اخبار

صدای آمریکا: نشریه تایمز اسرائیل به نقل از وب‌سایت خبری «والا» گزارش داد که هرزی هالوی، فرمانده ارتش اسرائیل به ارتش دستور داده است برای مواجه با گام‌های «افراطی» حکومت ایران در روزهای آینده علیه اسرائیل به حالت آماده باش درآید.
این گزارش با استناد به منابع دفاعی ناشناس می‌گوید این احتیاط در شرایطی است که جمهوری اسلامی پس از چندین شکست‌ در لبنان و سوریه با چالش‌های متعددی مواجه است. بخشی از این گزارش همچنین به کاهش نرخ ارز، مشکلات زیرساختی و ناآرامی سیاسی ایران اشاره می‌کند.
این منابع همچنین به بلاتکلیفی حکومت ایران در آستانه بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در اواخر ماه جاری نیز اشاره می‌کنند.
این گزارش بدون اشاره به جزئیات نوشته است که همه اینها موضوعات اسرائیل را نگران کرده است که حکومت ایران ممکن است دست به اقدامی بزند و به همین دلیل ارتش اسرائیل را برای سناریوهای مختلف آماده می‌کند.

صدای آمریکا: اسرائیل روز پنجشنبه ١٣ دی جزئیات بیشتری از عملیات نیروی هوایی ارتش این کشور با هدف نابودی یک تاسیسات تولید موشک حکومت ایران در سوریه و ویدیوهایی از این عملیات را برای نخستین بار منتشر کرد.

این عملیات با شرکت ۱۲۰ کماندوی ارتش اسرائیل در ١٨ شهریور (هشتم سپتامبر ٢۰۲۴) در زمان حکومت بشار اسد و پیش از آغاز حملات سنگین و مرگبار اسرائیل علیه کادر رهبری و فرماندهان و اعضای حزب‌الله لبنان انجام شد و در جریان آن هیچ کماندوی اسرائیلی آسیب ندید.

https://twitter.com/IDFFarsi/status/1874853594899632426

هدف از «عملیات راه‌های فراوان» ارتش اسرائیل، نابودی این تاسیسات زیرزمینی موسوم به «لایه عمیق» بود که جمهوری اسلامی ایران قصد داشت به منظور تولید موشک‌های نقطه‌زن برای حزب‌الله لبنان، گروه تحت حمایت خود، و حکومت بشار اسد راه‌اندازی کند.

• تاسیسات تولید موشک سپاه پاسداران

این تاسیسات زیرزمینی در فاصله ۲۰۰ کیلومتری شمال اسرائیل و ۴۵ کیلومتری سواحل غربی سوریه در عمق ۷۰ تا ۱٣۰ متری یک کوه در اطراف مرکز مطالعات و تحقیقات علمی صنایع نظامی دولت سوریه در منطقه مصیاف ساخته شده بود و همین مساله نابودی آن به وسیله حملات مستقیم هوایی را دشوار می‌ساخت.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که جمهوری اسلامی از اواخر سال ۲۰۱۷ میلادی شروع به حفاری در این منطقه کرد و منابع اطلاعاتی اسرائیل از همان ابتدا در جریان این اقدام حکومت ایران قرار داشتند.

جمهوری اسلامی در پی سال‌ها حملات موفق اسرائیل به محموله‌های تسلیحات ارسالی به حزب‌الله لبنان و حمله سنگین اسرائیل به یک تاسیسات تولید موتورهای موشک در همان محل، تصمیم به احداث تاسیسات تولید موشک در دل کوه گرفته بود.

حکومت ایران در سال ۲۰٢١ میلادی کار حفاری و ساخت‌وساز را به پایان رساند و شروع به انتقال تجهیزات لازم به منظور تولید انبوه موشک کرد و طی سال‌های بعد به انتقال تجهیزات ادامه داد.

به گفته ارتش اسرائیل، این تاسیسات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در زمان حمله، یعنی روز ١٨ شهریور، به طور کامل عملیاتی نشده بود اما در آخرین مراحل پیش از عملیاتی‌شدن قرار داشت و علاوه بر تولید انبوه موتور راکت، به طور آزمایشی دو موشک نیز تولید کرده بود.

طبق برآورد ارتش اسرائیل، سپاه پاسداران قصد داشت سالانه ۱۰۰ تا ۳۰۰ فروند موشک از جمله موشک‌های دوربرد با برد ۳۰۰ کیلومتر، موشک‌های نقطه‌زن با برد ۱۳۰ کیلومتر، و راکت‌های کوتاه‌برد با برد ۴۰ تا ۷۰ کیلومتر در این تاسیسات تولید کند.

• آماده‌سازی‌ها برای عملیات

به گزارش نشریه «تایمز اسرائیل»، اگرچه اندیشه حمله به این تاسیسات سپاه پاسداران از سال‌ها قبل شکل گرفته بود، اما آغاز و گسترش جنگ جاری میان حکومت ایران و نیابتی‌هایش علیه کشور اسرائیل، مقامات اسرائیلی را بر آن داشت که حمله به تاسیسات مزبور به طور جدی بررسی کنند.

کماندوهای اسرائیلی دو ماه پیش از انجام «عملیات راه‌های فراوان» سرگرم انجام تمرینات بر اساس سناریوهای مختلف بودند تا برای هرگونه حادثه غیرمترقبه در حین انجام عملیات آماده باشند.

این عملیات همزمان با جنگ علیه حماس و حزب‌الله و تلاش‌های شبانه‌روزی ارتش اسرائیل به منظور رهگیری و انهدام پرتابه‌های شلیک‌شده از سوی این گروه‌ها و دیگر نیابتی‌های حکومت ایران به سوی شهروندان اسرائیلی انجام شد و آماده‌سازی‌ها برای انجام آن بخشی از منابع ارتش اسرائیل را به خود اختصاص داده بود.

در هفته‌ها و روزهای منتهی به انجام عملیات، تلاش‌های اطلاعاتی اسرائیل به منظور تعیین محل دقیق فرودآمدن کماندوهای اسرائیلی، چگونگی ورود آنها به تاسیسات سپاه پاسداران و نابودی این تاسیسات، و نوع تهدیدهای احتمالی در زمان انجام عملیات دوچندان شد.

زمان انجام عملیات نیز بنا به دلایلی از جمله روشن بودن هوا و کمک آن به انتقال کماندوهای اسرائیل به وسیله هلی‌کوپتر، روز ١٨ شهریور تعیین شد.

