اخبار

دویچه‌وله: علی خامنه‌ای در بخشی از سخنرانی خود به مناسبت شروع ماه رمضان با اشاره به مذاکرات برجام گفت باید مواظب بود این مذاکرات «کش» نیاید و «فرسایشی نشود». این سخنان همزمان با سفر عراقچی به وین برای ادامه مذاکرات بیان شده است.

رهبر جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۲۵ فروردین (۱۴ آوریل) به مناسبت شروع ماه رمضان سخنرانی کرد و با اشاره به مذاکرات بر سر احیای توافق هسته‌ای (برجام) گفت: «ما [در این زمینه] بحثی نداریم اما باید مراقبت شود مذاکرات فرسایشی نشود و نباید طرف‌ها مذاکره را کش دهند زیرا برای کشور ضرر دارد.»

علی خامنه‌ای با اشاره به «اروپایی‌ها» گفت که آنها «اقرار می‌کنند حق با ایران است» اما «در مقام تصمیم‌گیری استقلال ندارند».

خامنه‌ای همچنین در مورد پیشنهادهای آمریکا برای رفع تحریم‌ها گفت، پیشنهادهای این کشور “غالبا متکبرانه و تحقیرآمیز است و حتی قابل نگاه کردن هم نیست.”

سخنان رهبر جمهوری اسلامی هم‌زمان است با سفر عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران و مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران به وین برای ادامه گفت‌وگوهای کمیسیون مشترک برجام.

او روز سه‌شنبه، ۲۴ فروردین همراه با نمایندگانی از وزارت نفت و بانک مرکزی وارد وین شد و قرار است ظرف این روزها با طرف‌های باقیمانده برجام به صورت دو و چند جانبه رایزنی کند.

یکشنبه گذشته با وقوع انفجار در تاسیسات هسته‌ای نطنز، این تاسیسات از کار افتاد و به گفته مقام‌های جمهوری اسلامی، خساراتی سنگین به آن وارد شد.

این حمله به اسرائیل نسبت داده شده است. گروهی از اصولگرایان در واکنش خواسته‌اند که مذاکرات لغو شود. اما خامنه‌ای در سخنرانی امروز خود اشاره‌ای به این حمله نکرد.

بی‌بی‌سی: همزمان با افزایش تنش میان ایران و اسرائیل بعد از حادثه نطنز، رسانه‌های منطقه از هدف قرار گرفتن یک کشتی تجاری اسرائیلی در نزدیکی بندر فجیره در امارات متحده عربی خبر داده‌اند.

کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل به نقل از منابع امنیتی از “پرتاب یک موشک ایرانی” به سوی این کشتی در خلیج فارس گزارش داده و گفته است این حمله تلفاتی نداشته و خسارات اندکی به کشتی وارد شده است.

این کانال ساعاتی پیش گزارش داده بود که دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل بعد از خرابکاری در مرکز غنی‌سازی نطنز، خود را برای اقدام تلافی‌جویانه احتمالی ایران آماده می‌کنند.

سایت تلویزیون عرب‌زبان العالم وابسته به صدا و سیمای ایران هم از قول منابع خود خبر داد که این کشتی تجاری با نام “هایپریون” حامل بار خودرو بوده است. گفته می‌شود این کشتی دو روز پیش در بندر “مینا الاحمدی” کویت بوده است.

روزنامه اسرائیلی جروزالم پست می‌گوید کشتی مورد حمله متعلق به شرکت اسرائیلی “رِی شیپینگ” است که یک کشتی دیگر آن در ماه فوریه هدف قرار گرفته بود.

رسانه‌های اسرائیل: انفجار در کشتی ساویز می‌تواند به جنگ با ایران منجر شود
انفجار کشتی تحت مالکیت اسرائیل؛ نتانیاهو ایران را مسئول دانست، تهران ‘قویا’ تکذیب کرد
اسرائیل ایران را در انفجار کشتی هیلوس ری ‘مظنون می‌داند’

مقام‌های اسرائیل واکنشی رسمی به گزارش‌ حمله به کشتی اسرائیلی در خلیج فارس نشان نداده‌اند.

مقام‌های ایران اسرائیل را مسئول حمله‌ای دانستند که به گفته آنها باعث قطع شبکه برق در تاسیسات غنی‌سازی نطنز و “از بین رفتن چندین هزار سانتریفیوژ” شد.

وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه هشدار داد که جمهوری اسلامی در “زمان مناسب” از اسرائیل انتقام خواهند گرفت.

خبر هدف قرار گرفتن کشتی اسرائیلی در آستانه دور تازه مذاکرات مربوط به احیای برجام و رفع تحریم‌های آمریکا در وین منتشر شده است.

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه و مذاکره‌کننده ارشد ایران امروز در وین به خبرنگاران گفت که جمهوری اسلامی در واکنش به خرابکاری مرکز نطنز، از امشب غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم را آغاز می‌کند.

