اخبار

صدای آمریکا: رئیس سازمان اطلاعات و امنیت ویژه اسرائیل، موساد، روز یکشنبه گفت که اسرائیل آماده است عاملان تلاش‌های مکرر جمهوری اسلامی به منظور ضربه زدن به اهداف اسرائیلی و یهودیان در سراسر جهان را در «قلب تهران» هدف قرار دهد.

به گزارش آسوشیتدپرس دیوید بارنیا در یک کنفرانس امنیتی گفت که اسرائیل و متحدانش طی سال گذشته ۲۷ تلاش برای حمله را در اروپا، آفریقا، جنوب شرق آسیا و آمریکای جنوبی خنثی کردند.

او در کنفرانسی در دانشگاه رایشمن گفت: «توطئه‌هایی که توسط این عوامل دنبال می‌شود، توسط ایران تنظیم، طراحی و هدایت شده است.» وی افزود که ایران در همین لحظه نیز در تلاش است تا حملات بیشتری انجام دهد.

او گفت: «پیام ما رسا، واضح و قاطع است. اشتباه نکنید، آنهایی که تصمیم گرفتید این تیم‌ها را اعزام کنند. مطمئن باشید که سراغتان می‌آییم تا همه ببینند که عدالت برای شما اجرا خواهد شد. این در گذشته ثابت شده است و در آینده آن را به سطح بالاتری ارتقا خواهیم داد.»

بارنیا گفت که اسرائیل به دنبال عوامل دخیل در توطئه‌ها و همچنین فرماندهانی که آنها را فرستاده‌اند خواهد رفت. او گفت: «بهای آن در اعماق ایران، در قلب تهران پرداخت خواهد شد.»

اسرائیل حکومت جمهوری اسلامی را بزرگترین دشمن خود می‌داند و به تهدید جمهوری اسلامی برای نابودی اسرائیل و حمایت از گروه های شبه نظامی متخاصم در مرزهای اسرائیل اشاره می‌کند. اسرائیل همچنین جمهوری اسلامی را به برنامه ریزی برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم می‌کند.

جمهوری اسلامی، اسرائیل را به انجام تعدادی حملات مرگبار به دانشمندان و تأسیسات هسته‌ای در داخل ایران متهم کرده است، اگرچه اسرائیل به ندرت در مورد چنین عملیاتی اظهار نظر می‌کند.

رادیوفردا: یک روز پس از اعلام معامله میان دولت آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بر سر مبادله زندانی میان دو کشور، مقام‌های ارشد اسرائیلی در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک تایمز خبر از این دادند که این معامله بخشی از «تفاهم‌های گسترده» است.

دو مقام ارشد امنیتی در اسرائیل که نخواسته‌اند نام‌شان فاش شود، به روزنامه نیویورک‌تایمز گفته‌اند که در چارچوب «تفاهم‌های گسترده‌‌تر» که به صورت «غیرمستقیم» میان ایران و آمریکا حاصل شده، فعالیت هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران «محدود» و حملات نیروهای نیابتی وابسته به تهران به نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه «متوقف خواهد شد».

به نوشته نیویورک‌تایمز در روز جمعه ۲۰ مرداد، این مقام‌های اسرائیلی افزوده‌اند که این «تفاهم‌های گسترده‌تر» در مذاکرات غیرمستقیم با میانجی‌گری سلطان‌نشین عُمان حاصل شده است.

روز پنج‌شنبه ۱۹ مرداد، از یک‌ سو وزیر خارجه و سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، و از سوی دیگر وزارت خارجه ایران، گزارش‌های نیویورک‌تایمز و شبکه سی‌ان‌ان را تأیید کردند؛ گزارش‌هایی از این که ایران در برابر آزادی پنج زندانی دوتابعیتی و رهایی چند ایرانی از زندان‌های آمریکا، شش میلیارد دلار از پول نفت خود را که از سال‌ها پیش نزد بانک‌های کره جنوبی مسدود شده، دریافت خواهد کرد.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه، گفت آزادی این پنج تن «یک گام مثبت است» و «ما با آن‌ها پس از خروج از زندان گفت‌وگو کردیم» اما افزود: «ما تنها در ابتدای این روند هستیم و بازگشت آن‌ها به خانه (در آمریکا) هنوز مستلزم کار زیادی است».

آقای بلینکن همچنین تأکید کرد که «آمریکا به اجرای تمامی تحریم‌ها ادامه خواهد داد و ایران هیچ تخفیفی دریافت نخواهد کرد».

در مقابل محمد جمشیدی، معاون امور سیاسی دفتر ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور ایران، روز ۲۰ مرداد در توئیتر خود نوشت: «تا زمان انتقال کامل پول‌ها، زندانیان مدنظر آمریکا همچنان در ایران باقی خواهند ماند».

همزمان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، که در گذشته به هر توافق احتمالی میان آمریکا و ایران شدیداً اعتراض می‌کرد، هنوز به تحول جدید بین واشینگتن و تهران واکنشی نشان نداده است. رسانه‌های اسرائیل گزارش داده‌اند که آقای نتانیاهو در روزهای جاری در «استراحت» و «تعطیلی تابستانی» در کشورش به سر می‌برد.

آقای نتانیاهو ماه گذشته به رسانه‎‌های آمریکا گفته بود که ممکن است «یک تفاهم جزئی» بین آمریکا و ایران در جریان باشد که برای دولت او قابل تحمل است. او هفته گذشته اما تأیید کرد که پشت پرده با دولت جو بایدن برای پیشبرد توافق عادی‌سازی رابطه با عربستان سعودی کار می‌کند.

