اخبار

رادیوفردا: انجمن بازیگران سینمای ایران در واکنش به بازداشت چند بازیگر در یک مهمانی خصوصی، با انتشار بیانیه‌ای، نسبت به نحوهٔ برخورد نیروهای امنیتی و رسانه‌ای شدن این ماجرا ابراز نگرانی کرد.

در این بیانیه تأکید شده است که بازداشت بازیگران هم‌زمان با برگزاری جشنوارهٔ فیلم فجر، «چهرهٔ فرهنگی کشور» را مخدوش می‌کند و مغایر با اصل ۲۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی و قوانین صیانت از حقوق شهروندی است.

این انجمن می‌گوید بازیگران در برابر قانون مانند دیگر شهروندان هستند، اما نقض حریم خصوصی و انتشار جزئیات پرونده پیش از رسیدگی قضایی غیرقابل قبول است.

نهاد یاد شده خواستار ورود مقام‌های قضایی و برخورد با عوامل این «برخورد خودسرانه» شده و تأکید کرده که حرمت حریم خصوصی شهروندان خط قرمز است.

با حملۀ مأموران به منزل یک بازیگر سینما و تلویزیون که بعدتر گزارش شد علی شادمان است، شماری از بازیگران و هنرمندان شرکت‌کننده در این مهمانی خصوصی شبانه در تهران بازداشت شدند و پلیس اعلام کرد که «۳۸ لیتر مشروبات الکلی دست‌ساز» هم از محل جشن تولد کشف شده است.

روز سه‌شنبه ۱۱ آذر خبر رسید که پژمان بازغی، بازیگر و رئیس هیئت‌مدیرهٔ انجمن صنفی بازیگران سینمای ایران، با انتشار متنی در صفحهٔ اینستاگرامش از سمت خود استعفا داده است.

او در متن پیامش به موضوع حمله به مهمانی خصوصی اشاره‌ای نکرده است.

آقای بازغی در مورد علت استعفایش نوشته است: «اینجانب پژمان بازغی با این اطلاعیه، پس از چند سال، استعفای خود را به دلایل شخصی و کاری از سمت ریاست انجمن بازیگران اعلام می‌کنم. در طول این دوران، تمام تلاشم را به کار گرفتم تا در مسیر ارتقای کیفیت انجمن و حفظ شان و شخصیت اعضا قدم بردارم».

سام درخشانی، بازیگر و نایب رئیس این انجمن، نیز ساعاتی بعد از سمتش استعفا داد.

نرگس محمدی: هدف هجوم مأموران به مهمانی خصوصی، ایجاد ارعاب است

در همین حال، نرگس محمدی، برندۀ جایزۀ نوبل، هجوم مأموران به مهمانی خصوصی تولد علی شادمان را نشان‌دهندۀ «تداوم و‌ توسل حکومت به ابزارهای سرکوب در همه عرصه‌های خصوصی و‌ عمومی» دانست.

در پُستی که در حساب منتسب به خانم محمدی در شبکۀ ایکس منتشر شده است، آمده که حملهٔ مأموران امنیتی به این مهمانی خصوصی و بازداشت شماری از مهمانان، «یادآور هجوم مهاجمان جمهوری اسلامی به خانه‌های تک تک ما در دهه‌های گذشته است».

نرگس محمدی این «هجوم» را «تضییع حقوق شهروندی و تجاوز آشکار دولت به حریم خصوصی و فردی و به منظور ایجاد ارعاب و وحشت» عنوان کرده که «باید محکوم شود».

او ادعای مأموران جمهوری اسلامی مبنی بر کشف ۳۸ لیتر مشروبات الکلی از منزل شخصی این بازیگر را «مایۀ شرمساری، حقارت و سرشکستگی حکومتی» دانسته که «قادر به کشف سیستم‌های جاسوسی در بسیاری از حساس‌ترین مراکز امنیتی و سیاسی‌اش و کشف پهپادهایی که در داخل مرز و خاک ایران ساخته و هدایت می‌شدند و تا اتاق خواب سرداران را نشانه می‌گرفتند، نبوده است».

این برنده جایزه صلح نوبل با تأکید بر محکومیت این رفتار جمهوری اسلامی، افزوده که «شهروندان، حق برخورداری از امنیت و احترام به حوزه‌های شخصی و فردی و انتخاب سبک زندگی خود را دارند».

بی‌بی‌سی: پرستو احمدی، خواننده، و دو نوازنده کنسرتی که به دلیل اجرای خانم احمدی بدون حجاب اجباری سروصدای زیادی کرد روز شنبه بازداشت شده‌اند.

رسانه‌های ایران شنبه شب به نقل از فرماندهی انتظامی مازندران گزارش دادند پرستو احمدی، «پس از نشست توجیهی آزاد شده است» اما وکیل او این خبر را تکذیب کرد.

خبرگزاری تسنیم به نقل از رئیس مرکز اطلاع‌رسانی فرماندهی انتظامی مازندران نوشت که خانم احمدی «به پلیس امنیت عمومی دعوت و مقرر شد تا به مرجع قضایی مراجعه نمایند» و «دقایقی پیش پس از برگزاری نشست توجیهی به همراه خانواده از ساختمان پلیس خارج شد.»

با این حال میلاد پناهی‌پور، وکیل خانم احمدی در یک استوری در اینستاگرام، با انتشار عکس خبر تسنیم روی آن نوشت: «دروغ ممنوع.»

وکیل خانم احمدی پیشتر خبر داده بود که او، احسان بیرق‌دار، نوازنده پیانو و سهیل فقیه‌نصیری، نوازنده گیتار الکتریک، پس از برگزاری «کنسرت فرضی» بازداشت شده‌اند.

رادیوفردا: قوه قضائیه جمهوری اسلامی به فاصلهٔ کوتاهی پس از پخش کنسرتِ بدون حجاب اجباری پرستو احمدی، خواننده، که در یک کاروانسرا در ایران اجرا شده بود، علیه او و سایر عوامل برگزاری این کنسرت اعلام جرم کرد.

