اخبار

رادیوفردا: روزنامه وال‌استریت جورنال از قول چند منبع رسمی آمریکا گزارش داده است که دولت جو بایدن در حال بررسی اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای است.

این گزارش که روز دوشنبه ۲۸ تیرماه منتشر شده، می‌افزاید آمریکا در نظر دارد تحریم‌های سخت‌تری علیه فروش نفت ایران به چین اعمال کند تا ایران را تشویق کند برای توافق هسته‌ای تصمیم بگیرد و هزینه شکست مذاکراتی که در حال حاضر به تعلیق افتاده را برای جمهوری اسلامی بالا ببرد.

آخرین دور مذاکرات هسته‌ای ۳۰ خرداد انجام شد و اخیراً عباس عراقچی مذاکره‌کننده ارشد ایران در کمیسیون برجام اعلام کرد که گفت‌وگوهای هسته‌ای بعد از مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور جدید ایران از سر گرفته خواهد شد.

آقای رئیسی نیز پیشتر گفته بود برای آغاز مجدد گفت‌وگوها، وی باید مذاکراتی که تاکنون شده را بصورت جامع ارزیابی کند؛ موضوعی که به گمانه‌زنی‌ها پیرامون به تأخیر انداختن مذاکرات توسط ایران دامن زده‌است. همچنین احتمال تغییر تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در دولت بعدی نیز بر پیچیدگی‌های توافق برجام افزوده‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد مذاکره‌کننده‌های آمریکایی از آوریل امسال در حال کار با اروپایی‌ها و دیگر شرکای بین‌المللی و اعضای برجام هستند تا در ازای لغو تحریم‌ها، ایران را به تعهدات هسته‌ای بازگردانند.

چندین مقام آمریکایی و منابع آگاه به این روزنامه گفته‌اند که آمریکا گزینه‌هایی برای فشار بر ایران برای ادامه مذاکرات یا تنبیه ایران در صورت اجتناب از گفت‌وگوها مد نظر دارد.

یکی از این گزینه‌ها اعمال کنترل شدید بر فروش نفت ایران به چین با اعمال تحریم‌های جدید بر شبکه‌های کشتی‌رانی است که در حمل نفت ایران همکاری می‌کنند.

ایران پیش از تحریم‌های آمریکا روزانه ۲.۵ میلیون بشکه صادرات نفت داشت که ۷۰۰ هزار بشکه آن راهی چین می‌شد، اما بعد از تحریم‌ها کل صادرات نفت ایران به ۳۲۰ هزار بشکه کاهش یافت.

برخی ارزیابی‌ها، از جمله شرکت ردیابی نفتکش‌ها، تانکر ترکرز، میزان فروش نفت ایران در سال گذشته را ۵۰۰ هزار بشکه برآورد کرده، اما می‌گویند ایران هم‌اکنون روزانه یک میلیون بشکه صادرات نفت به چین دارد و در برخی ماه‌های سال جاری میلادی، حتی این رقم به ۱.۵ میلیون بشکه نیز اوج گرفته‌است.

آمارهای رسمی گمرک چین نشان می‌دهد در ۵ ماه ابتدایی سال جاری هیچ نفتی مستقیماً از ایران نخریده‌است و خبرگزاری رویترز و بلومبرگ نیز گزارش داده‌اند که بخشی از نفت ایران تحت نام نفت عمان، امارات، عراق، مالزی و برخی دیگر از کشورها راهی چین می‌شود.

منابع رسمی و آگاه همچنین به وال‌استریت جورنال گفته‌اند دولت جو بایدن گزینه‌هایی نظیر راه‌اندازی کارزار دیپلماتیک برای متقاعد کردن چین، هند و دیگر شرکای ایران برای توقف واردات فرآورده‌های غیرنفتی، دادوستد مالی و ارائه اعتبارات مالی به جمهوری اسلامی را مد نظر دارد.

فعلاً دولت آمریکا دربارهٔ این گزینه‌ها تصمیم نهایی را نگرفته است.

آخرین برآورد بانک مرکزی ایران نشان می‌دهد بدهی‌های خارجی دولت ایران در خردادماه امسال ۹ میلیارد دلار بوده که ۴ میلیارد دلار آن تا پایان امسال باید تسویه شود. همچنین ایران پارسال ۲۱ میلیارد دلار صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و گاز داشته‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد برآورد آمریکا و شرکای اروپایی بر این است که ایران طی دو تا سه ماه می‌تواند اورانیوم غنی‌شده لازم برای ساخت یک بمب هسته‌ای را تولید کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفته‌است مذاکرات نمی‌تواند تا ابد ادامه یابد.