رسانه‌های اسرائیل نوشته بودند که دولت نتانیاهو به عربستان پیام داده که بهتر است توافق با اسرائیل را تا زمانی که دولت جو بایدن در واشینگتن برسر کار است، بپذیرد و منتظر روی کار آمدن احتمالی یک دولت جمهوری‌خواه در نتیجه انتخابات پاییز سال آینده آمریکا نباشد.

احتمال می‌رود که کوشش دولت بایدن برای توافق بین اسرائیل و عربستان، امری که بنیامین نتانیاهو آن را هدف شماره یک خود پس از بازگشت به قدرت عنوان کرده بود، دلیل سکوت نسبی دولت اسرائیل و نخست‌وزیر آن در قبال تفاهم جاری بین آمریکا و ایران باشد.

به نوشته تایمز اسرائیل در روز ۲۰ مرداد، برخی از قانون‌گذاران دموکرات آمریکایی که در حال حاضر در سفر به اسرائیل به سر می‌برند، از نیت دولت جو بایدن برای کوشش جهت عملی شدن توافق عادی‌سازی رابطه اسرائیل و عربستان به عنوان «دادن هدیه» به بنیامین نتانیاهو سخن گفتند، ولی زمان انجام آن را نظر به وضعیت جاری اسرائیلی، مناسب ندانستند.

در این میان، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل به نیویورک‌ تایمز گفته‌اند که ایران در تفاهم غیررسمی تازه با آمریکا پذیرفته که غنی‌سازی اورانیوم را به سطح ۶۰ درصد محدود کند و اجازه ندهد که شبه‌نظامیان زیر حمایت تهران به نظامیان آمریکایی در خاک سوریه و عراق حمله کنند.

یکی از مقامات اسرائیلی که نیویورک‌تایمز با او مصاحبه کرده، با اشاره به نیاز روسیه به دریافت کمک نظامی بیشتر از ایران در جریان ادامه جنگ مسکو در اوکراین، به طور تلویحی به درخواست آمریکا از ایران برای قطع تجهیز روسیه به پهپادهای ساخت ایران، به عنوان بخش احتمالی از تفاهم‌های تازه آمریکا با ایران اشاره کرده است.

به نوشته نیویورک تایمز، یک مقام ارشد در ارتش آمریکا تأیید کرد که کاهش فعالیت شبه‌نظامیان مرتبط با ایران علیه نظامیان آمریکا ممکن است مطرح باشد.

گام‌های اولیه در راه اجرای تفاهم تازه میان آمریکا و ایران در حالی برداشته شده که منطقه در دوره اخیر شاهد تنش‌های دریایی بود. پس از تعقیب و توقیف شماری از کشتی‌های غیرنظامی به دست نیروی دریایی سپاه، آمریکا ماه گذشته جنگنده‌های پیشرفته‌تر خود را برای نظارت بر خطوط کشتی‌رانی در خلیج فارس در منطقه مستقر کرد و هفته گذشته نیز دو ناو جنگی را با بیش از سه هزار سرباز به دریای سرخ اعزام کرد.

دولت اسرائیل گزارش نیویورک تایمز از اظهارات مقامات ارشد دفاعی این کشور درباره «معامله تهران- واشینگتن به عنوان بخشی از تفاهم‌های گسترده‌تر» را رد نکرده است.

با استفاده از گزارش‌های نیویورک‌تایمز، تایمز اسرائیل، یدیعوت آحرونوت، شبکه کان، و رادیوفردا/ ف. ر./ف.دو/م.ا.

بی‌بی‌سی: اوکراین می گوید روسیه از پهپادهای انتحاری ایران در تجاوز به خاک اوکراین استفاده می کند اما ایران می گوید مقام های اوکراینی هیچ سندی در این زمینه ارائه نکرده‌اند
آمریکا در واکنش به اظهارات حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران که گفته بود اوکراین اسنادی دال بر استفاده روسیه از پهپادهای انتحاری ایران در تجاوز نظامی به آن کشور ارائه نکرده، گفته است که ایالات متحده اسناد مربوط به آن را به مقام های اوکراینی داده است.

متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است «اگر درخواست وزیر امور خارجه ایران از اوکراین برای دریافت مدرک باشد، قطعاً ما ارائه کرده ایم. ما از ابتدای این درگیری اطلاعاتی را با اوکراین به اشتراک گذاشته‌ایم و من مطمئن هستم که بابت ادامه این کار خرسند خواهیم بود».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی بر مبنای اظهارات وزیر خارجه ایران که آیا شواهدی مبنی بر ایرانی بودن پهپادهای بکار گرفته شده توسط روسیه علیه ایران وجود دارد یا نه گفته از جمله شواهد «پهپاد سرنگون شده با قطعات ایرانی» است.

آقای میلر گفته حمایت آمریکا از اوکراین در ارائه این شواهد به ایران، منوط به تصمیم مقام‌های اوکراینی است.

اوکراین می گوید روسیه در تجاوز نظامی به این کشور از پهپادهای انتحاری ایران از جمله پهپاد-۱۳۶ استفاده می کند.
یک روز پیش از این حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران گفته بود در مذاکراتی که بین ایران و اوکراین به میزبانی عمان انجام شده بود «هیچ سند قابل قبولی از طرف اوکراینی در مورد ادعاهای مطرح شده ارائه نشد».