• روز عملیات

شش فروند هلی‌کوپتر ارتش اسرائیل همراه با ٢١ جنگنده، ۵ پهپاد، و ۱۴ فروند هواپیمای جاسوسی هنگام عملیات از ۱۲۰ کماندوی ارتش پشتیبانی می‌کردند و ۳۰ فروند هواپیمای دیگر در داخل اسرائیل در حالت آمادە‌باش برای کمک در صورت وقوع حادثه‌ای غیرمترقبه بودند.

کماندوهای اسرائیلی در مدت ١٨ دقیقه به‌وسیله هلی‌کوپترها از دریای مدیترانه به این تاسیسات سپاه پاسداران در سوریه منتقل شدند. این هلی‌کوپترها به منظور گریز از رادارها و سامانه‌های پدافند هوایی سوریه، در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند.

شبکه «کان» اسرائیل روز یکشنبه نهم دی گزارش داده بود که کماندوهای ارتش اسرائیل ماه سپتامبر سال ۲۰۲۴ میلادی به یک تاسیسات زیرزمینی تولید موشک سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در شهر مصیاف سوریه حمله کرده بودند.

گزارش شبکه کان می‌افزاید که دولت اسرائیل پیشاپیش ایالات متحده را در جریان حمله قرار داده بود.

اسرائیل طی سال‌های گذشته مسئول حملات مکرری به مواضع سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان وابسته به حکومت ایران در سوریه به‌ویژه حزب‌الله شناخته می‌شد اما به ندرت مسئولیت این حملات را بر عهده می‌گرفت.

به دنبال حمله تررویستی ۱۵ مهر سال گذشته حماس، شدت و تکرر حملات به مواضع جمهوری اسلامی و نیابتی‌های آن در سوریه افزایش یافت.

حزب‌الله که از فردای این حمله تروریستی، به طور یک‌جانبه حملات پهپادی و راکتی علیه اسرائیل آغاز کرده بود، در نتیجه حملات تلافی‌جویانه اسرائیل بخش عمده کادر رهبری، فرماندهان نظامی، و همچنین هزاران عضو خود را از دست داد و به دلیل ناتوانی در حمایت از حکومت سوریه، پنج دهه سلطه خاندان اسد بر سوریه پایان یافت.

صدای آمریکا: روزنامه هاآرتص و شبکه تلویزیونی کانال ۱۳ روز چهارشنبه پنجم دی گزارش دادند که دیوید بارنیا، رئیس تشکیلات اطلاعات خارجی اسرائيل، موساد، به رهبران این کشور فشار آورده است که برای «مهار حملات حوثی‌ها تمرکز خود را بر حمله به ایران معطوف کنند.»

بر اساس این گزارش، این موضع در تضاد با دیدگاه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و همچنین یسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، است که ترجیح می‌دهند به حملات علیه حوثی‌ها در یمن ادامه دهند.

هاآرتص در گزارش خود به یک منبع استناد کرده که از بحث‌های انجام‌شده در این مورد آگاهی داشته است. با این همه، هنوز مقامات اسرائیلی آن را تایید نکرده‌اند.

هاآرتص با اشاره به این موضوع که این بحث‌ها درباره موفقیت آمیز نبودن سه دور قبلی حملات اسرائیل در یمن انجام شده است، افزود: در شرایطی که نتانیاهو و کاتز از ادامه حملات مستقیم اسرائیل یا متحدانش به حوثی‌ها حمایت می‌کنند، بارنیا معتقد است که هدف قرار دادن ایران، که تأمین مالی و تسلیح حوثی‌ها را بر عهده دارد و این گروه از حمایت طولانی‌مدت جمهوری اسلامی ایران برخوردار است، مؤثرتر خواهد بود.

بنیامین نتانیاهو، یسرائیل کاتز و رهبران نظامی اسرائیل طی روزهای اخیر اعلام کرده‌اند که این کشور قصد دارد حملات خود علیه حوثی‌ها از جمله با هدف قرار دادن رهبران این گروه تحت حمایت حکومت ایران را گسترش دهد.

در این ارتباط، شبکه تلویزیونی کانال ۱۳ اسرائیل، دیوید بارنیا گفته است: «ما باید به طور مستقیم با ایران روبرو شویم. اگر فقط به حوثی‌ها حمله کنیم، مشخص نیست که بتوانیم آنها را متوقف کنیم.»

بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو با ارزیابی دیوید بارنیا مخالف بوده و بر این باور بوده است که ایران «موضوع متفاوتی است که در زمان مناسب به آن رسیدگی خواهد شد.»

این دیدگاه آقای نتانیاهو توسط اعضای ارشد نهادهای امنیتی در گفتگو با این شبکه تلویزیونی تأیید شده، اما کانال ۱۳ جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکرده است.

با این همه، هرتزی هالوی، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، روز چهارشنبه در یک سخنرانی در مراسم دانش‌آموختگی خلبانان این کشور، هشدار داد که جمهوری اسلامی ایران و نیابتی‌هایش و نیز کل خاورمیانه باید بدانند «هر که بخواهد ثبات و امنیت کشور اسرائیل را تضعیف کند، ارتش اسرائیل استوار در برابر آنها خواهد ایستاد و آماده است در هر زمان و هر مکان اقدام به حمله کند.»

طی ۱۰ روز گذشته، حوثی‌ها ۵ موشک بالستیک و حداقل ۵ پهپاد به سوی اسرائیل پرتاب کرده‌اند. این گروه اعلام کرده که این حملات بخشی از کمپین حمایت از حماس، دیگر گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران است.

حوثی‌ها پس از حملات ۱۵ مهر سال گذشته حماس به اسرائیل اقدام به حملات پهپادی موشکی به سوی این کشور و نیز کشتی های تجاری در دریای سرخ کرده‌اند. این حملات که از سوی بسیاری از کشورها محکوم شده، عملیات نظامی اسرائیل، ایالات متحده و بریتانیا علیه این گروه را نیز به همراه داشته است.

پیش از این، وب‌سایت «جوئیش نیوز سیندیکت» به نقل از گزارشی که روز یکشنبه دوم دی در وب‌سایت خبری اسرائيلی «وای‌نت» منتشر شد، نوشته بود که مقامات آگاه به جلسات سطح‌‌بالا در اسرائيل گفته‌اند دیوید بارنیا تأکید کرده است که «باید به سر مار، یعنی ایران، حمله کرد.»

در همین حال، «جروزالم پست» روز یکشنبه گزارش داد که اطلاعات ارتش اسرائيل توصیه کرده است پاسخ اسرائيل باید حمله مستقیم به حوثی‌ها در یمن باشد.