دو روز بعد از خرابکاری در نطنز، ایران ‘غنی‌سازی ۶۰ درصدی را آغاز می‌کند’
‘چندین هزار سانتریفیوژ در نطنز از بین رفته است’؛ روایت نمایندگان مجلس از عملیاتی ‘پیچیده’
نگاهی به عملیات‌های منتسب به اسرائیل در ایران

رادیوفردا: نخست‌وزیر اسرائیل شامگاه چهارشنبه ۱۸ فروردین با اشاره به احیای توافق هسته‌ای قدرت‌های جهانی با ایران – موسوم به برجام – و افزایش احتمال دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای گفت: «توافقی که تهدیدی برای نابودی ما باشد، ما را ملزم نخواهد کرد».

بنیامین نتانیاهو با هشدار به «نزدیک‌ترین دوستان» و متحدان اسرائیل افزود: «تاریخ به ما آموخته است که این قبیل قراردادها با کشورهای تندرو بسیار بی‌ارزش هستند».

نخست‌وزیر اسرائیل در سخنرانی خود به مناسبت روز یادبود هولوکاست افزود: «ما فقط به یک چیز متعهد خواهیم بود؛ اجازه ندهیم کسانی‌که در صدد نابودی ما هستند، توطئه خود را عملی کنند».

شبکه کان اسرائیل روز ۱۷ فروردین گزارش داد زمانی‌که تماس غیرمستقیم میان ایران و آمریکا، با هدف بازگشت واشینگتن به برجام در وین آغاز شد، برنامه‌ریزی برای حمله به کشتی «ایران ساویز» در آب‌های دریای سرخ به‌دست «عوامل ناشناس» نیز صورت گرفت.

این گزارش می‌گوید هدف از این حمله در واقع ارسال «پیامی ویژه» و حاکی از «ناخشنودی» است.

روزنامه «نیویورک تایمز» نیز روز چهارشنبه به نقل از مقامات آمریکایی تایید کرد که حمله به کشتی «ایران ساویز» همزمان با ازسرگیری تماس‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا در مورد برجام به‌وقوع پیوسته است.

رسانه‌های عربی منطقه می‌گویند حمله به کشتی «ایران ساویز» از طریق چسباندن مین به بدنه کشتی به‌دست کوماندوهای اسرائیلی صورت گرفته است.

مقامات جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتن کشتی ایرانی را تایید کردند. اگرچه، اسرائیل تاکنون از هر گونه اظهارنظر رسمی در این‌باره خودداری کرده است.اسرائیل در سال‌های گذشته برای برهم زدن هر نوع مذاکرات میان آمریکا و غرب با ایران آشکارا تلاش کرده و این‌بار نیز به صراحت گفته است که بازگشت آمریکا به برجام حتی می‌تواند به مفهوم حمله اسرائیل به سایت‌های اتمی ایران باشد؛ این هشدار از زبان رئیس ستاد ارتش اسرائیل خطاب به آمریکا بیان شده است.

بنیامین نتانیاهو بارها در سخنرانی‌های خود در اسرائیل و یا از تریبون‌های بین‌المللی، به ویژه در مناسبت‌هایی که با هولوکاست مرتبط است، حکومت ایران را به نازی‌هایی که در صدد «نابود کردن ملی یهود هستند» تشبیه کرده است.

نخست وزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنرانی چهارشنبه‌شب خود، حکومت ایران را به «بازوان مرگ» تشبیه کرد و افزود: «اما خنده‌دار است که دیوان کیفری لاهه به جای تعقیب ایران، اسرائیل را نکوهش می‌کند».

اشاره بنیامین نتانیاهو به تحقیقات دیوان لاهه در خصوص ظن به ارتکاب «جنایات جنگی» علیه فلسطینیان در کرانه باختری، نوار غزه و شرق اورشلیم است، که از ماه گذشته به‌طور رسمی با دستور دادستان این دیوان کلید خورده است.

در همین حال، رسانه‌های اسرائیل می‌گویند دولت این کشور امیدوار است که سرسختی مقامات جمهوری اسلامی در مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا بر سر برجام، بازگشت واشینگتن به این توافق را به شکست بکشاند.

بنیامین نتانیاهو پیشتر مدعی شده بود که او مشوق خروج دونالد ترامپ از برجام در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ بوده است.

هر چند مئیر بن‌شبات، مشاور امنیت ملی اسرائیل، در هفته‌های اخیر خبر داده بود که گروه‌های کاری مشترک آمریکا و اسرائیل برای هماهنگی در مورد مسائل مهم تشکیل شده، اما رسانه‌های اسرائیل نوشته‌اند که آقای نتانیاهو باکی ندارد که آشکارا برنامه دولت بایدن برای بازگشت به برجام را به چالش بکشد.

روزنامه «جروزالم پست» روز ۱۵ فروردین به نقل از یک «مقام ارشد اسرائیل» که نخواسته هویتش فاش شود نوشت، دولت اسرائیل از اظهارات رابرت مالی، نماینده ویژه امور ایران، در خصوص آمادگی واشینگتن برای لغو بخشی از تحریم‌های آمریکایی علیه ایران، عمیقا ناراضی است.

