اخبار

دویچه‌وله: فرونشست زمین در ایران ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است. کارشناسان می‌گویند، هشدار داده‌اند ولی اقدام قابل توجهی نشده است. آنها از میراثی می‌گویند که پیامد عدم مدیریت منابع آب زیرزمینی برای نسل بعد است: ورشکستگی آبی.

کارشناسان نزدیک به دو دهه است که نسبت به فرونشست زمین در ایران هشدار می‌دهند. هشدارهایی که جدی گرفته نشدند. اوایل ۱۳۸۴ این موضوع عمومی شد و متخصصان این حوزه اعلام کردند، میزان فرونشست در در مشهد سالانه ۲۴ سانتی‌متر، در دشت تهران ۱۷ سانتی‌متر و در دشت ورامین ۱۲ سانتی‌متر است.

حالا با دوره‌های خشکسالی، این روند شدت گرفته است و کار به جایی رسیده که ۶۰۹ دشت بزرگ کشور به دلیل افت آب‌های زیر زمینی با پدیده فرونشست مواجه شده‌اند.

به گفته کارشناسان، تهران رکورددار فرونشست زمین در دنیا شده است؛ بستر جغرافیایی این شهر روزانه یک میلی‌متر، یعنی ۳۶ سانتی‌متر در سال فرو می‌نشیند.
مدير كل دفتر بررسي مخاطرات زمين سازمان زمين‌شناسي ایران مي‌گويد: «فرونشست در پيرامون جنوب غرب شهر تهران در یک دهه گذشته تقريبا دو تا سه برابر شده است.»

مرگ تدریجی زمین

مدیریت نادرست منابع آبی، از جمله هدررفت آب و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، ایجاد چاه‌های غیرمجاز و تغییرات اقلیمی باعث فرونشست زمین در بسیاری از نقاط ایران شده است. کارشناسان می‌گویند، مشکل فرونشست زمین در کشور بسیار جدی است و در صورت عدم مدیریت منابع آب زیر زمینی، می‌تواند سرزمین را از شرایط زیستی خارج کند.

بر اثر فرونشست زمین به دلیل پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی، محیط پرمنفذ لایه‌های آب‌دار به تدریج متراکم می‌شود، ارتباط لایه‌ها با یکدیگر قطع می‌شود و آب‌بارش نمی‌تواند به عمق سفره‌های زیرزمینی نفوذ کند، آبخوان‌ها از بین می‌روند و با اندک بارندگی، سیلاب یا رانش زمین اتفاق می‌افتد.

از دست رفتن لایه‌ی خاک باارزش قابل کشت در اثر جاری شدن بارش بر روی زمین از دیگر پیامدهای این معضل زیست‌محیطی است.

دویچه وله را در اینستاگرام دنبال کنید

فرونشست زمین اما نه تنها آرام و بی‌صدا بر آبخوان‌ها تأثیر می‌گذارد که زیرساخت‌های شهری را هم دچار مشکل می‌کند. کارشناسان می‌گویند، فرونشست رفته رفته می‌تواند بر “شریان‌های حیاتی”، لوله‌های آب، گاز و فاضلاب تأثیر گذاشته، این خطوط را دچار انحنا و گسیختگی کند.

ایجاد ترک و شکاف در پی ساختمان‌ها یکی دیگر از پیامدهای فرونشست زمین است که ساختمان‌ها را در برابر یک زلزله متوسط هم ناتوان از ایستادگی می‌کند.
به گفته کارشناسان، بحران فرونشست حالا كم‌كم به داخل شهرها هم نفوذ كرده و با شتاب این پدیده، برای نمونه در تهران، از هم اکنون در برخی ساختمان‌ها ترک‌هایی که ناشی از فرونشست است، مشاهده می‌شود.
کارشناسان وضعیت محیط زیست و منابع آب کشور را “بسیار شکننده” توصیف می‌کنند، از رسیدن به “ورشکستگی آبی” می‌گویند.

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند – عکس: فرونشست زمین در استان همدان

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند – عکس: فرونشست زمین در استان همدان

چرا فرونشست زمین در ایران شدت گرفته است؟

رئیس گروه آب زمین‌شناسی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی می‌گوید: «آبی که از ۱۵۰ متری تا ۲۰۰ متری زیر سطح زمین برداشت می‌شود، جزء ثروت ملی است و باید از این آب‌ها خیلی خردمندانه استفاده کرد؛ چرا که این آب‌ها جزء آب‌های استراتژیک ما است و باید نسبت به نگهداشت این آب‌ها به نسل آینده جوابگو باشیم».

به گفته ایمان انتظام اما بی‌توجه به این اصل، در برخی از حوضه‌ها در یک بازه زمانی ۱۳ ساله، چهار برابر آبی که وارد دشت شده، به طرق گوناگون از جمله کشاورزی برداشت شده است.

بیشترین برداشت آب‌های زیرزمینی به گفته کارشناسان، مربوط به کشاوزری است؛ در اثر هدررفت آب در آبیاری، کشت محصولات آب‌بر که آب‌های زیرزمینی کشور جوابگوی آنها نیست و روش‌های فرسوده آبیاری و کشاورزی.

خوانساری، از کارشناسان آب، در گفتگو با خبرگزاری‌های داخلی گفته است، در دشت ورامین ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر فرونشست زمین روی می‌دهد در حالی که در جنوب این دشت خط انتقال گاز، نفت، اتوبان و فرودگاه بین‌المللی قرار دارند که همگی در شرف نشست هستند. به گفته خوانساری، «نه تنها توجهی به این مسئله نمی‌شود که همچنان محصولات ‌کشاورزی که نیاز زیادی به آب دارند، در این محدوده کشت می‌شود.»