آقای امیرعبداللهیان گفته بود در تماس تلفنی به همتای اوکراینی خود گفته بود که «مطمئن شدم که هیچ سندی در ارتباط با ادعاهایی که مطرح می‌کنید در اختیار شما نیست و اتهاماتی که به ایران در این زمینه می‌زنید کاملاً غلط و نادرست است».

وزیر خارجه ایران گفته است که اوکراین یک بار بر سر مذاکره در این باره در نشستی که قرار بوده در لهستان برگزار شود، شرکت نکرده و پس از یک دور مذاکره در عمان در همین زمینه، دیگر بر سر میز گفت و گو با ایران حاضر نشد.

آقای امیرعبداللهیان گفته بود «ما در این مدت بارها پیگیری کردیم که این نشست برگزار شود اما طرف اوکراینی در دور جدیدی از این گفتگوها تاکنون حاضر نشده است».

اوکراین ایران را متهم می کند که با در اختیار دادن پهپادهای انتحاری این کشور از جمله پهپاد-۱۳۶ به روسیه در تجاوز نظامی به اوکراین، کمک می رساند.
ولودیمر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین سال گذشته در حالی که کنار لاشه یک پهپاد ایستاده بود گفته بود «مدافعان آسمان ما مانع ورود کرکس‌های دشمن شدند و ۲۳ شاهد را ساقط کردند».

اتحادیه اروپا، بریتانیا و آمریکا برخی از نظامیان و کارخانه های ساخت تسلیحات در ایران به دلیل آنچه ارسال پهپاد به روسیه خوانده اند، تحریم کرده‌اند.

آقای زلنسکی، حدود دو ماه پیش هم از ایران خواسته بود آنچه را ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده علیه اوکراین می خواند، متوقف کند.

با این حال آقای زلنسکی گفت که پدافند هوایی کشورش تاکنون مهارت زیادی در ساقط کردن این هواپیماهای انتحاری بدون سرنشین دارد و تا اوایل خرداد ۱۴۰۲، (برابر با مه ۲۰۲۳) تعداد ۹۰۰ فرورند از ۱۱۶۰ دستگاه پهپاد را سرنگون کرده است.

او گفته بود «روی صحبت من با همه است، هم جامعه، هم روحانیون ایران، هم تک‌تک خانواده‌های ایرانی، هم کسانی که می‌توانند بر تصمیم‌های دولت در ایران تأثیر بگذارند. یک پرسش ساده دارم: هم‌دستی با تروریسم روسیه به چه دردتان می‌خورد؟ چرا شما در کنار یک دولت اهریمنی هستید؟»

ایران از ابتدای حمله نظامی روسیه به اوکراین با جانبداری از مسکو، رهبران اوکراینی و سازمان پیمان همکاری های آتلانتیک شمالی (ناتو) را مسبب این تجاوز خوانده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، تیرماه ماه سال گذشته در دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در تهران ناتو را «موجودی خطرناک» خواند و به آقای پوتین گفت که اگر او در اوکراین «ابتکار عمل» را در دست نمی‌گرفت «طرف مقابل با ابتکار خود موجب وقوع جنگ می‌شد».

پس از مدت ها تکذیب فروش پهپاد به روسیه، آقای امیرعبداللهیان سال گذشته اعلام کرد که ایران به روسیه پهپاد داده اما گفت که این اقدام پیش از شروع تجاوز نظامی روسیه به اوکراین بوده است.

وزیر خارجه ایران به تازگی گفته است «ما هیچگاه برای به کارگیری پهپاد ایرانی و یا سلاح ایرانی در جنگ اوکراین امکاناتی را در اختیار مسکو قرار نداده‌ایم».

دویچه وله: روسیه در هفته‌های اخیر در حمله به کی‌یف، تخریب زیرساخت‌ها و کشتن غیرنظامیان اوکراینی از پهپادهای ایرانی استفاده کرده است. جمهوری اسلامی با ارسال تجهیزات و فناوری تولید پهپاد به روسیه در ادامه جنگ اوکراین هم نقش ایفا می‌کند.

لیندا توماس گرین‌فیلد، سفیر و نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل روز سه‌شنبه ۱۰ مرداد (۱ اوت) اعلام کرد شواهد نشان می‌دهند که چگونه ایران صدها پهپاد تهاجمی “انتحاری” و تجهیزات مربوط به تولید آن را در اختیار روسیه قرار داده است.

پهپادهای انتحاری شاهد که به اسم پهپاد “کامیکاز” نیز شناخته می‌شوند، روی دماغه خود کلاهکی حاوی مواد منفجره دارند که به هنگام برخورد با هدف منفجر می‌شوند.

گرین‌فیلد در ارتباط با استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین و همچنین اقدام شورای امنیت در این زمینه از سازمان ملل خواست تحقیقاتی را انجام دهد.

این قطعنامه انتقال تسلیحات از ایران بدون تایید قبلی شورای امنیت را منع می‌کند.

اوکراین و آمریکا و برخی دیگر از کشورها تخلفات ایران را به سازمان ملل گزارش دادند و اطلاعات و تحلیل‌های بیشتری را به سازمان ملل ارائه کردند.

به گفته گرین‌فیلد دبیرکل سازمان ملل باید هرچه سریع‌تر به درخواست‌های جامعه بین‌المللی برای بررسی این تخلفات از طرف ایران پاسخ دهد.