در این میان جمهوری‌خواهان و منتقدان دولت بایدن می‌گویند سیاست دولت جدید آمریکا در قبال ایران طوری است که آشکارا اعمال و اجرای تحریمها بعنوان اهرم واشینگتن علیه ایران تضعیف شده و در عمل جمهوری اسلامی را جسورتر کرده‌است.
با این‌حال، مقامات دولت بایدن می‌گویند به اعمال و اجرای تحریم‌ها علیه ایران پای‌بند هستند و اخیراً اقداماتی نیز علیه نقض‌کننده‌های تحریم‌های ایران انجام شده‌است.

با این‌حال این گزارش می‌افزاید مقامات ایران در دور زدن تحریم‌ها بصورت فزاینده‌ای حرفه‌ای شده‌اند و از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌های بانکی استفاده می‌کنند: ایران همچنین با انتقال محموله نفتکش‌ها به نفتکش‌های دیگر در دل اقیانوس‌ها و پنهان کردن منبع نفت، صادرات نفتی انجام می‌دهد و بعد از آغاز به کار دولت بایدن، بازرگانان چینی و دیگر کشورهای آسیایی در این رابطه همکاری‌های بیشتری با ایران دارند.

گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» اخیراً به روزنامه نیویورک‌تایمز گفته بود شمار نفتکش‌هایی که در خدمت انتقال نفت ایران هستند، از ۷۰ فروند در نوامبر ۲۰۲۰ به ۱۲۳ فروند رسیده‌است و نیمی از آنها در پاناما ثبت شده‌اند.

پاناما تحت فشار دولت آمریکا در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ثبت‌نام نفتکش‌هایی که نفت ایران را حمل می‌کردند، لغو کرده بود، اما بعد از آغاز ریاست جمهوری جو بایدن، دوباره این کار را از سر گرفته‌است.
با استفاده از گزارش‌های وال‌استریت جورنال، بانک مرکزی ایران، گمرک چین، رادیو فردا / د.خ / پ.پ

رادیوفردا: پایگاه خبری یاهو نیوز روز شنبه ۱۸ اردیبهشت در گزارشی تحقیقی به موضوع عملیات کشتن قاسم سلیمانی، «مهم‌ترین فرمانده نظامی» ایران توسط نیروهای ویژه آمریکایی پرداخته است.

قاسم سلیمانی در نخستین لحظات روز ۱۳ دی ۱۳۹۸ همراه با ابومهدی المهندس، معاون نیروهای شبه‌نظامی حشدالشعبی که در عراق فعال هستند و ۸ تن از همراهان و همکاران‌شان، دقایقی بعد از فرود هواپیمای حامل قاسم سلیمانی از پروازی از دمشق، با شلیک چند راکت از پهپادهای آمریکایی در جاده داخلی فرودگاه بغداد کشته شدند.

جک مورفی و زک دورفمن، دو نویسنده این مقاله با ۱۵ نفر از مقا‌م‌های کنونی و سابق آمریکایی مصاحبه کرده‌اند تا جزئیاتی در خصوص چگونگی تصمیم گیری در دولت دونالد ترامپ و همچنین انجام عملیات حمله به قاسم سلیمانی و تعدادی دیگری از مقام‌های ایرانی را روشن کنند.

نویسندگان این مقاله می‌گویند عملیات کشتن قاسم سلیمانی یکی از مهم‌ترین تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ بود که پیامدهای آن برای سال‌ها ادامه خواهد داشت و احتمالا فضای استراتژیکی که اکنون جو بایدن با آن در منطقه مواجه است، را شکل خواهد داد.

طبق این گزارش، در جریان این عملیات حمله به کاروان قاسم سلیمانی سه تیم از نیروهای ویژه ارتش آمریکا، موسوم به «نیروی دلتا»، در ساختمان فرودگاه و مسیر جاده حضور داشتند.

این گزارش می افزاید به فاصله کوتاهی قبل از ورود قاسم سلیمانی به فرودگاه بغداد، نیروهای آمریکایی به دولت عراق گفته بودند که برای تمرین‌های آموزش نظامی، بخش جنوب شرقی فرودگاه بین المللی بغداد را تعطیل می‌کنند.