حساب کاربری خبرگزاری میزان، ارگان رسمی قوهٔ قضائیه ایران در شبکه ایکس، این کنسرت را «غیرقانونی» خوانده و از تشکیل پرونده قضایی علیه خواننده و عوامل تهیه آن خبر داد.

در این خبر همچنین بدون اشاره به جزئیات، به «برخورد مقتضی» با این هنرمندان اشاره شده است.

https://twitter.com/yarrahimehdi/status/1867119598199337076

تویتر مهدی یراحی:

خودِ تو خورشیدی غیر ممکنه غروب شه #پرستو_احمدی #مهسا_امینی

این خبر پس از آن منتشر می‌شود که اجرای بدون حجاب اجباری پرستو احمدی، خوانندهٔ زن، که در یکی از کاروانسراهای ایران برگزار و از یوتیوب او پخش شد، در شبکه‌های اجتماعی به‌طور گسترده مورد توجه قرار گرفت.

این اجرای تاریخی در ادامهٔ مخالفت‌های علنی شمار زیادی از زنان ایرنی با حجاب اجباری حکومتی ارزیابی شده که اگرچه سال‌هاست فعالان حقوق زنان در ایران برای آن تلاش می‌کنند، اما بعد از اعتراضان «زن زندگی آزادی» در ایران همه‌گیر شده است.

این خواننده دربارهٔ کنسرت خود نوشته است که «من، پرستو؛ دختری که می‌خواهم برای مردمی که دوست‌شان دارم بخوانم. این حقی است که نمی‌توانستم از آن چشم بپوشم؛ خواندن برای خاکی که عاشقانه دوستش دارم».

او که در این اجرا نقشهٔ ایران را به‌عنوان آویز گردنبند خود بر گردن داشت، در ادامه افزوده است که «این‌جا، در این نقطه از ایران عزیزمان، در این تکه‌ای که تاریخ و اسطوره‌های ما به هم پیوند می‌خورند، صدای من را در این کنسرت فرضی بشنوید و خیال کنید، این وطن زیبا را… »

در این اجرا، احسان بیرقدار، سهیل فقیه نصیری، امین طاهری و امیر علی پیرنیا نیز به‌عنوان مردان نوازنده، این هنرمند را همراهی می‌کنند.

پیش از این و در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ که پس از جان‌باختن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، آهنگ «از خون جوانان وطن» با اجرای پرستو احمدی در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای داشت. برای خانم احمدی به همین دلیل، یک پروندهٔ قضایی تشکیل شده بود.

اجرای بدون حجاب پرستو احمدی از آن رو مورد توجه ویژه قرار گرفته که پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ خورشیدی، خوانندگی زنان ولو با حجاب اجباری در مجامع عمومی و به‌جز مقابل هم‌جنسان خود در ایران، ممنوع بوده و آوازخوانی و تک‌خوانی آن‌ها از رادیو یا تلویزیون پخش نمی‌شود.

https://Twitter.com/dariushm/status/1867011820973605299

در سال‌های گذشته هم بارها با زنانی که در خیابان‌ها و در ملأعام اقدام به خوانندگی کرده‌اند، برخورد قضایی شده و گزارش‌های متعددی نیز از لغو کنسرت‌ها، رویدادهای فرهنگی و همایش‌ها به دلیل حضور زنان به‌عنوان خواننده، هم‌خوان و نوازنده منتشر شده است.

اجرای بدون حجاب اجباری پرستو احمدی با تحسین گسترده‌ای در فضای مجازی مواجه شده و بسیاری به‌طور خاص، دربارهٔ «شجاعت» این زن هنرمند و همهٔ عوامل هنری و فنی که او را در این اقدام همراهی کردند، نوشته‌اند.

کاربران زیادی با عبارت‌هایی نظیر زنی که «ایستاده» ‌خواند و «در پستوی خانه نهان نماند»، او را ستایش کرده‌ و حسرت خورده‌اند که در این کنسرت حضور نداشتند. بسیاری نیز خوانندگی بدون حجاب پرستو احمدی را نمادی از مبارزهٔ تاریخی زنان ایران علیه «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرده‌اند.

برخی اقدام او را با خوانندگی قمرالملوک وزیری نخستین خواننده زن در تاریخ ایران که بدون حجاب روی صحنه رفت، مقایسه کرده‌اند و نوشته‌اند که او «شجاعت روی صحنه رفتن در این زمانه را به جان خرید».

شماری از کاربران نیز اهمیت اقدام این خوانندهٔ زن را با اقدام ویدا موحد، زن جوانی که در دی‌ماه ۱۳۹۶ برای اولین‌بار بدون حجاب اجباری بر روی یک سکوی برق در یکی از شلوغ‌ترین نقاط خیابان انقلاب تهران ایستاد مقایسه کرده و نوشته‌اند این اقدام شجاعانه، همچون «فروپاشی دیوار برلین»، تاریخ‌ساز و تأثیرگذار خواهد بود.

اقدام ویدا موحد بدون هیچ پوششی بر سر و در حالی که روسری سفیدرنگی را بر سر چوب در دست گرفته بود، زمینه‌ساز حرکتی علنی زنانی در مخالفت با حجاب اجباری شد که به «دختران خیابان انقلاب» مشهور شدند که همهٔ آنها با برخوردهای پلیسی و قضایی روبرو شدند.

حسین رونقی، فعال سیاسی، پرستو احمدی، را «تصویرگر «زن زندگی آزادی» در دل سرکوب و سانسور» نامیده و دربارهٔ کنسرت بدون حجاب اجباری او نوشته است:‌ «کنسرتی که زیبایی آزادی و اراده زنانی که دهه‌ها تحت فشار و سرکوب حکومت بوده‌اند را برای عموم به صورت واقعی به تصویر می‌کشد. او تصویری زیبا از ایران آینده به ما نشان می‌دهد؛ سرزمینی که در آن زنان آزاد هستند، صدای زن ممنوع نیست و محدودیتی برای آن‌ها وجود ندارد.»