جروزالم پست در توضیح تفاوت دو دیدگاه موساد و اطلاعات ارتش اسرائيل نوشت: دیوید بارنیا در دوران تصدی خود بر موساد همواره از جمله چهره‌های برجسته تندرو در مورد ایران بوده و معمولا از حملات بیشتر و شدیدتر به جمهوری اسلامی حمایت کرده است. اما اطلاعات ارتش اسرائیل در مورد حملات مستقیم به جمهوری اسلامی، به دلیل پیامدهای بالقوه جدی، رویکرد محتاطانه‌تری دارد.

طبق این گزارش، موساد، جمهوری اسلامی ایران را بیشتر از منظر استراتژیک کلی بررسی می‌کند و بر ضرورت تضعیف تهدیدات بلندمدت آن، چه در قالب برنامه هسته‌ای، تسلیحات متعارف، یا فعالیت‌های تروریستی در سراسر جهان، تأکید دارد.

در مقابل، ارتش اسرائیل که نه‌تنها مسئول اقدامات تهاجمی اسرائیل است، بلکه وظیفه دفاع هوایی را نیز بر عهده دارد، به عواقب حمله می‌اندیشد. این بدان معنا است که اگر حمله‌ای بزرگ از سوی جمهوری اسلامی علیه اسرائیل صورت گیرد، ارتش به دلیل ناکامی در جلوگیری از آسیب‌ها، مانند حمله روز شنبه اول دی حوثی‌ها که موشک آن گروه را نتوانست در هوا منهدم کند، تحت فشار قرار خواهد گرفت.

صدای آمریکا: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز یکشنبه هشدار داد که اسرائیل با همان شدت که علیه سایر «بازوهای تروریستی» جمهوری اسلامی ایران در منطقه عمل کرده است، علیه شورشیان حوثی در یمن نیز اقدام خواهد کرد.

تایمز اسرائيل می‌نویسد این اظهارات نشان‌دهنده آغاز احتمالی کارزار گسترده‌تر علیه گروه‌های نیابتی حکومت ایران است. این هشدار پس از آن مطرح شد که یک موشک بالستیک شلیک شده حوثی‌ها روز شنبه به یک زمین بازی کودکان در تل‌آویو برخورد کرد.

در این میان، کانال ۱۲ اسرائیل روز یکشنبه گزارش داد که مقامات ارشد دفاعی این کشور معتقدند به‌جای حمله به گروه نیابتی جمهوری اسلامی ایران در یمن، «اقدام مستقیم» در مورد جمهوری اسلامی باید در اولویت قرار گیرد.

این گزارش در حالی است که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، همین روز یکشنبه مدعی شد که جمهوری اسلامی نیروهای نیابتی ندارد.

نتانیاهو در بیانیه‌ای ویدئویی که پس از نشست کابینه امنیتی اسرائیل منتشر شد، گفت: «همان‌گونه که با شدت علیه بازوهای تروریستی محور شرورانه [حکومت] ایران اقدام کردیم، علیه حوثی‌ها نیز با قدرت، قاطعیت و دقت عمل خواهیم کرد.»

طبق گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، بخش اعظم فرماندهی ارشد نیروهای دفاعی اسرائیل معتقدند که اسرائیل باید «در داخل خاک ایران» حمله کند.

موضوع برخورد با جمهوری اسلامی که می‌تواند به تلاش برای بازدارندگی علیه حوثی‌ها یا حمله به تأسیسات هسته‌ای در ایران اشاره داشته باشد، به گفته این گزارش، به‌طور مکرر در جلسات کابینه امنیتی اسرائیل مطرح شده است.

این در حالی است که اسرائیل در روزهای اخیر بر راهکارهای مقابله با افزایش حملات موشکی حوثی‌های مورد حمایت تهران تمرکز داشته است.

این گزارش همچنین مدعی شده ارزیابی اسرائیل این است که حوثی‌ها تصمیم به تشدید حملات موشکی و دیگر حملات گرفته‌اند و اقدامات آن‌ها همیشه با حکومت ایران هماهنگ یا مورد تأیید آن نیست. صدای آمریکا به طور مستقل نمی‌تواند این ادعاها را راستی آزمایی کند.

کانال ۱۲ با استناد به گزارشی که تایمز اسرائيل می‌گوید برای پخش تائید نظامی دارد، گفته است در جلسات اخیر رهبری سیاسی و نظامی اسرائیل گفته شد که طرف ایرانی معتقد است اسرائیل آتش‌بس در شمال را پذیرفته تا منابع خود را برای مقابله مستقیم با حکومت ایران آزاد کند و به جمهوری اسلامی هزینه تحمیل کند.

کانال ۱۲ می‌افزاید که منابع اسرائیلی معتقدند حکومت ایران به این دلایل که دفاع هوایی آن از سوی اسرائیل منهدم شده و این امر امکان دسترسی راحت‌تر نیروی هوایی اسرائیل را فراهم کرده است، و همچنین به دلیل پذیرش آتش‌بس در لبنان که منابع ارتش را آزاد کرده و انتخاب شدن دونالد ترامپ در آمریکا، نگران حمله احتمالی اسرائیل است.

این رسانه همچنین می‌گوید در بحث‌های رهبری اسرائیل بیان شده است که اسرائیل باید هر کاری انجام دهد تا مانع بازگشت جمهوری اسلامی به سوریه یا لبنان شود.

با این حال، منابع ناشناس هشدار داده‌اند اسرائیل در حال حاضر باید از درگیر شدن در یک رویارویی طولانی‌مدت با تهران اجتناب کند، چرا که این امر به نفع اسرائیل نیست، هرچند اسرائیل باید همچنان توانایی‌های عملیاتی خود را در برابر جمهوری اسلامی تقویت کند و به پیش ببرد.

ایران اینترنشنال: به گزارش نیویورک‌تایمز، ایران روز جمعه تخلیه فرماندهان نظامی و نیروهای خود از سوریه را آغاز کرد، اقدامی که به گفته مقامات منطقه‌ای و سه مقام جمهوری‌اسلامی، نشانه‌ای از ناتوانی حکومت ایران در کمک به حفظ بشار اسد در مواجهه با حمله گسترده شورشیان مخالف بشار اسد است.

خروج‌ این نیروها، که یکی از اصلی‌ترین حامیان بشار اسد در سوریه هستند، همزمان با حمله گسترده مجدد شورشیان مخالف بشار اسد انجام شده است.

بنا بر این گزارش، از جمله افرادی که به عراق و لبنان منتقل شده‌اند، فرمانده‌های ارشد نیروی قدس، شاخه خارجی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هم دیده می‌شوند.