همچنین سه تیم تک‌تیرانداز به فاصله ۵۰۰ تا ۹۰۰ متری از «منطقه کشتن» یعنی محل حمله به کاروان قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه مستقر شده بودند.

یک مقام‌ آمریکایی به یاهو نیوز گفته است که قاسم سلیمانی در جریان حرکت خود به سمت فرودگاه دمشق سه بار موبایل خود را عوض کرد و نیروهای آمریکایی و اسرائیل با نحوه عوض کردن موبایل های فرمانده نیروی قدس آشنا بوده و به این موبایل ها دسترسی داشتند و در این زمینه تبادل اطلاعات کرده بودند.

پیشتر نیویورک تایمز نوشته بود که قاسم سلیمانی در پرواز شامگاه پنجشنبه ۱۲ دی از دمشق به سوی بغداد با هواپیمای ایرباس شرکت «شام وینگز ایرلاینز» که مدت زیادی هم با تأخیر بلند شد، آخرین فردی بود که ثانیه‌هایی پیش از بسته شدن در هواپیما، وارد آن شد.

یاهو نیوز اضافه کرده است پرواز دمشق به بغداد پس از چند ساعت تاخیر ۱۳ دی ماه در فرودگاه بین المللی بغداد بر زمین نشست.

این گزارش تصریح کرده است، شماری از نیروهای واحد مبارزه با تروریسم (سی‌تی‌جی) کردستان عراق نیز کار هدایت هواپیما روی باند را به سمت ساختمان فرودگاه به عهده داشتند و شمار دیگری نیز با لباس کارگران کار جابجایی چمدان‌ها را داشتند. این گروه کار شناسایی قاسم سلیمانی به هنگام پیاده شدن را از نزدیک به عهده داشتند.

یاهو نیوز نوشته همزمان با ورود قاسم سلیمانی٬ سه پهپاد آمریکایی نیز بر فراز فرودگاه بغداد در حال در پرواز بودند که دو پهپاد به موشک‌های هل‌فایر مسلح بودند.

قاسم سلیمانی به همراه میزبانان خود با دو خودرو از فرودگاه بغداد خارج شد و به هنگام ورود به نقطه مد نظر نیروهای آمریکایی مورد حمله قرار گرفت.

ابتدا خودرو قاسم سلیمانی هدف دو موشک قرار گرفت و در وسط خیابان منهدم شد. دیگر خودرو کوشید تا از محل عملیات فرار کند، اما پس از طی کردن فاصله‌ای در حدود صد متر، با تیراندازی نیروهای دلتا متوقف شد و همزمان با یک موشک دیگر منهدم شد.

در این گزارش همچنین آمده است که نیروهای آمریکایی کوشیدند تا مهم‌ترین فرمانده نظامی ایران در یمن یعنی عبدالرضا شهلایی را همزمان با عملیات کشتن قاسم سلیمانی هدف قرار دهند.

به گفته مقام‌های دولت آمریکا، عبدالرضا شهلایی یکی از فعال‌ترین فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران در خاورمیانه است و سال‌هاست که به طراحی عملیات برای کشتن نیروهای آمریکایی و تأمین منابع مالی برای این نوع عملیات‌ها مشغول است.

دولت آمریکا هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده است.

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.

بی‌بی‌سی: وزیر خارجه آمریکا که برای شرکت در اجلاس گروه ۷ در لندن به سر می برد گفته است که هنوز راه درازی باقی است تا معلوم شود گفت و گوهای جاری در وین برای احیای توافق هسته ای ایران و قدرت ها به نتیجه خواهد رسید یا نه.

آنتونی بلینکن به روزنامه فایننشال تایمز گفت: “فکر می کنم که شاهد پیشرفت هایی بوده ایم، حداقل ثابت شده که آمریکا در تلاش برای بازگشت متقابل به اجرای تعهدات براساس برجام چقدر جدی است.”

او افزود: “هنوز راه درازی در پیش است اما اگر قرار باشد به جایی برسیم، و به خصوص، هنوز باید ببینیم که آیا ایران مایل و قادر به اتخاذ تصمیم های لازم برای بازگشت بر توافق هست یا نه.”

دور سوم مذاکرات برای بازگشت آمریکا به توافق هسته ای ایران و قدرت ها، برجام، روز شنبه در شهر وین اتریش به پایان رسید و ایران گفت جهت حرکت این گفت و گوها علیرغم کاهش سرعت “رو به جلوست.”

