اخبار

توانا: نیلوفر اردلان فوتبالیست و فوتسالیستی که از روز اول استارت این دو رشته برای بانوان ایران حضور فعال و چشمگیری داشت درست زمانی که بانوان فوتسالیست در آستانه تجربه نخستین دوره مسابقات قهرمانی آسیایی در مالزی هستند، نمی تواند تیم ملی را همراهی کند! دلیل غیبت او در مالزی جالب توجه است. این موضوع به برخی قوانین داخلی کشور و زندگی شخصی او باز می گردد.

این ملی پوش باسابقه ایران، درست زمانیکه باید پاسپورت خود را به فدراسیون فوتبال تحویل می‌داد با مخالفت همسرش مواجه شد.

نیلوفر اردلان در این خصوص به نسیم گفت: مسابقات جام ملتهای آسیا برای نخستین بار برگزار می‌شود و من هم در اردوهای تیم ملی تمرینات خوبی را زیرنظر خانم سلیمانی انجام داد، اما همسرم پاسپورتم را برای حضور در این مسابقات نداد و به دلیل مخالفت همسرم برای سفر به خارج از ایران این رقابت‌ها را از دست دادم.

وی افزود:‌ای کاش مسئولان قانونی برای بانوان ورزشکار بگذارند تا در چنین مواقعی بتوانیم از حقمان دفاع کنیم.

ملی پوش تیم ملی فوتسال اظهار داشت: این مسابقات برای من اهمیت زیادی داشت و من به عنوان یک زن مسلمان می‌خواستم برای بالا بردن پرچم کشورم تلاش کنم، نه اینکه برای گردش و تفریح بروم.

وی ادامه داد: من این مسابقات را از دست دادم، اما از مسئولان درخواست می‌کنم برای بانوان نیز مثل قانون سرباز خدمت قانونی بگذارند تا اینگونه به تیم ملی و ورزشکار لطمه نخورد، من هم سربازی تیم ملی هستم و می‌خواستم برای پرچم کشورم بجنگم. تیم ملی به وجود من احتیاج دارد و نمی‌توانم ملی پوشان را همراهی کنم.

پارس: آیت الله آملی لاریجانی از آمادگی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران برای انجام گفت‌وگوهای حقوق بشری و مباحث مربوط به کرامت انسانی با کشورهای دیگر خبر داد و گفت: هیچ کشوری حق تحمیل پیش فرض‌های حقوق بشری خود به دیگر کشورها را ندارد.

به گزارش پارس به نقل از اداره کل روابط عمومی قوه قضائیه، آیت‌الله آملی لاریجانی در دیدار شریف بسیونی رئیس موسسه بین‌المللی مطالعات عالی علوم جنایی ایتالیا با ابراز خرسندی از سفر هیئت ایتالیایی به ایران و اعلام آمادگی به منظور انجام گفتگوهای دو جانبه میان ایران و ایتالیا درباره مبانی حقوق بشری و مبادله تجربیات عملی دو کشور در زمینه قضایی، گسترش این مناسبات را موجب نزدیکی دو کشور توصیف کرد و گفت: امیدواریم با نگاهی عالمانه و منطقی به مباحث حقوق بشری و عدالت کیفری راه برای گفتگوهای بیشتر بین کشورها باز شود.

رئیس قوه قضاییه با اشاره به اینکه رسیدن به فهم مشترک از مقوله حقوق بشر نیازمند آشنایی با پیش فرضهای موجود در این زمینه است و در این مسیر هیچ کشوری حق تحمیل باورها و پیش فرضهای خود را ندارد گفت: مکاتب و تمدن های مختلف بشری نیازمند گفتگوهای بیشتر برای درک و فهم مفاهیم مربوط به کرامت انسانی و حقوق بشر هستند.

آیت الله آملی لاریجانی با تاکید بر اینکه بر خلاف برخی تبلیغات رسانه ای غرب، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران کمال یافته و مستقل است افزود: دستگاه قضایی ایران، ساختاری مستقل در چارچوب نظام اسلامی و به دنبال ترویج حق و عدالت و استیفای حقوق عامه است و نگاهش به مفهوم کرامت انسانی مبتنی بر نگاه عقلانی شیعه است که تفاوت بنیادین تفکرات افراطی همچون داعش دارد.