در ۵ سال گذشته برای جلوگیری از فرونشست چه کردند؟

علی بیت الهی، دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی در ایران با اشاره به اینکه حدود پنج سال است که فرونشست زمین عمومی شده، می‌گوید: «هنوز ندیدیم که یک اقدام خاص و قابل مشاهده در این زمینه صورت گرفته باشد. به عنوان مثال برای جلوگیری فرونشست، شیوه‌های آبیاری نوین مطرح شد، اما کجا می‌بینید که از این روش‌ها استفاده شود؟»
حسین رفیع، کارشناس آب هم در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه “هیچ برنامه مدیریتی برای حل هدررفت آب دیده نشده” می‌گوید: « به‌نظر می‌رسد اگر وزارت نیرو و شرکت آب و فاضلاب به‌جای احداث بی‌ضابطه سد در کشور، تغییر و تعمیر سیستم‌های انتقال آب درون شهری و کشاورزی را در دستور کار خود قرار دهند در جلوگیری از هدررفت آب و حفظ منابع آب کشور تاثیر قابل توجهی خواهد داشت.»

“شاید آخرین فرصت برای نجات آبخوان‌ها”

مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، آبخوان‌داری را بخشی از راهکار حل مسئله فرونشست زمین و “شاید آخرین فرصت ما برای نجات آبخوان‌ها” می‌داند. او اما همزمان به بودجه حوزه آبخیرداری اشاره می‌کند و می‌گوید: «در فصل آب قانون بودجه ۱۴۰۰ برای اولین بار اعتباری برای اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در کشور پیش‌بینی شده است اما متاسفانه این مبلغ بسیار کم است (حدود ۲۲ میلیارد تومان) و شاید برای اجرای یک پروژه آبخیزداری هم کافی نباشد.»

دسته‌ای از کارشناسان برگرداندن آبخوان‌ها به وضعیت اولیه را تا حدودی غیر ممکن می‌دانند. آنها اما تأکید می‌کنند، در کنار اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری با حفظ و پایداری آب در چرخه طبیعت، اجرای طرح‌هایی که مانع برداشت آب از سفره‌های آب زیرزمینی شوند، کم کردن هدررفت آب به ویژه در بخش کشاورزی، استفاده از روش‌های نوین کشاورزی، استفاده از قتات‌ها و احداث تصفیه‌خانه‌های محلی برای تصفیه پساب‌آب‌ها برای مصارف آبیاری فضای سبز می‌تواند از تشدید این معضل زیست محیطی کم کند.

دویچه وله را در تلگرام دنبال کنید

کارشناسان با تاکید بر دشوار بودن برگرداندن شرایط زمین به پیش از فرونشست، این امر را را غیرممکن نمی‌دانند. دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی در ایران معتقد است که پدیده فرونشست برخلاف زلزله با اقدامات برنامه‌ریزی شده قابل کنترل است. او به مدیریت ژاپن در این زمینه اشاره می‌کند که توانست فرونشست سالانه ۱۱ سانتی‌متری در منظقه‌ای را پس از ۱۵ سال به صفر برساند. این کارشناس همچنین از تجربه موفق آمریکا در دشت کالیفرنیا نام برده که وضعیت بحرانی فرونشست زمین را در این منطقه به موقع تشخیص داده و کنترل کردند.

دویچه‌وله: ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز قرار دارند و ستاد مقابله با کرونا مقررات جدیدی ابلاغ کرده است. کلیه اصناف به غیر از مشاغل کاملا ضروری باید کسب و کار را متوقف کنند، اما هیچ بسته حمایتی برای اصناف در نظر گرفته نشده است.

استان‌های ایران با موج پنجم کرونا و شیوع ویروس گونه دلتا روبرو هستند. ستاد ملی مقابله با کرونا از روز شنبه ۱۲ تیر ساعات رفت و آمد در شهرهای قرمز را محدود کرد و فعالیت مراکز فرهنگی، ورزشی و سه گروه از مشاغل را برای دو هفته غیرمجاز خواند. در همین مدت ۷۰درصد کارکنان ادارات باید دورکاری کنند. این سقف دورکاری برای مشاغل ضروری ۵۰درصد خواهد بود.

طبق تصمیم ستاد ملی مقابله با کرونا کلیه بوستان‌ها، مراکز تفریحی، مراکز شماره‌گذاری خودرو، آرایشگاه‌ها، باشگاه‌های بدنسازی، مراکز خرید و بازار تهران باید تعطیل باشند.

مراکز فروش پوشاک و پارچه، کفش و کیف، فرش و موکت، لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی و خیاطی و خرازی، قهوه‌خانه‌ها و مراکز پذیرش مهمان، قناد‌ی‌ها، آبمیوه فروشی و بستنی فروشی‌ها، آتلیه‌های عکاسی و فیلم، همگی جزو مشاغل گروه دو هستند و باید کرکره‌ها را پایین نگاه دارند.

به این قرار، تهران تعطیل نشده اما سه چهارم مغازه‌ها و مراکز کسب و کار در شهر باید فعالیت خود را متوقف کنند. اعلام شده که با هر گونه تخلف در این زمینه برخورد جدی خواهد شد.

اتاق اصناف تهران اما به دستورالعمل ستاد ملی کرونا اعتراض کرده است. قاسم نوده فراهانی، رئیس این اتاق گفته است: «کسبه باید تعطیل کنند اما ادارات و بانک‌ها باز هستند. ما با مشکلاتی مثل بدهی و فشارهای مالی چه باید بکنیم؟ اگر قرار بر تعطیلی است همه را تعطیل کنند و نباید فرقی بین کسبه، تجار و بقیه گذاشته شود.»

او تاکید کرده که اصناف در دو هفته تعطیلی خسارت‌های مالی سنگینی خواهند خورد و این در حالی است که در تعطیلی‌های قبلی هم هیچ حمایتی برای جبران این زیان‌ها ندیدند: «واحدهای صنفی باید در این مدت پول مغازه و کارکنان و دیگر مخارج را پرداخت کنند اما درآمدی ندارند. اکنون هم مشخص نیست که آیا کمکی به اصناف خواهد شد یا خیر.»

