اخبار

رادیوفردا: شماری از رسانه‌های ایران روز پنج‌شنبه به نقل از منابع عربی‌زبان گزارش داده‌اند انفجارهایی در دو نفتکش در دریای عمان روی داده است.

این رسانه‌ها جزئیات بیشتری از این خبر ارائه نکرده‌اند.

برخی از خبرگزاری‌ها از جمله آسوشیدپرس و بلومبرگ نیز گزارش‌هایی درباره انفجار در دست‌کم یک نفتکش منتشر کرده‌اند و بلومبرگ نیز گفته است نفتکش «فرونت التر» پس از بارگیری از بندر ابوظبی رهسپار دریا بود که دچار آتش‌سوزی شد.

شبکه تلویزیونی العالم به نقل از منابع محلی در #عمان گزارش داد: دو #نفتکش غول پیکر حامل #نفت_خام در دریای عمان هدف حمله قرار گرفتند. pic.twitter.com/08AvHp6CfC

— خبرگزاری صداوسیما (@iribnewsFa) June 13, 2019

بلومبرگ خبر خود را به نقل از یک مقام در بندر ابوظبی منتشر کرده است.

BREAKING: An oil tanker on fire in the Sea of Oman sent a distress signal to the U.A.E. https://t.co/YjIkEpyrWS

— Bloomberg (@business) June 13, 2019

همزمان یک گروه امنیت دریایی بریتانیایی با اشاره به «یک حادثه که در خلیج عمان» روی داده است، از شناورها خواست «حداکثر احتیاط» را به کار گیرند.

همچنین به گزارش آسوشیتدپرس، سخنگوی ناوگان پنجم دریایی آمریکا که در بحرین استقرار دارد نیز گفت که از وقوع یک حادثه مطلع است.

یک ماه پیش، در ۲۲ اردیبهشت، چهار نفتکش حامل پرچم‌های سعودی، امارات و نروژ در نزدیکی بندر فجیره امارات هدف حمله قرار گرفتند و این سه کشور در گزارشی به شورای امنیت سازمان ملل اعلام کردند که این حمله «ماهرانه و هماهنگ»، «به احتمال زیاد توسط یک عامل دولتی انجام شده است».

بی‌بی‌سی: رضا نجفی، نماینده ایران در نشست مکه، در انتهای سمت راست ردیف سوم ایستاده

عربستان سعودی میزبانی سه نشست بین‌المللی کشورهای اسلامی و عرب را با حمله لفظی به ایران آغاز کرد.

عربستان همزمان میزبان کنفرانس سازمان همکاری‌های اسلامی، نشست اتحادیه عرب و همچنین جلسه کشورهای عضو شورای همکاری‌ خلیج فارس است.

ابراهیم العساف، وزیر خارجه عربستان، در سخنرانی آغازین کنفرانس سازمان همکاری‌ اسلامی ایران را به “مداخله” در امور کشورهای دیگر متهم کرد و گفت: “کشورهای اسلامی باید این کار را محکوم کنند.”

او گفت حمله به تاسیسات نفتی “برخوردی مصمم و قاطعانه” می‌طلبد.

نشست‌های سه‌گانه کشورهای اسلامی و عرب در حالی در عربستان برگزار می‌شود که منطقه صحنه تنش فزاینده میان ایران با آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن است.

مقام‌های آمریکایی سپاه را به نقش داشتن در عملیات خرابکارانه علیه نفتکش‌ها در امارات متهم کرده‌اند. حملات پهپادی شبه‌نظامیان حوثی‌ در یمن نیز با توجه به حمایت ایران از آنها باعث انتقاد از ایران شده است.

ایران عضو سازمان همکاری اسلامی است و برای شرکت در نشست مکه از طرف این سازمان دعوت شد، اما با توجه به اینکه عربستان سعودی از ایران دعوت نکرده، ایران در سطح وزیر یا حتی معاون وزیر در این کنفرانس شرکت نکرده است.

رضا نجفی، مدیر کل صلح و امنیت بین‌الملل وزارت خارجه ایران، اتهام‌های مطرح‌شده توسط وزیر خارجه عربستان را رد کرد.
حق نشر عکس AFP

آقای نجفی گفت ایران “به عنوان یکی از بنیان گذاران سازمان همکاری اسلامی امیدوار است این اجلاس که در ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود موجب تقویت وحدت امت اسلامی گردد و تمرکز خود را بر موضوع اصلی و دارای اولویت جهان اسلام یعنی مساله فلسطین معطوف نماید.”