رادیوفردا: مقام‌های اطلاعاتی آمریکا هشدار دادند که مسکو با کمک ایران در حال ساخت مجتمع تولید پهپاد در جمهوری تاتارستان روسیه است که پس از تکمیل، می‌تواند بر جنگ اوکراین «تاثیر چشمگیری» داشته باشد.

شبکه تلویزیونی «سی‌ان‌ان» روز سه‌شنبه سوم مرداد از قول مقام‌های آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در جریان نشست آن‌ها با گروه کوچکی از خبرنگاران در روز جمعه، گزارش داد که مجتمع ساخت پهپاد در خاک روسیه در حال تکمیل است و این تاسیسات می‌تواند بیشتر از شمار پهپادهای ایرانی تحویل داده‌شده به روسیه، پهپاد تولید کند.

این مقام‌ها در ادامه تصریح کردند که متجمع یاد شده احتمالا تا ابتدای سال آینده میلادی راه‌اندازی شود.

جان کربی، هماهنگ‌کنندۀ ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی کاخ سفید، روز ۱۹ خرداد اعلام کرده بود که مسکو در حال آماده شدن برای تأسیس کارخانه تولید پهپاد در خاک خود با کمک ایران است.

او همچنین گفت روسیه تا ماه مه «صدها پهپاد انتحاری و همچنین تجهیزات تولید پهپاد» را از ایران دریافت کرده بود.

همزمان تصاویری در اختیار رسانه‌ها، از جمله رادیوفردا قرار گرفته، که به گفتۀ این مقام ارشد کاخ سفید، مسیر انتقال پهپادهای ایرانی از بندر امیرآباد در ایران را به بندر «مخاچ قلعه» در روسیه نشان می‌دهد.

تصاویر ماهواره‌ای همچنین از ساخت کارخانه پهپادسازی در منطقه آزاد تجاری آلابوگا در جمهوری تاتارستان روسیه، در ۶۰۰ مایلی مسکو، خبر می‌دهد.

سی‌ان‌ان از قول تحلیلگران می‌نویسد ایران در حال انتقال تجهیزات به روسیه برای کمک به ساخت این مجتمع است.

تحلیلگران امنیتی و اطلاعاتی به این شبکه آمریکایی گفته‌اند که ایران تاکنون ۴۰۰ پهپاد انتحاری شاهد ۱۳۱، ۱۳۶ و مهاجر به روسیه تحویل داده و ارتش این کشور از همه آن‌ها استفاده کرده است.

با این‌حال، گزارش دیگر منابع حاکی است که شمار پهپادهای تحویلی ایران به روسیه بسیار بیشتر از این رقم است و وزارت دفاع اوکراین می‌گوید بیش از ۶۰۰ پهپاد ساخت ایران را ساقط کرده است.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، ۳۰ تیرماه به‌رغم شواهد گسترده‌ای که توسط اوکراین و کشورهای غربی ارائه شده است، مدعی شد که اتهام صادرات پهپادهای ایرانی به روسیه به منظور به‌کارگیری آن‌ها علیه اوکراین، بی‌اساس است.

اظهارات او در حالی است که ایران برای ماه‌ها ارسال پهپاد به روسیه برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی اوکراین را تکذیب می‌کرد، اما سرانجام با ارائه شواهد و مدارک معتبر از سوی نهادهای غربی، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، آبان پارسال این موضوع را تأیید کرد، اما مدعی شد که پهپادها قبل از جنگ اوکراین و در شمار محدود تحویل روسیه شده است.

اوکراین با رد این موضوع، جمهوری اسلامی را به «دروغ‌گویی» متهم کرده است.

یک مقام آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا گفته است که روسیه از پهپادهای ایرانی اساسا در هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی و سامانه‌های دفاع هوایی اوکراین استفاده می‌کند.

سی‌ان‌ان می‌نویسد ایران از طریق دریای خزر و با خاموش کردن سیستم ردیابی نفتکش‌ها تسلیحات نظامی را به روسیه منتقل می‌کند.

بر اساس این گزارش، مقامات امنیتی آمریکا چندین پهپاد ساقط شده در اوکراین را در جریان نشست روز جمعه با برخی خبرنگاران محدود نمایش داده و گفته‌اند: «شواهد انکارناپذیری» وجود دارد که این پهپادها ساخت ایران هستند.

به گفته آن‌ها، این پهپادها مشابه نمونه‌هایی است که نیروهای نیابتی ایران در عراق استفاده می‌کنند و تنها نوشته روی پهپادها با خط سیریلیک روسیه است.

آن‌ها به خبرنگاران گفته‌اند که اجازه می‌دهند شخصاً هواپیماهای بدون سرنشین را از نزدیک ملاحظه کنند، زیرا می‌خواهند به سیاست‌گذاران و افکار عمومی «شواهد غیرقابل انکار» مبنی بر اینکه پهپادهای ساخت ایران توسط روسیه در اوکراین استفاده می‌شود، ارائه کنند.

ایالات متحده همچنین می‌خواهد آگاهی شرکت‌های بین‌المللی برای نظارت بهتر بر زنجیره تامین قطعات پهپاد توسط جمهوری اسلامی از بازارهای خارجی را افزایش دهد.

سی‌ان‌ان دی‌ماه پارسال با انتشار گزارشی، از کشف ۴۰ قطعه ساخت شرکت‌های آمریکایی در یک پهپاد ایرانی سرنگون‌شده توسط اوکراین خبر داده بود.

