اخبار

بی‌بی‌سی: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، ایران را “چالش جدی” برای امنیت کشورهای منطقه و آمریکا توصیف کرده و گفته ضمن حمایت از هر نوع توافق جدید هسته‌ای، در مقابل تهدیدهای ایران خواهد ایستاد.

آقای آستین پیش از سفرش به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس گفته از تلاش‌های دیپلماتیک جو بایدن برای توافق احیای برجام حمایت می‌کند اما “ایران فراتر از برنامه هسته‌ای چالش امنیتی جدی” برای منطقه است و آمریکا “برای دفاع از خود و متحدانش در مقابل این تهدید می‌ایستد.”

همزمان با این اظهارات کشورهای “شورای همکاری خلیج [فارس]” در بیانیه‌ای مشترک با آمریکا از برنامه موشکی و هسته‌ای ایران ابراز نگرانی کرده‌اند.

وزیر دفاع آمریکا در سخنانش تاکید کرد: بگذارید شفاف باشم. ما از خودمان منافع و شرکای خود در مقابل تهدیدهای ایران و متحدان آن دفاع می‌کنیم.

آقای آستین قرار است امروز ۱۸ نوامبر سفرش به امارات متحده عربی و بحرین را آغاز و با مقام‌های سیاسی و نظامی دو کشور دیدار کند. او اشاره کرده که این سفر زمانی برگزار می‌شود که “ایران به تنش‌ها در منطقه می‌افزاید.”

در منامه، پایتخت بحرین قرار است وزیر دفاع آمریکا در اجلاس سالانه موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک درباره امنیت و ثبات منطقه با حضور وزرای دفاع و مقام‌های بلندپایه کشورهای منطقه خاورمیانه شرکت کند.

ایران حضور آمریکا و اخیرا حضور فعال‌تر اسرائیل در خلیج فارس را تهدیدی امنیتی برای خود می‌داند.

از پادکست رد شوید و به خواندن ادامه دهید

پادکست

به عبارت دیگر

گفتگو با چهره‌های سیاسی، هنری و ادبی از تلویزیون فارسی بی بی سی.

برنامه ها

پایان پادکست

شب گذشته آمریکا و متحدان عرب آن در منطقه خلیج فارس با انتشار بیانیه‌ای، ایران را به ایجاد یک “بحران هسته‌ای” و “بی‌ثبات کردن” خاورمیانه با موشک‌های بالستیک و هواپیماهای بدون سرنشین متهم کردند.

بیانیه بعد از نشست نماینده آمریکا با گروه کاری “شورای همکاری خلیج [فارس]” منتشر شد که در عربستان سعودی تشکیل شده بود.

در این بیانیه آمده است که “همه شرکت کنندگان دولت جدید ایران را به غنیمت شمردن فرصت دیپلماتیک جاری” که گفت و گوهای وین فراهم آورده تشویق می‌کنند و از این کشور می‌خواهند “مانع مناقشه و بحران” شود.

گفت‌و‌گوهای غیرمستقیم میان آمریکا و ایران در وین اتریش با شرکت سایر طرف‌های برجام بعد از انتخابات ریاست جمهوری اخیر ایران معلق ماند، اما ایران اکنون با از سرگیری آن در اواخر ماه جاری موافقت کرده است. هدف این گفت‌و‌گوها احیای برجام است.

در بیانیه نمایندگان آمریکا، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، عمان و کویت آمده است: “ایران گام هایی برداشته که هیچ کاربرد غیرنظامی ندارد و کاربرد مهم آن برنامه هسته‌ای نظامی است.”

این کشورها همچنین آنچه را که “طیفی از سیاست های پرخاشگرانه و خطرناک ایران از جمله اشاعه و استفاده مستقیم از موشک‌های پیشرفته بالستیک” عنوان کردند، محکوم کردند.

آنها گفتند که “حمایت ایران از شبه نظامیان مسلح در سراسر منطقه و برنامه موشک‌های بالستیک آن تهدیدی فاحش متوجه امنیت و ثبات منطقه می‌کند.”

کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در این دیدار آمریکا را در جریان “تلاش‌های خود برای ایجاد کانال‌های دیپلماتیک موثر با ایران برای کاهش تنش با این کشور” قرار دادند.