نشست‌های سازمان همکاری اسلامی پیش از این نیز به صحنه انتقاد از ایران تبدیل شده است. از جمله در سال ۹۵ و پس از حمله عده‌ای حزب‌اللهی به سفارت عربستان در تهران، بیانیه پایانی کنفرانس سران این سازمان شامل محکومیت ایران بود.
عربستان: به دنبال جنگ با ایران نیستیم

در عین انتقادهای شدید مقام‌های سعودی از ایران، عادل الجبیر، وزیر مشاور در امور خارجه، می‌گوید عربستان و هیچ کشور دیگری دنبال جنگ با ایران نیست.

او گفت عربستان به دنبال “تحریک” ایران نیست.

آقای جبیر به بی‌بی‌سی گفت: “ما بارها گفته‌ایم به دنبال جنگ نیستیم و می‌خواهیم به هر قیمتی که هست از آن پرهیز کنیم. این ایران است که باید کارهایش را متوقف کند تا وضعیت به حال عادی برگردد.”

او گفت تکذیب نقش ایران در خرابکاری‌ها قابل قبول نیست و “مایه خنده” است.
سفر نخست‌وزیر قطر به عربستان

شیخ عبدالله بن ناصر آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، از طرف این کشور در کنفرانس سازمان همکاری اسلامی شرکت می‌کند.

از زمانی که عربستان و متحدانش رابطه دیپلماتیک با قطر را قطع کردند و آن را تحت محاصره قرار دادند، شیخ عبدالله بن ناصر آل ثانی بلندپایه‌ترین مقام قطری است که به عربستان سفر می‌کند.

البته قطر در نشست اتحادیه عرب و جلسه شورای همکاری خلیج فارس شرکت نمی‌کند.

عربستان و متحدانش قطر را به حمایت از گروه‌های اسلامگرا و همچنین ایران متهم می‌کنند.
حق نشر عکس Reuters
Image caption امیر قطر روز چهارشنبه میزبان نخست‌وزیر عراق بود

سخنگوی وزارت خارجه قطر گفته “شرایط دشوار و حساس” منطقه نیاز “تدبیر و مسئولیت‌پذیری” است و قطر وظیفه خود می‌داند که در میانه تشدید تنش، منادی منطق و مسئولیت‌پذیری باشد.

امیر قطر روز چهارشنبه میزبان عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق بود.

گفتگو درباره تنش میان ایران و آمریکا از موضوعاتی است که گزارش شده در دستور کار رهبران دو کشور بوده است. عراق پیشتر برای میانجیگری میان ایران و آمریکا ابراز آمادگی کرده است.

همزمان با سفر نخست‌وزیر عراق به قطر، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران نیز به دوحه، پایتخت قطر رفت.

آقای عراقچی با محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر خارجه قطر دیدار کرد. بنا به اعلام وزارت خارجه قطر، دو طرف بر اهمیت گفتگو برای حل مشکلات منطقه تاکید کرده‌اند.

شبکه قطری الجزیره از قول آقای عراقچی نوشت که ایران آماده است تا در گفتگو با کشورهای حاشیه خلیج فارس اختلافات موجود را حل و فصل کند.

مقام‌های ایرانی می‌گویند مذاکره با آمریکا در شرایط برقراری تحریم‌ها قابل قبول نیست، اما آنها آماده امضای پیمان عدم تجاوز با کشورهای منطقه هستند.

رادیوفردا: با ادامه بحران جاری میان آمریکا و ایران در خاورمیانه و در میانه نگرانی‌های جامعه جهانی از احتمال کشیده شدن این بحران به یک درگیری نظامی، سکوت بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل که به تایید خود پیگیرترین مهره جهانی علیه ایران بوده، مورد توجه رسانه‌های اسرائیل و بین‌المللی قرار گرفته است.

بن کاسپیت، گزارشگر اسرائیلی، این روزها در مقاله‌ای در وب‌سایت المونیتور رفتار محتاطانه نتانیاهو در ارتباط با تنش آمریکا و ایران را بررسی کرده است.