رئیس دستگاه قضا با تاکید بر اینکه در مباحث حقوق بشری باید در مقام اجرا و عمل نیز همگام با بحث­های نظری و تئوری تلاش کرد و در این راه فاصله ای معنادار و تناقض آمیز در رفتار و گفتار غرب درباره حقوق بشر وجود دارد تصریح کرد: متاسفانه غربی ها تلاش دارند نگاه خود به حقوق بشر را که مبتنی بر پیش فرض های خودشان است به همه کشورهای تحمیل کنند که قطعاً چنین رویکردی صحیح نیست.

آیت الله آملی لاریجانی به بحث اعدام و قصاص و تفاوت این دو مجازات و فشار غرب درباره چرایی اجرای حکم قصاص اشاره و تاکید کرد: قصاص حق اولیای دم بر اساس نص صریح قرآن است که

می توانند از آن استفاده کنند و یا از آن بگذرند.

رئیس دستگاه قضا افزود: فشار غربی ها درباره حقوق بشر به کشورهای دیگر از جمله ایران دو گانه است؛ آنها در حالی که در جمهوری اسلامی ایران انتخابات متعددی برگزار شده و می شود. ما را محکوم می کنند و به ما فشار می آورند اما با برخی کشورهای همین منطقه که تا به حال انتخاباتی در آن برگزار نشده کاملاً دوست هستند و این کشورها تحت حمایت کامل غربی ها قرار دارد.

رئیس قوه قضاییه به مسئله مبارزه ایران با قاچاق موادمخدر اشاره کرد و گفت: متاسفانه با حضور کشورهای غربی در افغانستان کشت و تولید موادمخدر در این کشور ده برابر شد و جمهوری اسلامی ایران به مقابله با قاچاق و ترانزیت موادمخدر که عمده آن به مقصد اروپا و غرب است برخاسته و در این راه بسیاری از جوانان خود را از دست داده است؛ در حالیکه غرب نه تنها در این زمینه به ایران کمک نمی کند بلکه برخی برخوردهای ایران در مقابله با قاچاق موادمخدر را محکوم می کند.

در این دیدار شریف بسیونی رئیس موسسه بین المللی مطالعات عالی علوم جنایی ایتالیا نیز با ابراز خرسندی از سفر به ایران از انجام گفتگوهای مشترک حقوق بشری میان ایران و ایتالیا استقبال کرد و با اشاره به اینکه در سفر آتی هیئت حقوقی قضایی ایران به ایتالیا این گفتگوها ادامه خواهد یافت گفت: مفاهیمی همچون احترام به انسان و کرامت او مفاهیمی عام و مورد پذیرش تمام انسانهاست و چنین مفاهیمی را نمی توان صرفاً در قالب امور سیاسی تعریف کرد.

وی توجه به حقوق بشر و احترام به کرامت انسانی را اصلی پذیرفته شده در میان ادیان الهی و تکامل یافته در دین اسلام برشمرد و گفت: از انجام گفتگوهای بیشتر درباره مفاهیم حقوق بشر و تلاش برای نزدیکی بیشتر کشورها و ملتها استقبال می کنیم./میزان

بی‌بی‌سی: علی جنتی،‌ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، گفته است که گروه های تئاتر موسوم به زیرزمینی مجاز به فعالیت نیستند.

او گفته است: “زیرزمینی یعنی مجاز به فعالیت نیستند و دستگاههای انتظامی باید با آن برخورد کنند.”

در سال های اخیر شماری از گروه های تئاتری حرفه ای و تجربی در اماکن خصوصی از جمله خانه ها برای تماشاچیان محدود تئاتر اجرا می کنند.

علی جنتی گفته است: “وظیفه نیروی انتظامی این است که مقابل این گروهها بیایستد چرا که وظیفه نیروی انتظامی، ارشادی نیز هست.”

روزنامه جوان به تازگی از اجرای تئاتر “داستان‌هایی از بارش مهر و مرگ” به کارگردانی رضا رضایی‌راد و براساس نمایشنامه‌ای به همین عنوان اثر عباس نعلبندیان در خانه ای در تهران خبر داده است که در آن بازیگرانی از جمله باران کوثری بازی می کرده اند.

به گزارش روزنامه جوان، حسین موذن، سرپرست شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی، نیز گفته است:‌ “هرگونه اجرای نمایش در هر قالبی و به هر شکلی نیازمند دریافت مجوز از اداره کل هنرهای نمایشی استان یا مرکز است و قانون تنها سه استثنا را قائل شده که شامل اجراهای دانشگاهی برای دانشجویان، اجرای تئاتر در مدارس برای دانش‌آموزان و اجرای تئاتر در کانون پرورش فکری کودکان و نوجونان است که آن مراکز حکم مخصوص به خودشان را دارند.”