در گزارش این رسانه آمریکایی گفته می‌شود که بر اساس ارزیابی اطلاعاتی اوکراین، از ۵۲ قطعه خارجی استفاده شده در پهپاد انتحاری شاهد-۱۳۶ ایران، ۴۰ قطعه توسط ۱۳ شرکت مختلف آمریکایی ساخته شده و ۱۲ قطعه نیز ساخت شرکت‌هایی از سوئیس، کانادا، ژاپن، تایوان و چین است.

با استفاده از گزارش‌های سی‌ان‌ان و رادیو فردا/د.خ/ک.ر

رادیوفرانسه: آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجۀ آمریکا در گفتگو با شبکۀ تلویزیونی “سی‌ان‌ان” در خصوص احتمال حملۀ نظامی اسرائیل به ایران گفت که این کشور به تنهایی در باره امنیت ملی خود تصمیم می‌گیرد. بلینکن گفت : “دولت اسرائیل باید تصمیم‌های خاص خود را دربارۀ امنیت ملی‌اش بگیرد.”

سخن وزیر امور خارجۀ آمریکا گویای تغییری فاحش در ادبیات او و پذیرش تلویحی موضع اسرائیل است که همواره حملۀ پیشگیرانه به تأسیسات اتمی ایران را حق خود دانسته است. تاکنون وزیر امور خارجۀ آمریکا می‌گفت : اگر چه همۀ گزینه‌ها در قبال برنامۀ اتمی ایران مد نظر آمریکا است، اما این کشور هنوز راه‌حل دیپلماتیک را برای متوقف کردن جاه‌طلبی‌های اتمی ایران ترجیح می‌دهد.

اخیراً نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، بار دیگر تأکید کرد که این کشور مطلقاً خود را به احیای توافق اتمی با ایران متعهد نمی‌داند و هر آنچه لازم است برای دفاع از خود انجام می‌دهد.

آنتونی بلینکن در جای دیگری از سخنان خود در مصاحبه با “سی ان ان” اعتراف کرد که دیگر چیزی به نام توافق اتمی با ایران وجود ندارد و این کشور نتوانست یا نخواست توافق پیشنهادی برای ازسرگیری برجام را امضاء کند. بلینکن سپس تأکید کرد که دولت آمریکا صریحاً به حکومت ایران گفته است که باید برای کاستن از تنش‌ها – نه تشدید آنها – در مناسبات دو کشور در یک رشته از زمینه‌ها تدابیری اتخاذ کند.  

ایران اینترنشنال: در حالی که استفاده روسیه از پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران علیه اوکراین، جمهوری اسلامی را با بحرانی جدی مواجه کرده، یک موسسه تحقیقاتی در اسرائیل دو چهره اصلی پشت پرده سپاه را در ساخت قطعات و بدنه پهپادهای شاهد-۱۳۶ ‌معرفی کرد که از شرکت‌هایی پوششی برای گریز از تحریم استفاده می‌کنند.

مرکز پژوهشی آلما در اسرائیل روز دوشنبه این دو چهره اصلی سپاه پاسداران در ساخت پهپاد شاهد-۱۳۶ را به نام‌های احسان راحت ورنوسفادرانی و احسان ایمانی‌نژاد، افشا کرد. پیش‌تر نیز گروه هکری لب‌دوختگان اطلاعات مفصل‌تری در این زمینه منتشر کرده بود.

طبق ارزیابی گروه آلما، سپاه قصد دارد از پهپادهای شاهد-۱۳۶ در ونزوئلا نیز استفاده کند، تا به خاک آمریکا برسد.

به گزارش مجتبا پورمحسن، عضو هیات تحریریه ایران‌اینترنشنال، شرکت چکاد صنعت آسماری، یکی از شرکت‌های پوششی سپاه، سازنده قطعات و بدنه پهپادهای شاهد-۱۳۶ است. این شرکت که در میدان ۷ تیر تهران واقع شده، موضوع فعالیتش تولید قطعات بدنه در صنعت هوایی است.

مدیران این شرکت برای فرار از تحریم‌های احتمالی، بخشی از فعالیت خود را در شرکت «چکاد صنعت فراز آسیا» پیگیری می‌کنند.

احسان راحت ورنوسفادرانی چهره کلیدی و مدیرعامل چکاد صنعت فراز آسیا است که اکنون به عنوان دانشمند ارشد آن فعالیت می‌کند. او که متولد بهمن ۱۳۶۲ است، در محله لواسان تهران زندگی می‌کند.

از سوی دیگر، بدنه پهپاد شاهد-۱۳۶ را شرکت داریا فناور برهان شریف می‌سازد. این شرکت در ساخت قطعات و مدارهای الکترونیکی و توسعه سیستم‌های نوری و ارتباطی تخصص دارد و چهره کلیدی آن احسان ایمانی‌نژاد است. او که متولد شهریور ۱۳۶۱ است در بلوار دادمان تهران ساکن است.

داریا فناور برهان شریف نیز برای فرار از تحریم‌ها، بخشی از فعالیت‌هایش را در شرکت «سدید سازه پرواز شریف» پیگیری می‌کند.

اما طراح پهپاد شاهد-۱۳۶ که گروه اسرائیلی آلما به آن اشاره نکرده، هیچکدام از این دو نفر نیستند. عمار موسوی، از نیروهای هوافضای سپاه، طراح اصلی این پهپاد است. او که متولد مرداد ۱۳۶۲ بود، در فروردین ۱۳۹۷ در حمله اسرائیل به پایگاه هوایی تی-۴ سوریه کشته شد.