رادیوفرانسه: شیخ مهدی طائب، رئیس قرارگاه عمار و برادر حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران از نمایندگان ایران در دور جدید مذاکرات اتمی در وین خواسته است که با تهدید زور (موشکی) حق جمهوری اسلامی را از قدرت‌های غربی بستانند.

او گفته است که مذاکره‌کنندگان قبلی هم فقط با اتکاء به اقتدار موشکی کشور توانستند به چیزهایی دست یابند و حالا هم، به گفتۀ طائب، مذاکره‌کنندگان دولت ابراهیم رئیسی “باید خط قدرت را حفظ کنند، یعنی در مذاکرات به دشمن تفهیم کنند که اگر حق ما را به صحبت و عدالت ندهند حق را با قدرت از او خواهیم گرفت.”

معلوم نیست که توصیۀ مهدی طائب تا کجا قوت قلب مذاکره‌کنندگان ایرانی در وین خواهد بود و تا کجا از نرمشی غیرمنتظره از سوی رهبر رژیم تضعیف شده و اقتصاد ورشکستۀ ایران در همین مذاکرات خبر می دهد. در واکنش به مهدی طائب، احمدزیدآبادی، روزنامه نگار مقیم ایران، گفت : “خب آشیخ، اگر به زبان زور می‌توانی “حقت” را بگیری برای چه چهار سال آزگار” معطل مان کردی “و آخرش هم راه مذاکره را برگزیدی؟”

مهدی طائب نگفت که به فرض اتکاء بر قدرت موشکی در مذاکرات پیش رو حالا حکومت ایران قرار است کدامیک از قدرت‌های امضاءکنندۀ برجام را تهدید موشکی کند و با او، به قول وی، با زبان زور حرف بزند. ایالات متحد آمریکا؟

رادیوفردا: رسانه‌های اسرائیل گزارش داده‌اند که نفتالی بنت، نخست‌وزیر این کشور، با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، که در جریان سفر منطقه‌ای خود به اسرائیل رفته است، دیدار نخواهد کرد تا تاکیدی بر مخالفت قاطع اسرائیل با هر شکلی از احیای برجام باشد.

روزنامه «اسرائیل‌هیوم» روز یکشنبه ۲۳ آبان نوشت، اسرائیل نگران است که آمریکا به توافقی «بدتر» از برجام با ایران رضایت دهد و از همین رو، نفتالی بنت تصمیم گرفته است که برای نشان دادن مخالفت خود با احیای برجام، به نماینده ویژه دولت جو بایدن در امور ایران وقت ملاقات ندهد.

بر این اساس، دیدار یائیر لاپید، وزیر خارجه اسرائیل، با آقای مالی که برای روز دوشنبه ۲۴ آبان در اورشلیم تعیین شده بود، نیز هنوز قطعی نیست.

با این حال، بنی گانتز، وزیر دفاع و ایال خولاطا، مشاور امنیت ملی دولت بنت، همراه با شماری از مقام‌های نهادهای امنیتی، موساد و وزارت خارجه اسرائیل با آقای مالی بر سر مسئله ایران گفت‌وگو و تبادل نظر خواهند کرد.

به نوشته اسرائیل‌هیوم، دولت اسرائیل از آمریکا می‌خواهد که برای توافق با ایران «شتاب نکند». مقام‌های اسرائیل همچنین از این‌که آمریکا ظاهرا قصدی برای تحمیل مذاکرات در مورد توانمندی موشکی و حضور جمهوری اسلامی ایران در سوریه ندارد، ناخشنود هستند.

این روزنامه اسرائیلی افزوده که اسرائیل ظاهرا زیر فشار آمریکا است تا از مخالفت قاطع در برابر احتمال احیای برجام بپرهیزد و رفتاری مشابه رویکرد سرسخت بنیامین نتانیاهو علیه دولت آمریکا از خود نشان ندهد.

آقای مالی در آستانه از سرگیری مذاکرات حکومت ایران با طرف‌های مانده در برجام، که روز هشتم آذر در وین و پس از وقفه‌ای حدودا شش ماهه برگزار خواهد شد، به منطقه رفته است تا مواضع متحدان آمریکا را «هماهنگ» کند.

رابرت مالی بعد از امارات به اسرائیل رفته و در ادامه سفر منطقه‌ای ده روزه خود، به عربستان و بحرین نیز سفر خواهد کرد.