فراهانی پرسیده که چرا بانک بزرگ وسط بازار باید باز باشد و افزوده که این پرسش‌ها و اعتراض کسبه را طی نامه‌ای به استاندار تهران منتقل خواهد کرد.

بازار بزرگ تعطیل نبود، برق رفته بود! pic.twitter.com/SVIxOhboFe

— روزنامه همشهری (@hamshahrinews) July 4, 2021

به موازات دستورالعمل ستاد کرونا و هشدار نسبت به برخورد با متخلفان، تصاویر رسانه‌ها از رفت و آمد مشتریان در بازار و پاساژهای تهران نشان می‌دهد که تعطیلی آن چنان هم جدی و سختگیرانه نیست. در محدودیت‌های مربوط به چهار موج قبلی کرونا نیز بسیاری از مغازه‌ها و واحدهای صنفی، به صورت “نیم کرکره” و “چراغ خاموش” به کار ادامه می‌دادند.

با پیک پنجم کرونا در ایران ده‌ها شهر در وضعیت قرمز قرار گرفته‌اند. آخرین آمار وزارت بهداشت از مرگ ۱۶۵ بیمار دیگر طی شبانه روز گذشته و شناسایی ۱۳۷۸۱ مبتلای دیگر در همین فاصله زمانی حکایت می‌کند.

در حال حاضر ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز، ۱۸۳ شهر در وضعیت نارنجی و ۱۷۳ شهر در وضعیت زرد معرفی می‌شوند. مجموع جانباختگان کرونا طبق آمار رسمی ۸۴هزار و ۷۹۲ نفر عنوان می‌شود.

محدودیت‌های تازه در حالی به جریان افتاده‌اند که هرج و مرج عجیبی در روند واکسیناسیون عمومی شهروندان وجود دارد و شماری از شهروندان برای تزریق واکسن با تور به کشورهای مجاور می‌روند.

بی‌بی‌سی: با گسترش شیوع ویروس کرونا نوع “دلتا” در اکثر شهرهای ایران، نقشه تقسیم‌بندی میزان شیوع تقریبا به رنگ قرمز و نارنجی در آمده است و در این میان وضعیت استان سیستان و بلوچستان بحرانی گزارش شده به طوری احمدعلی موهبتی، استاندار این استان گفته است که “بیش از یک هفته است که آمار روزانه‌ مبتلایان در استان بیش از یک هزار و ۲۰۰ نفر و تعداد فوتی‌ها تا ۱۹ نفر رسیده است که با آمار کشور پاکستان با ۲۲۰ میلیون نفر جمعیت برابری می‌کند!”

آقای موهبتی دلیل شیوع کرونا در سیستان و بلوچستان را “انتخابات شوراها، تجمعات خانگی و عدم رعایت پروتکل‌ها” دانسته است.

معین‌الدین سعیدی، نماینده چابهار در مجلس ایران هم با انتقاد از وضعیت رسیدگی به مردم در سیستان و بلوچستان گفت که “این منطقه ضعیف‌ترین زیرساخت‌های بهداشت و درمان را داراست. محدوده سواحل مکران یعنی شهرهای چابهار، کنارک، نیکشهر و قصرقند حتی یک بخش عفونی ندارد”.

آقای سعیدی از روند واکسیناسیون در سیستان و بلوچستان هم انتقاد کرده و گفت که “واقعیت این است که شرایط واکسیناسیون هیچ نسبتی با حجم بیماری ندارد” و “برخورد مسئولان وزارت بهداشت، ما را متأُسف کرده” و “مسئولان به جای پاسخگویی، مدعی هستند”.

هشدار مسئولان وزارت بهداشت نسبت به ‘موج پنجم کرونا’ در ایران
‘سونامی’ کرونا در سیستان و بلوچستان؛ بی‌توجهی مسئولان یا شهروندان؟
سیستان‌وبلوچستان ‘در آستانه فاجعه انسانی است’

“انتخابات ۱۴۰۰ دلیل شیوع موج جدید کرونا”

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران امروز در جلسه مقابله با کرونا گفت که “در مجموع ۶۹ درصد پروتکل بهداشتی در کشور اجرا می شود. باید به بالای ۹۰ درصد برسیم”.

آقای روحانی یکی دلایل شیوع کووید ۱۹ را انتخابات اخیر ریاست جمهوری و به خصوص انتخابات شوراها دانست و گفت که در این انتخابات مهمانی‌هایی گرفته می‌شد که با پروتکل‌های بهداشتی همخوانی نداشت.

براساس آخرین نقشه شیوع کرونا در حال حاضر ۹۲ شهرستان ایران در وضعیت قرمز و حاد شیوع کرونا قرار گرفته‌اند که استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و فارس بیشترین شهر قرمز را داشته و استان تهران هم تقریبا به رنگ قرمز در آمده است.

از امروز مجموعه تئاتر شهر تهران اعلام کرد که اجرای تمامی آثار نمایشی مختلف مجموعه تئاتر شهر به دلیل قرار گرفتن شهر تهران در وضعیت قرمز کرونا از روز یکشنبه سیزدهم تیرماه تا اطلاع ثانوی لغو می‌شود. سالن‌های سینما در شهر تهران نیز دوباره تعطیل شده است.

انتقاد از تولید چند نوع واکسن

روزنامه جمهوری اسلامی در شماره امروز خود با اشاره به ادعای تولید ۷ نوع واکسن در داخل ایران نوشت که “سرتان به ۷ نوع واکسن گرم شده، ولی کرونا دارد جان مردم را می‌گیرد”.