اسرائیل که پیش‌تر برنامه هسته‌ای و نظامی ایران را هدف قرار می‌داد، در دو سال اخیر بر برنامه پهپادی جمهوری اسلامی نیز متمرکز شده است.

بهار سال گذشته، وزارت دفاع ایران وقوع یک حادثه در یکی از مراکز این وزارت‌خانه در پارچین را تایید کرد، اما آن را نتیجه نشت گاز دانست. در این حادثه یک مهندس مکانیک به نام احسان قدبیگی کشته شد. اما یک روز بعد از آن نیویورک تایمز به نقل از سه منبع ایرانی و یک مقام آمریکایی گزارش داد که این حادثه در نتیجه حمله پهپادهای انفجاری بود که به ساختمان تحقیقات و تولید وزارت دفاع برخورد کردند.

در بهمن ماه سال ۱۴۰۱ نیز، در حمله‌ای که رسانه‌ها آن را به اسرائیل نسبت دادند، یک ناوگان پهپادی جمهوری اسلامی در منطقه ماهیدشت در نزدیکی کرمانشاه منهدم شد.

در خرداد ماه ۱۴۰۱ نیز، ایوب انتظاری، فارغ‌التحصیل دکترای هوافضای دانشگاه شریف، در یزد درگذشت. یکی از بستگان انتظاری مرگ او را مشکوک و در نتیجه مسمومیت غذایی خواند.

به گفته منابع اسرائیلی، انتظاری در حال تحقیق و توسعه درباره برنامه‌های پهپادی و موشک‌های میان‌برد سپاه در یکی از پایگاه‌های موشکی سپاه در جنوب یزد و در عمق ۵۰۰ متری زمین بود.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی از جمله علی خامنه‌ای کمک تسلیحاتی خود به روسیه در جنگ اوکراین را انکار می‌کنند، در اواسط خرداد ماه جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، با اشاره به اینکه روسیه در ماه گذشته میلادی صدها پهپاد جدید از ایران دریافت کرده، گفت جمهوری اسلامی به مسکو تجهیزات لازم را برای ساخت کارخانه پهپاد ارائه کرده و روسیه می‌تواند اوایل سال آینده پهپاد ایرانی تولید کند.

سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید با اشاره به اینکه حمایت نظامی ایران و روسیه از یکدیگر از هر دو طرف جریان دارد، گفت ایران به دنبال دریافت میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از روسیه از جمله بالگرد و رادار است.

کربی خاطرنشان کرد که روسیه به ایران پیشنهاد همکاری‌های دفاعی بی‌سابقه‌ای از جمله در زمینه موشکی، الکترونیکی و پدافند هوایی داده است.

آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تا کنون جمهوری‌اسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار داده‌اند.

از سوی دیگر، گزارش‌های مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.

رادیوفردا: شبکه فاکس‌نیوز گزارش داده است که طالبان افغانستان همزمان با تنش دو هفته پیش این گروه با جمهوری اسلامی ایران، دو هزار بمبگذار انتحاری و ۲۰ هزار جنگجو را در طول مرزهای دو کشور مستقر کرده بود.

درگیری قوای طالبان با مرزبانان ایرانی در روز ششم خرداد با دو کشته در طرف ایرانی و یک نیروی طالبان، و پس از سفر یک هیئت نظامی جمهوری اسلامی ایران به کابل، پایان یافت.

اما لسلی مریمن، مدیر یک نهاد غیرانتفاعی در داخل افغانستان، با استناد به منابع خود در این کشور، به بخش دیجیتال فاکس‌نیوز گفته است طالبان اواخر ماه مه، حدود دو هفته پیش، دو هزار بمبگذار انتحاری همراه با ۲۰ هزار جنگجوی مسلح راهی مرزهای ایران کرده بود.

این ظاهرا نخستین بار است که گزارشی در خصوص وجود بمبگذاران انتحاری و شمار زیادی از جنگجویان طالبان در نزدیکی مرزهای ایران منتشر می‌شود.

به گزارش روز یکشنبه ۲۱ خرداد شبکه فاکس‌نیوز، در جریان درگیری اخیر طالبان با ایران، ویدئوهای منتشره در شبکه‌های اجتماعی نشان داد که طالبان شمار زیادی از تانک‌ها و خودروهای زرهی آمریکاییِ به‌جای مانده از عقب‌نشینی نظامیان این کشور از افغانستان، را به سوی مرزهای ایران گسیل کرده بود.

سرهنگ راب لودویک، سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده، با تأیید استفاده نیروهای طالبان از خودروها و سایر تجهیزات آمریکایی گفت: هزاران وسیله نقلیه با استفاده از بودجه تقویت قوای نظامی افغانستان، در طول ۱۶ سال، برای ارتش آن کشور خریداری شد که ۳۲ نوع خودرو از نوع تاکتیکی بود.

او احتمال داد که این تجهیزات در حال حاضر در وضعیت ضعیفی باشند.

به گفته بیل روجیو، عضو ارشد بنیاد «دفاع از دمکراسی‌» در واشینگتن، گروه طالبان خودروهای زیادی از جمله نفربرهای زرهی آمریکایی و ضدمین‌ را در مرز با ایران مستقر کرده است.

او در این زمینه به استقرار خودروهای زرهی ام-۱۱۷، نفربرهای زرهی ام-۱۱۳ و خودروهای هاموی ساخت آمریکا اشاره کرد.