داریوش زند، فعال حقوق بشر، دربارهٔ «فرضی‌بودن» این کنسرت، در شبکه ایکس نوشته است: «کنسرتی که در وسط ایران، زنی با موهای باز و لباس دلخواهش “از خون جوانان وطن” را می‌خواند، اتفاقاً اولین “کنسرت واقعی” در ۴۵سال اخیر این وطن زیبا است.»

داریوش محمدپور، استاد دانشگاه مقیم لندن، هم در این زمینه نوشته است: «چیزی در میان ملت ما هست که حتی بدون این‌که ریشه‌ٔ خودکامه را از بیخ بکنند، خودکامه را آرام‌آرام در خود هضم می‌کنند. یک نمونه‌اش همین کار پرستو احمدی. حیرت‌آور است واقعاً. آن همه خدم و حشم و عرض و طول آن مجلس رسوا نتوانست به قدر سر سوزنی حریف این زن شود.»

شمار زیادی از کاربران نوشته‌اند پرستو احمدی با آن‌که یک‌بار با برخورد قضایی مواجه شده و او و گروه همکارش، از مخاطرات احتمالی این اقدام به خوبی آگاه بودند، باز شجاعانه و آگاهانه، راه مبارزه برای احقاق حقوق زنان در ایران را ادامه دادند و همین، تحسین‌برانگیز است.

ایران اینترنشنال: روزنامه سازندگی در گزارشی با عنوان «اختلاس هنری» و با استناد به سایت «وورد آرت دبی» نوشت «موسسه ماهستان» ۱۴ تابلوی خارج‌شده از «موزه امام علی» را چند ماه قبل در رویداد دو سالانه هنری دبی فروخته و اطلاعی از ۱۶ اثر دیگر در دست نیست. موزه امام علی زیر نظر شهرداری تهران اداره می‌شود.

بر اساس این گزارش، موسسه ماهستان در رویداد دوره‌ سالانه ‌«وورد آرت دبی» جمعا ۳۹ اثر هنری را به فروش رسانده است.

نخستین بار ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، روز یکشنبه ۲۵ شهریور در صحن شورای شهر تهران خبر خروج ۳۰ تابلو هنری ارزشمند از موزه «امام علی» را اعلام کرد.

امانی ارزش یکی از این آثار را حدود ۳۰ میلیارد تومان برآورد کرد و گفت این آثار برای برگزاری نمایشگاهی به خارج از شهرداری واگذار شد، اما این نمایشگاه برگزار نشد و تابلوها هم به موزه بازنگشته‌اند.

مجید باقری، معاون برنامه‌ریزی و امور شورای شهرداری تهران، پس از تذکر امانی گفت تابلوها به موزه بازگشته‌اند.

روابط عمومی موزه امام علی، بازگشت تابلوها به موزه را تکذیب کرده است.

سعید صدرائیان، عضو هیات مدیره سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران هم روز چهارشنبه خبر مفقود یا فروخته شدن ۳۰ تابلوی این سازمان را «گرای غلط» دانست و افزود ارزش هنری برخی آثار متعلق به این سازمان تغییر کرده یا از دست رفته است.

او گفت ارزش ۳۰ اثر ذکر شده جمعا به ۳ میلیارد تومان هم نمی‌رسد.

آثار سرقت شده

روزنامه سازندگی به واسطه یک موسسه فرهنگی و هنری به فهرستی از تابلوهای خارج‌شده از موزه دست پیدا کرده است.

این فهرست شامل پنج اثر از عنایت‌الله نظری‌نوری، چهار اثر از علی‌اکبر صادقی، دو اثر از هانیبال الخاص، رضا هدایت و رضوان صادق‌زاده و یک اثر از آیدین آغداشلو، محمود جوادی‌پور، حسین محجوبی، صادق تبریزی، احمد خلیلی‌فرد، خسرو خسروی، آنه محمد‌تاتاری، حبیب توحیدی، مهدی حسینی، احمد وکیلی، علی ذاکری، طاهر شیخ‌الحکما، علی شیرازی، نعمت لاله‌ای و بابک خدابنده است.

در این گزارش تاکید شده اغلب آثار با قیمتی به مراتب پایین‌تر از قیمت واقعی و بازار هنر ایران فروخته شده‌ا‌ند.

هنوز از فروش ۱۶ اثر دیگر این مجموعه اطلاعاتی ثبت نشده است.

خروج آثار هنری سرقت‌شده از ایران

این گزارش تاکید می‌کند که این آثار به بهانه نمایشگاه به موسسه‌ فرهنگی و هنری «نام» تحویل داده شدند، ولی از طریق موسسه ماهستان به بهانه‌ برگزاری نمایشگاه از کشور خارج شدند.

این دو موسسه در سال ۱۴۰۱ تاسیس شدند و مدیریت آنها بر عهده یک نفر است.

روزنامه سازندگی درباره فعالیت‌های این دو موسسه نوشت هیچ اطلاعاتی از موسسه‌ فرهنگی و هنری ماهستان موجود نیست و موسسه‌ فرهنگی و هنری نام هم تا همین اواخر مشغول تهیه‌ پازل از آثار نقاش‌های معاصر ایران و مجموعه‌های لذت رنگ‌آمیزی نقاشی قهوه‌خانه‌ای بوده است.

آثار موزه امام علی

موزه‌ی امام علی زیرمجموعه‌ شهرداری تهران و سازمان فرهنگی و هنری شهرداری، یکی از موزه‌های معتبر پایتخت است و گنجینه‌‌ای با ارزش میلیون دلاری از آثار پرویز تناولی اثر از سهراب سپهری و ده‌ها نقاشی قهوه‌خانه‌ای بی‌بدیل و آثار ارزشمند دیگری از هنرمندان ایرانی را در خود جای داده است.

سرقت از موزه‌های ایران

این نخستین بار نیست که سرنوشت اموال ارزشمند موزه‌ها و کاخ‌های تهران در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد.