به‌گفته این مقام اسرائیلی، چناچه اظهارات رابرت مالی بیانگر رویکرد جدید آمریکا باشد، اسرائیل با این موضع و سیاست آمریکا عمیقا «مشکل خواهد داشت».

این مقام ارشد تاکید کرد: «به‌ویژه آن‌که آقای مالی هیچ اشاره‌ای به سیاست‌های تخریبی ایران در منطقه نکرده و از لزوم مذاکرات آمریکایی با متحدان خود در منطقه در مورد ایران غفلت کرده است».

آقای مالی آخر هفته گذشته در مصاحبه با شبکه آمریکایی پی‌بی‌اس گفت که اگر ایران به تعهدات برجامی خود بازگردد، دولت جو بایدن بیش از ۵۰۰ تحریمی را که دونالد ترامپ پس از خروج آمریکا از برجام علیه ایران تعیین کرده بود، لغو خواهد کرد.

اسرائیل از حامیان سیاست «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ،‌ رئیس جمهوری پیشین آمریکا، علیه ایران بود و از احتمال کاهش این فشار «نگران» است.

رادیوفردا: ۴۳ سناتور آمریکایی روز پنجشنبه پنجم فروردین در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری ایالات متحده، از دولت او خواستند که از بازگشت به برجام خودداری کرده و برای دستیابی به توافقی تازه با ایران، که موضوعات دیگر را نیز در بربگیرد، تلاش کند.

امضاء‌کنندگان این نامه که از هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه هستند، نوشته‌اند که آن‌ها فارغ از «اختلافات تاکتیکی» بر سر امور دیگر، حول لزوم جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ‌افزار هسته‌ای و رویارویی با طیف گسترده‌ای از عملکرد ایران، اشتراک نظر دارند.

سناتورها نوشته‌اند که «حمایت ایران از سازمان‌های تروریستی که دشمن آمریکا هستند، موشک‌های بالستیک و مسئله زندانیان سیاسی» باید در مذاکرات مربوط به ایران مطرح شود. اشاره آن‌ها ظاهرا به زندانیان دو تابعیتی ایرانی- آمریکایی است که در ایران زندانی هستند.

سناتور دمکرات رابرت منندز و سناتور جمهوری‌خواه لیندزی گراهام طراحان اصلی تنظیم و ارسال نامه به جو بایدن بوده و حمایت ۴۱ سناتور دیگر را نیز جلب کرده‌اند. سنای آمریکا ۱۰۰ عضو دارد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، امضاءکنندگان نامه اکثرا سناتورهایی هستند که با برجام، توافق هسته‌ای شش قدرت جهانی با ایران در سال ۱۳۹۴ نیز مخالفت کرده بودند.

پیش‌ از آن، نامه‌ای با امضای ۱۰ سناتور، که تنها دمکرات‌ها بودند، در لزوم حمایت از بازگشت واشینگتن به برجام، برای رئیس‌جمهوری آمریکا ارسال شده بود.

سناتورها الیزابت وارن و برنی سندرز، دو نامزد پیشین انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، در نامه ماه گذشته خود نوشته بودند که تحریم‌های برقرار شده علیه ایران در چارچوب سیاست «فشار حداکثری» در دولت دونالد ترامپ، آمریکا و ایران را در مسیر جنگ قرار داده، به بی‌ثبات کردن منطقه و نیز آزار و تحریم مردم ایران منجر شده است.

نامه‌های موافق و مخالف بازگشت آمریکا به برجام در حالی شدت گرفته است که دولت جو بایدن این هفته تاکید کرد که ایران باید گام نخست را برای احیای برجام بردارد.

جو بایدن تا پیش از ورود به کاخ سفید از خروج دونالد ترامپ از برجام در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ به سختی انتقاد کرده بود اما اعضای تیم او در دو ماهه اول کار این دولت، خواستار بازگشت ایران به تعهدات برجامی خود و همچنین تلاش برای دستیابی به توافقی گسترده‌تر و مستحکم‌تر شده‌اند.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارم فروردین در جریان نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو ناتو، در بروکسل، گفت «راه دیپلماسی» در برابر ایران باز است و کاخ سفید «آماده گفت‌وگو با سایر کشورهای عضو برجام و نیز با ایران است».

آقای بلینکن در بلژیک تکرار کرد که دولت جو بایدن به دنبال توافقی «طولانی‌تر» و «قوی‌تر» با ایران است تا به سایر موضوع‌های مرتبط با ایران که آمریکا نگران آن است، پرداخته شود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز روز چهارشنبه پس از دیدار با آقای بلینکن از دولت ایران خواست از نقض بیشتر تعهدات برجامی خود دست بکشد و «وضع را وخیم‌تر نکند».

به گفته آقای بورل، او واشینگتن را آماده بازگشت متقابل به اجرای کامل برجام دیده است.