به نوشته بن کاسپیت، اسرائیل تنها ارتش جهان بوده که در دوره اخیر از طریق حملاتی که علیه اهداف ایران در سوریه انجام داده، با تهران درگیر بوده ولی با وجود این، نتانیاهو در نشست چهارشنبه گذشته کابینه‌اش با شرکت سران نهادهای اطلاعاتی و فرماندهان ارتش، تاکید کرد که پای اسرائیل باید از این بحران دور بماند و کشورش در آن مستقیم دخالت نکند، و نیز گفته تمام تلاش خود را به کار خواهد برد تا تنش‌ها به منطقه خلیج فارس کشیده نشود.

به نوشته آقای کاسپیت، بخش بزرگی از اطلاعات کشورهای غربی در مورد ایران از سوی اسرائیل ارائه شده و از جمله گزارش انتقال موشک‌های ایرانی به عراق برای تحرکات احتمالی آتی از سوی ایران را اسرائیل به واشینگتن داد، اما اکنون دولت نتانیاهو می‌کوشد تا توجه‌ها را از نقش اسرائیل در حمایت از موضع جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا علیه ایران کم کند.

در همین حال، یک مقام اسرائیلی که نخواسته نامش برده شود، به المونیتور گفته است تمامی موضع‌گیری‌های آمریکا علیه ایران درست بوده است.

روزنامه اسرائیل هیوم نیز دوشنبه این هفته به نقل از ایندیپندنت عربی نوشت، اسرائیل قول داده در صورت مبدل شدن تنش آمریکا و ایران به درگیری نظامی، از دخالت در آن خودداری کند، مگر آن ‌که به اسرائیل حمله شود.

این گزارش نیز با معرفی کردن اسرائیل به عنوان عامل افشای اطلاعات طبقه‌بندی‌شده مربوط به نقل و انتقال‌های موشکی اخیر ایران در منطقه، افزوده که یک هیئت اسرائیلی اعزامی به واشینگتن گفته است اسرائیل در این بحران نقش فعال نخواهد داشت، ولی اگر از سوی ایران یا گروه‌های نیابتی تهران در یک جنگ احتمالی مورد حمله واقع شود، اقدام خواهد کرد.

رسانه‌های اسرائیلی گفته بودند که دونالد ترامپ بنیامین نتانیاهو را در جریان رخدادها قرار داده و مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در روزهای گذشته با نخست وزیر اسرائیل با هدف هماهنگی اقدامات دو کشور هم‌پیمان، تلفنی گفت‌وگو کرد. اما جزئیاتی از این رایزنی‌ها، از سوی هیچ یک از طرفین، منتشر نشد.

در عین حال، الکس فیشمن تحلیلگر اسرائیلی در روزنامه یدیعوت آخرونوت نوشته است که رویارویی آمریکا و ایران دامان اسرائیل را خواهد گرفت؛ چه در واکنش به شلیک موشک از عراق یا سوریه و چه برخی تعرض‌های دیگر علیه اسرائیل.

در این میان، خِمی شالِو تحلیلگر هاآرتص، روز یک‌شنبه این هفته در مقاله‌ای نوشت اگر آمریکا به جنگ با ایران برود، نتانیاهو اولین مقصر آن معرفی خواهد شد.

آقای شالو با اشاره به دستور نتانیاهو به مقامات نظامی و سیاسی کشورش برای دور نگاه داشتن اسرائیل از بحران جاری آمریکا با ایران، یادآور شده که در جنگ سال ۱۹۹۱ آمریکا علیه عراق برای بازگرداندن کویت در حالی که صدام حسین حدود ۴۰ موشک اسکاد به اسرائیل شلیک کرد، اسحاق شامیر به خاطر قولی که به جرج بوش پدر داد، به هیچ اقدام نظامی علیه حکومت صدام دست نزد.

در سال ۲۰۰۳ نیز که جرج بوش پسر به عراق حمله کرد، قرار نبود آریئل شارون نخست وزیر وقت اسرائیل دخالت کند و عملا نیز عراق مستقیم به اسرائیل حمله نکرد، و در آن دو مقطع هر دو حزب آمریکا به طور هماهنگ از اسرائیل پشتیبانی می‌کردند.