در این مذاکرات، هیات هایی از بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان و روسیه در حال مذاکره با هیات ایرانی هستند و آمریکا نیز به طور غیرمستقیم در آن شرکت دارد. ایران خواهان لغو تحریم هایی است که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ وضع شد. آمریکا هم از ایران خواسته به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند.

آقای بلینکن در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفت پیش بینی تاثیر نتایج انتخابات ایران بر مذاکرات هسته ای دشوار است، اما گفت: “فکر می کنم معلوم است که تصمیم گیرنده در سیستم حکومتی ایران کیست، رهبر این کشور، و اوست که باید تصمیم های اساسی را در مورد رویکرد ایران بگیرد.”

روزنامه فایننشال تایمز اخیرا از گفتگوهای مستقیم بین مقام های ایران و عربستان سعودی خبر داد. به نظر می رسد این مذاکرات که در بغداد انجام شد، اولین گفتگوهای مهم سیاسی بین دو کشور از سال ۲۰۱۶ باشد. سفیر ایران در عراق هم این مذاکرات را تایید کرده است.

فایننشال تایمز به نقل از یکی از مقام ها گفته بود که دور اول مذاکرات نهم آوریل (۲۰ فروردین) در بغداد انجام شده و شامل گفتگوهایی درباره حملات حوثی ها بوده و این مذاکرات “مثبت” ارزیابی شده است.

آقای بلینکن در پاسخ به سوالی درباره این مذاکرات گفت که “اگر دو کشور درحال گفت و گو باشند به نظر من در مجموع تحول مثبتی است چون گفت و گو معمولا بهتر از سایر گزینه هاست.”

وزاری خارجه گروه هفت و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در لندن

وزرای خارجه هفت کشور صنعتی جهان برای اولین بار بعد از آغاز همه‌گیری کرونا در لندن گرد آمده‌اند.

گفتگوهای سه روزه وزرای خارجه در لندن قرار است بستر اجلاس رهبران را فراهم کند که در ماه آینده در جنوب غرب انگلستان با حضور جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا برگزار می‌شود. این اولین سفر خارجی آقای بایدن از آغاز ریاست‌جمهوری در اواخر ماه ژانویه گذشته خواهد بود.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا گفته است روابط با روسیه، چین و ایران از جمله محورهای این گفت‌وگوها خواهد بود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در این نشست شرکت دارد و با آنتونی بلینکن هم دیداری داشته پیشتر در توییتی نوشت: “به‌عنوان هماهنگ‌کننده توافق هسته‌ای با ایران (برجام)، بر لزوم استفاده از فرصت فعلی برای حرکت در جهت بازگرداندن آمریکا به توافق و اجرای کامل این توافق تأکید کردم”.

همزمان کاخ سفید گفته است که بر سر مبادله زندانی با ایران توافقی به دست نیامده اما تلاش ها برای تضمین آزادی چهار آمریکایی تحت بازداشت در ایران ادامه دارد.

جن ساکی سخنگوی کاخ سفید روز سه شنبه به خبرنگاران گفت که گفت و گوهای غیرمستقیم با ایران در مورد مبادله زندانیان جدا از تلاش ها برای احیای برجام است که در وین اتریش جریان داشته.

پیشتر رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران از مبادله چهار شهروند ایرانی-آمریکایی با شهروندان ایرانی بازداشت شده در آمریکا خبر داده بودند اما سخنگویان وزارت خارجه آمریکا و ایران به اتفاق این گزارش را رد کردند.

رسانه‌های ایران همچنین به نقل از منابعی گزارش داده بودند که بریتانیا با پرداخت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی در ازای آزادی نازنین شهروند ایرانی-بریتانیایی که به تازگی حکم پنج سال زندانش به پایان رسیده بود، موافقت کرده اما دولت بریتانیا گفت که شرایط هیچ تغییری نکرده است.

دومینیک راب وزیر خارجه بریتانیا روز سه شنبه گفت: “روشن است که ما با جدیت برای آزادی آنها تلاش می‌کنیم. ماه‌هاست که این کار را انجام می‌دهیم. باید بگویم که این برعهده ایران است که بدون هیچ پیش شرطی کسانی را که از نظر ما بدون دلیل موجه زندانی کرده آزاد کند. و این گزارش‌ها در خصوص آزادی او درست نیستند.”

روز دوشنبه سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که هیچ گفت‌وگوی حقوقی درباره پرونده نازنین زاغری میان دو کشور در جریان نیست.