آقای موذن گفته است “کسانی که تلاش دارند از فضای تئاتر کشور سو‌ء استفاده کنند” مورد پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.

شماری از کارگردانان تئاتر در سال های اخیر از روند صدور مجوز برای اجرای تئاتر انتقاد کرده اند و در موارد متعددی، تئاترها پس از روی صحنه رفتن، با حکم قوه قضاییه متوقف شده است.

رادیوفردا: سایت سازمان حقوق بشر ایران از اعدام محمود براتی، معلم زندانی و ۱۰ زندانی دیگر در زندان قزل حصار در صبح روز دوشنبه ۱۶ شهریور خبر داده است.

گزارش‌های رسیده به رادیو فردا نیز اعدام آقای براتی را تایید می‌کنند.

سازمان عفو بین‌الملل، صبح روز دوشنبه در بیانیه‌ای، خواستار توقف اجرای حکم اعدام محمود براتی شده بود.

سایت سازمان حقوق بشر ایران و عفو بین‌الملل، آقای براتی را معلمی معرفی کرده‌اند که بر اثر «شکنجه» و در «دادگاهی ناعادلانه» مجبور به اعتراف علیه خود شده بود.

این گزارش‌ها حاکی از آن هستند که آقای براتی و محکومان دیگر در روزهای اخیر برای اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی منتقل شده بودند.

جرایم تمام این متهمان مرتبط با مواد مخدر بوده است.

سازمان حقوق بشر ایران نوشته که محمود براتی، معلم اهل تایباد بود که «به گفته نزدیکانش بی‌گناه» بوده است.

«او از ۹ سال پیش در زندان به سر برده و هیچ گونه ماده مخدری از وی کشف نشده بود. محمود براتی با اعتراف یک فروشنده مواد مخدر به اعدام محکوم شد که این فرد قبل از اعدام دو بار به صورت کتبی اعلام کرد که اعترافش دروغ بوده و تنها به این دلیل بود که فکر می‌کرد این معلم وی را لو داده است».

رادیوفردا: هاینس فیشر، رئیس جمهوری اتریش، و آیت الله صادق لاریجانی، رئيس قوه قضاييه ایران، روز سه شنبه در مورد برگزاری گفت و گوهایی در سطح علمی درباره مفاهیم حقوق بشری توافق کردند.

آقای فیشر پیش از سفر به تهران گفته بود که در مورد حقوق بشر در ایران و از جمله اجرای احکام اعدام در این کشور با مقام های ایرانی گفت و گو خواهد کرد.

سازمان های حقوق بشری همواره از پرونده حقوق بشری ایران انتقاد کرده اند.

به گزارش خبرگزاری میزان، ‌وابسته به قوه قضائیه، رئیس قوه قضائیه از آنچه تلاش غربی ها برای تحمیل پیش فرض های خود به ملت ها و کشورهای دیگر نامید، انتقاد کرد و گفت:‌ توقع ما از غرب این نیست که پیش فرض های خود را درباره مسائل حقوق بشری و کرامت انسانی به تمام جوامع تحمیل کند.

بر اساس این گزارش، ‌رئیس جمهوری اتریش نیز گفت: کشورهای مختلف می توانند ساختارهای خود را برقرار کنند و البته در این ساختار، توجه به شأن انسانی بسیار مهم است.

خودنویس: «حاکمان جمهوری اسلامی و دستگاه قضایی این رژیم با تبعید من به شهرستان طبس…، در حقیقت قصد جان مرا کرده‌اند. آنها به خوبی آگاهند که من سکته‌زده هستم و از نارسایی‌های قلبی به‌طورجدی رنج می‌برم و بیماری دیابت حاد و بیماری‌های مجاری ادرار و سنگ کلیه و ورم غده پروستات، مجموعا جان مرا هر لحظه در معرض خطر مرگ قرار داده است»

محمدرضا پورشجری (سیامک مهر) [2]، زندانی سیاسی و نویسنده وبلاگ «گزارش به خاک ایران» [3]، با نوشتن نامه‌ای از زندان کرج، نسبت به شرایط خود ابراز نگرانی شدید کرده است.