کرونا در ایران

منبع تصویر، Entekhab
توضیح تصویر،

روزنامه جمهوری اسلامی از تمرکز “نیرو، هزینه، وقت و امکانات” برای تولید چندین واکسن کرونا انتقاد کرده است

به نوشته این روزنامه “یکی از عوامل، سرگرم شدن به تولید واکسن‌های متعدد کروناست که نیرو، هزینه، وقت و امکانات فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند و عجیب است که علیرغم این هزینه‌ها و تلاش‌ها هنوز مشکل واکسیناسیون به عنوان یک بغرنج در کشور ما خودنمائی می‌کند.”

روزنامه جمهوری اسلامی در ادامه آورده “کشور‌های پیشرفته جهان حداکثر دو یا سه نوع واکسن برای کرونا دارند و البته مدت‌هاست کار واکسیناسیون مردم خود را آغاز کرده‌اند و واکسن‌هایشان را به دیگر کشور‌ها نیز صادر کرده‌اند، ولی ما معلوم نیست چرا دنبال ۷ نوع واکسن کرونا هستیم و به صورت تکراری هزینه‌ها و نیرو‌ها و امکانات زیادی را به تولید این واکسن‌های تکراری اختصاص داده‌ایم؟”

“اگر هدف خدمت به مردم و نجات دادن جان آنهاست، می‌توان تمام امکانات و نیرو‌ها و هزینه‌ها را در یک یا دو مؤسسه متمرکز کرد تا هم کار زودتر به نتیجه برسد و هم با قوت و قدرت بیشتر و کیفیت بهتر در خدمت مردم قرار بگیرند.”

براساس آمار دولتی روز گذشته در ایران ۱۳ هزار و ۸۳۶ مبتلا جدید شناسایی شد و ۱۲۷ نفر نیز جان خود را از دست دادند. کارشناسان آمار واقعی مبتلایان و جان‌باختگان کرونا را بسیار بیشتر از آمار رسمی برآورد می‌کنند.

موج پنجم کرونا در ایران با ورود ویروس گونه دلتا از جنوب کشور آغاز شد و در حال گسترش به تمامی مناطق ایران بوده و این در حالیست که کارشناسان پیشتر هشدار داده بودند که باید برای جلوگیری از شیوع هرچه بیشتر این گونه ویروس کووید ۱۹ شیوه‌ها و راهکارهای سختگیرانه‌ای را در نظر گرفت.

رادیوفردا: معاون خدمات شهری شهرداری تهران خبر داد که در بهشت زهرا قطعه جدیدی برای جان‌باختگان مبتلا به کرونا آماده شده و تاکنون قبرچینی ۱۰ هزار قبر جدید در این قطعه انجام شده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا مجتبی یزدانی روز یکشنبه ۲۴ فروردین در جلسه شورای شهر تهران گفت که چند سردخانه جدید و دو کانتینر ۱۲ متری یخچال‌دار به تجهیزات بهشت زهرا اضافه شده است.

وی اعلام نکرد که تاکنون چند نفر از جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا در تهران دفن شده‌اند. مقامات جمهوری اسلامی تعداد افراد جان‌باخته بر اثر ابتلا به بیماری کرونا در تهران و دیگر شهرهای ایران را به تفکیک اعلام نکرده‌اند.

پیش‌بینی ۱۰ هزار قبر برای قربانیان احتمالی کرونا در بهشت زهرای تهران در حالی انجام شده که بر اساس آمار اعلام شده از طرف وزارت بهداشت ۴۴۷۴ نفر در کل ایران جان باخته‌اند.

اما آماری که رادیو فردا از اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت جمع‌آوری کرده است، نشان می‌دهد​ تاکنون حدود ۱۰ هزار نفر در ۳۱ استان ایران جان خود را از دست داده‌اند.

در همین حال تعدادی از نمایندگان مجلس دولت را به پنهانکاری در اعلام تعداد جان‌باختگان و مبتلایان واقعی کرونا متهم می‌کنند.

از سویی دیگر، مقام‌های وزارت بهداشت ایران در روزهای اخیر بارها از افزایش ترددهای شهری ابراز نگرانی کرده‌اند.

همچنین یک گزارش این وزارتخانه عنوان می‌کند که در صورت کاهش فاصله‌گذاری اجتماعی، تعداد جان‌باختگان تا اواسط اردیبهشت به ۳۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت.

روز یکشنبه همچنین حسن خلیل‌آبادی، عضو شورای شهر تهران، گفت که برخی از جان‌باختگان کرونا در قبرستان‌های شهرری از جمله شاه عبدالعظیم و ابن بابویه که در منطقه مسکونی است، دفن شده‌اند.

آقای خلیل‌آبادی گفت که بهتر است پیکرهای قربانیان کرونا در بهشت زهرا دفن شود.

وی همچنین اعلام کرد که منطقه کهریزک یکی از نقاط قرمز شیوع کرونا در تهران است و ساکنان این منطقه بیشتر از کارکنان بهشت زهرا و مرکز دفع پسماندهای ری هستند.

در برخی از شهرهای ایران قطعه‌های مخصوصی برای دفن جان‌باختگان مبتلا به کرونا ایجاد شده و در برخی شهرها همراه با دیگر افراد فوت شده دفن می‌شوند.

در همین حال مدیر بهداشت محیط مرکز بهداشت اصفهان گفت که جان‌باختگان کرونا در قطعه جداگانه به خاک سپرده نمی‌شوند اما همه دستورهای بهداشتی برای کفن و دفن آنها رعایت می‌شود.

مهدی میرجهانیان اعلام کرد که اجساد این افراد در عمق دو متری زمین دفن شده و از آهک در کف قبر استفاده نمی‌شود.

در برخی از شهرهای ایران اما در کف قبر قربانیان کرونا آهک ریخته می‌شود.