سه مقام جمهوری‌اسلامی که دو نفر از آن‌ها عضو سپاه هستند، به نیویورک تایمز گفته‌اند پرسنل سپاه، برخی از کارکنان دیپلماتیک ایران، خانواده‌های آن‌ها و سایر شهروندان ایرانی در حال تخلیه از سوریه هستند.

بنا بر اعلام منابع نیویورک‌تایمز که نخواسته‌اند نام‌شان فاش شود، دستور تخلیه شامل سفارت ایران و پایگاه‌های سپاه پاسداران در سوریه شده و خروج این نیروها از جمله بخش زیادی از کارکنان سفارت سوریه از صبح جمعه آغاز شده است.

بنا بر این گزارش، بخش‌هایی از تخلیه این نیروها از طریق پرواز به تهران انجام می‌شود، در حالی که بخش دیگر از آن‌ها، از طریق مسیرهای زمینی به لبنان، عراق و بندر لاذقیه سوریه منتقل می‌شوند.

مهدی رحمتی، از تحلیل‌گرانی که در زمینه استراتژی‌ منطقه‌ای به مقام‌های جمهوری اسلامی مشاوره می‌دهد، در مصاحبه‌ای تلفنی به نیویورک تایمز گفت جمهوری اسلامی پرسنل نظامی خود را از سوریه خارج می‌کند، به این دلیل که اگر خود ارتش سوریه قصد جنگیدن ندارد، تهران نیز نمی‌تواند به سوریه مشاوره و حمایت نظامی ارائه کند.

به گزارش نیویورک تایمز، دستور تخلیه نیروهای جمهوری اسلامی از سوریه، نشانه‌ای قابل توجه از تغییر اوضاع برای اسد و ایران است، کشوری که در طول جنگ داخلی ۱۳ ساله سوریه، از اسد حمایت کرده و از خاک سوریه به عنوان مسیر اصلی انتقال تسلیحات به حزب‌الله لبنان استفاده کرده است.

جمهوری‌اسلامی، همراه با روسیه، قوی‌ترین حامی دولت سوریه بود و نیروها و فرماندهانی به پایگاه‌ها و خطوط مقدم اعزام کرده و از شبه‌نظامیان پشتیبانی کرده است.

در آن مقطع، جمهوری اسلامی همچنین ده‌ها هزار نیروی سپاه قدس و نیروهای نیابتی، از جمله افغان‌ها و پاکستانی‌های شیعه و نیروهای حشد شعبی و حزب‌الله لبنان را برای دفاع از دولت سوریه مقابل ارتش آزاد و نیروهای افراطی اسلامی به سوریه اعزام کرد.

بر اساس این گزارش، لشکر فاطمیون افغانستانی، که همچنان در پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور داشتند، روز جمعه نیز به دمشق و لاذقیه منتقل شدند.

چند ویدیو هم که در حساب‌های مرتبط با سپاه منتشر شد، نیروهای فاطمیون را در یونیفرم نشان می‌دهد که در مرقد زینب در نزدیکی دمشق پناه گرفته‌اند.

حمله غافلگیرانه ائتلاف شورشیان به‌طور چشمگیری وضعیت جنگ داخلی را تغییر داده است و آن‌ها تنها در یک هفته، شهرهای مهمی مانند حلب و حما را تصرف کردند و مناطق وسیعی از چهار استان را تحت کنترل خود درآوردند.

به گفته منابع ایرانی نیویورک تایمز، دو فرمانده ارشد نیروی قدس که فرماندهی نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه را بر عهده داشتند، روز جمعه پس از تصرف حمص به دست هیات التحریر و دیرالزور به دست نیروهای سوریه دموکراتیک، به عراق گریختند.

واکنش مقامات جمهوری اسلامی

احمد نادری، یکی از نماینده‌های تهرن در مجلس شورای اسلامی به بی‌عملی جمهوری اسلامی در قبال تحولات سوریه واکنش نشان داد و نوشت تا دیر نشده باید کاری کرد: «سوریه در آستانه سقوط است و ما خونسرد داریم تماشا می کنیم. در صورت سقوط دمشق، لبنان و عراق را هم از دست خواهیم داد و باید در مرزهایمان با دشمن مقابله کنیم. خون های زیادی برای حفظ سوریه دادیم. علت این سکوت را نمی فهمم اما هر چه باشد به صلاح کشور نیست. تا دیر نشده باید کاری کرد.»

رادیوفردا: در حالی‌که پیشروی‌ نیروهای شورشی در قلب سوریه ادامه دارد، رویکرد مقام‌های حکومت جمهوری اسلامی ایران به عنوان اصلی‌ترین متحد بشار اسد از چشم‌انداز نامطمئن دولت کنونی سوریه خبر می‌دهد.

در طول جنگ داخلی سوریه که ابتدا با نارضایتی‌های داخلی آغاز و در ادامه به میدان نبرد گروه‌های مختلف ستیزه‌جو از القاعده و داعش تا ارتش آزاد و بعد تحریر الشام کشیده شد، تهران همراه با مسکو تمام قد پشت اسد ایستادند تا بعد از کشته شدن بیش از ۳۰۰ هزار نفر در آن درگیری‌ها، در نهایت رئيس‌جمهور سوریه بتواند همچنان در کاخ خود در دمشق سر بر بالین بگذارد.

این حمایت‌ها در طول سال‌های پس از آن هم ادامه داشت و نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور پررنگی داشتند تا خط اتصال جریان موسوم به «محور مقاومت» از تهران تا مرز اسرائيل برقرار باقی بماند.

تضعیف حزب‌الله، سقوط بشار اسد

اما بلافاصله پس از توافق آتش‌بس میان حزب‌الله و اسرائيل، هجوم نیروهای ستیزه‌جو به رهبری گروه تحریر‌ الشام به قلب سوریه آغاز شد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ رسماً گروه یا «هیئت تحریر الشام» را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد؛ اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

از زمان آغاز این بحران، مقام‌های سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی همچون گذشته تلاش کردند تا حمایت خود از بشار اسد را تزلزل‌ناپذیر نشان دهند. عباس عراقچی در سفر خود به سوریه با رئيس‌جمهور این کشور دیدار و پس از آن در صحبت‌هایی تأکید کرد که تهران همچون همیشه در کنار دولت دمشق می‌ایستد تا در مقابله با «تروریست‌ها» استوار عمل کند.

محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، هم در تماسی تلفنی با فرماندهان ارتش و وزرای دفاع کشورهای روسیه، عراق و سوریه تلاش کرد تا عزم ایران را برای مبارزه با هجوم تحریر الشام جزم نشان دهد. بعد از آن وزیر خارجه ایران گفت در صورتی که حکومت سوریه درخواستی برای اعزام نیروی نظامی داشته باشد تهران آن‌ را بررسی خواهد کرد. او حتی برای رایزنی‌های بیشتر به ترکیه و سپس به بغداد سفر کرد و نشست‌های مختلفی را با همتایان منطقه‌ای خود برگزار کرد.