دولت‌های ابوظبی، ریاض و منامه با اسرائیل دیدگاه مشترکی در مخالفت با برنامه هسته‌ای ایران دارند. آن‌ها خواهان دریافت تضمین‌های محکم در رابطه با تغییر رویکرد منطقه‌ای جمهوری اسلامی هستند.

با وجود این، به گزارش رسانه‌های اسرائیلی برخی از مقام‌های این کشور اذعان دارند که دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران بهتر از نبود آن است، چرا که در هر حال با افزایش نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران همراه است و از گسترش توانمندی هسته‌ای آن جلوگیری خواهد کرد.

رسانه‌های اسرائیلی همزمان با آغاز سفر رابرت مالی به این کشور یادآور شدند که دولت بنت، مخالف سرسخت هر نوع لغو تحریم‌های آمریکا علیه ایران است و آن را «اقدامی بد» می‌داند.

فرماندهان نظامی اسرائیل به صراحت اعلام کرده‌اند که در صورت نبود گزینه تنبیهی از سوی آمریکا، اسرائیل هم گزینه خود را در نظر دارد و آمادگی ارتش و نیروی هوایی این کشور برای «حمله به ایران» را تسریع کرده است.

به نظر می‌رسد که طرح «ج» اسرائیل، وارد کردن ضربات پیاپی به جمهوری اسلامی از جمله در زمینه اقدام‌هایی مانند حمله به ساختارهای زیربنایی ایران باشد.

حکومت ایران هفته پیش در واکنش به اسرائیل تاکید کرد که هر نوع حمله نظامی اسرائیلی، تنها «نابودی قطعی رژیم صهیونیستی» را سرعت خواهد بخشید.
با استفاده از گزارش روزنامه اسرائیل‌هیوم و دیگر رسانه‌های اسرائیلی/ ف.ر/ک.ر

رادیوفردا: نشریه صبح صادق، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اذعان کرده است که انفجار روز چهار مهرماه امسال در «مرکز تحقیقات جهاد خودکفایی سپاه» که قبلا آتش‌سوزی اعلام شده بود، یک «حمله» بوده و آن را در راستای راهبرد اسرائيل برای افزایش فشار به ایران ارزیابی کرده است.

خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه پاسداران روز پنجم مهر به نقل از روابط عمومی این نیرو خبر دادند که در جریان «آتش‌سوزی در یکی از مراکز تحقیقات خودکفایی سپاه»، دو نفر از کارکنان آن به نام‌های مرتضی کریمی و حسین عابدی کشته شدند و یک نفر دیگر نیز مجروح شد.

روز ۸ مهرماه، گروه تحقیقاتی «ایمج سَت اینتل» که مقر آن در اسرائیل است، با انتشار تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرد که انفجار در تاسیسات «گروه صنعتی شهید همت» رخ داده که یک «پایگاه مخفی موشکی سپاه پاسداران» است و خسارت شدیدی به ساختمان‌ آن وارد کرده است.

«گروه صنعتی شهید همت» از زیر مجموعه‌های سازمان هوا و فضای وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی است و تولیدکننده موشک‌های بالیستیک با سوخت مایع است. آمریکا در سال ۲۰۰۵ گروه صنایع همت را مورد تحریم قرار داد.

مقام‌های سپاه پاسداران درباره گزارش این گروه اسرائيلی اظهارنظری نکردند ولی یک ماه پس از انتشار این گزارش، هفته‌نامه وابسته به سپاه پاسداران این حمله را تایید کرده و گفته است حمله به مرکز تحقیقاتی سپاه در راستای «راهبرد مرگ با هزار ضربه چاقو» است.

در ماه‌های اخیر گزارش‌های رسانه‌ای متعددی منتشر شده است که دولت اسرائيل راهبرد «مرگ با هزار ضربه چاقو» را برای مقابله با ایران انتخاب کرده است.

رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران، روز ۸ مهرماه امسال در واکنش به این گزارش‌ها گفت که اسرائيلی‌ها در سال‌های گذشته «هزار شمشیر از نیام برکشیدید، هیچ اتفاقی نیفتاد».

نشریه سپاه پاسداران همچنین با اشاره به اینکه حمله به سامانه سوخت نشان داد که «زیر‌ساخت‌های کشور برای مقابله با این نوع از حملات بسیار ضعیف است»، نوشته است که این حملات برای افزایش فشار بر ایران و «گرفتن امتیازات نهایی» است.