به نوشته خمی شالو، اما در تنش جاری آمریکا و ایران که نتانیاهو مشوق واشینگتن در برقراری تحریم‌های سخت علیه ایران بوده، در صورت مبدل شدن این بحران به جنگ نظامی، «با کشته شدن اولین سرباز آمریکایی، بسیاری از دموکرات‌ها انگشت اتهام را متوجه نتانیاهو خواهند کرد».

آقای شالو مدعی شده که نتانیاهو مانند یک گروه مشوق یک‌نفره در ارتباط با ایران عمل کرده ولی کشته شدن آمریکایی‌ها در نبرد نظامی احتمالی با ایران، ممکن است خود ترامپ را نیز به این نتیجه برساند که نتانیاهو او را به جنگ سوق داده است.

عاموس هرئل تحلیلگر دیگر هاآرتص نیز روز دوشنبه گذشته در مقاله‌ای نوشت نتانیاهو پیشگام اتخاذ موضع قاطع علیه ایران بود، اما نسبت به قرار گرفتن دولتش در خط مقدم این رویارویی احتیاط نشان می‌هد.

به نوشته این تحلیلگر، برای نتانیاهو این یک معما است که ترامپ علیه ایران اقدام کند بدون آن که اسرائیل در خط مقدم تقابل قرار بگیرد.

هرئل این را نیز نوشته که هرچند غریزه ترامپ به او می‌گوید بهتر است از جنگ نظامی با ایران خودداری کند اما حتی نتانیاهو، این دوست نزدیک رئیس جمهور آمریکا از نیت واقعی ترامپ آگاه نیست. عاموس هرئل افزوده که تنش خلیج فارس، اسرائیل را در اقدام در قبال جبهه شمالی (سوریه و لبنان) محدود می‌کند.

سث فرانتزمن، روزنامه‌نگار آمریکایی نیز در روزنامه عمدتا راست‌گرای جروزالم پست نوشته است هم چپ افراطی و هم راست افراطی در آمریکا بنیامین نتانیاهو را مقصر سیاست دونالد ترامپ در مورد ایران می‌دانند.

فرانتزمن با اشاره به شماری از مطالب منتشره در این ارتباط در رسانه‌های آمریکایی نوشته است، هرچند آنها مستنداتی ارائه نمی‌کنند اما این مانع از آن نشد که شبکه ان‌بی‌سی نیز بنویسد که از بولتون تا بی‌بی (نتانیاهو) ترامپ را به رویارویی با ایران فرا می‌خوانند و حال پرسش این است که آیا ترامپ پاسخی به خواسته مشترک اسرائیل، عربستان و دستیاران خود خواهد داد؟

به نوشته سث فرانتزمن، ایران مشتاق دیدن وضعیتی است که آمریکایی‌ها اسرائیل را در این بحران مقصر بدانند؛ برای همین، تهران این تفکر را از طریق لابی‌اش دنبال می‌کند تا دولت بعدی آمریکا سیاست دیگری در قبال ایران در پیش بگیرد و حمایت کنونی واشینگتن از اسرائیل نیز در دولت احتمالی بعدی تغییر کند.

بنیامین نتانیاهو تاکید کرده که ایران که در طول ۴۰ سال موجودیت جمهوری اسلامی شعار نابودی اسرائیل را ترک نکرده، موجودیت کشور او را با برنامه‌های اتمی و تلاش برای تثبیت نظامی در سوریه و حمایت از گروه‌های تروریستی در منطقه به خطر انداخته و دولت وی باید از موجودیت کشور و امنیت شهروندانش دفاع کند.

رادیو فردا: مقام‌های امنیتی عراق می‌گویند که شامگاه یکشنبه ۲۹ اردیبهشت حمله‌ای راکتی در منطقه سبز بغداد و در نزدیکی سفارت آمریکا روی داده است. همزمان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در توئیتی تصریح کرد که در صورت تهدید دوباره آمریکا «پایان رسمی ایران» رقم خواهد خورد.

شامگاه یکشنبه بخش رسانه‌ای سرویس امنیتی عراق دقایقی پس از وقوع انفجار، در اطلاعیه‌ای کوتاه اعلام کرد که «یک گلوله کاتیوشا» به منطقه سبز بغداد اصابت کرده اما این انفجار تلفاتی نداشته است.