پورشجری در این نامه، نوشته است: «از فعالان حقوق مدنی، از مدافعان حقوق بشر، از حقوقدانان و سایر تلاش‌گران حوزه‌های اجتماعی و سیاسی تقاضا دارم که با هشدار نسبت به مخاطراتی که جان مرا تهدید می‌کند و با دفاع از حقوق من به عنوان یک وبلاگ‌نویس و مدافع آزادی بیان و با استمداد از افکار عمومی، اجازه ندهند تا حاکمان رژیم اسلامی به‌طور خودسرانه و با بی‌اعتنایی به پرنسیپ‌های جامعه جهانی، یکی از منتقدان خود و یکی از معترضان به شرایط اسف‌بار حاکم بر جامعه ایران را در بی‌خبری همگان و در سکوت، از میان برداشته و حذف کنند.»

متن کامل این نامه، که نسخه‌ای از آن توسط دختر وی، میتراپورشجری، برای انتشار در اختیار خودنویس قرار گرفته است، به شرح زیر است:

مرا یاری کنید!

در تاریخ اول مهرماه سال جاری، یعنی کم‌تر از یک ماه دیگر، دوران حبس من به اتهام فعالیت تبلیغی علیه رژیم جمهوری اسلامی به پایان می‌رسد که بلافاصله مرا محبوس در غل و زنجیر به شهرستان طبس برده و دوره تبعید من آغاز می‌شود.

حاکمان جمهوری اسلامی و دستگاه قضایی این رژیم با تبعید من به شهرستان طبس، که ده‌کوره دورافتاده‌ای است که در دل داغ کویر مرکزی کشور واقع شده، آن هم برای مدت دو سال، در حقیقت قصد جان مرا کرده‌اند. آنها به خوبی آگاهند که من سکته‌زده هستم و از نارسایی‌های قلبی به‌طورجدی رنج می‌برم و بیماری دیابت حاد و بیماری‌های مجاری ادرار و سنگ کلیه و ورم غده پروستات، مجموعا جان مرا هر لحظه در معرض خطر مرگ قرار داده است و نیز به دلیل اینکه برای رهبران رژیم اسلامی ممکن نیست تا مرا اعدام کنند و یا با ترور به قتل برسانند وهمچنین بسیار پرهزینه خواهد بود اگرمن در زندان بمیرم (به دلایلی که همگان کم و بیش به آن آگاهیم)؛

از این قرار تصمیم گرفته‌اند به این وسیله و با تبعید به دورافتاده‌ترین و بدآب و هواترین نقطه کشور سبت به کرج که از هرگونه امکانات شهری و پزشکی و بیمارستانی بی‌بهره است، موجبات مرگ مرا به‌طور ظاهرا طبیعی فراهم آورند.

می‌بینیم که رهبران کینه‌توز جمهوری اسلامی در عوض اینکه به درمان واقعی بیماری‌های من اقدام کنند، در صددند که شرایط زندگی مرا هرچه بیش‌تر نامناسب و فاجعه‌بار کرده و با تبعید و فشار و تضییع حقوق و آزادی‌ها، عرصه را بر من تنگ نموده و رفته‌رفته مرا از پای درآورده و نابود کنند.

از این رو، از هم‌میهنانم و از فعالان حقوق مدنی، از مدافعان حقوق بشر، از حقوقدانان و سایر تلاش‌گران حوزه‌های اجتماعی و سیاسی تقاضا دارم که با هشدار نسبت به مخاطراتی که جان مرا تهدید می‌کند و با دفاع از حقوق من به عنوان یک وبلاگ‌نویس و مدافع آزادی بیان و با استمداد از افکار عمومی، اجازه ندهند تا حاکمان رژیم اسلامی به‌طور خودسرانه و با بی‌اعتنایی به پرنسیپ‌های جامعه جهانی، یکی از منتقدان خود و یکی از معترضان به شرایط اسف‌بار حاکم بر جامعه ایران را در بی‌خبری همگان و در سکوت، از میان برداشته و حذف کنند.

سیامک مهر (پورشجری)، نویسنده وبلاگ «گزارش به خاک ایران»

شهریور ۱۳۹۴

زندان کرج (ندامتگاه)

سحام: شبکه‌ جهانی دفاع از حقوق کارتونیست‌ها، نشان جهانی شجاعت سال ۲۰۱۵ کارتون را به نماینده آتنا فرقدانی اهدا کرد. آتنا فرقدانی که از شهریور ۱۳۹۳ تاکنون در زندان است به خاطر طراحی‌هایش، از جمله طرحی که از نمایندگان مجلس شورای اسلامی کشیده، به سال‌ها زندان محکوم شد.