پیشتر خبرگزاری فارس از مفقود شدن ۴۸ فرش دستباف نفیس و گران‌قیمت طی سال‌های ۹۲ تا ۹۵ از ساختمان حافظیه سعدآباد خبر داده بود.

این خبرگزاری بدون ذکر نام نوشت یک شاهد گفته است: «سال ۹۵ فرش‌ها را با یک دستگاه وانت مزدا بردند منزل ….»

خرداد سال جاریسخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی با اشاره به تحقیقات در پرونده سرقت فرش‌های کاخ سعدآباد گفت: «بعضی از فرش‌ها بدون رعایت تشریفات قانونی و رعایت ضوابط و مقررات از یک محلی به محل دولتی دیگر منتقل شده و این شائبه پیش آمده که سرقت شده است.»

چندی پیش نیز یک نامه محرمانه از سوی گروه هکری بلک‌ریوارد به دست ایران‌اینترنشنال رسید که به دنبال هک سایت «دانشگاه امام صادق» به دست آمده بود و بر اساس آن، تعداد سکه‌های طلای مصادره‌ای این دانشگاه بعد از گذشت ۴۴ سال از انقلاب سال ۵۷ همچنان مشخص نیست.

بی‌اطلاعی از میزان اموال مصادره شده و در اختیار دانشگاه امام صادق در حالی بود که سخنگوی دولت ابراهیم رئیسی گفته بود محمدرضا شاه پهلوی تاج‌ها و جواهرات سلطنتی را از ایران خارج کرده است.

پس از آن، شهبانو فرح پهلوی هشدار داد نسبت به سرقت جواهرات سلطنتی از بانک مرکزی به وسیله حکومت نگران است چرا که به گفته او، «می‌دانند ممکن است رژیم عوض شود» و می‌خواهند «این جواهرات را بردارند».

بی‌بی‌سی: محمد رسول‌اف، کارگردان سینما که در سال‌های اخیر ممنوع‌الخروج بود و اخیرا به هشت سال زندان محکوم شد، با انتشار ویدیویی از لحظه خروج خود از مرز زمینی ایران گفت از این پس «ساکن ایران فرهنگی» است.

آقای رسول‌اف با اشاره به توقیف پاسپورتش «برای چندمین بار» و تفتیش ماموران امنیتی از منزلش، در اینستاگرام نوشت:

«اگر فکر می‌کنید مرزهای ایران در دست شماست در خواب خوشی هستید. اگر ایران جغرافیایی زیر چکمه‌های استبداد دینی شما رنج می‌کشد ایران فرهنگی در ذهن مشترک میلیون‌ها ایرانی که از ظلم و توحش شما ناچار به ترک ایران شدند زنده است و هیچ قدرتی نمی‌تواند اراده‌ی خود را به آن تحمیل کند. از امروز من ساکن ایران فرهنگی‌ام.»

او که قرار است آخرین فیلمش «دانه‌های انجیر مقدس» به‌زودی در بخش مسابقه جشنواره کن به نمایش در بیاید، در متنی که در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرد از کسانی که به او «برای خروج از مرز و رسیدن به نقطه‌ای امن» کمک کرده‌اند، تشکر کرده است.

محمدمهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد دیروز (یکشنبه ۲۳ اردیبهشت) درباره اکران فیلم «دانه‌های انجیر مقدس» در جشنواره فیلم کن گفت:

«تولید و انتشار چنین فیلم‌هایی خلاف قانون است. هرکجا در جریان باشیم جلوی آن را خواهیم گرفت».

«به هر حال این تخلف محرزی است و حتما در سازمان سینمایی طبق قانون برخورد خواهیم کرد تا دیگر شاهد چنین اتفاقاتی نباشیم.»

بابک پاک‌نیا، وکیل آقای‌ رسول‌اف ۱۹ اردیبهشت خبر داد که موکلش به هشت سال حبس (پنج سال قابل اجرا)، شلاق، جزای نقدی و ضبط مال محکوم شده است.

آقای پاک‌نیا در ایکس نوشت که حکم در شعبه‌ ۳۶ دادگاه تجدیدنظر عینا تایید و پرونده به اجرای احکام ارسال شده است و به دلیل امضای بیانیه‌ها و ساخت فیلم و‌ مستند که از نظر دادگاه «مصداق اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» محسوب می‌شود،‌ محکوم شده است.‌

پیش‌تر آقای پاک‌نیا خبر داده بود که شماری از عوامل این فیلم احضار، بازجویی و ممنوع‌الخروج شده‌اند و به آنها گفته شده است که از کارگردان بخواهند فیلم را از جشنواره کن خارج کند.

محمد رسول‌اف در جریان اعتراضات پس از فرو ریختن ساختمان متروپل آبادان در خرداد ۱۴۰۱ و امضای بیانیه‌ای با عنوان «تفنگت را زمین بگذار» در اعتراض به سرکوب‌های خیابانی توسط ماموران امنیتی در تیر ماه همان سال بازداشت و سپس به تبلیغ علیه نظام متهم و به یک سال حبس و دو سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

ایران اینترنشنال: کانون نویسندگان ایران در بیانیه‌ای تایید حکم هشت سال حبس، شلاق و جریمه نقدی برای محمد رسول‌اف، فیلم‌ساز معترض را در دادگاه تجدید‌نظر استان تهران محکوم کرد و خواستار لغو فوری و بی‌قید و شرط این احکام شد. صدور این رای برای رسول‌اف در روزهای گذشته واکنش‌های زیادی به دنبال داشته است. بیانیه کانون نویسندگان ایران با یادآوری اینکه رسول‌اف عضو افتخاری این کانون است، تاکید کرد که حکم این فیلم‌ساز در ادامه «موج تاز‌ه هراس‌افکنی و سرکوب آزادی بیان و دیگر آزادی‌های فردی در ایران» تایید و به دایره‌ اجرای احکام فرستاده شده است.