آمریکا بر لزوم وارد کردن توانمندی موشکی و «رفتارهای بی‌ثبات کننده» ایران در منطقه، به موضوع‌های مورد مذاکره در برابر ایران، در صورت تجدید گفت‌وگوها اصرار دارد.

مقامات آمریکا همچنین انجام مذاکرات مستقیم و بدون واسطه با ایران را درخواست می‌کنند؛ امری که رهبر جمهوری اسلامی ایران آن را اکیدا برای مقامات دولت حسن روحانی منع کرده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای در سخنرانی روز اول فروردین خود گفت این‌که آمریکا و برخی کشورهای غربی می‌گویند که شرایط نسبت به زمان دستیابی به برجام تغییر کرده و لذا باید برجام تغییر کند، مورد موافقت او نیز هست و برجام باید تغییر کند «اما این تغییر باید به نفع ایران باشد زیرا شرایط به نفع آمریکا تغییر نکرده بلکه به نفع جمهوری اسلامی ایران تغییر کرده است».

رهبر جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر «لغو عملی همه تحریم‌ها» و لزوم «راستی آزمایی آن از سوی ایران»، در همین حال گفت که حکومت او «عجله‌ای» ندارد و ایران به گفته وی، می‌تواند همچنان بدون بازگشت آمریکا به برجام نیز، به امور خود رسیدگی کند.

این در حالی است که بسیاری از دولتمردان جمهوری اسلامی اذعان دارند که شرایط اقتصادی ایران در سال ۱۳۹۹ که با بحران همه‎گیری ویروس کرونا نیز همراه بود، به‌شدت وخیم بوده و امید آن‌ها در سال ۱۴۰۰ به رفع سریع تحریم‌های آمریکا است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز و سایت رادیو فردا/ف.ر/ک.ر

یورونیوز: حسن روحانی، رئیس جمهور ایران روز یکشنبه در جریان دیدار با سایمون کاونی، وزیر خارجه ایرلند که با هدف احیای توافق هسته‌ای به تهران سفر کرده، از اروپا خواست تا در جریان هرگونه مذاکره با ایران، از تهدید و فشار خودداری کنند.

سرنوشت توافق هسته‌ای امضا شده میان ایران و پنج قدرت بزرگ جهان در سال ۲۰۱۵ میلادی که بطور رسمی تحت عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (JCPOA) نیز شناخته می‌شود، پس از خروج ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ میلادی به دستور دونالد ترامپ و تحمیل دوباره مجموعه‌ای از تحریم‌های سیاسی و اقتصادی علیه ایران، با ابهام روبرو شد.

اکنون آقای کاونی در مقام «تسهیل‌کننده» روند از سرگیری گفتگوهای اتمی، به تهران سفر کرده است تا زمینه آغاز مذاکرات را میان تهران و امضاکنندگان این توافق از جمله دولت جدید ایالات متحده به رهبری جو بایدن فراهم کند.

بر اساس بیانیه‌ای که از سوی دفتر ریاست جمهوری ایران منتشر شد، حسن روحانی در جریان دیدار روز یکشنبه خود تاکید کرده است که «بهترین راه برای حل مشکلات با شرکای اروپایی در سطوح مختلف دو جانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی، مذاکرات مبتنی بر احترام متقابل و جلوگیری از هرگونه تهدید و فشار است.»

اگرچه ایرلند امضاکننده توافق هسته‌ای نیست اما در حال حاضر عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل است و به عنوان «تسهیل‌گر» برای قطعنامه ۲۲۳۱ (قطعنامه شورای امنیت در موضوع توافق هسته‌ای ایران) وظیفه دارد تا سایر اعضای شورا را در جریان اجرای این توافق بگذارد.

آقای روحانی همچنین در این دیدار از «بی‌عملی اروپا در قبال تعهدات برجام» انتقاد کرد و افزود که اگرچه ایران متعهد به «حفظ برجام است و تنها طرفی است که برای آن هزینه پرداخته… اما این وضعیت نمی‌تواند برای همیشه ادامه یابد» و برای «حفظ و احیای» این توافق، ضروریست تا همه طرفها به تعهدات خود عمل کنند.

خبرگزاری ایرنا نیز اعلام کرد که آقای روحانی در جریان این دیدار از آمادگی تهران برای همکاری با نهادهای بین‌المللی برای حل و فصل بحران‌های منطقه خبر داده است.

روحانی همچنین با اشاره به مشی بی‌طرفانۀ ایرلند و عضویت این کشور در شورای امنیت گفته است: «شورای امنیت می‌بایست در برابر دولت قبلی آمریکا به دلیل نقض قطعنامه برخورد مناسب انجام می‌داد.»

رئیس جمهوری ایران تاکید کرده است: «به‌رغم توقف اجرای پروتکل الحاقی، ایران همچنان مصمم به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایفای وظایف این سازمان براساس توافق صورت گرفته است…و ایران آمادگی دارد پس از رفع تحریم‌های غیرقانونی آمریکا و دست کشیدن این کشور از سیاست تهدید و فشار، بلافاصله اقدامات جبرانی خود را منطبق با مفاد برجام انجام داده و به تعهدات خود عمل کند.»