در سال‌های اخیر آتش‌سوزی و انفجار در مراکز هسته‌ای، امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به امری عادی تبدیل شده است و مقام‌های جمهوری اسلامی همواره انگشت اتهام در این زمینه را به سوی اسرائیل نشانه رفته‌اند.

بی‌بی‌سی: سخنگوی وزارت خارجه ایران تایید کرده که تاریخ شروع مذاکرات این هفته اعلام می شود
سخنگوی وزارت خارجه ایران تایید کرده که تاریخ شروع مذاکرات این هفته اعلام می شود

ایران احتمال مذاکره مستقیم با ایالات متحده بر سر احیای توافق هسته ای برجام را رد کرده است.

سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است “آمریکا تلاش خود را کرده تا مانع روابط عادی ایران در حوزه‌های تجاری و اقتصادی با دیگر کشورها شود و آن‌چنان زیاده‌روی کرده که کشورهایی را که با ایران همکاری می‌کردند، مورد فشار قرار داده بلکه متحدان خود را تنبیه کرده است”.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته “تا موقعی که این واقعیت‌ها روی زمین تغییر نیابد تصور نمی‌شود کرد که در هیچ شکل و فرمتی تماسی بین تهران و واشنگتن برقرار شود”.

آقای خطیب زاده مذاکره غیرعلنی با آمریکا به میزبانی عراق را رد کرده و گفته “بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا مدت‌هاست گفت‌وگویی نبوده است. بعد از خروج آمریکا از برجام هم به عنوان کشوری که در آن زمان عضو کمیسیون مشترک برجام بود، برخی ملاقات‌ها بود ولی بعد از آن دیگر تماس و یا ملاقات مستقیم یا غیرمستقیمی نبوده است”.

ایران و آمریکا در بهار سال جاری مذاکرات غیرمستقیمی را در وین با همراهی کشورهای ۱+۴ یعنی دولت های عضو توافق هسته ای برای احیای این توافق آغاز کردند اما در پایان دور ششم مذاکرات، همزمان با اعلام پیروزی ابراهیم رییسی در انتخابات ریاست جمهوری ایران، این مذاکرات متوقف شد.

آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در آخرین دیدار با دولت حسن روحانی از مفاد توافق شده در وین به شدت انتقاد و اعلام کرد که نتایج به دست آمده مورد قبول او نیست.

آیت الله خامنه ای گفته است که توافقات صورت گرفته در مذاکرات وین مورد تایید ایران نیست

در مذاکرات احیای توافق برجام ایران به دنبال رفع تحریم های اعمال شده در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ بوده و آمریکا می خواهد دوباره محدودیت های پیشین را بر برنامه اتمی ایران برقرار کند. هدف از اقدام آمریکا اطمینان از صلح آمیز باقی ماندن برنامه اتمی ایران و عدم انحراف به سوی ساخت سلاح اتمی است.

آقای خطیب زاده درباره مذاکرات غیرمستقیم انجام شده بین ایران و آمریکا گفته است “در مذاکرات وین اعلام شد که گفت‌وگوها برای مطمئن شدن از بازگشت قطعی و متعهدانه و عملی آمریکا به تعهداتش است و لذا ایران و ۱+۴ گفت‌وگو می‌کردند و ۱+۴ و برخی کشورهای اروپایی نیز با آمریکا گفت‌وگو می‌کردند که مطمئن شویم بازگشت آمریکا به برجام با نیت درست و شرایط و جزییات درست انجام می‌شود. این شرایط هنوز تغییر نکرده است”.

علی باقری کنی، معاون سیاسی و مذاکره کننده ارشد اتمی ایران هفته گذشته در بروکسل با مقام های اتحادیه اروپا دیدار کرده بود. وی در پایان ملاقات خود پیش از عزیمت به سوی روسیه، گفته بود که در هفته جاری تاریخ شروع مذاکرات احیای برجام اعلام می شود.

سخنگوی وزارت خارجه ایران هم امروز تایید کرده که تاریخ شروع مذاکرات این هفته اعلام می شود.

حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران در مصاحبه‌ای با روزنامه دولتی ایران گفته است برجام “به نفع ایران نبوده” و “شرایط را از قطعنامه‌های پیشین سازمان ملل علیه ایران هم سخت‌تر کرده است”.