روزنامه واشینگتن‌پست روز ۲۲ اسفند با انتشار تصاویری، از حفر خندق‌های «بزرگ و غیرمعمول» در قبرستان بهشت معصومه قم برای دفن قربانیان ویروس کرونا خبر داد و نوشت که وسعت این گورهای دسته‌جمعی به حدی بزرگ است که از فضا قابل مشاهده است.

ایران‌وایر: روز نیمه شعبان به مناسبت تولد امام دوازدهم شیعیان برخی مساجد در سطح محلات تهران، اقدام به پخش داروهای طب اسلامی کرده‌اند. این داروها که در بسته‌هایی شامل محلول ضدعفونی‌کننده دست‌ساز، شربت نذری و… پخش شده‌اند، به‌عنوان درمان ویروس کرونا معرفی شده‌اند. روایت شهروندی که یکی از این بسته‌ها را دریافت کرده، بخوانید.

چند جوان با تیپ مرسوم بسیجی‌ها یعنی ته‌ریش و پیراهن‌های یقه‌بسته و آستین بلندی که روی شلوارهای پارچه‌ای افتاده، جلوی در خانه‌شان آمده‌اند و گفته‌اند: «از طرف مسجد محله برایتان وسایل بهداشتی آورده‌ایم.» امیر یک پسر بیست‌وپنج‌ساله و ساکن غرب تهران، راوی این ماجرا است.

او می‌گوید: «فکر کردم حتما ژل ضدعفونی‌کننده و ماسک و الکل پخش می‌کنند. توی دلم یک دمشان گرم گفتم و رفتم دم در.» اما بسته‌ای که به امیر داده‌اند هیچ ربطی به آنچه تصور کرده بوده، ندارد: «یک بسته به من دادند که شامل دو قوطی محلول دست‌ساز است. روی یکی از آن‌ها نوشته شربت زعفران و روی دیگری نوشته محلول ضدعفونی‌کننده سطوح، یک بسته نایلونی پودر هم کنارش گذاشته‌اند که رویش نوشته‌شده داروی امام کاظم. یک عدد کیک شیرین عسل هم داخلش گذاشته‌اند.»

امیر قوطی محلولی را که رویش نوشته ضدعفونی‌کننده سطوح را باز کرده و می‌گوید: «بوی تند سرکه می‌داد. رنگش هم رنگ سرکه است و مشخص است سرکه را با چیزهای دیگر قاتى کرده‌اند.» این در حالی است که متخصصان بارها اعلام کرده‌اند که سرکه نمی‌تواند ویروس کرونا را از بین ببرد.

شربت زعفران هم به گفته امیر بوی تمامی شربت‌هایی را می‌دهد که در مناسبت‌های مذهبی به‌عنوان نذری پخش می‌شود اما او می‌گوید: «واقعا نمی‌دانیم در شرایط شیوع گسترده این بیماری ویروسی واگیردار این شربت در چه شرایطی تهیه شده است. آیا واقعا بهداشت رعایت شده است یا خیر.»

اما چیزی که بیشتر از همه موارد امیر را شوکه کرده، پودری است که با عنوان داروی امام کاظم در این بسته قرار گرفته است: «یک پودر خشن است که بوی داروهای گیاهی را می‌دهد.» روی آن کاغذی چسبانده‌اند و طریقه مصرف آن را توضیح داده‌اند: «برای درمان و پیشگیری سرماخوردگی، آنفلوانزا، گلودرد، تب و بیماری‌های ویروسی و در مورد میزان استفاده هم نوشته شده است برای درمان سه شب نصف قاشق چای‌خوری برای بزرگ‌سالان، یک‌چهارم قاشق برای کودکان ۲ تا ۷ سال و بعدازآن اشاره شده است که بعد از مصرف دارو تا ۲ ساعت هیچ‌چیز حتی آب خورده نشود و ترجیحا قبل از خواب مصرف شود.»

داخل این بسته کاغذی هم گذاشته شده و نوشته بودند این بسته به مناسبت نیمه شعبان، تولد دوازدهمین امام شیعیان از طرف مسجد پخش شده است: «ساکنین محترم شهرک در این ایام که ویروس منحوس کرونا مانع از برگزاری اجتماعات معنوی و برپایی جشن و سرور در عید بزرگ نیمه شعبان شده است این‌گونه یاد حضرت را در دل‌های خود زنده می‌کنیم.» در همین کاغذ توضیحانی هم درباره داروی امام کاظم نوشته شده است: «در روایت آمده است که امام کاظم به بیماری مبتلا شدند و طبیبان داروهای مختلفی برای ایشان تجویز کردند. امام به طبیبان فرمودند به کجا می‌روید از این دارو که سید داروهاست استفاده کنید. (طب الائمه ابن بسطام ص ۵۰) به همین جهت این دارو به داروی امام کاظم ع مشهور شده است.» اما توضیحاتی که در سطور آخر این نامه آمده، توجه امیر را بیشتر جلب کرده است: «با توجه به تجربه بسیار موفق این دارو در ایران و چین برای درمان و پیشگیری بیکاری کرونا (و البته کلیه بیماری‌های ویروسی) این دارو را به شما تقدیم می‌کنیم.»

داستان به کار گرفتن طب اسلامی به‌جای علم در درمان بیماری‌ها در چند ماه گذشته و با انتشار ویدیویی از آتش زدن کتاب‌های جامع علم پزشکی توسط آیت‌الله «عباس تبریزیان» که خودش را پدر طب اسلامی می‌داند بر سر زبان‌ها افتاد و در ایام شیوع کرونا با توصیه‌های او و دیگر مدعیان طب اسلامی موجب بروز انتقاد متخصصان و صاحب‌نظران علوم پزشکی و شوخی کاربران شبکه‌های اجتماعی شد.