سایمون کاونی در ادامه برنامۀ سفر خود به ایران با همتای خود، محمد جواد ظریف نیز دیدار خواهد کرد.

رادیوفردا: امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، در گفت‌وگوی تلفنی روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند با همتای ایرانی خود از اقدامات جمهوری اسلامی در نقض تعهدات خود در چارچوب برجام «به شدت» ابراز نگرانی کرد.

کاخ الیزه با انتشار گزارشی از گفت‌وگوی رؤسای‌جمهوری دو کشور اعلام کرد که آقای مکرون «به شدت» از اقدامات هسته‌ای اخیر ایران ابراز نگرانی کرده و گفته است با توجه به تلاش‌های فرانسه طی یک سال گذشته برای احیای برجام، تهران باید «به صورت شفاف و فوری» بگوید آیا مذاکرات برجام با همه اعضا (از جمله آمریکا) می‌تواند شروع شود یا نه.

اتحادیه اروپا طی هفته‌های گذشته تلاش‌هایی برای برگزاری اجلاس اعضای باقی‌مانده برجام به اضافه آمریکا انجام داد اما ایران رسما اعلام کرد که در این اجلاس شرکت نمی‌کند، مگر این‌که ابتدا آمریکا تضمین دهد که بعد از اجلاس، بخشی از تحریم‌ها علیه ایران را لغو می‌کند.

آمریکا اردیبهشت ۹۷ در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ از برجام خارج شد، اما جو بایدن رئیس‌جمهوری جدید آمریکا می‌گوید آماده بازگشت به برجام است، به شرط این‌که جمهوری اسلامی ابتدا به تعهدات هسته‌ای خود بازگردد؛ موضوعی که ایران رد کرده و گفته که ابتدا باید تحریم‌ها لغو شود.

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران نیز روز سه‌شنبه گزارش داد که حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران در گفت‌وگو با آقای مکرون گفته است «برجام به هیچ وجه قابل مذاکره مجدد نیست و تنها راه حفظ و احیا آن نیز لغو تحریم‌ها از سوی آمریکا است».

وی مدعی شد «کاهش مرحله‌ به مرحله تعهدات ایران به دلیل خروج آمریکا از برجام و ناتوانی سه کشور اروپایی از عمل به تعهدات برجامی بوده که پس از تحقق تعهدات طرف‌های مقابل، فورا قابل بازگشت است».

در همین حال، وزیر امور خارجه فرانسه روز سه‌شنبه گفت فرانسه و شرکای غربی برجام مصمم به پیش بردن طرح قطعنامه توبیخی در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی علیه ایران به دلیل نقض تعهدات هسته‌ایش هستند.

اجلاس شورای حکام قرار است هفته جاری در وین برگزار شود.

این طرح توسط آمریکا پیشنهاد شده و از اعضای شورای حکام می‌خواهد به‌خاطر عدول ایران از تعهدات هسته‌ای خود، اعمال محدودیت بر فعالیت بازرسان آژانس در ایران و عدم پاسخگویی درباره منشا اورانیوم کشف شده در دو سایت اعلام نشده، قطعنامه توبیخی علیه ایران به تصویب برسانند، موضوعی که با استقبال شرکای اروپایی برجام و هشدار ایران و روسیه مواجه شده است.

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران می‌نویسد روحانی در گفت‌وگو با مکرون لغو اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی از سوی ایران را در «چارچوب قانون مصوب مجلس» دانست و مدعی شد «همکاری ما با آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنان ادامه دارد و ما هیچگاه از برجام خارج نشده‌ایم».

مجلس ایران ۱۱ آذر امسال در مصوبه‌ای که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریم‌های مالی، بانکی و نفت حذف نشود، ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه گفت اگر شورای حکام آژانس علیه تهران قطعنامه تصویب کند، ایران واکنش مناسب نشان خواهد داد و «بازنگری در بیانیه مشترک اخیر بین آژانس انرژی اتمی و ایران» صورت خواهد گرفت.

اشاره وی به قرارداد جمعه هفته گذشته میان ایران و آژانس است که بر اساس آن، ایران پذیرفت به مدت سه ماه فعالیت‌ها در تاسیسات هسته‌ایش ثبت و فیلمبرداری شود و اگر در این مدت گشایشی حاصل شد این فیلم‌ها در اختیار آژانس قرار میگیرد وگرنه پاک خواهد شد.
با استفاده از گزارش‌های کاخ الیزه، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران، رویترز، رادیو فردا/ ف.ق/ک.ر

بی‌بی‌سی: روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از دو دیپلمات ارشد غربی گزارش کرده است که ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا را برای انجام مذاکرات هسته‌ای در هفته‌های آینده در جلسه ۴+۱ و با حضور آمریکا “رد” کرده است که به گفته این نشریه افزایش تنش های بیشتر بین دو کشور را به همراه دارد.