به گزارش رادیو فرانسه، اهدای نشان شجاعت به آتنا فرقدانی در حالی بود که نشریه فرانسوی «شارلی ابدو» و «نایف المطوع» از دیگر نامزدهای نشان امسال بودند.

مراسم سه روزه گردهمایی کارتونیست‌های مطرح آمریکا و جهان در شهر کلمبوس ایالت اوهایو به جهت کوشش برای توسعه دانش طراحی کارتون و شناخت زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در طراحی کارتون و برگزاری جلسات سخنرانی برجسته‌ترین کارتونیست‌های دنیا برگزار شد.

برگزار کنندگان این مراسم دو نهاد مهم و تاثیرگذار «انجمن کارتونیست‌های مطبوعاتی آمریکا» و «شبکه جهانی دفاع از حقوق کارتونیست‌ها» بودند که تاثیر به سزایی در روند رشد کارتون در مطبوعات امروز جهان دارند.

در حاشیه جلسه اهدای جایزه شجاع‌ترین کارتونیست‌ جهان در سال ۲۰۱۵ به آتنا فرقدانی، بخش‌هایی از صحبت‌های او که در قالب یک ویدئو پیش از رفتن به زندان ضبط شده بود، برای حضار پخش گردید و نیک آهنگ کوثر درباره وضعیت فعلی این زندانی سیاسی در ایران توضیحاتی به حضار ارائه کرد.

دویچه‌وله: یک نماینده مجلس ایران می‌گوید که کمیسیون‌های قضایی و فرهنگی در حال تدوین طرح تشدید برخورد با “کشف حجاب زنان” هستند. به تازگی مرکز پژوهش‌های مجلس از طرح مشابهی با عنوان “صیانت از حجاب و عفاف” انتقاد کرده بود.

نصرالله پژمانفر، نماینده مجلس شورای اسلامی ایران، روز چهارشنبه ۱۱ شهریور (دوم سپتامبر) به خبرگزاری تسنیم گفت که کمیسیون‌های قضایی و فرهنگی مجلس در حال تدوین طرحی هستند که در قالب آن با خودروهایی که در آن‌ها سرنشینان اقدام به “کشف حجاب” کنند، برخورد شود.

به گفته این نماینده اصولگرای مجلس این طرح با ۹ ماده تهیه شده و در قالب آن “علاوه بر جرایم مربوط به مجازات، جرایم ویژه‌ای نیز در نظر گرفته شده است”.

تنها دو روز پیش از این اظهارات، مرکز پژوهش‌های مجلس ایران، کلیات طرح “صیانت از حریم عفاف و حجاب” را قابل قبول ندانست و از نمایندگان خواست تا این طرح را از دستور کار کمیسیون‌های مربوطه و مجلس خارج کنند.

امکان بروز مقاومت‌های مردمی

در بخشی از این گزارش تفصیلی به عدم آمادگی جامعه برای اجرای این طرح و حساسیت‌های اجتماعی در داخل و خارج ایران اشاره شده است.

کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس با اشاره به لزوم فراهم شدن زمینه‌های لازم برای اجرای طرح، هشدار می‌دهند: «در غیر این صورت، بین خواست مردم و نظام گسست ایجاد خواهد شد … و ممکن است مقاومت‌هایی نیز در برابر آن صورت گیرد.»

[طرفداران حزب‌الله در لبنان]
مقایسه پوشش و حجاب دختران طرفدار حزب‌الله در لبنان و ایران
طرفداران “حزب‌الله” در لبنان

“حزب‌الله لبنان” در اوایل سال‌های ۱۹۸۰ و با الهام از “ایدئولوژی اسلام سیاسی روح‌الله خمینی” و حمایت گسترده سپاه پاسداران ایران در لبنان ظهور کرد. شماری از کشورهای جهان این گروه را در فهرست گروه‌های تروریستی طبقه‌بندی کرده‌اند.

این گزارش با اشاره به برگزاری جلسات کارشناسی متعدد تصریح می‌کند که اجرای آن در ابعاد بین‌المللی و منطقه پرمخاطره بوده و طرح چنین مباحثی تصویری افراطی از جمهوری اسلامی در منطقه به وجود خواهد آورد.

همچنین به باور نویسندگان گزارش با توجه به اینکه “پرونده‌های سیاسی” در مورد نقض حقوق بشر در ایران مطرح است، تصویب این طرح و اجرایی‌كردن آن می‏تواند زمینه‏ افزایش فشار بین‌المللی علیه ایران در مجامع و نظام بین‎الملل را دامن بزند.