دویچه‌وله: علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی طی سخنانی از نیروی قدس سپاه به عنوان اهرمی در برابر دیپلماسی انفعالی در غرب آسیا تقدیر کرد. او گفت که سیاست خارجی همواره در مجمع بالادست وزارت خارجه تعیین می‌شود.

از چند روز پیش اعلام شده بود که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی قرار است روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) سخنانی بسیار مهمی ایراد کند.

این سخنان در شامگاه یکشنبه به طور مستقیم از شبکه سراسری تلویزیونی ایران منتشر شد.

او در این سخنان در کنار موضوعاتی چون روز معلم و روز جهانی کارگر و نیازهایی که معلم‌ها و کارگران ایران دارند و مسئولان باید به این نیازها رسیدگی کنند، از جمله اشتغال‌زایی و مسکن کارگران، به سه موضوع دیگر نیز پرداخت: انتخابات، نقش نیروی قدس سپاه پاسداران و سیاست خارجی ایران.

مضمون سخنان خامنه‌ای بسیار کلی مطرح شدند و از آنچه که تاکنون افکار عمومی با آن آشنا بود فراتر نرفت. مهم‌ترین نکات در این سخنرانی به قرار زیر است:

درباره انتخابات

انتخابات به معنای واقعی کلمه فرصتی “مهم و بی‌نظیر” است و به همین دلیل نباید مردم را از انتخابات دلسرد کرد.

با حرف‌های بیهوده و بدون پشتوانه نباید انتخابات را خراب کرد.

وقتی مردم در صحنه انتخابات حاضر باشند، هیچ قدرتی نمی‌تواند نظام را متزلزل کند.

عده‌ای مردم را دلسرد می‌کنند و در کار نهادهایی مانند شورای نگهبان و غیره خدشه ایجاد می‌کنند.

انتخابات‌های گذشته سالم برگزار شدند، مگر تخلفات بسیار جزئی پیش آمد که من خودم پیگیری کردم و دیدم چیز خاصی نیست.

انتخابات‌های ما همیشه سالم و همراه با سلامت و امانت بوده است.

گاهی برخی مانند سال ۸۸ اغتشاش راه می‌اندازند که این اغتشاشات جرم است.

برخی وقتی می‌بینند نتایج انتخابات به سود آنها نبوده است، ادعای تقلب را مطرح می‌کنند.

بعضی کسانی که وارد میدان می‌شوند به طور فریبنده حرف‌هایی می‌زنند و ادعاهایی می‌کنند، بدون آنکه از امکانات و ظرفیت‌های کشور مطلع باشند. آنها باید برنامه ارائه دهند تا کارشناسان بتوانند روی آن نظر بدهند.

برخی حرف‌هایی می‌زنند که مشخص می‌شود اصلا قانون اساسی را قبول ندارند.

درباره نیروی قدس سپاه پاسداران

از برخی مسئولین کشور این روزها حرف‌هایی شنیده می‌شود که برای انسان مایه تعجب است. متأثر می‌شویم وقتی رسانه‌های بیگانه و دشمنان آنها را تکرار می‌کنند.

می‌دانیم که آمریکا از نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه ناراحت است.

ما نباید حرف‌هایی در مورد نیروی قدس و شهید سلیمانی بزنیم که دیگران از آنها سوءاستفاده کنند.

نیروی قدس بزرگترین عامل مؤثر در جلوگیری از دیپلماسی انفعالی در منطقه غرب آسیاست.

غربی‌ها اصرار دارند که سیاست خارجی کشور متمایل به آنها و زیر پرچم آنها باشد.

برقراری ارتباط ایران با چین و روسیه و غیره باعث ناراحتی غربی‌ها می‌شود.

درباره سیاست خارجی ایران

سیاست خارجی در هیچ جای دنیا در وزارت خارجه تدوین نمی‌شود، بلکه مجامع بالادستی آن را تعیین می‌کنند.

تصمیم‌گیری تابع وزارت خارجه نیست. وزارت خارجه مجری است که باید با شیوه‌های خودش عملی کند و پیش ببرد.

نباید طوری حرف زد که سیاست‌های کشور را قبول نداریم و دشمن‌شاد باشیم.