این روزنامه به نقل از این دو منبع افزوده است که مقامات در تهران “تضمین می‌خواهند که آمریکا پس از شرکت در چنین جلسه‌ای، برخی از تحریمها را لغو کند.”

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، حدود ۱۰ روز پیش در سخنانی گفت واشنگتن به دعوت سه کشور اروپایی برای برگزاری جلسه مشترک و غیر رسمی با ایران درباره برجام، پاسخ مثبت داده است.

اما جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه تایید کرد که آمریکا هنوز پاسخ ایران به دعوت اروپایی ها در این زمینه را دریافت نکرده است.

آقای بلینکن روز جمعه، ۱۹ فوریه، از موافقت واشنگتن با دعوت سه کشور اروپایی عضو برجام برای برگزاری یک جلسه غیررسمی با حضور ایران خبر داد و گفت آمریکا بر سر ایران با سه متحد اروپایی خود (بریتانیا، آلمان و فرانسه) کاملا همسو است و بنا دارد پس از احیای توافق هسته‌ای موسوم به برجام، با کمک اروپا به دیگر موارد اختلاف میان تهران و واشنگتن بپردازد از جمله برنامه موشکی این کشور و فعالیت‌هایش در خاورمیانه که او آنها را “بی‌ثبات کننده” خواند.

وزیر خارجه آمریکا چند روز پیش نیز گفت که صبر کشورش مقابل ایران برای بازگشت به مذاکرات برای احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵، برجام، “بی پایان نیست.”

پیشتر خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام بلندپایه آمریکایی که نخواست نامش فاش شود گزارش کرد که دولت آمریکا با این تصمیم حسن نیت نشان می دهد و چنین ملاقاتی را شروع “مسیر طولانی” احیای توافق هسته ای و تقویت آن می‌داند.

او گفت اگر ایران از شرکت در چنین نشستی خودداری کند “هم تاسف آور است و هم با دیدگاه اعلام شده آنها دایر بر اینکه اگر شما (آمریکا به برجام) برگردید ما هم برمی‌گردیم در تضاد است.”

ایران، ابراز امیدواری کرده است که دولت جو بایدن با چرخش از سیاست‎های آمریکا در زمان دونالد ترامپ “به قانون برگردد” و ایران بتواند مناسبات تجاری خود را گسترش دهد.

ایران گفته بود که در صورت رفع تحریم‎ها حاضر به بازگشت به محدودیت‎های برجام است اما در غیر این صورت از ۵ اسفند اجرای پروتکل الحاقی را، به عنوان مبنای نظارت بیشتر بازرسان بر فعالیت‎های هسته‎ای متوقف می‎کند. بر همین اساس کاظم غریب‌آبادی، سفیر ایران در آژانس بین‌المللی اتمی،اعلام کرد که از بامداد سه‌شنبه، پنجم اسفند، مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی این کشور به علت لغو نشدن تحریم‌های ایران و اجرا نشدن مفاد برجام، اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرده و دیگر اجازه نظارت‌های فراپادمانی را هم به بازرسان نخواهد داد.

این اقدام ایران با واکنش آمریکا و متحدین غربی آن کشور روبرو شد.

رادیوفردا: آمریکا روز پنجشنبه ۳۰ بهمن ماه اعلام کرد که آماده است در جلسه گروه ۱+۵ با ایران شرکت کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفته است، ایالات متحده دعوت نماینده عالی اتحادیه اروپا برای شرکت در نشست گروه پنج به علاوه یک و ایران جهت گفت‌وگو در خصوص دستیابی به راهی دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران را می پذیرد.

یک مقام آمریکایی هم پیشتر به رویترز گفته بود، ما آماده‌ایم در صورت برگزاری نشست ۱+۵ در آن شرکت کنیم.

ند پرایس این اظهارات را پس از نشست مجازی با حضور وزیران خارجه آمریکا، آلمان، بریتانیا و فرانسه به میزبانی پاریس انجام شد، مطرح کرده است.

به گزارش رویترز، تونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، در گفت‌وگو با اعضای اروپایی برجام اعلام کرد که دولت جو بایدن آماده است تا با ایران در خصوص بازگشت دو کشور به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ گفت‌وگو کند.

یک مقام ارشد اتحادیه اروپایی نیز به رویترز گفت، آماده است که زمینه سازی این نشست را به عهده بگیرد.

خبرگزاری فرانسه هم می‌گوید، مشخص نیست که آیا دولت ایران حاضر خواهد شد که با آمریکا رو در رو مذاکره کند یا خیر.

دولت ایران می‌گوید، آمریکا باید پیش از بازگشت به برجام یا همزمان با بازگشت به برجام، اقدام به لغو تحریم‌ها کند و پس از آن ایران شروع به بازگشت به تعهدات برجامی خود می‌کند.