تک جنسیتی‌سازی فضای کار و مبارزه با ماهواره

بخشی دیگر از طرح “صیانت از حجاب و عفاف” به موضوع جداسازی محل کار زنان و اشتغال آن‌ها در ساعات مشخصی از روز می‌پردازد.

منتقدان این طرح می‌گویند که اجرای آن می‌تواند منجر به اخراج زنان از محل‌های کارشان شود. گزارش مرکز پژوهش‌ها نیز می‌گوید: «با اجرای این طرح عده‌ای از زنان که لااقل نیمی از آنان نیازمند کار هستند و زیرنظر ما مشغول‌اند را از کنترل غیرمستقیم خود خارج ساخته و آنان را وارد فضای غیررسمی کار کرده و ناخواسته، آسیب‌های متعددی را به جامعه تحمیل می‌کنیم.»

بیشتر بخوانید: انتقاد از کسر حقوق کارمندان زن به دلیل “بدحجابی”

طرح “صیانت از حجاب و عفاف” مجازات‌های مربوط به استفاده از ماهواره را نیز افزایش داده است. کارشناسان مرکز پژوهش‌ها می‌گویند در حالی که آمار ضریب استفاده از ماهواره در تهران به ٧١ درصد رسیده آیا نیروی انتظامی امکان و اراده برخورد با تمامی این ٧١ درصد را دارد؟

با این حال به نظر می‌رسد، با وجود انتقادهای وارد شده، نه تنها همچنان این طرح در دستور کار نمایندگان باقی خواهد ماند که برخی از آنان در صدد ارائه طرح‌های مشابه و گسترش دامنه کنترل‌های اجتماعی هستند.

بی‌بی‌سی: یک دختر جوان سوری می‌خواهد خودش را به سوئد برساند و درخواست پناهندگی کند. جیمز رینولدز، خبرنگار بی‌بی‌سی، از ترکیه او را دنبال کرده است.

اسمش نور عمار است، بیست ساله. می‌گوید “دیگر نمی‌خواهم سوری باشم. همه کار برای مردم سوریه سخت است. به همین خاطر تصمیم گرفتم بروم. باید بروم. چاره‌ای ندارم.”

نور و مادرش – اسلام – سه سال پیش از دیرالزور سوریه راه افتادند. پدر خانواده که مانده بود کمی بعد کشته شد. نور و مادرش خودشان را به ترکیه رساندند.

دو سال در ترکیه زندگی آسوده‌ای داشتند. نور در یک مرکز کاشت مو کار گرفت، و بعد در تلویزیون دولتی ترکیه مشغول شد. زبان ترکی یاد گرفت، اسب سواری می‌کرد، تابستان موهایش را زرد می‌کرد.

با این همه دلش یک زندگی جدید می‌خواست، دور از این منطقه. تصمیم گرفت خودش را به گوتنبرگ در سوئد برساند که برادرش و خانواده‌اش زندگی می‌کنند. می‌خواست آن‌جا که رسید درخواست پناهندگی بدهد.

“پزشک و شیطان”
Image caption دو هفته طول کشید تا نور به گوتنبرگ برود

نور تصمیم گرفت مسیری را که روز به روز مهاجران بیشتری به آن گام می‌گذارند برود: از سواحل ترکیه به اروپای شمالی

از استانبول تا گوتنبرگ از راه آب و خشکی روی‌هم ۲۵۰۰ مایل (۴۰۲۰ کیلومتر) است. سوری‌ها یک گروه فیس‌بوکی دارند که در آن درباره مسیرها و هزینه‌ها به هم راهنمایی می‌کنند. آن‌طور که آن‌جا آمده، مسیر استانبول-گوتنبرگ با خرج قاچاقچی حدود ۳۰۰۰ یورو (۲۲۰۰ پوند یا ۳۷۸۰ دلار) هزینه دارد.

صبح زود پانزدهم اوت، مادر نور او را به فرودگاه استانبول برد که با هواپیما تا شهر ساحلی ترکیه ببرد. دم سوار شدن نور، مادرش دلهره گرفت.

“دستم رو گرفت گفت نرو، بمون.”

“گفتم مامان دیوانه شدی؟”

“گریه‌ام گرفت. توی راه هم مدام یاد چهره‌اش می‌افتادم.”

به شهر ساحلی ازمیر که رسید سراغ پنج دوست دیگرش رفت (یکی‌شان را “دکتر” صدا می‌کردند، یکی را “شیطان”). نفری ۱۲۰۰ دلار بابت یک مسیر ده مایلی با قایق تا جزیره یونانی آگاتونیزی به قاچاقچی‌ها دادند.