رادیوفرانسه: در حالی که دور سوم مذاکرات وین درباره احیای برجام روز شنبه به پایان رسید، یک مقام دیپلماتیک اروپایی، ضمن وعده برای «تلاش‌های مضاعف» برای رسیدن به یک توافق در این زمینه، به خبرگزاری فرانسه گفت موفقیت این مذاکرات به هیچ وجه تضمین شده نیست، اما غیرممکن هم نیست. این مذاکرات با مدیریت اتحادیه اروپا برگزار می‌شود و ایران و آمریکا به صورت غیرمستقیم با یکدیگر درباره لغو احتمالی تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی و همچنین بازگشت احتمالی واشینگتن به برجام مذاکره می‌کنند.

جلسه دیگری از کمیسیون مشترک برجام روز شنبه با حضور هیات‌های ایران و گروه ۱+۴ در وین پایان یافت و شرکت‌کنندگان تصمیم گرفتند گفت‌وگوهای خود را پس از مشورت با مقام‌های عالی‌رتبه در پایتخت‌ها در روز جمعه آینده در وین پیگیری کنند.

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که طرف‌ها توافق کردند دور آینده گفت‌وگوها با سرعت و جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.

در حالی که خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی درباره این مذاکرات نوشت طرف‌های مذاکره‌کننده بر تسریع روند مذاکرات تاکید دارند و گفت‌وگوهای این هفته در قالب‌های دوجانبه یا چندجانبه به شکل فشرده ادامه یافت و طرف‌ها تلاش کردند تا اختلافات خود را به حداقل برسانند، سه کشور اروپایی حاضر در این مذاکرات از عدم پیشرفت در این هفته ابراز تاسف کردند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا نوشت: «ما کارهای زیادی برای انجام داریم و زمان کمی برای ما باقی مانده است. در این شرایط، ما امیدوار بودیم که پیشرفت بیشتری داشته باشیم.» آنها تاکید کردند: «مسائل بسیار حساس‌تر هنوز حل نشده است.»

با این حال میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در سازمان‌های بین‌المللی وین که در مذاکرات احیای برجام نیز حضور دارد، با ابراز «خوشبینی محتاطانه» درباره موفقیت این مذاکرات در توئیتی نوشت هیچ مهلتی وجود ندارد، اما شرکت‌کنندگان در تلاشند تا در حدود سه هفته به نتیجه برسند.

عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و مذاکره‌کننده ارشد این کشور در این دور از مذاکرات وین گفت: «مذاکرات با طرفین درباره برجام روند رو به جلو دارد. مذاکرات این دور در سطوح مختلف فشرده برگزار شد و مباحث مورد اختلاف و مشترک به پختگی رسیده است.»

او ادامه داد: «فاصله ها و اختلافات در بحث هسته ای و تحریم ها روشن تر شده است؛ ما در هر دو مورد نکات ریز فنی داریم که باید بررسی بیشتری شود و در برخی موارد اختلافات وجود دارد که روشن تر شده است. در برخی حوزه ها وارد نگارش متن شدیم و این موجب می شود کار آهسته پیش برود زیرا کار روی متن دقت خود را می خواهد.»

با این حال معاون وزیر امور خارجه ایران نیز گفت: «هنوز نمی توانیم پیش بینی کنیم که چه زمانی به توافق می رسیم؛ شکل توافق براساس مواضع نظام است و طرفین مقابل نیز مواضع خود را دارند و نزدیک کردن مواضع طرفین کار آسانی نیست.»

این مقام جمهوری اسلامی درباره موارد مورد اختلاف گفت: «تاکید داریم باید تحریم های موضوعی و بخشی همچون بخش انرژی ایران و یا صنعت خودرو و بیمه و بنادر برداشته شود و توافق هم در این باره وجود دارد؛ در کنار این مهم، درباره لغو تحریم افراد و نهادها مذاکرات ادامه دارد. فهرستی در این باره وجود دارد که با لغو تحریم اکثریت این فهرست موافق شده اما دیگرانی هنوز در این فهرست هستند.»

رادیوفردا: انتشار فایل صوتی محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، و اشارات او دربارهٔ برنامه و «ارادهٔ روسیه» برای شکل‌دهیِ مناسبات سیاست خارجی ایران به‌ویژه در زمینهٔ برجام و جنگ سوریه، بحث‌های گسترده‌ای را دربارهٔ میزان تسلط دولت روسیه و نفوذ آن در سیاست‌های جمهوری اسلامی رقم زده است.