کانون نویسندگان هدف جمهوری اسلامی را از تایید این حکم در شرایط کنونی، ایجاد ترس در میان هنرمندانی دانست که «به طناب زور گردن ننهاده‌ و به تحقیر نهفته در آن وقعی نگذاشته‌اند».

این تشکل صنفی با بیان اینکه رسول‌اف هیچ جرمی که کیفرش زندان و شلاق و مصادره‌ اموال باشد انجام نداده، در بیانیه خود نوشت: «محاکمه و مجازات لایق بند قبای کسانی است که بیش از ۴۰ سال در پناه حاکمیت به غارت اموال و امنیت و آزادی مردم مشغول هستند.»

بابک پاک‌نیا، وکیل دادگستری، روز چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد حکم شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران برای رسول‌اف در شعبه ۳۶ دادگاه تجدید‌نظر عینا تایید شده است.

به گفته پاک‌نیا، دلیل اصلی صدور این حکم، امضای بیانیه‌ها و ساخت فیلم و‌ مستند است که از نظر دادگاه، این اقدامات مصداق اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور محسوب می‌شود.

کانون نویسندگان تاکید کرد که چنین احکامی را لایق فیلم‌ساز و کارگردان معترض، زنانی که می‌خواهند اختیار پوشش خود را داشته باشند، کارگرانی که از حق حیات و معیشت خود دفاع می‌کنند، جوانانی که می‌خواهند صاحبِ سبک زندگی خود باشند و نویسندگان و هنرمندانی که به سانسور و اختناق تن نمی‌دهند، نمی‌داند و خواهان لغو فوری و بی‌قیدوشرط تمامی آن‌ها است.

صدور حکم حبس و شلاق برای رسول‌اف در روزهای گذشته واکنش‌های دیگری نیز به دنبال داشت.

کانون فیلم‌سازان مستقل ایران، روز ۱۹ اردیبهشت در بیانیه‌ای صدور این حکم را محکوم کرد و نوشت: «برای حکومتی که کودک می‌کشد و هنرمند را به زنجیر می‌کشد، راه بقایی نیست و به زودی بنای پوسیده‌ای که بر خون و رنج مردم استوار کرده، بر سرش آوار خواهد شد.»

این بیانیه با «بی‌اعتبار» خواندن حکم صادر شده از سوی قوه قضاییه، با این هنرمند منتقد جمهوری اسلامی ابراز همبستگی کرد: «این حکم بار دیگر ثابت کرد قانون فقط ملعبه‌ای برای لجبازی و انتقام‌جویی در دستگاه حقوقی آلوده به فقاهت حکومتی است.»

روزنامه «اومانیته»، از قدیمی‌ترین روزنامه‌های فرانسه، طی گزارشی در شماره روز جمعه ۲۱ اردیبهشت خود نوشت قرار است در ایران، محمد رسول‌اف، کارگردانی را که آخرین فیلمش به جشنواره کن راه یافته، شلاق بزنند.

این روزنامه در گزارش خود از رسول‌اف به عنوان فیلم‌سازی نام برد که در آثارش بارها موضوع فساد در جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشته و به سرکوب مخالفان حکومت اعتراض کرده است.

رسول‌اف در سال‌های اخیر از منتقدان جدی و سرسخت جمهوری اسلامی بوده و به طور مداوم از سوی دستگاه‌های قضایی و امنیتی حکومت ایران تحت پیگرد قرار گرفته است.

او آخرین بار در تیر ماه ۱۴۰۱ دستگیر و پس از تحمل هفت ماه حبس، در بهمن‌ ماه همان سال آزاد شد.

پاک‌نیا روز ۱۰ اردیبهشت امسال خبر داد این کارگردان از سوی نیروهای امنیتی تحت فشار قرار گرفته تا جدیدترین ساخته خود را از جشنواره فیلم کن خارج کند.

این فیلم با نام «دانه انجیر مقدس» در بخش مسابقه جشنواره کن پذیرفته شده است.

به گفته پاک‌نیا، برخی عوامل این فیلم از سوی ضابطین احضار و بازجویی شده و حتی تعدادی از آن‌ها ممنوع‌الخروج شده‌اند.

رسول‌اف در چندین فیلم خود مانند «به امید دیدار»، «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند»، «شیطان وجود ندارد» و «لِرد»، ساختار آلوده به فساد حاکمیت در جمهوری اسلامی را به نمایش گذشته و از آن‌ انتقاد کرده است.

او تا به‌حال چندین جایزه معتبر بین‌المللی از جشنواره‌های مطرحی مانند کن و برلین گرفته است.

جریان سینمای غیررسمی و زیرزمینی ایران از زمان اعتراض‌های سال ۱۴۰۱ به شکل محسوسی قدرتمندتر از هر زمان دیگری در کل تاریخ پس از انقلاب، به نمایندۀ اصلی سینمای ایران در جشنواره‌های مهم و معتبر جهانی تبدیل شده است.

فهرست فیلم‌هایی از این جریان که در این مدت در جشنواره‌های مختلف نمایش داده و در مواردی برندۀ جوایز مهمی نیز شده‌، از ۱۰ فیلم گذشته است و عملاً سینمای رسمی و مجوزدار ایران را در زمینۀ حضورهای بین‌المللی به حاشیه برده است.

پیش‌بینی این‌که محمد رسول‌اف به‌عنوان یکی از پیشگامان و نمادهای جریان مقاومت و منتقد سینمای ایران در تداوم و قدرت‌گیری این مسیر به فعالیت بپردازد، سخت نبود.

این اتفاق در حالی رخ داده که آقای رسول‌اف در تمام سال‌های گذشته با محدودیت‌های متعدد قضایی و امنیتی ازجمله ممنوعیت خروج از کشور و فعالیت معمول سینمایی روبه‌رو بوده است. با این همه، او به فاصلۀ چند ماه پس از آزادی از زندان، با فیلم تازه‌ای در بالاترین سطح رقابتی سینمای دنیا حاضر می‌شود.