یک مقام پلیس بغداد به خبرگزاری رویترز گفت که موشک‌اندازی که این راکت را شلیک کرده بود در منطقه‌ای در شرق بغداد پیدا شده و نیروهای امنیتی با محاصره منطقه، در جست‌وجوی عوامل این حمله هستند.

به گفته مقام‌های امنیتی عراق، آسیبی به سفارت آمریکا نرسیده است.

هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله شامگاه یکشنبه را برعهده نگرفته است.

رسانه‌های عراقی نیز از استقرار نیروهای امنیتی در منطقه سبز خبر داده‌اند.

در پی انتشار خبر انفجار در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در توئیتی نوشت: «اگر ایران درگیری می‌خواهد، این پایان رسمی ایران خواهد بود. هرگز ایالات متحده را دوباره تهدید نکنید».

If Iran wants to fight, that will be the official end of Iran. Never threaten the United States again!

— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) May 19, 2019

پارلمان و نهادهای دولتی عراق و همچنین سفارت‌خانه‌های خارجی در عراق در منطقه سبز بغداد قرار دارند و این منطقه تحت مراقبت‌های شدید امنیتی‌ست.

انفجار در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد در حالی روی داده است که تنش بین ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر شدت گرفته است.

آمریکا حدود دو هفته پیش با اشاره به «شواهد موثق درباره تهدیدهای جدید ایران» از اعزام ناو آبراهام لینکلن و بمب‌افکن‌های بی ۵۲ به خلیج فارس خبر داد.

مقام‌های آمریکایی درباره «تهدیدهایی» که باعث اعزام این ناو و بمب‌افکن‌ها به منطقه شده توضیحی نداده‌اند اما شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان در گزارشی اختصاصی از پنتاگون مدعی شده بود که «جابه‌جایی» موشک‌های کوتاه‌برد ایران از جمله دلایل این کار بوده است.

از سوی دیگر انفجار در منطقه سبز بغداد کمتر از یک هفته پس از آن روی داده است که وزارت خارجه آمریکا از کارمندان «غیرضروری» این وزارتحانه در عراق خواست که این کشور را ترک کنند.

شرکت نفتی اکسان‌موبیل نیز از کارکنان غیرعراقی خود خواسته است که از این کشور خارج شوند.
منابع: خبرگزاری‌های رویترز و فرانسه، رسانه‌های عربی و رادیو فردا /ا.م /ج

بی‌بی‌سی: نفتکش المرزوقه تصویری از نفتکش المرزوقه که گفته شده یکی از چهار هدف عملیات خرابکارانه بوده

خبرگزاری رویترز می‌گوید برآورد یک شرکت بیمه نروژی از حادثه اخیر چهار نفتکش‌ در بندر فجیره امارات این است که “به احتمال زیاد” سپاه پاسداران در آن خرابکاری ادعایی دست داشته است.

رویترز می‌گوید گزارش محرمانه اتحادیه مشترک کشتی‌داران نروژ برای بیمه ریسک جنگ (دی‌ان‌کی) به دستش رسیده است.

به گزارش رویترز بیمه نروژی به این نتیجه رسیده که احتمالا زیردریایی‌های کوچ کنترل از راه دور که بین ٣٠ تا ۵۰ کیلوگرم مواد منفجره حمل می‌کردند برای این خرابکاری ادعایی استفاده شدند.

روز یکشنبه امارات متحده عربی اعلام کرد علیه چهار نفتکش در بندر فجیره این کشور عملیات خرابکارانه‌ای انجام شده است. یکی از نفتکش‌ها با پرچم نروژ حرکت می‌کرده، یکی امارات و دو نفتکش دیگر هم متعلق به عربستان سعودی بوده‌اند.

ایران از خرابکاری در این نفتکش‌ها ابراز نگرانی کرده و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه، گفته پیش‌بینی می‌کرد چنین اتفاقاتی برای “دامن زدن به تنش” رخ دهد.

رویترز می‌گوید در گزارش شرکت بیمه نروژی دی‌ان‌کی آمده است که بقایای انفجار در نفتکش نروژی شبیه بقایای قایق‌های کنترل از راه دوری است که پیشتر توسط شبه‌نظامیان حوثی یمن استفاده شده است.