فاکس‌نیوز می‌گوید طالبان ممکن است بتواند حداکثر تا ۲۰۰ هزار نفر را در سراسر افغانستان بسیج کند اما شمار نظامیان و نیروهای ذخیره ایرانی چند برابر بیشتر است؛ ضمن این‌که، ایران دارای تجهیزات نظامی برتر مانند جنگنده و پهپاد است. طالبان نیز یگان‌های انتحاری را «افتخار» خود می‌داند.

فاکس نیوز افزوده است که مشخص نیست آیا ایران در واکنش به نمایش قدرت طالبان، تسلیحات و قوای بیشتری در مرز مستقر کرده است یا نه.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران به درخواست این شبکه برای اظهارنظر در خصوص تنش اخیر مرزی با افغانستان پاسخ نداده است.

والی یک ولایت افغانستان در طول تنش یادشده گفته بود که منتظر است به «فرزندان زرتشت» درس عبرت بدهد. عبدالحمید خراسانی، یک فرمانده طالبان، ادعا کرده بود که اگر رهبر این گروه فرمان بدهد، «ایران ظرف ۲۴ ساعت فتح خواهد شد».

احمد وحیدی، وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران، دو هفته پیش گفت که مرزها دوباره آرام شده و ترددها در حال انجام است و آن دسته از مقامات طالبان که اظهاراتی علیه ایران بیان کرده بودند، برکنار شده‌اند.

او به گروه طالبان توصیه کرد مرزبانان خود را «توجیه کنند تا این نوع اتفاقات تکرار نشود».

اما طالبان هفته گذشته رزمایشی با استفاده از سلاح‌های سنگین در ولایت مرزی نیمروز برگزار کرد، که از سوی برخی از ناظران، ادامه قدرت‌نمایی در برابر ایران تعبیر شد.

تنش ماه گذشته پس از چند روز کشمکش لفظی سران تهران و کابل برسر حقابه رود مرزی هیرمند و «دادن ضرب‌الاجل» از سوی سفیر ایران در کابل به حکومت طالبان و اظهارات صریح ابراهیم رئیسی در این زمینه رخ داد.

طالبان اظهارات مقامات جمهوری اسلامی در زمینه تغییر مسیر رودخانه برای سلب حقابه ایران را رد کرده و گفته بود که ایران باید به خشکسالی در منطقه توجه کند.

از تابستان دو سال پیش که طالبان به قدرت بازگشتند، موارد دیگری از درگیری‌های کوتاه مدت مرزی با ایران رخ داده بود.

روزنامه «جمهوری اسلامی» دو هفته پیش نوشت که طالبان «مأموریت» دارد تنش با ایران را به جنگ تبدیل کند.

سایت «خبرآنلاین» نیز روز ۲۰ خرداد نوشت اگرچه درگیری اخیر پایان یافته است، «اما همچنان بیم آن وجود دارد که اتفاقی دیگر به تنش‌ها و مشکلات دو کشور همسایه دامن بزند».

خبرآنلاین به نقل از نوذر شفیعی، استاد دانشگاه، نوشت اگر طالبان برای به‌رسمیت شناخته شدن خود از سوی آمریکا و جامعه جهانی تصمیم به ایجاد تنش با ایران داشته باشد یا مأموریتی نیابتی را در دستور کار قرار دهد، آینده‌ روابط دو کشور «نگران‌کننده» خواهد شد.

با استفاده از: فاکس‌نیوز، رسانه‌های ایران، جروزالم‌پست، رادیو فردا/ف.ر/ک.ر

صدای آمریکا: روزنامه وال‌استریت‌ژورنال در گزارشی اختصاصی نوشته است که محققان غربی با بررسی یک پهپاد ایرانی که بهار امسال بر فراز اوکراین سرنگون شد، دریافتند که یکی از قطعات چینی این پهپاد در سال جاری میلادی ساخته شده است.

بر اساس این گزارش، این کشف نشان می‌دهد که قطعات تولید چین برخلاف فشار فزاینده ایالات متحده برای قطع زنجیره جهانی تولید پهپاد در ایران، همچنان به جمهوری اسلامی می‌رسد و برنامه پهپادی‌اش را تامین می‌کند.

این کشف همچنین نشان می‌دهد که ایران چقدر سریع می‌تواند به روسیه در تهاجم به اوکراین کمک کند، و تنها به سه ماه زمان نیاز دارد تا پهپاد بسازد و به مسکو برساند. این سلاح، مردم اوکراین را به وحشت انداخته است.

به نوشته وال‌استریت‌ژورنال، بازرسان گفتند پهپاد ایرانی که نیروهای اوکراینی در آوریل سال جاری میلادی سرنگون کردند، حاوی یک قطعه مبدل ولتاژ بود که به نظر می‌رسید در اواسط ژانویه سال جاری میلادی (اواخر دی ۱۴۰۱) در چین ساخته شده باشد.

این اولین بار است محققان گروه «پژوهش تسلیحات جنگ»، مستقر در بریتانیا، یک قطعه ساخته شده در سال ۲۰۲۳ میلادی را در پهپادهای ایرانی پیدا می‌کنند. این گروه، زنجیره‌ تامین تسلیحات در جهان را ردیابی می‌کند.

روسیه در سال گذشته میلادی برای تامین نیاز خود به تسلیحات در جنگ علیه اوکراین، به ایران متوسل شد و استفاده مسکو از پهپادهای ایرانی، نمونه‌ای از تعمیق همکاری نظامی بین این دو کشور است.