آقای امیرعبداللهیان گفته برخی طرف‌ها می‌خواهند مذاکرات از پایان آخرین دور گفت و گوهای وین آغاز شود اما ایران در حال بررسی است که آیا می‌خواهد به همان نقطه‌ای برگردد که از آن خارج شده یا روش دیگری را اتخاذ کند.

فشارهای بین‌المللی به ایران برای آغاز مذاکرات احیای توافق هسته ای برجام در روزهای اخیر شدت گرفته است.

رهبران چهار کشور آمریکا، فرانسه، آلمان و بریتانیا هفته گذشته در یک بیانیه مشترک با هشدار درباره “اقدامات تحریک آمیز” ایران مانند تولید اورانیوم با غنای بسیار بالا و تعلل در ادامه مذاکرات، از تهران خواستند تا از فرصت امکان بازگشت آمریکا به توافق برجام استفاده و از “تشدید خطرناک تنش‌ها” جلوگیری کند.

همزمان اسرائیل می گوید تمرین های نظامی خود را برای هدف قرار دادن اهداف اتمی در ایران از سر می گیرد. ایران درباره این اظهارات به سازمان ملل متحد اعتراض کرده است.

رادیوفردا: ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز دوشنبه ۲۶ مهر گفت ایالات متحده فکر نمی‌کند گفت‌وگوهای اضافی در بروکسل قبل از آغاز مجدد مذاکرات غیرمستقیم با ایران در وین برای بازگشت به برجام ضرورتی داشته باشد.

رسانه‌های ایران روز یکشنبه به نقل از نماینده تبریز و پس از حضور وزیر خارجه ایران در جلسه غیرعلنی مجلس گزارش دادند که نمایندگان ایران و اتحادیه اروپا قرار است روز پنجشنبه ۲۹ مهر در بروکسل با هم دیدار و مذاکره کنند، ولی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا احتمال برگزاری مذاکره، خارج از چارچوب گفت‌وگوهای وین، را ضعیف دانست.

جوزپ بورل تصریح کرد مذاکرات برجامی با ایران در وین انجام خواهد شد و مذاکراتی بین اتحادیه اروپا و دیپلمات‌های ایرانی در بروکسل برای روز پنج‌شنبه در نظر گرفته نشده است.

ایران و کشورهای عضو برجام تاکنون شش دور گفت‌وگو برای احیای توافق هسته‌ای سال ۹۴ برگزار کرده‌اند که آمریکا غیرمستقیم در آن شرکت داشته است ولی به نتایج مشخصی که مورد توافق طرف‌ها قرار بگیرد، نرسیده است.
بر اساس گزارش رویترز و سایت رادیو فردا/ک.ر

صدای‌آمریکا: آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، روز یکشنبه ۱۸ مهر گفت هفته‌های پیش رو برای آینده توافق هسته‌ای با ایران تعیین‌کننده است.

خانم مرکل که در جریان سفر به اسرائیل و در یک کنفرانس خبری مشترک با نفتالی بنت، نخست وزیر آن کشور، صحبت می‌کرد، گفت هر روز که بدون پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهادهای آمریکا برای رسیدن به یک توافق می‌گذرد، ایران اورانیوم بیشتری را غنی‌سازی می‌کند.

خانم مرکل که دوره صدراعظمی او رو به پایان است، افزود که ولادیمیر پوتین و شی جین پینگ، رؤسای جمهوری روسیه و چین، نیز مسئول هستند که کمک کنند و ایران را به میز مذاکرات بازگردانند.

او گفت: «به نظر من روسیه و چین نیز مسئولیت دارند. زیرا اگر برجام دیگر آن چه را که باید انجام می‌داد انجام نمی‌دهد … این [وضعیتی] بسیار دشوار است و بنابراین ما اکنون در هفته‌های بسیار تعیین‌کننده‌ای برای این توافق قرار داریم.»

دولت ابراهیم رئیسی در ایران تاکنون تاریخ مشخصی را برای بازگشت به میز مذاکرات اعلام نکرده است. بسیاری از کشورهای غربی و خاورمیانه نسبت به برنامه هسته‌‌ای ایران و احتمال تولید بمب هسته‌ای نگران هستند اما تهران می‌گوید برنامه‌اش صرفا صلح آمیز است.