نور داستان را این‌طور تعریف می‌کند: “۴۸ نفر توی قایق بودیم، سه ساعت روی دریا. خیلی سخت بود. قاچاقچی‌ها به یکی از سرنشین‌ها یاد داده بودند قایق را هدایت کند. اما نمی‌دانست چه کار باید بکند و قایق وسط دریا خراب شد. خیلی پیش می‌آید که فکر می‌کنم دارم می‌میرم – به خصوص در دریا.”

اما قایق‌شان به یونان رسید. پنج دوست خسته با قایق‌های یونانی به جزیره ساموس و از آن‌جا به آتن رفتند. بعد زمینی خودشان را به مرز مقدونیه رساندند. در طول راه هتل‌ها به آنها جا نمی‌دادند.

نور می‌گوید: “دو-سه شب در خیابان می‌خوابیدیم. خیلی بد بود. هیچ‌کس سوری‌ها را آدم حساب نمی‌کند – انگار مرض لاعلاجی داریم.”

از مقدونیه سوار اتوبوس شدند و به شهر پره‌سه‌وو در مرز صربستان رفتند. شهر پر از تازه‌واردهایی مثل خودشان بود.

نور تعریف می‌کند: “خیلی خسته بودیم. مریض شده بودیم، همه‌مان.”

او تصمیم می‌گیرد به جمعیت پناه‌جویانی که منتظر برگه عبور مقدونیه‌ای هستند، نپیوندد. می‌خواست هر طور شده تا سوئد جایی جلویش را نگیرند و انگشت‌نگاری‌اش نکنند.
Image copyright
Image caption نور و دوستانش در صربستان

در تئوری، هرکس باید در اولین کشوری که نامش را ثبت می‌کند بماند و درخواست پناهندگی بدهد. این قانون البته همیشه اجرا نمی‌شود، اما بسیارند پناه‌جویانی که حاضر نیستند خطر کنند و هرچه بتوانند می‌کنند که انگشت‌نگاری نشوند.

“مثل رؤیا”

از پره‌سه‌وو، نور و دوستان‌اش، باز با اتوبوس به بلگراد، پایتخت صربستان، رفتند و در یک محله فقیرنشین جایی برای ماندن پیدا کردند.

شبی که فردایش قرار بود به سمت مجارستان راه بیافتند با او صحبت کردم. مجارستان دروازه شرقی منطقه شنگن است. از آن به بعد مرزی وجود ندارد. پای تلفن گفت: “اگر به سلامت رد شویم عالی خواهد بود، اما اگر اثر انگشت بگیرند فاجعه است.”

سپیده‌دم روز بعد صدها مهاجر و پناه‌جو روی خط آهن راه افتادند، تا جایی که پلیس مجارستان جلوی‌ این قبیل افراد را می‌گیرد و نام‌شان را ثبت می‌کند. اما نور و دوستان‌اش نمی‌خواستند دیده شوند. سیصد یورو به راننده‌ای دادند که آنها را تا ده مایلی مرز مجارستان ببرد.

می‌گفت: “راستش خیلی می‌ترسم. اگر به سلامت رد بشویم، تمام است.”

آن‌ها وسایل‌شان را برداشتند و شبانه راه افتادند. چند ساعت بعد نزدیکی کوره‌راهی متروک از مرز گذشتند. بیشترشان مریض بودند.

با وجود این‌که وارد منطقه بدون مرز اتحادیه اروپا شده بودند همچنان نگران بودند. آپارتمانی پیدا کردند. نور که تب کرده بود همان‌جا افتاد. کمی بعد پلیس سراغ‌شان آمد و نفری ۵۰ یورو رشوه خواست که دستگیرشان نکند. نور دو روز اول مریض‌تر و هراسان‌تر از آن بود که تماسی بگیرد.

بهتر که شد خودش را به وین رساند.

دوستان‌اش (از جمله “شیطان”) به سمت آلمان رفتند. وقتی رسیدند برایش از غذای درست‌حسابی که بعد از مدت‌ها داشتند می‌خوردند عکس فرستادند.

نور هنوز یک گام با مقصد نهایی‌اش یعنی گوتنبورگ فاصله داشت. حتی در این مرحله که در قلب اروپا بود می‌ترسید وقتی سوار قطار است پلیس بیاید. تا از آخرین مرز رد نمی‌شد خیالش آسوده نمی‌شد.