ابتدای گسترش ویروس کرونا توصیه تبریزیان به استعمال مقعدی روغن بنفشه به‌عنوان روشی برای دفع این ویروس دستمایه طنز شد و بعد ویدیوهای «مرتضی کهنسال»، روحانی‌ای که بدون تجهیزات محافظتی به دیدار مبتلایان به کرونا در بیمارستان‌ها می‌رفت و داروهای به ادعای خودشان طب اسلامی به بیماران می‌داد، خبرساز شد.

البته خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه روز چهاردهم فروردین از بازداشت مرتضی کهنسال توسط دادگاه ویژه روحانیت استان گیلان خبر داد.

امیر می‌گوید: «بعد از انتشار خبر بازداشت مرتضی کهنسال و واکنش سخنگوی وزارت بهداشت مبنی بر اینکه این عمل مصداق تشویش اذهان عمومی است خیلی‌ها فکر کردند حداقل برای درمان کرونا دیگر شاهد حضور مدعیان طب اسلامی نیستیم اما کمتر از یک هفته داروی امام کاظم درب منازل می‌دهند.»

رادیوفردا: احمد خاتمی، امام جمعه تهران، روز سه‌شنبه، ۱۹ فروردین، از ضرورت تشکیل ستادی برای مدیریت امور معنوی، در کنار ستاد ملی مبارزه با کرونا، گفت و تأکید کرد باید به مردم فهماند که حدیثِ «الدعاء شفاء من کل داء» همچنان حرف آخر را می‌زند.

نگاهی به اخبار پراکنده از فعالیت‌های اخیر برخی نهادهای دینی و نظامی و رسانه‌ای جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که ستادِ مدنظر آقای خاتمی عملاً در پشت‌پرده و با هزینه‌های ناپیدای بسیار شروع به کار کرده است.

اندیشمندان و دانشمندان جهان از یک سو و سیاستمداران و دولتمردان و اقتصاددانان برخی کشورها از سوی دیگر به این فکر می‌کنند که دنیای پساکرونا چگونه دنیایی خواهد بود و از هم‌اکنون برای آن مهیا می‌شوند.

اما از برخی اقدامات حکومتی ایران و گفتار برخی مقامات آن چنین برمی‌آید که بزرگ‌ترین نگرانی جمهوری اسلامی در دوران پساکرونا، نه اقتصاد و سلامت و رفاه و عدالت اجتماعی، که فروریختن باورهای دینی و مذهبی در میان جامعه و پاره شدن آخرین رشته‌های اتصال توده مردم مذهبی به نظام اسلامی است.

هنگامی که کانون شیوع کرونا بودن قم از پرده بیرون افتاد، در اوایل اسفند ۹۸، نماینده علی خامنه‌ای در قم حرم معصومه را دارالشفاء اعلام کرد و گفت «باید این‌جا باز باشد و مردم با قوت بیایند». و حالا، در آستانه نیمه شعبان، معاون فرهنگی مسجد جمکران اعلام کرده است که تمامی خیابان‌های ورودی به این مسجد و مسیرهای اطراف مسدود است و هیچ کس نیاید.

در این فاصلهٔ چهل‌واندی روزه، ویروس کرونا نه‌تنها تمام ایران را درنوردیده که باورهای دینی و مذهبی اسلام و به‌خصوص تشیع در موضوع «دعا و شفا و توسل به امامان شیعه» را نیز در ذهن باورمندان به مسلخ برده است. چه، به‌گفته عبدالکریم سروش، «هیچ دلیل عقلی و نقلی معتبری» وجود ندارد که «این خفتگان در خاک… صدای زائران را می‌شنوند و به آنها پاسخ می‌دهند و یا اساساً قدرت برآوردن حاجت آنها را دارند».

مثل هر رویداد غیرمترقبه سیاسی یا اجتماعی یا حتی طبیعی در ایران، کمی طول کشید تا مقامات جمهوری اسلامی از سردرگمی درآیند، و اکنون در این موضوع نیز گویی تازه به خود آمده‌اند و می‌کوشند با انواع فعالیت‌های تشکیلاتی دینی و مذهبی، از نوع پرسروصدا و تبلیغاتی، آب رفته را به جوی برگردانند.

هفته‌ها پس از انتشار ویدئوهای چالش رقص زنان و مردان پزشک و پرستار با ماسک در بیمارستان‌ها، که به‌رغم «غیرشرعی بودنش» جمهوری اسلامی چاره‌ای جز «کظم‌غیظ» در برابر آن نداشت، حالا احمد خاتمی از «شاد نگه داشتن مردم به هر قیمتی» انتقاد می‌کند و از ضرورت تشکیل ستاد معنوی می‌گوید، با این استدلال که «به‌شدت نیازمند بالا آوردن فاز دینی و اعتقادی مردم در فضای مجازی و در رسانه هستیم».

اگر از پراکنده‌کاری‌های پایگاه‌های بسیج محلات در ضدعفونی کردنِ غیراستاندارد و حتی زیان‌بار مکان‌های عمومی و انتشار گسترده اخبار آن که عملاً به ضدتبلیغ انجامید بگذریم، و نیز اگر چشم‌مان را ببندیم بر بردن پارچه‌های «متبرک به حرم معصومه و رضا» که همان هم واکنش منفی اجتماعی گسترده‌ای را برانگیخت، اکنون با موجی از فعالیت‌ها برای مبارزه با چیزی مواجه هستیم که جمهوری اسلامی آن را «قم‌هراسی و اسلام‌هراسی» در موضوع کرونا نامیده است.

«گروه‌های جهادی طلاب» برای حضور در بیمارستان‌ها و آرامستان‌ها جهت غسل دادن اموات و پاسخگویی در باب ابهامات دینی در بسیاری شهرها شکل گرفته است و علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه، از آنان تقدیر می‌کند و می‌گوید که «تاریخ پیشگامی حوزویان در مبارزه با کرونا را گواهی خواهد داد».