اما خروجی تمام این دیدارها و گفتگوها، سقوط شهرهای سوریه یکی پس از دیگری بود. ضمن این‌که برخلاف موارد پیشین، دیگر خبری از رجزخوانی‌های رایج فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در قبال گروه‌های مختلف سوریه نبود. خبرگزاری‌های وابسته به سپاه پاسداران هم صرفاً به صورت محدود برخی اخبار مربوط به اتفاقات نظامی در سوریه را پوشش می‌دهند.

رویگردانی تهران و مسکو از اسد؟

تهران و مسکو یک بار اسد را از آستانه سقوط نجات داده و حکمرانی را به او بازگردانده بودند اما به نظر می‌رسد مجموعه تحولاتی باعث شده تا جمهوری اسلامی و روسیه سیاست متفاوتی را در پیش بگیرند.

روسیه از یک سو درگیر جنگ اوکراین است و دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی سوریه دستِ بازی برای نقش‌آفرینی در این بحران ندارد. ضمن این‌که پیچیده شدن اوضاع در مناقشه با اوکراین باعث می‌شود تا مسکو بیش از اسد به اردوغان نیاز داشته باشد و در شرایطی که رئيس‌جمهور ترکیه به صورت مستقیم از شورشیان تحریر الشام حمایت می‌کند قابل انتظار است که پوتین ترجیح بدهد خود را بیش از این وارد این درگیری نکند.

از سوی مقابل، مقام‌های ایرانی که همواره سوریه را قلب جریان موسوم به «محور مقاومت» می‌دانستند دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی در سوریه از امکانات مالی و نظامی گسترده برخوردار نیستند. انباشت چندین ساله تحریم‌های بین‌المللی، درگیر شدن ایران در نزاعی مستقیم با اسرائيل و مشکلات اقتصادی داخلی، همگی باعث شده تا گزینه‌های حکومت ایران برای نقش‌آفرینی در تحولات سوریه محدودتر از قبل شود.

حزب‌الله لبنان نیز که نقش غیرقابل انکاری در نگه داشتن اسد در قدرت ایفا کرده بود، نه تنها قدرت پیشین را ندارد که دبیرکل و چندین رده از فرماندهان ارشد نظامی خود را از دست داده و تسلیحات و تجهیزات نظامی‌اش هم توسط اسرائيل به شکل قابل توجهی تخریب شده است. ضمن این‌که ناکامی‌ها و ناکارآمدی‌های ارتش سوریه که یکی پس از دیگری از شهرها فرار می‌کنند و کنترل امور را دو دستی به دشمن خود تقدیم می‌کنند، کار دفاع از این رژیم در قدرت را برای هر بازیگر خارجی دشوار می‌سازد.

پایان «محور مقاومت»

مجموعه این اتفاقات می‌تواند اخبار اخیر در خصوص خروج نیروهای ایرانی از سوریه و همچنین تخلیه شهرهای این کشور از سربازان جمهوری اسلامی را توجیه‌ کند. هرچند مقام‌های جمهوری اسلامی به شکل قابل انتظاری این اخبار را تکذیب کرده‌اند اما سکوت معنادار فرماندهان سپاه پاسداران در قبال آنچه در سوریه می‌گذرد سیگنالی قابل تأمل در تشخیص راهبرد جمهوری اسلامی در سوریه به شمار می‌رود.

عباس عراقچی روز ۱۶ آذر در گفت‌وگویی درباره سرنوشت بشار اسد، با اشاره به این‌که «پیشگو نیست و نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند»، اظهار داشت: «هرآنچه مقدر خداوند باشد پیش خواهد آمد.»

همچنین شبکه خبر تلویزیون جمهوری اسلامی ایران جمعه‌شب در زیرنویس اخبار مربوط به اتفاقات سوریه درباره پیشروی شورشیان در این کشور از عبارت «گروه‌های مسلح» استفاده کرد و نوشت که آن‌ها هیچ‌یک از شیعیان ساکن حلب را مورد هدف قرار نداده‌اند.

این مجموعه‌ رویکردها می‌تواند از آماده کردن اذهان عمومی برای تغییر برداشت کلی حکومت نسبت به گروه‌هایی که تا دیروز «تروریست‌های تکفیری» نامیده می‌شدند، حکایت داشته باشد.

در چنین شرایطی برگزاری نشست وزرای خارجه ایران، ترکیه و روسیه در دوحه می‌تواند نشانی از تعیین نظم جدید برای آینده سوریه باشد. دیداری که در آن عباس عراقچی، سرگئی لاوروف و هاکان فیدان به عنوان اضلاع مختلفی از بازیگران در سوریه حضور دارند که از ابتدای بحران در بیش از یک دهه قبل در این کشور نیز در دو سوی مختلف ایستاده بودند. نمایندگان تهران و مسکو احتمالاً درباره سوریه پسااسد و چگونگی خروج نیروها و تسلیحات خارجی با حامی اصلی شورشیان و برنده فعلی این بحران یعنی ترکیه مذاکره خواهند کرد.

سیاست ایجاد گروه‌های نیابتی با هدف ایجاد بازدارندگی جمهوری اسلامی که در طول دهه‌های قبل با صرف میلیاردها دلار فربه شده بود، حالا فاصله چندانی تا فروپاشی ندارد و زنجیره اتصال گروه‌های موسوم به «محور مقاومت» یکی پس از دیگری در حال قطع شدن و نابودی هستند.

رادیوفردا: ارتش سوریه روز پنج‌شنبه اعلام کرد که از شهر حماه، واقع در مرکز این کشور، عقب‌نشینی کرده است، زیرا شورشیان توانسته‌اند خطوط دفاعی آن را بشکنند. این تحول، ضربه دیگری برای رئیس‌جمهور بشار اسد محسوب می‌شود.

این بیانیه چند ساعت پس از آن منتشر شد که جنگجویان مخالف حکومت بشار اسد اعلام کردند وارد شهر شده‌اند و به سوی مرکز آن در حال پیشروی هستند.

حماه شهری راهبردی در مرکز سوریه به شمار می‌رود و برای ارتش سوریه کنترل بر این شهر امری حیاتی تلقی می‌شود تا از طریق آن بتواند از پایتخت و حکومت بشار اسد دفاع کند.