به گفته ارتش اوکراین، روسیه بیش از ۷۰۰ پهپاد را برای هدف قرار دادن نیروگاه‌ها، شهرها و اهداف‌ نظامی پرتاب کرده است.

اوکراین می‌گوید توانسته است تا حد زیادی، تهدید پهپادها را خنثی کند. با این حال، استفاده مداوم روسیه از این پهپادها، پدافند هوایی این کشور را تحت فشار قرار داده است.

دولت جو بایدن ماه گذشته میلادی گفت که روسیه از تهران خواسته است تا پهپادهای بیشتری به آن کشور ارسال کند. پس از آن، کاخ سفید هفته قبل اعلام کرد که ایران به تازگی صدها فروند پهپاد را با کشتی‌ و از طریق دریای خزر به روسیه فرستاده است.

کشف قطعه چینی ساخت سال ۲۰۲۳ میلادی در پهپاد ساخت ایران، چالش‌های آمریکا و متحدانش را در تلاش برای توقف جریان ارسال قطعات از سراسر جهان به کارخانه‌های هواپیماهای بدون سرنشین در ایران، نشان می‌دهد.

این قطعه چینی که در پهپاد «شاهد-۱۳۶» کشف شد، در سیستم ناوبری آن به کار گرفته شده بود.

وال‌استریت‌ژورنال می‌گوید تحریم‌های جهانی که با هدف توقف جریان قطعات به ایران وضع شده، تأثیر به نسبت متوسطی داشته است. بر اساس این گزارش، اعمال محدودیت‌های صادراتی بر مواردی مانند مبدل‌های ولتاژ، که به طور گسترده در صنعت الکترونیک استفاده تجاری دارد، مشکل پیچیده‌ای است.

بر اساس گزارش‌های سازمان ملل متحد که اقدامات جمهوری اسلامی را در تأمین پهپادهای شبه‌نظامیان حوثی در یمن در سال‌های اخیر مستند کرده است، چین و هنگ‌کنگ مدت‌ها به‌عنوان مراکز توزیع برای تولید پهپادهای ایران مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

بر اساس گزارش پروژه کنترل تسلیحات هسته‌ای ویسکانسین، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در واشنگتن، شرکت‌های چینی نقش فزاینده‌ای در کمک به ایران ایفا می‌کنند.

دیمین اسپلیترز، از مرکز «پژوهش تسیلحات جنگ» گفت که بررسی پهپاد سرنگون شده در اوکراین، حاکی از آن بود که حاوی یک موتور تولید ایران است؛ موتوری که توسط شرکتی ساخته شده است که ایالات متحده و متحدانش بارها به دلیل نقش در برنامه پهپادی ایران، آن را تحریم کرده‌اند.

بی‌بی‌سی: ایران می‌گوید توسعه برنامه موشک‌های بالستیک خود را پیگیری می‌کند و آن را بخشی از سیاست دفاعی خود می‌داند و آمریکا هم وعده داده که همچنان به تحریم آن ادامه دهد آمریکا اعلام کرده است که شبکه‌ای متشکل از ۷ فرد و ۶ نهاد مرتبط با برنامه موشکی بالستیک جمهوری اسلامی ایران را در این کشور، چین و هنگ‌کنگ تحریم کرده است. ساعاتی پیش از اعلام این تحریم، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفته بود که از یک موشک هایپرسونیک خود با نام فتاح، برای اولین بار رونمایی کرده است.

دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت دارایی آمریکا اعلام کرده است این شبکه در کار انجام تراکنش‌های مالی و خرید قطعات و فناوری حساس و حیاتی برای بازیگران کلیدی توسعه موشک‌های بالستیک ایران بوده است. داود دامغانی و قاسم حقیقت دو تبعه جمهوری اسلامی ایران هستند که امروز از سوی آمریکا تحریم شده اند.

دارایی و حساب های بانکی احتمالی این افراد در قلمروی ایالات متحده توقیف می‌شود و ضمن جلوگیری از ورودشان به آمریکا، اتباع آمریکایی و غیرآمریکایی هم اجازه معامله و دادوستد تجاری با آنها را نخواهند داشت.
آمریکا می‌گوید این شبکه تسهیلات خود را از جمله در اختیار وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، سازمان‌های وابسته به آن، صنایع شیمیایی پارچین و سازمان هوافضای ایران و صنایع الکتریک ایران قرار داده است.

بر اساس بیانیه وزارت دارایی آمریکا، این شبکه به سازمان‌های نظامی ایران و واسطه‌های کلیدی آن برای تهیه قطعاتی که در توسعه پیشران موشک کاربرد دارد و همچنین در تامین و تولید مهمات، مواد منفجره و سوخت جامد راکت و موشک، استفاده می‌شود، کمک رسانی کرده است.

برایان نلسون، معاون وزیر دارایی آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی درباره تحریم‌های جدید گفته است «اقدام امروز، تقویت تعهدمان برای پاسخ به فعالیت‌هایی است که ثبات منطقه را تضعیف می کند و امنیت شرکا و متحدان کلیدی ما را به خطر می اندازد».

معاون وزارت دارایی آمریکا گفته «ایالات متحده به هدف قرار دادن شبکه‌های خرید غیرقانونی فراملیتی که به طور مخفیانه از تولید موشک‌های بالستیک ایران و سایر برنامه‌های نظامی آن حمایت می‌کنند، ادامه خواهد داد».

رونمایی دو موشک از سوی ایران در کمتر از یک ماه