ایران برنامه‌ هسته‌ای خود را گسترش داده و با اقداماتی نظیر تولید اورانیوم فلزی نگرانی‌های کشورهای غربی و منطقه‌ای نسبت به اهداف کلی هسته‌ای خود را افزایش داده است.

شهریور امسال بریتانیا، آلمان، و فرانسه در بیانیه ای از ادامه نقض تعهدات هسته‌ای ایران در برجام و تحریکات بیشتر تهران در زمینه هسته‌ای ابراز «نگرانی عمیق» کردند و با اشاره به کاربرد تسلیحاتی دانش مربوط به تولید اورانیوم فلزی اعلام کردند ایران هیچ دلیل غیرنظامی برای چنین فعالیتی ندارد و باید تولید آن را فورا متوقف کند.

آمریکا به ایران هشدار داده است که فرصت بازگشت به مذاکرات نامحدود نخواهد بود و با توجه به عدم پایبندی تهران به تعهدات خود در توافق و پیشرفت‌هایی که در حوزه هسته‌ای می‌کند، ممکن است بازگشت به برجام منافع حاصل از آن را دیگر تامین نکند.

دویچه‌وله: آمریکا در واکنش به گزارش عدم دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مجتمع تسا در کرج تهدید کرد، ایران یا اجازه دسترسی به این تأسیسات تکنولوژی سانتریفوژ را بدهد یا منتظر اقدام متقابل در شورای حکام آژانس باشد.

ایالات متحده از جمهوری اسلامی خواست، از نادیده گرفتن سازمان ملل متحد دست بردارد و دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات شرکت تکنولوژی سانتریفوژ ایران (مجتمع تسا) در کرج را میسر سازد. به گزارش رویترز، در غیر این صورت ایران باید منتظر اقدامات “تلافی‌جویانه دیپلماتیک” در روزهای آینده در شورای حکام آژانس باشد.

آمریکا در واکنش به گزارش اخیر آژانس وابسته به سازمان ملل، بیانیه‌ای خطاب به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (متشکل از ۳۵ کشور) منتشر کرد که در آن تاکید شده، واشنگتن از این که ایران برخلاف توافق با آژانس مانع این بازرسی می‌شود “عمیقا ناخرسند” است.

یکشنبه، ۵ مهر آژانس اعلام کرده بود که ایران به توافق دو هفته پیش با این نهاد متعهد نبوده و مانع تعویض کارت حافظه دوربین‌های در مجتمع تسای کرج شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این تأسیسات که مختص ساخت قطعات سانتریفوژ است، اوایل تیرماه سال جاری هدف “حمله خرابکارانه پهپادی” قرار گرفت و یکی از چهار دوربین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آن‌جا تخریب شد. پس از آن، ایران این دوربین‌ها را برچید و فیلم دوربین تخریب‌شده نیز دیگر موجود نیست.

ایران ۲۲ شهریور در توافق با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه تعویض کارت حافظه دوربین‌های آژانس در بسیاری از تأسیسات هسته‌ای خود را داد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

همزمان با آمریکا، اتحادیه اروپا نیز دوشنبه، ۶ مهر (۲۷ سپتامبر) خواستار “دسترسی فوری” بازرسان این نهاد به مجتمع تسای کرج شد.

اشتفان کلمنت، سفیر و رئیس نمایندگی‌های اتحادیه اروپا در وین در توییتی از تلاش‌های آژانس برای تداوم نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران قدردانی کرد و از ایران خواست، علاوه بر فراهم کردن دسترسی بازرسان آژانس به این مجتمع، هر چه زودتر به مذاکرات احیای برجام در وین بازگردد.

واکنش ایران

ایران می‌گوید، سایت تسای کرج از تفاهم اخیر با آژانس مستثنی شده بود. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران روز دوشنبه به آژانس هشدار داد که با “گزارش‌های هدف‌دار مغرضانه روند سازنده ایجادشده را تخریب نکند.”

او نیز همچون کاظم غریب‌آبادی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین گفت، تفاهم ایران با آژانس “مشمول تجهیزات نظارتی (دوربین‌های) مجتمع کرج نمی‌گردید، به این دلیل که در نتیجه خرابکاری تیرماه، این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد.”