آقای اعرافی که عضو منصوب رهبر جمهوری اسلامی در شورای نگهبان هم هست، به آیسسکو (سازمان علمی، فرهنگی وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی) نیز نامه می‌نویسد و آن را در رسانه‌ها منتشر می‌کند تا تأکید کند که «نهاد و مرجعیت دینی هرگز اسیر دوقطبی‌های ساختگی میان علم و دین و درمان و دعا نبوده و نخواهد شد».

با برگزاری میزگردهایی با حضور برخی پزشکان قمی ادعا می‌شود که قم نه‌تنها منشأ شیوع ویروس کرونا در ایران نبوده است که «به‌ دلیل شناسایی نخستین مبتلایان در این شهر، قم بزرگ‌ترین خدمت را در مبارزه با کرونا در ایران انجام داد».

رئیس انجمن هنرهای تجسمی طلاب دفتر تبلیغات اسلامی از انتشار فراخوان پویش «نذر هنری» هنرمندان طلبه و غیرطلبه برای «معرفی ارزش‌ها و زیبایی‌های شهر قم و مبارزه با قم‌هراسی» خبر می‌دهد و و فروریختن قدسی بودن قم و مراکز مذهبی در ذهن باورمندان را ویروسی «خطرناک‌تر از ویروس کرونا» معرفی می‌کند.

انتشارات وابسته به «آستان قدس رضوی» کتابی را مخصوص نوجوانان و جوانان در قالب پرسش و پاسخ بین یک دختر و پدرش منتشر می‌کند برای پاسخ دادن به «شبهات دینی، تعطیلی اماکن مذهبی، اهمیت مقدسات و شعائر دینی، مناجات و توسل و…»، و این کتاب را علاوه‌ بر نسخه کاغذی رایگان در اینترنت نیز پخش می‌کند.

شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی تهران از مردم می‌خواهد شب نیمه‌شعبان، همزمان با بلندگوی مساجد و اماکن عمومی، به پشت‌بام‌ها بروند و فریاد بزنند «یا مهدی ادرکنی»، و از راه‌اندازی ۷۵۰ کاروان شادی در تهران به‌ مناسبت تولد امام دوازدهم شیعیان با کمک سپاه و بسیج و «انتشار تولیدات محتوایی در فضای مجازی و فضای رسانه‌ای» خبر می‌دهد.

این‌ها فقط برخی موارد از فعالیت‌های تشکیلاتی جمهوری اسلامی برای ترمیم و بازسازی باورها و اعتقادات مذهبی درهم‌شکسته است.

واکنش‌های دینی و اعتقادیِ غیرعقلانی و غیرعلمی به موضوع ویروس کرونا مختص ایران نیست.

اگر در ایران یک آیت‌الله عضو مجلس خبرگان رهبری مبتلا به کرونا، چند روز پس از آن‌که می‌گوید با خوردن «تربت امام حسین» حالش خوب شده، می‌میرد؛ در آمریکا هم یک کشیش می‌کوشد با فوت کردن در برابر دوربین تلویزیون ویروس کرونا را از مردم آمریکا دور کند. در اورشلیم هم پلیس با یهودیانی که حاضر به ترک اجتماع دینی خود در اماکن مذهبی نیستند، با خشونت برخورد می‌کند.

مسئله اما این است که کشیشان و خاخامان زمام اداره هیچ کشوری را در دست ندارند، اما در ایران، زمام امور، سراپا، در دست روحانیتی است که بیش از ۴۰ سال است یکسره و به هر طریق بر تزریق احکام و باورهای دینی به‌طور عام و آموزه‌های شیعی به‌طور خاص بر همه شئون سیاسی و اجتماعی و اقتصادی پای فشرده‌ است.

ستاد مخفی مدیریت معنوی کرونا که امام‌جمعه تهران می‌کوشد ابعاد آن را گسترده‌تر کند، برآمده از همین حرص‌ومیل چهل‌سالهٔ روحانیت در حفظ و اِعمال قدرت از طریق دین و مذهب است.

دویچه‌وله: علیرضا زالی از افزایش آمار مبتلایان به کووید−۱۹ در تهران خبر داده است و اوضاع پایتخت را “نگران‌کننده” خوانده است. جهانپور علی‌رغم اینکه از ۸۰ مورد بهبودیافته در روز گذشته در تهران خبر داده، این فاز را شکننده می‌داند.

علیرضا زالی، فرمانده مدیریت و مقابله با کرونا در تهران، از افزایش مبتلایان به ویروس کرونا طی سه روز گذشته در پایتخت خبر داده و اوضاع این کلان‌شهر را “نگران کننده” برشمرده است.

به گزارش ایسنا، در جلسه شورای فرماندهی عملیات مدیریت کرونا در تهران، زالی پایتخت را یکی از مهمترین مراکز داغ بیماری کووید-۱۹در ایران  خواند واز این رو اظهار داشت وضعیت استان تهران با دیگر شهرها “غیر قابل قیاس” است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آمار صعودی مبتلایان در تهران

در جلسه فرماندهی مدیدریت کرونا، که چهارشنبه ۲۰ فروردین برگزار شد، دکتر زالی به طور کلی آمار بیماران درگیر کووید-۱۹ در تهران را تصاعدی دانست و افزود در سه روز گذشته آمار کلی بیماران در رابطه با ویروس کرونا افزایش نشان داده است و شامل همه کسانی بوده که به صورت سرپایی در مراکز درمانی تحت درمان قرار گرفته‌اند یا بستری شده‌اند.

سن قرباینان کرونا در تهران

فرمانده مدیریت و مقابله با کرونا در تهران میانگین سن قربانیان ویروس کرونا در تهران را ۶۹ سال و دو ماه عنوان کرد و گفت این عدد نسبت به متوسط کشوری بالاتر است.