پیروزی شورشیان در تسخیر حماه در حالی صورت می‌پذیرد که به گفتهٔ گروه ناظر حقوق بشر در سوریه، «نیروهای رژیم اسد و شبه‌نظامیان طرفدار دولت به رهبری افسران روسی و ایرانی» از این شهر دفاع می‌کردند.

خبرگزاری دولتی سوریه همچنین به نقل از یک منبع نظامی از حملات جنگنده‌های روسیه به مواضع شورشیان در اطراف حماه خبر داده بود.

ارتش سوریه اکنون اعلام کرده است که برای حفظ جان غیرنظامیان از حماه عقب‌نشینی کرده و در مواضعی خارج از شهر مستقر شده است.

تسخیر حماه، چهارمین شهر بزرگ سوریه، ضربه دیگری به حکومت بشار اسد در سوریه است که از حمایت ایران و سوریه برخوردار بوده است. این رخداد تنها چند روز پس از آن اتفاق افتاد که شورشیان، بیشتر مناطق شهر حلب، بزرگ‌ترین شهر سوریه از نظر جمعیت را به تصرف خود درآوردند.

آغاز پیشروی‌های شورشیان تصرف شهر حلب بود که در بیش از یک دهه جنگ داخلی هرگز به طور کامل از کنترل دولت بشار اسد خارج نشده بود. ویدئوهایی که روز چهارشنبه منتشر شد، ابومحمد الجولانی، رهبر گروه اسلام‌گرای تحریر الشام را به هنگام بازدید از ارگ حلب نشان می‌دهد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ رسماً گروه تحریر الشام را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد. اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

اگرچه پیشروی شورشیان در آغاز حملاتشان با مقاومت اندکی روبه‌شد، اما جنگ در اطراف حماه شدید بوده است.

در حالی که بشار اسد تلاش می‌کند ارتش خود برای انجام ضدحمله علیه شورشیان را تقویت کند، خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، روز چهارشنبه گزارش داد که او دستور افزایش ۵۰ درصدی حقوق سربازان سوری را داد.

روسیه یکی از متحدان کلیدی بشار اسد در جنگ داخلی سوریه است و مداخله نظامی این کشور در سال ۲۰۱۵ داخلی سوریه، جریان جنگ را به نفع دولت اسد تغییر داد، اما جنگ اوکراین منابع نظامی آن را محدود کرده است.

جمهوری اسلامی ایران نیز پس از آغاز جنگ غزه و سپس لبنان، درگیر زد و خوردهای نظامی هوایی با اسرائیل شده است.

افزایش ۵۰ درصدی حقوق نظامیان اسد، «تسامح» موقت شورشی‌ها در قبال اقلیت‌ها

روزنامه گاردین روز پنج‌شنبه گزارش داد ضدحمله ارتش سوریه اهداف مورد نظر برای حکومت در حفظ کنترل حماه را محقق نکرده و درعین پیشروی شورشی‌ها، نیروهای دولتی برای خروج از حماه اکنون تنها راه خروجی به سوی استان حمص را در اختیار دارند.

سانا، خبرگزاری دولتی سوریه، روز چهارشنبه گزارش داده بود که به دستور بشار اسد حقوق نظامیان و سربازان ۵۰ درصد افزایش یافته است. این امر ظاهراً راهکاری برای تقویت قوای نظامی در ضدحمله در برابر شورشی‌ها است اما فیلم‌های منتشره در شبکه‌های اجتماعی سوریه نشان می‌دهد که ده‌ها فروند تانک و خودروی ارتش سوریه در جاده میان حلب به سوی حماه رها شده و نظامیان برای حفظ جان خود گریخته‌اند.

خبرگزاری آلمان نیز گزارش داد که انس الخربوتلی، عکاس سوری سرشناس و برنده جوایز عکاسی، که همکار این خبرگزاری بود، روز چهارشنبه در نزدیکی حماه کشته شد. این خبرگزاری به «تعهد خستگی‌ناپذیر» و تصاویر تند و تحسین‌برانگیز این همکار خود اشاره کرد.

همچنین به نوشته واشینگتن‌پست، الخربوتلی که با این روزنامه نیز همکاری داشت، در حملات هوایی ارتش سوریه در خطوط مقدم جبهه حماه در بخش مناطق زیر کنترل شورشی‌ها هنگامی که در حال عکس گرفتن از جنگنده بود، ابتدا هر دو پای خود را از دست داد و سپس در راه انتقال به بیمارستان درگذشت.

واشینگتن‌پست افزود «هیئت تحریر الشام» روز چهارشنبه از علوی‌ها در حماه خواست «خود را از حکومت بشار اسد جدا کنند».

همچنین دویچه‌وله انگلیسی گزارش داد که شورشی‌ها «قول داده‌اند که در مناطقی که به کنترل می‌گیرند، اقلیت‌ها را سرکوب نکنند».

کریسی استین‌کمپ، دانشیار دانشگاه آکسفورد به دویچه‌وله گفت شورشی‌ها در حلب به اقلیت‌ها «اطمینان دادند» که ستمگر نخواهند بود و امکان زندگی مسالمت‌آمیز آن‌ها با مسلمانان را تضمین می‌کنند.

جِرُوم درِوُون، تحلیلگر امور گروه‌های سلفی در گروه بین‌المللی بحران که خود با فرماندهان «هیئت تحریر شام» دیدار کرده، گفته است که این گروه در قبال اقلیت‌ها «تغییر رویکرد» داده و فرماندهان آن‌ها هنگام کنترل ادلب در سال‌های گذشته با نمایندگان مسیحی ملاقات کردند و امکان دادند آن‌ها اعیاد مذهبی خود مانند عید پاک یا کریسمس را جشن بگیرند و حقوق مسیحیان در ادلب در سال‌های اخیر «تا حد زیادی بهبود یافته بود».

القاعده یا جبهه‌النصره که خاستگاه اولیه «هئیت تحریر شام» بودند، مسیحیان و اقلیت‌ها را سر می‌بریدند و مرتکب جنایات گسترده‌ای علیه آن‌ها شده بودند.

گیدو اشتاینبرگ، تحلیلگر امور خاورمیانه این هفته به سایت آلمانی تاگس‌شاو گفت با وجود بردباری ظاهری اخیر، هیئت تحریر شام در قبال مسیحیان و اقلیت‌ها، واقعیات تغییر نمی‌کند و افراد زیادی در رده‌های این گروه وجود دارند که از اعمال خشونت‌آمیز مانند گذشته حمایت می‌کنند و باید منتظر بود که «حکومت وحشت» آن‌ها خود را در برابر مسیحیان و کردهای حلب نشان دهد.