پیش از او غریب‌آبادی نیز گزارش آژانس را “نادقیق” و فراتر از “تفاهمات حاصله” خوانده بود.

طبق توافق ایران و آژانس در ماه آوریل، ایران مهلتی سه ماهه داشت تا اطلاعات مندرج در دوربین‌ها را حفظ کند اما این مهلت منقضی شد و آژانس از عدم پاسخگویی ایران به پرسش‌های مربوط به کشف آثار اورانیوم در سه سایت‌ اعلام نشده ابراز نگرانی کرد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان این که فعالیت‌های آژانس به کمترین حد از زمان توافق هسته‌ای رسیده است هشدار داده بود که تضعیف فعالیت‌های نظارتی در ایران موجب پیچیده‌تر شدن مذاکرات وین خواهد شد.

اما در سفر او به ایران توافق شد که کارت‌های حافظه دوربین‌های نظارتی مراکز هسته‌ای ایران تعویض شوند.

در پی این توافق گروسی در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «ادامه عملیات تجهیزات فنی آژانس در ایران بسیار مهم است. این موضوع یک ضمانت‌نامه مهم برای آژانس و جهان محسوب می‌شود و ما می‌توانیم در این چارچوب به ایران کمک کنیم و توافق‌های مثبت بعدی را هم داشته باشیم.»

رادیوفردا: سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۲ شهریور در نشست خبری خود گفت که ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی چند سال گذشته «با حسن نیت» کارهای خود را جلو بردند» و ​«اگر طرف‌هایی بخواهند روابط مبتنی بر فهم فنی را آلوده به اغراض سیاسی خود کنند، پاسخ ایران پاسخ درخوری خواهد بود.»

این تهدید ایران در حالی بیان می‌شود که دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است از امروز، دوشنبه، در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وضعیت همکاری ایران با این نهاد را گزارش دهد و این احتمال مطرح است که آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی آن، بر اساس این گزارش‌ها پرونده ایران را پس از سال‌ها به شورای امنیت سازمان ملل متحد بکشانند.

با بالاگرفتن بحران و سایه افکندن خطر تصویب یک قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران در شورای حکام، تهران روز یک‌شنبه به یک توافق مقطعی با آژانس دست یافت.

یک روز پیش از نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه ایران، رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در سفری به تهران با مقام‌های ایرانی در مورد سرویس فنی تجهیزات نظارتی، ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران و ادامه مذاکرات به توافق رسید.

به گفته او، ایران اجازه تعویض کارت ذخیره اطلاعات در دوربین‌های آژانس را داده است تا آژانس بتواند ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران را انجام دهد، اما با این‌حال بازرسان آژانس اجازه دسترسی به اطلاعات دوربین‌های نظارتی در سایت‌های هسته‌ای ایران را نخواهند داشت.

سعید خطیب‌زاده نیز روز دوشنبه درباره جزئیات این توافق توضیح داد: «بدون این‌که پروتکل الحاقی که به دلیل مصوبه مجلس متوقف شده، دوباره اجرا شود و بدون این‌که آژانس دسترسی به محتویات فیلم‌ها و کارت‌های حافظه داشته باشد، کارت‌های حافظه‌ای که به دلیل پر شدن حافظه نیاز به تعویض دارد، در یک مهر و موم مشترک بین ایران و آژانس، بدون دسترسی به آژانس تعویض خواهند شد.»

ایران اسفند پارسال، بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته‌ای خود را محدود و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرد. پس از آن تهران و آژانس به توافقی دست یافتند که بر پایه آن دوربین‌های نظارتی آژانس در تاسیسات هسته‌ای به مدت سه ماه فعالیت کند ولی دسترسی به اطلاعات ذخیره شده تنها در صورتی ممکن شود که تحریم‌های آمریکا علیه ایران لغو شده باشد.

این توافق سه ماهه با نظر شورای عالی امنیت ملی ایران، به مدت یک ماه دیگر تمدید شد، ولی این مهلت روز سوم تیر به پایان رسید و ایران از تمدید دوباره آن خودداری کرد.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد وضعیت همکاری ایران با آژانس طی روزهای ۱۳ تا ۱۷ سپتامبر (۲۲ تا ۲۶ شهریور) برگزار می‌شود و آقای خطیب‌زاده روز دوشنبه گفت که محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، برای شرکت در کنفرانس عمومی آژٰانس به وین خواهد رفت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گفت که توافق شده است آقای گروسی سفرهای خود را به صورت منظم‌تری به تهران انجام دهد و بعد از نشست شورای حکام، به تهران بازخواهد گشت که موضوعات دیگر که در دستورکار است ادامه یابد.