رادیو فردا پیش از این در گزارشی چهار قسمتی به‌طور مفصل به موضوع احتمال نفوذ روسیه در دستگاه‌های اطلاعاتی ایران اشاره کرده بود که با واکنش لوان جاگاریان، سفیر روسیه در تهران، نیز مواجه شد. آقای جاگاریان در مصاحبهٔ ۲۷ خرداد سال گذشته با روزنامهٔ اعتماد انتشار چنین مطالبی را لطمه به «رابطهٔ دوستانه ایران و روسیه» توصیف کرد.

بازخوانی خلاصه گزارش رادیو فردا در روزهایی که وزیر خارجه ایران ابعاد تازه‌ای از روابط پنهان ایران و روسیه را فاش کرده است، می‌تواند درک دقیق‌تری از ابعاد مختلف تلاش‌ نهادهای امنیتی و سیاسی روسیه در مورد ایران به دست دهد.

از سال ۱۳۸۸ با موافقت و فرمان علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، بخش تازه‌ای در ساختار اطلاعاتی سپاه به‌عنوان «سازمان اطلاعات سپاه» سامان یافت که در طول ۱۳ سال گذشته نه تنها به یک نهاد موازی اطلاعاتی که به قدرت برتر و تعیین‌کنندهٔ اطلاعاتی تبدیل شده است.

دامنه‌ٔ فعالیت این نهاد از پرونده‌های اقتصادی مثل بازداشت بابک زنجانی یا خرده‌متخلفان اقتصادی در شهرستان‌ها تا پرونده‌ محیط‌زیستی‌ها، فعالان کانال‌های تلگرامی، تعقیب و بازداشت مشاوران تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای و حتی طرح‌هایی چون «ممنوعیت کودک‌‌همسری» را در بر می‌گیرد.

در ماجرای طرح «ممنوعیت کودک‌همسری» که در مجلس دهم پیگیری می‌شد، ایدهٔ محوری مخالفت رسانه‌های نزدیک به سپاه این بود که این طرح منجر به کاهش جمعیت جهان اسلام می‌شود و افراد نفوذی قصد تصویب چنین طرحی دارند.

این ایده اما پیش از طرح در رسانه‌های سپاه، توسط منابع اطلاعاتی روسی مطرح شده بود.

میلنا زمیلجانیچ نام یک تحلیلگر روسی است که مطلب مفصلی دربارهٔ طرح‌های آمریکا برای کاهش جمعیت جهان با هدف تسلط بیشتر بر جهان در «صدای روسیه» نوشت. پس از آن این مطلب به وب‌سایت مشرق‌نیوز، رسانه‌ نزدیک به سپاه، راه یافت و شد مبنای گزارش‌های بعدی همین وب‌سایت و خبرگزاری فارس و روزنامهٔ کیهان.

یک نمونهٔ دیگر که تا سخنرانی‌های خامنه‌ای راه یافت، این بود که کرونا ساختهٔ آمریکایی‌هاست. در راه بسط این شایعه، دو گروه به موازات هم فعالیت می‌کردند؛ گروهی در روسیه و چهره‌ای چون «ایگور نیکولین، دانشمند و زیست‌شناس روس که قبلاً در کمیتهٔ سلاح بیولوژیک روسیه فعالیت کرده»، می‌گفتند «ویروس کرونا سلاح بیولوژیک آمریکاست که از آن برای کنار زدن دشمنان خود از جمله چین و ایران استفاده می‌کند».

همزمان در تهران چهره‌هایی در تهران مثل علی کرمی و نادر طالب‌زاده در شبکه افق صداوسیما که زیر نظر سپاه اداره می‌شود، این حرف‌ها را تکرار می‌کردند و خامنه‌ای هم در سخنرانی‌‌اش می‌گفت آمریکایی‌ها با «استفاده از آشنایی‌های ژنتیک ایرانی»، یک بخش ویروس کرونا را «برای ایران بالخصوص درست» کرده‌اند.

روس‌ها برای کروناهراسی دامنه‌ٔ این تخیلات را گسترش هم دادند و «ویتالی پتروف، عضو سازمان اطلاعات و امنیت ملی روسیه» گفت که ورود آمریکا به «حوزهٔ بیولوژیکی» با هدف تضعیف و براندازی نظام در ایران آغاز» شده و از طریق آزمایشگاه‌هایی در گرجستان ویروس کرونا را به ایران منتقل کرده است.

همین حرف‌ها را همان زمان رضا سراج، کارشناس امنیتی رسانه‌های سپاه، تکرار می‌کرد و بر نقش موساد در چنین پروژه‌ای نیز اصرار می‌شد.