در همین حال، یک مقام ارشد آمریکایی گفته است، دولت جو بایدن حسن نیت خود را نشان می‌دهد و این نشست را به مثابه «یک مسیر طولانی» برای احیا و ساختن توافق هسته‌ای می‌داند.

این مقام در پاسخ به این پرسش که اگر مقام‌های ایران نخواهند در این نشست شرکت کنند، گفت، چنین اقدامی هم باعث تاسف خواهد شد و هم با اظهارات آنها در تضاد خواهد بود که می‌گویند که اگر شما به توافق برگردید ما نیز باز خواهیم گشت.

این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، اضافه کرده است، این به‌سادگی نیست که یک طرف به طرف دیگر بگوید چه کاری انجام دهد.

این تحولات تازه در مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای ایران در حالی روی داده است که تنها سه روز به پایان ضرب الاجل ایران برای تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی براساس مصوبه مجلس باقی مانده است.

تمایل آمریکا برای حضور در نشست ۱+۵ همزمان با دو تحول دیگر از سوی این کشور اعلام شد. عصر پنجشنبه ابتدا اعلام شد که آمریکا در نامه ای به شورای امنیت موضع دولت ترامپ درباره فعال شدن مکانیزم ماشه و احیا تمامی تحریم‌ها علیه ایران را پس گرفت.

همچنین اعلام شد ایالات متحده به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل اطلاع داده است که محدودیت‌های اعمال شده بر سفر دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک را لغو کرده است.

هنوز ایران به این سه اقدام آمریکا در روز پنجشنبه پاسخ نداده است.

پیش از این کشورهای حاضر در این نشست روز پنجشنبه اعلام کردند در جلسه مجازی وزیران خارجه آمریکا و اعضای اروپایی برجام تاکید شد که ایران «هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند» و در عین حال به تهران درباره «عواقب شدید» تعلیق پروتکل الحاقی هشدار دادند.

وزارت خارجه فرانسه نیز گزارشی از نشست وزیران خارجه اعضای اروپایی برجام و آمریکا منتشر کرده و می‌گوید این کشورها تاکید کرده‌اند که ایران باید به تعهدات هسته‌ای خود باز گردد.

در این بیانیه اضافه شده است، آمریکا و اعضای اروپایی برجام از ایران می‌خواهند که از برداشتن گام‌های اضافی، خصوصا در زمینه تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس، خودداری کرده و عواقب «شدید» آن را در نظر داشته باشد.‎

بر پایه پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاح هسته‌ای معروف به «ان‌پی‌تی» که ایران در توافق هسته‌ای اجرای داوطلبانه آن را پذیرفته است، بازرسان آژانس مجاز خواهند بود هر زمان که لازم می‌دانند سرزده از تأسیسات هسته‌ای ایران بازرسی کنند.

اما مجلس ایران در مصوبه‌ ۱۱ آذر امسال خود که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریم‌های مالی، بانکی و نفت حذف نشود، بازرسان آژانس از کشور اخراج شوند و ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.

طی چند روز گذشته رئیس‌جمهوری سوئیس، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و رئیس کمیسیون اروپا درباره پرونده هسته‌ای تهران با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، تلفنی گفت‌وگو کرده‌اند.

خانم مرکل در گفت‌وگو با رئیس‌جمهوری ایران خواستار «ارسال علائم مثبت برای ایجاد اعتماد و افزایش شانس برای حل دیپلماتیک مناقشه هسته‌ای» شده بود.

در این میان شارل میشل رئیس کمیسیون اروپا نیز روز پنجشنبه اعلام کرد که با حسن‌ روحانی گفت‌وگو و بر اجرای کامل برجام تاکید کرده است.

او با انتشار توئیتی نوشت اتحادیه اروپا از اجرای کامل برجام حمایت می‌کند و برای حفظ فضای دیپلماسی در این مرحله حساس، برداشتن گام‌های مثبت ضروری است.

با استفاده از رویترز، خبرگزاری فرانسه و رادیو فردا

ارونیوز: اسرائيل می‌گوید اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافق هسته‌ای با تهران برگردد تل‌آویو در این زمینه با سیاست واشنگتن همراه نخواهد شد.

گیلعاد اِردان، سفیر اسرائیل در آمریکا در گفتگو با رادیوی ارتش اسرائيل ضمن اشاره به توافق هسته‌ای ایران گفت: «اگر دولت ایالات متحده بخواهد به آن توافق برگردد، ما قادر نخواهیم بود بخشی از چنین فرآیندی باشیم.»

مشاوران بنیامین نتانیاهو،‌ نخست‌وزیر اسرائيل نیز پیش از این در اظهارنظرهای شخصی گفته بودند که آغاز گفتگوی مقامات اسرائيل با مقامات کنونی آمریکا ممکن است به‌اشتباه این باور را القا کند که اسرائیل با توافق هسته‌ای تازه با ایران نیز موافق است.