رادیو فردا: روز شنبه دهم آذر مطلع شده که هزاران نفر از نیروی قدس سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان عراقی عضو گروه‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی برای مقابله با شورشیان مسلح حکومت سوریه، راهی این کشور شده‌اند.

از صبح چهارشنبه، شورشیان مسلح جهادی حملات خود به مناطق تحت کنترل دولت سوریه در شمال غرب این کشور را آغاز کرده و به شکلی سریع پیشروی کردند.

شورشیان مشارکت کننده در این حملات را «هيئت تحریرالشام»، از گروه‌های اسلامگرای جهادی و شماری دیگر از گروه‌های مسلح متحدش تشکیل می‌دهند.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ به شکل رسمی گروه تحریرالشام را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد. اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

شورشیان در چهار روز، موفق به کنترل کامل استان ادلب، بیشترین بخش استان حلب به علاوه شهر حلب دومین شهر بزرگ سوریه و همچنین بخش‌هایی از حومه شمالی حماه شدند.

دو منبع آگاه از گروه‌های شبه‌نظامی عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی، به رادیو فردا گفتند که هزاران تن از نیروهای وابسته به نیروی قدس، شامگاه پنجشنبه ۹ آذر با عبور از مرز شملچه وارد بغداد شدند.

به گفته منابع،‌ این نیروها در جاده بصره-بغداد، به هزاران تن از نیروهای دو گروه شبه‌نظامی کتائب حزب‌الله و النجبا پیوستند و سپس حرکت به سوی مرزهای سوریه را آغاز کردند.

منابع آگاه به رادیو فردا گفتند که صبح شنبه ۱۰ آذر،‌ این نیروها از مرز عراق وارد سوریه شدند.

با وجود حملات هوایی روسیه و سوریه به شورشیان، اما روند پیشروی آن‌ها سریع است. تصاویری از تصرف کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در حلب و همچنین یک ساختمان وابسته به نیروهای تحت حمایت سپاه پاسداران در این شهر توسط شورشیان مسلح منتشر شده است.

سرتیپ دوم کیومرث پورهاشمی، که سپاه پاسداران او را یکی از مستشاران نظامی ارشد ایرانی در سوریه معرفی می‌کند، یکی از کشته شدگان در درگیری‌های حلب است.

از سال ۲۰۲۰ پس از انعقاد توافق آتش بس در شمال سوریه با میانجی‌گری روسیه و ترکیه، حمله کنونی بی سابقه است.

روسیه متحد نظام حاکم بر سوریه است و ترکیه از مخالفانش حمایت می‌کند.

پس از تبدیل شدن اعتراض‌ها در سوریه به شورشی مسلحانه، مخالفان بسیاری از بخش‌های سوریه را به کنترل خود در آوردند. اعتراض‌ها در سوریه سال ۲۰۱۰ آغاز شد، اما در پی سرکوب خونین معترضان، اعتراض‌ها به شورش مسلحانه تبدیل شد.

پس از آن و با حمایت‌های متحدان از جمله سپاه پاسداران و گروه‌های شبه‌نظامی عراقی تحت حمایتش،‌ حزب‌الله لبنان و پشتیبانی هوایی روسیه، حکومت سوریه موافق شد کنترل اکثر مناطق را باز پس گیرد.

در سال‌‌های اخیر، مخالفان تنها کنترل شهر ادلب در شمال غرب سوریه و چند روستای اطراف آن را در دست داشتند.

در این شرایط مشخص نیست که روند درگیری‌ها در روزهای آینده به کدام سو خواهد رفت. مقام‌های جمهوری اسلامی تهدید به از میان برداشته شدن شورشیان مسلح در سوریه کردند.

از جمله ایرج مسجدی معاون هماهنگ کننده نیروی قدس سپاه که وعده شکست مخالفان حکومت سوریه را داد.

مجتبی امانی، سفیر ایران در لبنان، نیز شامگاه جمعه در برنامه‌ای تلویزیونی اعلام کرد ایران و «جبهه مقاومت» دولت سوریه را حمایت خواهند کرد.

وزیر امور خارجه ایران نیز عصر روز شنبه در گفت‌وگوی تلفنی به به همتای روسی خود گفته‌ است که حملات اخیر «بخشی از طرح اسرائیل و آمریکا برای بی‌ثبات کردن منطقه است».

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، مرکزی که از لندن تحولات سوریه را پوشش می‌دهد، حمله به حلب تاکنون بیش از ۲۸۰ کشته از طرف‌های مختلف بر جای گذاشته است.

ارتش سوریه نیز کشته شدن تعداد زیادی از سربازانش طی درگیری با شورشیان را تأیید کرده است.

صدای آمریکا: دولت سوریه روز شنبه ۱۰ آذر اذعان کرد که شورشیان مخالف بشار اسد ضمن در دست گرفتن کنترل بخش‌هایی از شهر حلب، ده‌ها سرباز ارتش را کشته‌اند. در این حال، گزارش شماری از رسانه‌های حکومتی ایران حاکی از کشته شدن شماری از نیروهای جمهوری اسلامی در درگیری‌های حلب است.

حلب طی هشت سال گذشته تحت کنترل دولت سوریه بود و حمله ناگهانی گروه «هیئت تحریرالشام» و دیگر گروه‌های متحد آن به این شهر، بزرگ‌ترین چالش شورشیان مخالف بشار اسد علیه دولت او طی سال‌های گذشته است.

ارتش سوریه ادعا کرد حملات هوایی به مخالفان دولت موجب توقف پیشروی‌های آنها در حلب شده است و وعده داد که بار دیگر کنترل دومین شهر بزرگ این کشور و حومه آن را طی روزهای آینده در دست خواهد گرفت.

خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع وابسته مخالفان بشار اسد گزارش داد که شورشیان همچنین کنترل شهر معره‌النعمان در استان ادلب را در دست گرفته‌اند و بدین ترتیب کل این استان اکنون تحت سیطره مخالفان بشار اسد است.

رویترز به نقل از سه منبع دیگر گزارش داد که به نیروهای ارتش سوریه دستور داده شده است از مناطقی که مخالفان اسد وارد شده‌اند، «عقب‌نشینی ایمن» انجام دهند.

• روسیه

دو منبع وابسته به دولت سوریه به رویترز گفتند که هواپیماهای جنگی روسیه و بشار اسد به مواضع شورشیان در حومه حلب حمله کرده‌اند.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز جمعه نهم آذر گفت: مسکو حمله شورشیان مخالف اسد به حلب را «نقض حاکمیت» سوریه قلمداد می‌کند و خواستار احیای «نظم قانونی» در مناطق مورد حمله «در اسرع وقت» است.