مرز آخر یعنی مرز دانمارک و سوئد، که جایی است وسط تنگه اوره‌سوند. تقریبا هیچ علامت و نشانی ندارد. قطار روی پلی که بین دو کشور است می‌رفت که یک دانش‌آموز هجده ساله سوئدی به نام گوستاو که روبرویش نشسته بود موبایلش را نگاه کرد و گفت: “اپراتور سوئدی شد. یعنی وارد سوئد شدیم.”

نور لبخندی زد و گفت: “بالاخره! انگار خواب می‌بینم. تمام راه از پنجره بیرون را نگاه می‌کردم و فکر می‌کردم کجایم؟ بیدارم؟ رسیده‌ام سوئد؟”

“یک پناه‌جوی سوری”
Image copyright
Image caption نور در گونتبرگ برای درخواست پناهندگی وارد اداره پلیس می‌شود

روی واتس‌اپ پیامی برای مادرش فرستاد که رسیده. چند لحظه بعد مادرش زنگ زد. می‌خواست مطمئن شود.

نور تعریف می‌کند که “مادرم باور نمی‌کرد سوئدم. گفت “مطمئنی سوئدی؟”

ساعت شش و بیست دقیقه بعد از ظهر، دو هفته و سیزده ساعت بعد از شروع سفر در فرودگاه استانبول قطار به ایستگاه اصلی گوتنبرگ رسید.

حالا می‌توانست در کشوری که می‌خواست درخواست پناهندگی کند. می‌خواست چند کلمه اول درخواستش را دقیق و درست بگوید. برادرش برایش پیامکی فرستاد که دقیقا به پلیس چه بگوید.

همان‌طور که پیاده به سمت نزدیک‌ترین اداره پلیس می‌رفت آن چند کلمه را با خودش تکرار می‌کرد. بالاخره رسید. زنگ را زد و رفت تو.

“سلام. من یک پناهجوی سوری‌ام. می‌خواهم از کشور سوئد درخواست پناهندگی کنم.”

خودنویس: وزیر دادگستری روحانی و یکی از اعضای هیات مرگ: اگر جدیت نیروهای انقلابی در آن زمان نبود نمی‌توانستیم مقابل ضدانقلاب گروهک‌ها و منافقین بایستیم.

مصطفی پورمحمدی، وزیر دادگستری دولت روحانی که یکی از اعضای «هیات مرگ» در زمان کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ بود، در پاسخ به سوالی مرتبط، گفت: «ما از ابتدای انقلاب و در طول سال های جنگ تحمیلی با ضدانقلاب و نیروهایی روبرو بودیم که قصد سرنگونی انقلاب با هدف جدایی‌طلبی داشتند و از هیچ جنایتی هم فروگذاری نمی‌کردند. به هر حال اگر جدیت نیروهای انقلابی در آن زمان نبود نمی‌توانستیم مقابل ضدانقلاب گروهک‌ها و منافقین بایستیم».

پورمحمدی اظهار کرد: «حوادث جنگ را باید با توجه به شرایط و موقعیت آن دوران مورد بازخوانی و تحلیل قرار داد. تا وقتی انسان در شرایط جنگ قرار نگیرد نمی‌تواند در خصوص حوادث آن سال ها به درستی قضاوت کند. حوادث سال ۶۷ هم از بحث جنگ تحمیلی جدا نیست».

وی ادامه داد: «تا وقتی انسان در شرایط جنگ قرار نگیرد نمی‌تواند در خصوص حوادث آن سال‌ها به درستی قضاوت کند. باید واقعیت‌های جنگ را درک کنیم در جنگ اگر بخواهید در کشیدن ماشه علیه دشمن تامل کنید و حرکتی انجام ندهید مسلما کشته خواهید شد».

او با گفتن این که «برای توضیح بیشتر، نیاز به فرصت کافی» دارد، از شرح واقعه سر باز زد.

گفتنی است که در تابستان سال ۱۳۶۷ و پس از پایان جنگ ایران و عراق با قبول قطع‌نامه ۵۹۸ شورای امنیت از سوی ایران، چند هزار زندانی سیاسی که عمدتا اعضای سازمان مجاهدین خلق و گروه‌های چپ‌گرا بودند، با فرمان روح‌الله خمینی و به دست اعضای گروهی موسوم به هیات مرگ، اعدام شدند.

بیشتر بخوانید:

زندانی قطع‌نخاعی را با برانکارد بردند و اعدام کردند [2]

مصداقی: جنایتکاران دهه ۶۰ امروز در کابینه‌اند [4]