آقای اِردان همچنین گفت: «ما فکر می‌کنیم که اگر ایالات متحده به همان توافقی که از آن خارج شده برگردد، اهرم (چانه‌زنی) خود را به‌کلّی از دست خواهد داد.» وی افزود: «به محض آن که تحریم‌ها لغو شوند، ایرانی‌ها دیگر انگیزه‌ای برای مذاکره و رسیدن به توافقی که امکان هسته‌ای شدن را از میان بردارد نخواهند داشت.»

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

دولت جو بایدن اعلام کرده است که تنها در صورتی خواستار بازگشت به برجام است که طرف ایرانی به تعهدات پیشین خود بازگردد. این درحالی است که ایران در هفته‌های گذشته پیوسته بر غنی‌سازی اورانیوم افزوده است و به‌تازگی اعلام کرده که اجرای پروتکل الحاقی به برجام را روز ۲۳ فوریه (۵ اسفندماه) متوقف خواهد کرد.

مقامات ایران همواره تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای را انکار کرده‌اند.

رادیوفرانسه: سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا روز جمعه با انتشار بیانیه‌ مشترکی نسبت به تولید اورانیوم فلزی از سوی ایران که به تأیید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده، ابراز نگرانی عمیق کردند و آن را مغایر با برجام دانستند. در این بیانیه آمده است: «ما دولت‌های فرانسه، آلمان و بریتانیا با نگرانی بسیار تاییدیه اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را که طی آن اعلام شده، ایران بر خلاف برجام، در حال تولید اورانیوم فلزی است ملاحظه کردیم. طبق برجام، ایران متعهد شده که طی پانزده سال در زمینه فعالیت‌های تولید اورانیوم فلزی یا تحقیقات و توسعه روی متالوژی اورانیوم اقدام نکند.»

این بیانیه می‌افزاید: «با یادآوری بیانیه شانزدهم ژانویه خود، بار دیگر اعلام می‌کنیم که این فعالیت‌ها که گامی کلیدی در مسیر تولید سلاح اتمی هستند، هیچ توجیه معتبری غیرنظامی ندارد. ما از ایران می‌خواهیم بدون هیچ گونه تاخیری این اقدامات خود را متوقف کند و اقدامات جدیدی در نقض پایبندی‌های هسته‌ای خود بر ندارد. ایران با تشدید اقدامات ناقض برجام، در حال تضعیف فرصت احیای دیپلماسی برای رسیدن کامل به اهداف برجام است.»

پیشتر وزارت امور خارجه فرانسه از ایران خواست تا هیچ اقدام تازه‌ای که منجر به وخیم‌تر شدن پرونده هسته‌ای این کشور بشود، انجام ندهد. وزارت امورخارجه فرانسه روز پنج‌شنبه با صدور بیانیه‌ای نوشت که ایران با اقدام به تولید اورانیوم فلزی امکان مذاکره با آمریکا را به خطر می‌اندازد. فرانسه بار دیگر با استقبال از اراده آمریکا برای بازگشت به دیپلماسی درباره پرونده هسته‌ای ایران، تاکید کرد که با دیگر شرکای برجام و آمریکا برای رسیدن به این هدف در تماس نزدیک است.

همزمان سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجۀ روسیه، نیز در واکنش به تولید اورانیوم فلزی از سوی تهران، جمهوری اسلامی ایران را به خویشتنداری فراخواند و تصمیم تهران را مسئولانه ندانست.

پیشتر ایران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از آغاز روند تولید «نوع ارتقا یافته سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران» آگاه ساخته است. کاظم غریب آبادی، نمایندۀ ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین همان روز اعلام داشت که این اقدام در سه مرحله انجام می‌گیرد که «در مرحله اول آن، اورانیوم فلزی با استفاده از اورانیوم طبیعی تولید می‌شود».

قانون موسوم به «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» که اخیراً در مجلس به تصویب رسید، در مادۀ ٤ خود از سازمان انرژی اتمی ایران می‌خواهد «نسبت به بهره‌برداری از کارخانه تولید اورانیوم فلزی در اصفهان ظرف مدت پنج ماه پس از تصویب این قانون اقدام کند.»

تولید اورانیوم فلزی غنی شده که بگفتۀ مقامات ایران به منظور تامین سوخت نیروگاه تحقیقاتی تهران صورت گرفته، از نظر کارشناسان و کشورهای غربی می‌تواند دارای «اهداف نظامی» نگران کننده نیز باشد. ایران بر اساس برجام متعهد است به مدت پانزده سال از هر گونه فعالیتی در جهت تولید اورانیوم فلزی و تحقیق و توسعه در زمینۀ متالورژی اورانیوم خودداری کند.

اما ایران در پاسخ به خروج ایالات متحد آمریکا از برجام و برقراری مجازات‌های گذشته و تازه از سوی این کشور، اندک اندک اجرای برخی تعهدات کم اهمیت خود در این توافق را کاهش داده و در دو ماه اخیر به نقض تعهداتی پرداخته است که از نظر دیگر طرفین، اعتبار کلی توافق را خدشه دار می‌کند.