محمدجواد ظریف در این گفت‌و‌گو همچنین با ستایش از شخصیت جو بایدن، رئيس‌جمهور منتخب آمریکا، گفته است در سال‌هایی که نماینده ایران در سازمان ملل بوده، «دیدارهای متعددی» با بایدن داشته است.

آقای ظریف بایدن را «بسیار زیرک» خوانده و گفته است او «در روابط خارجی بسیار متخصص است».

به‌گفته ظریف، جو بایدن در «درون سیستم سیاسی و نخبگی سیاسی آمریکا بالا آمده و مراحل مختلف را طی کرده، بنابراین آدم کارکشته‌ای است و روش‌های کار در داخل امریکا را خوب بلد است».

او در عین حال نامزدی خودش در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۰ ایران را رد کرده و گفته است که دوگانه «ظریف-بایدن» اتفاق نمی‌افتد.

محمدجواد ظریف در بخش دیگری از این مصاحبه، وظیفه خود را دفاع از سیاست‌های جمهوری اسلامی در هر وضعیتی عنوان کرده و گفته است حتی از نهادهایی چون سازمان اطلاعات سپاه که علیه او سریال گاندو را ساختند، دفاع می‌کند.

سریال گاندو سال گذشته پخش شد و مقام‌های دولت روحانی با اشاره به این‌که در سریال گاندو تلاش شده از وزیر و وزارت امور خارجه «یک چهره منفعل و بی‌عمل و واداده نشان داده شود»، به آن اعتراض کردند.

آقای ظریف در همان زمان در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نسبت به محتوای این سریال اعتراض کرد.
منبع: روزنامه همدلی، آرشیو رادیو فردا. ر.ح