در این حال، نیروهای مخالف اسد در استان ادلب اعلام کردند حمله هواپیماهای جنگی روسیه و سوریه به محلات مسکونی در این استان موجب کشته‌شدن چهار غیرنظامی و زخمی‌شدن شش تن دیگر شده است.

رویترز به نقل از دو منبع نظامی سوریه گزارش داد روسیه وعده داده است که کمک‌های نظامی این کشور طی ٧٢ ساعت آینده به سوریه خواهد رسید.

• جمهوری اسلامی ایران

برخی رسانه‌های حکومت ایران، از جمله روزنامه کیهان، روز شنبه از کشته‌شدن «شماری» از نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه طی درگیری‌های ٧٢ ساعت گذشته در حلب خبر داده‌اند.

در این گزارش‌ها به تعداد کشته‌شدگان اشاره نشده است.

پیش از این، خبرگزاری‌های حکومتی در ایران از کشته شدن کیومرث پورهاشمی، از مقامات ارشد سپاه پاسداران،‌ در حلب سوریه خبر داده‌ بودند.

خبرگزاری دانشجو، وابسته به سازمان بسیج دانشجویی، کیومرث پورهاشمی را «سرتیپ»‌ و «فرمانده مستشاران ایرانی» معرفی کرده و نوشته بود که او در حلب سوریه کشته شده است.

در ادبیات حکومتی جمهوری اسلامی، اصطلاح «مستشار نظامی» به آن دسته از اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اطلاق می‌شود که خارج از ایران از جمله در عراق، لبنان، سوریه، و یمن فعالیت نظامی می‌کنند.

در همین حال، کانال تلگرامی «صابرین نیوز» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه گزارش داد که نیروهای حزب‌الله و جمهوری اسلامی در جنوب حلب قرار دارند و با مخالفان اسد می‌جنگند.

این در شرایطی است که مصطفی عبدالجابر، فرمانده یکی از گروه‌های مخالف بشار اسد، به رویتزر گفت که کمبود نیروهای ایرانی در منطقه به پیشروی سریع نیروهای مخالف اسد در حلب کمک کرد.

گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به حکومت ایران، به‌ویژه حزب‌الله لبنان، طی ماه‌های گذشته متحمل خسارت‌های سنگینی از سوی اسرائیل شد‌ه‌اند.

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در گفتگوی تلفنی با همتای سوری خود مدعی شد که آمریکا و اسرائیل از حملات مخالفان اسد به حلب حمایت می‌کنند.

• ترکیه

رویترز به نقل از منابع مخالف اسد گزارش داد که ترکیه، به عنوان اصلی‌ترین حامی مخالفان حکومت این کشور در استان‌های ادلب و حلب، به عملیات جاری چراغ سبز نشان داده است.

این در شرایطی است که وزارت خارجه ترکیه روز جمعه اعلام کرد درگیری‌ها در شمال غرب سوریه به تشدید «نامطلوب» تنش‌ها منجر شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای عنوان کرد که اولویت آنکارا جلوگیری از بی‌ثباتی بیشتر منطقه است.

او افزود که ترکیه پیشترهشدار داده بود حملات اخیر علیه مخالفان بشار اسد در ادلب موجب تضعیف روح اجرای توافق‌های تنش‌زدایی می‌شود.

• کُردها

همزمان با عقب‌نشینی نیروهای دولت سوریه و جمهوری اسلامی ایران از فرودگاه حلب و شهرهای نوبل و الزهرا در شمال غرب حلب، نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها در این مناطق و نیز برخی محلات حلب مستقر شده‌اند.

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، حدود ۵۰ هزار تن از ساکنان نوبل و الزهرا به محله کُردنشین اشرفیه و چندین محله دیگر حلب و همچنین استان‌های حمص و حماه پناه برده‌اند.

نیروهای دموکراتیک سوریه همچنین کنترل تل‌عاران، تل‌حاصل، و برخی از روستاهای واقع در شرق حلب را نیز در دست گرفته‌اند.

فرهاد شامی، سخنگوی این گروه متحد آمریکا در سوریه، روز جمعه ترکیه را به «مدیریت گام به گام» حملات جاری در حلب متهم کرد و گفت: این تحولات را «از نزدیک دنبال می‌کنیم.»

الشرق الاوسط: به متن کامل توافق آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان دست یافته است. این توافق که قرار است امشب (سه‌شنبه) در جلسه کامل کابینه اسرائیل بررسی شود، شامل 13 بند به شرح زیر است:

1. حزب‌الله و دیگر گروه‌های مسلح در خاک لبنان هیچ اقدام تهاجمی علیه اسرائیل انجام نخواهند داد.

2. اسرائیل نیز هیچ عملیات نظامی تهاجمی علیه اهدافی در لبنان، چه از زمین، هوا یا دریا، انجام نخواهد داد.

3. اسرائیل و لبنان اهمیت قطعنامه شماره 1701 شورای امنیت سازمان ملل متحد را به رسمیت می‌شناسند.

4. دو طرف حق دفاع از خود را در چارچوب پیمان‌های بین‌المللی محفوظ می‌دانند.

5. نیروهای امنیتی و نظامی رسمی لبنان تنها نهادهای مجاز به حمل سلاح و استفاده از نیرو در جنوب لبنان خواهند بود.

6. هرگونه فروش، تأمین یا تولید تسلیحات یا مواد مرتبط با تسلیحات در لبنان تحت نظارت و کنترل دولت لبنان خواهد بود.

7. تمامی تأسیسات غیرقانونی تولید تسلیحات و مواد مرتبط با آن برچیده خواهند شد.

8. تمام زیرساخت‌ها و پایگاه‌های نظامی غیرقانونی برچیده و هرگونه تسلیحات غیرمجاز مطابق با این توافق مصادره خواهند شد.

9. کمیته‌ای مورد توافق اسرائیل و لبنان برای نظارت و کمک به اجرای این تعهدات تشکیل خواهد شد.

10. اسرائیل و لبنان هرگونه نقض احتمالی این تعهدات را به کمیته و نیروهای «یونیفیل» (نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان) گزارش خواهند داد.

11. لبنان نیروهای امنیتی و ارتش خود را در تمام مرزها، گذرگاه‌ها و خط تعیین‌شده برای منطقه جنوبی مستقر خواهد کرد.

12. اسرائیل طی 60 روز نیروهای خود را به‌تدریج از جنوب لبنان به سمت خط آبی عقب خواهد کشید.

13. ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و لبنان را برای توافق بر سر ترسیم مرزهای زمینی هدایت خواهد کرد.