به موازات تکرار انگاره‌های روسی در رسانه‌های سپاه، تقدیس پوتین و شیفتگی نسبت به او که خامنه‌ای او را «مرد عمل» خوانده نیز یک دستورکار همیشگی رسانه‌های سپاه است.

تصویرسازی از پوتین در حال مشت زدن به رئيس‌جمهور آمریکا، این‌که پوتین ظاهراً در یک نشستی صندلی را از زیر پای اردوغان می‌کشد، تصویرسازی پیروزمندانه از پوتین در سوریه، تمجید از جدیت لاوروف و نظایر این‌ها نمونه‌های متعددی هستند که در رسانه‌های سپاه بازتاب یافته‌اند و عمدهٔ این خبرها با تمرکز بر مقایسهٔ دولت پوتین و روحانی و تأکید بر درست بودن سیاست‌های دولت پوتین از جمله در حوزهٔ افزایش جمعیت، برخورد با آمریکا، سیاست‌های منطقه‌ای و «اینترنت ملی» است.

این مورد آخری مهم است، چون در سال‌های اخیر یکی از مواردی که رسانه‌های امنیتی با حسرت از آن یاد می‌کنند این است که رهبر ایران قبل از روس‌ها دربارهٔ اهمیت اینترنت ملی حرف زده بود، اما روس‌ها زودتر از دولت روحانی به آن عمل کردند.

در کنار تصویرسازی شیفته‌وار از پوتین، دفاع شدید از ائتلاف با روسیه و سیاست منطقه‌ای ولایت فقیه یکی دیگر از دستورکارهای رسانه‌های وابسته به سپاه پاسداران بوده است.

برای نمونه، بعد از استفادهٔ هواپیماهای روسیه از بعضی پایگاه‌های ایران برای عملیات در سوریه، نقدهایی در فضای سیاسی و رسانه‌ای علیه این کار مطرح شد، اما رسانه‌های امنیتی سپاه به‌شدت به دفاع از آن و پاسخگویی و حمله به منتقدان پرداختند.

محمدجواد ظریف در فایل صوتی اخیر می‌گوید این تحرکات جاری شدنِ «ارادهٔ روس‌ها» برای درگیر کردن بیشتر ایران در جنگ سوریه بوده، ولی در آن زمان، رسانه‌های سپاه متفق‌القول تأکید داشتند که «جمهوری اسلامی به دلایل اعتقادی و همچنین برای حفظ امنیتش» باید در جنگ سوریه بیشتر درگیر می‌شد و حضور هواپیماهای روسی در پایگاه ایران «کمک به تحقق اهداف منطقه‌ای ایران» بوده است.

نمونهٔ این تحلیل‌ها که از زبان چهره‌هایی چون مهدی طائب، رئیس قرارگاه عمار و برادر رئيس سازمان اطلاعات سپاه، یا رضا سراج، تحلیلگر رسانه‌های سپاه، بیان می‌شد، یک خط مشترک داشت: «شکل‌گیری قطب قدرتمند جهانی با محوریت ایران و همراهی روسیه و اعضای محور مقاومت» باعث شده «منطقه و جهان در آستانه تحولات شگرف استراتژیک و ژئوپولتیک» قرار بگیرند.

آن‌ها از این‌که پوتین از فرودگاه «مستقیم به بیت رهبری» می‌رود، شادمانی می‌کردند و هدیه قرآن پوتین به خامنه‌ای «معنادار» می‌خواندند، حرف‌های خودشان درباره پوتین هم «معنادار» بود. رسانه‌های سپاه پاسداران در سال‌های اخیر با تصویرسازی از پوتین به‌عنوان یکی از «رهبران مقاومت» او را شریک مطمئن ایران جا زده‌اند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز با تأکید بر سیاست «نگاه به شرق» و توصیف پوتین به‌عنوان «مرد عمل» مهر تأیید می‌زد بر این تصویرسازی‌ها.

این هماهنگی محسوس که ردپای آن از تیتر روزنامهٔ وطن‌ امروز، تحلیل مشرق نیوز، برنامه‌های شبکه افق، ستون یادداشت روز روزنامهٔ کیهان، خبرهای خبرگزاری فارس و سخنرانی‌های رهبر جمهوری اسلامی پیداست، مثل یک شبکهٔ منظم «اراده روسیه» را جاری می‌کند، قوی نشان می‌دهد و الگو می‌پندارد. «میدان» این‌جاست.