اسرائیل «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد»

در واکنش به این تحولات جدید، نخست‌وزیر اسرائیل می‌گوید دو گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای تأیید می‌کند که حکومت ایران «بدون هیچ مانعی» در حال پیشبرد برنامه هسته‌ای خود با هدف «دستیابی به «سلاح هسته‌ای» است.

نفتالی بنت با تأکید بر این که «برنامه هسته‌ای ایران به «پیشرفته‌ترین» نقطه خود رسیده از طرف‌های مذاکرات خواست که به جای بازگشت به توافق هسته‌ای، برای تهران «مهلت» تعیین کنند.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به این اظهارات در نشست خبری روز دوشنبه خود گفت که اسرائیل به گفته او با «داشتن» بمب اتمی و نپیوستن به ان‌پی‌تی «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد».

رادیوفرانسه: یائیر لاپید، وزیر امور خارجۀ اسرائیل، در پایان گفتگوهای خود با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجۀ روسیه، در مسکو در یک کنفرانس خبری مشترک شرکت کرد و گفت که با وجود جمهوری اسلامی ایران صلح در سوریه و منطقه مستقر نخواهد شد و اگر جهان تهدید اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را می‌کند.

لاپید از حکومت اسلامی ایران به عنوان نخستین صادرکنندۀ تروریسم یاد کرد و افزود که اسرائیل نظاره‌گر منفعل تقویت پایگاه‌های جمهوری اسلامی در مرزهای شمالی خود نخواهد بود به ویژه وقتی که حکومت تهران سلاح‌های پیشرفته در اختیار دشمنان اسرائیل می‌گذارد.

یائیر لاپید که این سخنان را در حضور همتای روس خود ایراد می‌کرد، همچنین گفت : “ما مصمم هستیم که امنیت خود را در برابر سوریه و دیگر کشورهایی که ما را تهدید می‌کنند، تأمین کنیم و در عین حال بپذیریم که روسیه منافعی در منطقه دارد.” وزیر امور خارجۀ اسرائیل سپس افزود که به همین خاطر دو کشور بر سر استقرار یک سیستم تفاهم نظامی در محل با یکدیگر به توافق رسیده‌اند و این سیستم کارآیی خود را ثابت کرده است.

یائیر لاپید همچنین گفت که با لاوروف بر سر برنامۀ اتمی ایران نیز گفتگو کرده است. لاپید از جامعۀ جهانی خواست که یکصدا بگوید که مسئلۀ اتمی ایران صرفاً مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مربوط به همۀ جهان است به این خاطر که ایران مجهز به سلاح اتمی مسابقۀ تسلیحات هسته‌ای در کل خاورمیانه را باعث می‌شود. او سپس تأکید کرد که اگر جهان برنامۀ اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را خواهد کرد.

در روزهای گذشته آویو کوخاوی، رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، گفت که تدارکات نظامی این کشور برای متوقف کردن برنامۀ هسته‌ای ایران شتاب گرفته است.

در صحبت های امروز خود لاپید از برنامۀ اتمی ایران به عنوان تهدیدی حیاتی علیه اسرائیل یاد کرد و افزود که این کشور حق اقدام به هر وسیله‌ای را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی برای خود محفوظ می‌داند.

در کنفرانس خبری مشترک خود، وزرای امور خارجۀ روسیه و اسرائیل اعلام کردند که برای تقویت همکاری‌های خود در شماری از پرونده‌های منطقه‌ای با یکدیگر به توافق رسیده‌اند. در این باره سرگئی لاوروف به مسئلۀ مناسبات اسرائیل و فلسطین و صلح در خاورمیانه اشاره کرد که به گفتۀ او از نظر مسکو از اهمیت بالایی برخوردارند. لاوروف همچنین گفت که مسئلۀ سوریه یکی از موضوع‌های گفتگوهای او با همتای اسرائیلی خود بوده است و دو طرف بر اهمیت حفظ تمامیت ارضی سوریه و ارسال کمک‌های بشردوستانه به این کشور تأکید کردند.