محمد رسول‌اف، پس از عباس کیارستمی، اصغر فرهادی، جعفر پناهی، محسن مخملباف، سمیرا مخملباف، ناصر تقوایی، ابوالفضل جلیلی و سعید روستایی، تازه‌ترین کارگردان برآمده از سینمای داخل ایران است که حضور در بخش مسابقۀ جشنواره کن و رقابت برای دریافت نخل طلا را تجربه می‌کند.

او امسال رقیب نام‌های تقدیرشده‌ای چون فرانسیس فوردکوپولا، دیوید کراننبرگ، ژاک اودیار، یورگوس لانتیموس، شان بیکر و پائولو سورنتینو در کسب جایزۀ نخل طلا است.

صدور حکم محکومیت زندان چندساله همراه شلاق و ضبط اموال و تأیید آن در دادگاه تجدیدنظر برای محمد رسول‌اف در کنار احضار عوامل فیلم تازۀ او و ممنوع‌الخروجی آن‌ها نشان از واکنش خشم‌آلود مقام‌های قضایی و امنیتی به ساخت فیلم «دانۀ انجیر معابد» بدون دریافت مجوز و سانسورهای حکومتی و نمایش آن در جشنوارۀ کن دارد.

در چنین شرایطی، این‌که کدام‌یک از عوامل امکان و فرصت حضور در جشنوارۀ کن و مراسم فرش قرمز نمایش آن را داشته باشند، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

مطابق اعلام مسئولان جشنوارۀ کن، فیلم «دانۀ انجیر معابد» در آخرین روز نمایش فیلم‌های بخش مسابقه و یک روز قبل از برگزاری مراسم اختتامیه به نمایش درخواهد آمد.

فیلم «دانۀ انجیر معابد» در حالی بدون دریافت مجوزهای حکومتی در جشنوارۀ کن حضور پیدا می‌کند که به‌گفتۀ محمد حقیقت، نویسنده و کارشناس سینمایی، تعداد بسیار زیادی از فیلم‌های ایرانی متقاضی حضور در جشنوارۀ کن امسال شرایطی مشابه فیلم «دانۀ انجیر معابد» در عدم دریافت مجوزهای حکومتی داشتند.

آقای حقیقت که از سال ۱۳۶۰ در جشنوارۀ کن به‌عنوان روزنامه‌نگار حضور داشته و در زمان مدیریت ژیل ژاکوب بر جشنوارۀ کن مشاور انتخاب فیلم‌های ایرانی این رویداد هم بوده، به پادکست «صحنۀ» رادیو فردا می‌گوید حدود ۳۰ فیلم از فیلم‌های ایرانی متقاضی حضور در کن ۲۰۲۴ را دیده و بخش زیادی از آن‌ها بی‌اعتنا به مناسبات سانسور جمهوری اسلامی و مجوزهای حکومتی ساخته شده‌اند.

محمد حقیقت به‌تازگی کتابی هم در نشر ناکجا در فرانسه با نام «رازها و دروغ‌ها در جشنوارۀ کن» منتشر کرده که شامل خاطراتش در تمام چهار دهۀ گذشته از حضور در این جشنواره و روند انتخاب و نمایش فیلم‌های ایرانی است.

امسال، علاوه بر محمد رسول‌اف، فیلم «کارآموز» ساختۀ علی عباسی، فیلمساز ایرانی مقیم دانمارک، هم در بخش مسابقۀ جشنوارۀ کن به نمایش درمی‌آید. آقای عباسی دو سال پیش با نمایش فیلم «عنکبوت مقدس» در جشنوارۀ کن از نام‌های خبرساز این رویداد بود. پیش‌بینی می‌شود فیلم تازۀ او که دربارۀ دوره‌ای از زندگی دونالد ترامپ در جوانی است، مانند «عنکبوت مقدس» با خبرسازی و توجه رسانه‌ای به نمایش درآید.

کانون فیلمسازان مستقل ایران، نهاد متشکل از سینماگران منتقد و مخالف حکومت، هم مانند سال گذشته در بخش بازار جشنوارۀ کن حضور دارد و فیلم‌هایی ازجمله فیلم سینمایی «ژرفنای شب» به‌کارگردانی فرهاد ویلکیجی و چند فیلم‌ کوتاه با مضامینی مرتبط با اعتراضات «زن زندگی آزادی» را نمایش خواهد داد.

امسال در بخش‌های خارج از مسابقه و نمایش‌های ویژۀ جشنوارۀ کن ساخته‌های جدید فیلمسازان معروفی چون جورج میلر، کوین کاستنر، ریتی پان، لئو کاراکس، کلر سیمون و الیور استون نیز به نمایش درمی‌آیند و از مریل استریپ و جورج لوکاس هم با دادن نخل طلای افتخاری به‌خاطر یک عمر فعالیت سینمایی تجلیل خواهد شد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر از برنامه‌های دورۀ پیش روی جشنوارۀ کن و مروری بر سابقه و اهمیت این رویداد، شمارۀ جدید پادکست «صحنه» را بشنوید.

رادیوفردا: چهار نهاد سینمایی جهان از مقام‌های جمهوری اسلامی خواستند که ممنوعیت‌ها علیه سینماگران ایرانی را لغو کنند.

این چهار نهاد روز سه‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای مشترکی افزایش تلاش‌های مقامات جمهوری اسلامی در هفته‌های گذشته برای بازداشت، آزار و اذیت، شکنجه و محدودیت‌ها علیه سینماگران را نگران‌کننده خواندند.

جشنواره‌ بین‌المللی فیلم روتردام، جشنواره بین‌المللی فیلم مستند آمستردام، آکادمی فیلم اروپا و اتئلاف فیلمسازان در خطر این چهار نهاد سینمایی را تشکیل می‌دهند.