بر این مبنا، شرکت نروژی گفته به احتمال زیاد سپاه پیشتر تجهیزات انفجاری با قابلیت تنظیم جی‌پی‌اس را در اختیار حوثی‌ها قرار داده بود.
بندر فجیره

این گزارش با استناد به تهدید اخیر ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز، گفته است که این خرابکاری احتمالا برای فرستادن پیغامی به آمریکا انجام شده است.

خُسن آقا: بابا شما دیگه این رژیم رو خیلی زیاد از حد بزرگ می کنید! کدام جنگ نیابتی؟ اینها گروه‌های تروریستی هستند و در بهترین حالت می‌توانند چند ترور کور انجام بدهند! آنرا هم که امروز انجام می‌دهند پس هنر و ظرفیت جنگیدن دیگری ندارند که ارائه بدهند
دویچه‌وله: دو خبرنگار آسوشیتدپرس در غزه و بغداد شرح داده‌اند که چه گروه‌هایی در عراق، لبنان، غزه و یمن از سوی جمهوری اسلامی حمایت می‌شوند و واکنش آنها در صورت بروز جنگ میان آمریکا و ایران چه خواهد بود.

فیلیپ عیسی در بغداد و فارس اکرم در غزه دو گزارشگر خبرگزاری آسوشیتدپرس با معرفی گروه‌های شبه‌نظامی خاورمیانه که تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند به بررسی واکنش احتمالی آنها در صورت بروز جنگ میان آمریکا و ایران پرداخته‌اند.

آنها در این گزارش شرح داده‌اند که جمهوری اسلامی در چهار دهه گذشته جای پای خود را در منطقه از لبنان تا سوریه، غزه، عراق و یمن باز کرده و شبکه‌ای از گرو‌ه‌های شبه‌نظامی را تحت نفوذ خود دارد.

خلاصه‌ای از فهرست آنها از این قرار است:

حزب‌الله در لبنان

حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله در چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران گفته بود اگر آمریکا جنگی علیه ایران آغاز کند تنها با این کشور طرف نخواهد بود. او تأکید کرده بود: «چون سرنوشت ما به جمهوری اسلامی وابسته است.»

حزب‌الله لبنان خود را بخشی از “محور مقاومت” می‌داند و به نوشته آسوشیتدپرس هزاران نیروی شبه‌نظامی شیعه دارد که جمهوری اسلامی ایران می‌تواند آنها برای مقابله با آمریکا بسیج و وارد نبرد مسلحانه کند.

حزب‌‌الله که در جریان جنگ داخلی لبنان در دهه ۸۰ میلادی توسط سپاه پاسداران ایران تأسیس شد حال موثرترین گروه شبه‌نظامی منطقه است که نفوذ ایران را تا مرزهای اسرائیل پیش برده است.

جفری فلتمن، دیپلمات ارشد آمریکایی در گزارشی برای موسسه بروکینگز حزب‌الله لبنان را موفق‌ترین مهره صادراتی ایران و “ابرازی چند منظوره” برای تهران می‌داند.

حزب‌الله لبنان سال ۱۹۸۲ میلادی پس از حمله اسرائیل به لبنان وارد جنگی چریکی با ارتش اسرائیل شد و ۱۸ سال بعد ارتش این کشور را از خاک لبنان بیرون راند. حزب‌الله سال ۲۰۰۶ جنگی سخت با اسرائیل را آغاز کرد که چندین ماه طول کشید.

این گروه شش سال گذشته در جنگ داخلی سوریه کنار اسد جنگیده و تجارب بسیاری کسب کرده است. اما حزب‌الله علی‌رغم لفاظی‌هایش علیه اسرائیل، دنبال جنگ با این کشور نیست و احتمال پیوستن آن به سایر تنش‌های منطقه‌ای هم اندک است. حزب‌الله صدها تن از نیروی خود را در جنگ داخلی سوریه از دست داده و بخشی قابل توجهی از نفوذ آن در میان مردم لبنان رنگ باخته است.

حوثی‌ها در یمن

شیعیان شورشی یمن که ساکن شمال این کشور هستند، سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن را تحت کنترل خود درآوردند. ائتلافی از کشورهای مسلمان و غربی به رهبری عربستان سعودی در پی نابودی حوثی‌ها و بازگرداندن دولت سرنگون شده یمن است. این ائتلاف به جنگ خانمان‌سوز یمن دامن زده و به جای پایان دادن به آن موجب قحطی و ویرانی این کشور شده است.