به گفته دکتر زالی، بیمارانی که بر اثر کووید-۱۹ در بیمارستان‌های تهران بستری هستند بین ۴۰ تا ۵۰ سال سن دارند.  زالی درادامه نتیجه گرفت سن کمتر بستری‌شدگان نشان می‌دهد افراد سالمند بنا به توصیه‌ها خود قرنطینگی پیشه کرده و کمتر منزل را ترک کرده‌اند.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

زالی در جلسه علنی شورای شهر تهران  در روز سه‌شنبه ابزار نگرانی کرده بود که در هفته آینده تهران با تعداد بیشتر مبتلایان روبه‌رو خواهد بود و افزود تردد پرازدحام شهروندان در سه روز گذشته در سطح شهر عواقب خود را به دنبال خواهد داشت.

به گفته دکتر زالی آمار کلی بیماران ویروس کرونا پس از ۱۵ فروردین در تهران تصاعدی بوده است

به گفته زالی، «آثار این حضور پنج تا نه روز آینده مشخص می‌شود، تلفات آن نیز تا دو هفته آینده معلوم می‌شود و نباید گفت شلوغی دو روز پیش در پایتخت هیچ اثری نداشت.»

از شانزدهم فروردین تصاویر تردد شهروندان در معابرعمومی و متروها و هم چنین سوار بر خودرو در تهران برروی شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شوند که به گفته کاربران افراد کم در آمد و آسیب‌پذیر را نشان می‌دهند که منبع در آمد ثابتی ندارند و اغلب به صورت روزمزد و یا دستفروشی امرار معاش می‌کنند.

کارشناسان عدم حمایت دولت از قشرهای آسیب‌پذیر را دلیل نقض طرح فاصله‌گذاری اجتماعی از سوی آنان دانسته‌اند. دغدغه معیشت و تامین هزینه‌های خانوار، عده‌ای را بر آن داشته تا کسب در آمد را بر تامین سلامت فردی و بهداشت عمومی ارجح بدانند.

ویژگی‌های منحصربه فرد تهران

علیرضا زالی در ادامه به یکنواخت نبودن پراکندگی جمعیتی در تهران اشاره کرد و گفت تراکم جمعیت در مناطق مرکزی و جنوبی تهران بالاست و در بسیاری از شهرهای کشور چنین جمعیتی وجود ندارد.

او همچنین عدم دسترسی یکسان ساکنان شهرستان‌های اقماری تهران به امکانات بهداشتی را از مشکلات تهران دانست و بر لزوم دست یافتن به برنامه‌ای راهبردی و جامع تاکید کرد.

معتادان یکی از عوامل گسترش کرونا
زالی  در ادامه “معتادان متجاهری” که پیش‌تر به دلیل جلوگیری از شیوع ویروس کرونا از مراکز نگهداری رها شده بودند، را یکی از عوامل گسترش آلودگی دانست و خواستار بازگشت آنها به مراکز بازپروری ویا نهادهای ذی‌ربط شد.

به گفته زالی این معتادان پروتکل‌های بهداشتی و پیش‌گیرانه در مقابله با ویروس کرونا را به کار نمی‌بندند.

۸۰ بهبودیافته از کرونا در تهران

کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران، در کنفرانسی با خبرنگاران روز چهارشنبه خود به ۸۰ مورد بهبود یافته از بیماری کووید-۱۹ درتهران اشاره کرد و گفت این رقم بیش از یک و نیم برابر افراد مشکوکی بود که روز گذشته در مراکز درمانی بستری شدند.

جهانپور اما تاکید کرد که این فاز “شکننده” است و نسبت به عدم رعایت سفت و سخت هشدارها و توصیه‌های بهداشتی توسط شهروندان هشدار داد.

منبع آمار: وردمتر

رادیوفردا: سام رجبی همراه با هفت تن دیگر از فعالان محیط‌زیستی بهمن ۹۶ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد و از آن زمان به مرخصی نیامده است.

خواهر سام رجبی، فعال محیط زیستی زندانی در ایران، می‌گوید برادرش را که مشکوک به کروناست به بیمارستان طالقانی تهران منتقل کرده‌اند.

کتایون رجبی این خبر را در صفحه توئیتر خود منتشر کرده است.

پیشتر محمدحسین آقاسی، وکیل سام رجبی، خبر داده بود که مسئولان بهداری زندان با وجود اینکه مشکوک بوده‌اند سام رجبی کرونا دارد، ولی او را به بند عمومی منتقل کرده‌اند.

آقاسی این اقدام را «جنایت» دانسته و گفته بود: «اگر سام رجبی کرونا دارد باید ایزوله شود نه اینکه وارد بند شود و بقیه را هم احیانا مبتلا کند».

او روز سه‌شنبه ۲۷ اسفند در گفت‌وگو با سایت «انصاف نیوز» افزوده بود: «سام رجبی با خواهرش از زندان تماس گرفته و گفته تب داشته، سرفه‌های ناجور می‌کرده، به بهداری مراجعه کرده، در آنجا هم به او گفته‌اند این علامت کرونا است ولی حاضر نشده‌اند کاری بکنند و به او گفته‌اند به بند بازگرد و اگر بدتر شد، باز هم بیا».

سام رجبی همراه با هفت تن دیگر از فعالان محیط‌زیستی بهمن ۹۶ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد و از آن زمان به مرخصی نیامده است. او که به «اقدام علیه امنیت ملی» متهم شده است بهمن‌ماه امسال به شش سال زندان محکوم شد.

مقام‌های قوه قضاییه پس از شیوع کرونا در ایران مدعی شدند که به ۷۰ هزار زندانی مرخصی داده‌اند ولی برخی از خانواده‌های زندانیان سیاسی، امنیتی و دو تابعیتی گفته‌اند که این مرخصی شامل بستگان آنها نشده است.