آنان در بیانیه خود به ممنوعیت از سفر مریم مقدم و بهتاش صنایی‌ها و همچنین پرونده قضایی علیه آنان اشاره کردند و نوشتند که زهرا شفیعی دهاقانی فیلم‌ساز بازداشت‌شده قرار است در دادگاه حاضر شود.

این بیانیه به زندانی بودن نوید مهین‌دوست و ممنوعیت از سفر برای محمد رسول‌اف دیگر فیلمسازان ایرانی اشاره کرده است.

این نهادهای سینمایی از سینماگران ایران حمایت کرده و خواستار پایان دادن به «فضای ترس، سانسور و نظارت دائمی» علیه آنان شده است.

جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر فشارها را علیه هنرمندان به ویژه به دلیل حمایت آنان از اعتراضات مردمی افزایش داده است.

در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» بسیاری از سینماگران و هنرمندان ممنوع‌الخروج یا بازداشت شدند و پرونده‌های قضایی علیه آنان گشوده شد.

بر اساس وبسایت اتئلاف فیلمسازان در خطر و رادیو فردا؛ م.ت/م.ا.

رادیوفردا: حساب توماج صالحی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) از آزادی این خواننده معترض در روز شنبه ۲۷ آبان بعد از حدود ۱۳ ماه تحمل زندان خبر داد.

بر اساس این گزارش، او «پس از تحمل ۲۵۲ روز زندان انفرادی و مجموعاً یک سال و ۲۱ روز حبس» به قید وثیقه آزاد شده است.

اقبال اقبالی، دایی آقای صالحی که ساکن آلمان است نیز در شبکه ایکس خبر آزادی او را تأیید کرد و نوشت: «توماج با قید وثیقه به زندان بزرگ وارد شد.»

توماج صالحی که در سال‌های اخیر با ترانه‌هایش درباره مسائل اجتماعی به شهرت رسید و یکی از سرشناس‌ترین حامیان اعتراض‌های سراسری ۱۴۰۱ بود، آبان پارسال در روستای گِردبیشه، از توابع استان چهارمحال و بختیاری، بازداشت شد.

او که اهل شاهین‌شهر اصفهان است، در روزهای پیش از دستگیری مخفیانه زندگی می‌کرد و پیام‌های بسیاری را در حمایت از مردم معترض منتشر می‌کرد.

امیر رئیسیان، وکیل توماج صالحی نیز شامگاه شنبه در گفت‌وگو با وب‌سایت شبکه شرق خبر داد که آزادی موکلش بعد از پذیرش درخواست فرجام‌خواهی و نقض حکم او در دیوان عالی کشور رخ داده است.

او در توضیح بیشتر گفت: «در پی فرجام خواهی صورت گرفته در پرونده توماج صالحی، این پرونده در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور مورد رسیدگی قرار گرفت و در نهایت، نظر به طرح ایرادات متعدد به دادنامه اولیه، برخی از این ایرادات مورد پذیرش دیوانعالی کشور قرار گرفت و پس از نقض حکم، این پرونده به شعبه یک دادگاه انقلاب اصفهان مسترد شد.»

۲۸ خردادماه امسال اعلام شد که پس از ۸ ماه بازداشت، اولین جلسه دادگاه این خواننده معترض، در این روز «پشت درهای بسته» برگزار شد و او در تیرماه به شش سال و سه ماه حبس محکوم شد.

پیشتر سازمان‌های حقوق‌ بشری از مجروح شدن این خواننده رپ مخالف جمهوری اسلامی، بر اثر ضرب و شتم به دست نیروهای امنیتی در سلول‌ امنیتی زندان دستگرد اصفهان خبر داده بودند.

حساب کاربری منتسب به این خواننده معترض و سازمان‌های حقوق بشری بارها اعلام کرده بودند که او نیاز به رسیدگی پزشکی فوری دارد.

این خواننده معترض درباره وضعیت جسمی خود در زندان، به عنوان نمونه گفته بود که به مدت شش ماه درد دندان داشته و مسئولان به آن رسیدگی نمی‌کردند.

رادیوفردا: چند تن از کارگردان‌های سینمای ایران شامگاه شنبه در «مراسم شب هفت داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر» خواهان «شفافیت» درباره پرونده قتل این زوج سینمایی شدند، و گفتند که «هر گاه اراده‌ای علیه سینما به وجود آمده، اتحاد سینماگران بیشتر شده» است.

در همین حال سخنگوی فراجا اعلام کرد که «با دستور وزارت کشور» هرگونه اطلاع‌رسانی درباره قتل مهرجویی و همسرش به «دستگاه قضایی» محدود شده است.

مراسم شب هفت داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدی‌فر، شامگاه شنبه به میزبانی کانون کارگردانان سینمای ایران در ساختمان شماره ۲ خانه سینما با حضور اعضای این کانون برگزار شد.

محسن امیر یوسفی، رئیس کانون کارگردانان سینمای ایران، در مراسم شب هفت مهرجویی و محمدی‌فر گفت: «امشب دور هم جمع شدیم تا یاد و‌ خاطره داریوش مهرجویی را زنده نگه‌داریم، امیدوارم همانطور که در بیانیه کانون هم‌خوانده شده هر چه زودتر قاتل یا قاتلین دستگیر شوند و صحبت‌ها در مورد قاتلین به بحث‌های سخیف جارو برقی و ۳۰ میلیون تومان ختم نشود.»

ابوالحسن داوودی، کارگردان سینما، نیز با اشاره به تاثیرگذاری مهرجویی بر سینما و سینماگران ایران، افزود: «او بلد بود همه ادا و اصول و جاه طلبی‌ها و تمایلات و خواسته‌هایش را کنار بگذارد تا مخاطب شاهد فیلم او باشد و من سینما را از مهرجویی آموختم.»

در ادامه ابوالحسن داوودی اعمال فشار و تهدید علیه سینما را سبب افزایش اتحاد سینماگران خواند و گفت: «نمی‌دانم آیا اراده بزرگی برای این قتل بوده یا نه، اما این را به تجربه می‌گویم که هر گاه اراده‌ای علیه سینما به وجود آمده، اتحادسینماگران بیشتر شده» است.

داوودی خواهان شفافیت درباره پرونده قتل این کارگردان سینما و همسرش شد و با تاکید بر اینکه این اتفاقاتی چون قتل مهرجویی و محمدی‌فر «اتحاد اهالی سینما را بیشتر می کند»، گفت:«ما به شفافیت نیاز داریم تا پاسخ درست به این اتفاقات بدهیم تا به فراموشی سپرده نشود.»

هنرمندانی چون بهمن فرمان آرا، ابوالحسن داوودی، محسن امیر یوسفی، فریدون جیرانی، منیژه حکمت، وحید موساییان، مونا زندی حقیقی، لاله اسکندری، حبیب رضایی، سیف الله صمدیان، مازیار میری در مراسم شب هفت مهرجویی و محمدی‌فر حضور داشتند.

از سوی دیگر سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فرماندهی انتظامی کل جمهوری اسلامی ایران، عصر شنبه ۲۹ مهر ماه، از دستور وزارت کشور برای محدود شدن اطلاع‌رسانی درباره پرونده قتل داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر خبر داد.

سخنگوی فراجا با بیان اینکه «تمامی مدارک و مستندات مربوط به قتل داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدی‌فر به دستگاه قضایی» تحویل شده است»، گفت: «از پنجشنبه‌ هفته گذشته با تصمیم وزارت کشور مقرر شد تا هرگونه اطلاع‌رسانی در خصوص این پرونده از سوی دستگاه قضایی منتشر شود.»

اشاره سعید منتظرالمهدی به اجرای دستور وزارت کشور در اعمال محدودیت برای اطلاع‌رسانی درباره قتل مهرجویی و محمدی‌فر از روز «پنج‌شنبه»، بیانگر همزمانی اعمال این محدودیت از زمان اجرای «بازسازی صحنه جرم» در همان روز است.

«بازسازی صحنه جرم» تحت تدابیر شدید امنیتی در شهرک زیباشهر و در خانه و قتلگاه این دو چهره سینمایی، در حالی انجام شد که اظهارات ضدونقیض مقام‌های انتظامی، دادگستری و رسانه‌های حکومتی درباره قتل داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدی‌فر همچنان ادامه دارد.

همچنین در جریان «بازسازی صحنه جرم» از میان ده‌ها خبرنگاری که در این شهرک حاضر شده بودند، مقام‌های انتظامی «فقط به خبرنگار صداوسیما اجازه حضور در جریان بازسازی صحنه جرم» را دادند.

داریوش مهرجویی کارگردان سرشناس سینمای ایران و همسرش وحیده محمدی‌فر فلیمنامه‌نویس، شامگاه شنبه، ۲۲ مهرماه، در منزل شخصی‌شان در «شهرک زیبادشت» واقع در فردیس کرج به قتل رسیدند.

در مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر این دو هنرمند که چهارشنبه ۲۶ مهرماه در پهنه رودکی تالار وحدت برگزار شد، مونا مهرجویی، دختر این زوج هنرمند، گفت: «به قول بابام قاتلین در میان ما هستند و غیر از این چیزی نمی‌توانم بگویم.»

در مراسم تشییع مهرجویی و محمدی‌فر، همچنین جمعی از حاضران شعارهایی چون «مرگ بر قاتل این جنایت»، «زن، زندگی، آزادی» و «نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران» سر دادند و پس از آن پیکر این دو هنرمند در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

یک روز پس از خاکسپاری این دو چهره سینمایی، رسانه‌های ایران صبح پنج‌شنبه ۲۷ مهر به نقل از نیروی انتظامی خبر دادند که «قاتل اصلی» این زوج هنرمند «جزو بازداشت‌شدگان این پرونده بوده» و «شناسایی» شده است.

پس از آن حسین فاضلی هریکندی، رئیس دادگستری استان البرز، اعلام کرد که «چهار نفر از عوامل حاضر در صحنه قتل داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر» بازداشت شده‌اند که «آخرین نفر» از «چهار متهم»، عصر پنج‌شنبه دستگیر شده است.

رئیس دادگستری استان البرز همچنین برخی گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای را رد کرد و با تکذیب «هرگونه ارتباط فامیلی قاتلان و مقتولان»، گفت: «هیچ‌گونه ارتباط فامیلی میان مقتولان و عوامل حاضر در صحنه قتل وجود ندارد و این موضوع کذب محض است.»

طی روز شنبه نیز برخی رسانه‌های حکومتی از جمله روزنامه همشهری و خبرگزاری فارس عنوان کردند که عامل قتل مهرجویی «باغبان» سابق خانه این کارگردان سینما بوده که پس از «سرقت یک جاروبرقی» با شکایت مهرجویی زندانی شده و پس از آن با ادعای «طلب ۳۰ میلیون تومانی» با برادر و دوستش به سراغ مهرجویی رفته و این کارگردان سینما و همسرش را به قتل رسانده است.

این در حالی است که روزنامه شرق در شماره شنبه خود از قول ساکنان شهرک زیبادشت نوشت فردی که نیروهای انتظامی به عنوان «متهم اصلی» برای بازسازی صحنه جرم به این شهرک آورده بودند «باغبان داریوش مهرجویی نبوده بلکه باغبان صاحب قبلی این ویلا» بوده است.

ابهامات و اظهارات ضدونقیض مقام‌های مسئول و رسانه‌های حکومتی در پرونده قتل مهرجویی و همسرش علاوه بر محتوای پرونده به لحاظ شکلی نیز تداوم دارد چنانکه روزنامه شرق روز شنبه 29 مهر با اشاره به « برگزاری جلسه‌ای در وزارت کشور برای بررسی ابعاد این پرونده»، تاکید کرد که «این شاید بی‌سابقه باشد که برای یک پرونده قتل جلسه‌ای در وزارت کشور برگزار شود تا ابعاد اعلام پرونده را مشخص کند.»