عربستان حوثی‌ها را بازوی نظامی ایران در یمن می‌داند و همراه کشورهای غربی و سازمان ملل متحد ایران را به حمایت نظامی از آنها متهم می‌کند. حوثی‌ها موشک‌های دوربرد در اختیار دارند و تا کنون بارها به اهدافی در خاک عربستان حمله کردند. آنها چند روز پیش مدعی شدند که با پهباد به تأسیسات نفتی عربستان حمله کردند.

شیعیان عراق

شبه‌نظامیان شیعه عراق را نیز ایران آموزش داده و از آنها حمایت مالی می‌کند. این گروه‌ها که پس از جنگ عراق با نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور در نبرد بودند، شبه‌نظامیان “دولت اسلامی” را از خاک عراق بیرون راندند.

“کاتب حزب‌الله”، “عصائب اهل الحق” و “سازمان بدر” سه گروهی هستند که رابطه نزدیکی با قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس دارند. این گروه‌ها بیش از ۱۴۰ هزار نیرو دارند که تحت فرمان نخست‌وزیر عراق هستند و از نظر سیاسی متحد ایران به شمار می‌رود.

آنها خواستار خروج نیروهای آمریکایی از خاک عراق هستند. حال دولت آمریکا بخشی از نیروهای مستقر در خاک عراق را به دلیل آنچه تهدیدهای ناروشن از سوی ایران عنوان شده از این کشور خارج کرده است.

شبه‌نظامیان غزه

ایران از شبه‌نظامیان فلسطینی ساکن غزه از جمله حماس که کنترل این منطقه را در دست دارد و جهاد اسلامی که گروه کوچکتری است، حمایت می‌کند.

رابطه حماس و جمهوری اسلامی سال ۲۰۱۱ میلادی پس از بهار عربی تیره شد و این گروه حمایت مالی چند میلیون‌ دلاری جمهوری اسلامی را از دست داد. حماس مشکلات مالی بسیاری دارد و ماه‌هاست که حقوق کارمندان خود را پرداخت نکرده است. گفته می‌شود که تهران همچنان از نظر نظامی از حماس حمایت می‌کند اما این گروه بخش قابلتوجهی از بودجه مورد نیاز خود را از قطر می‌گیرد. در نتیجه احتمال اینکه در صورت بروز جنگ کنار ایران بایستند اندک است.

جهاد اسلامی که گروهی متشکل از شبه‌نظامیان سنی است رابطه بهتری با تهران دارد اما این رابطه مانند رابطه سایر گروه‌هایی که نام برده شدند عمیق نیست.

دویچه‌وله: جزئیات حمله خرابکارانه علیه شناورها در بندر فجیره در امارات هنوز روشن نیست. کارشناسان عرب معتقدند این حملات یا کار ایران بوده یا اسرائیل. حوثی‌های یمن مدعی هستند که به “تأسیسات حیانی” عربستان حمله کرده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته است همه شناورهایی که در بندر فجیره هدف حمله قرار گرفتند “خسارت مشابهی” دیده‌اند.

امارات متحده عربی و عربستان دوشنبه ۲۳ اردیبهشت از وقوع یک “عملیات خرابکارانه” علیه تانکرها و کشتی‌های تجاری در آب‌های سرزمینی امارات خبردادند.

ایران بلافاصله پس از انتشار این خبر با ابراز تأسف، خواستار “روشن شدن ابعاد دقیق این حادثه” شد.

ساعاتی بعد یک مقام آمریکایی مدعی شد که ایران یا نیروهای مورد حمایت این کشور از مواد منفجره برای ایجاد سوراخ در شناورها استفاده کردند.

چارلز ابی‌نادر، تحلیلگر نظامی لیبی به دویچه‌وله می‌گوید دور از انتظار نیست که ایران پشت این خرابکاری بوده باشد. او معتقد است: «ایران دو پیام مشخص دارد، اول اینکه هیچگونه محدودیتی برای صادرات نفت خود را نخواهد پذیرفت و دوم اینکه نشان می‌دهد پای امنیت کل منطقه در میان است.»

این کارشناس نظامی با اشاره به تلاش کشورهای منطقه خلیج‌ فارس برای افزایش صادرات نفت و جایگزین کردن صادرات نفت ایران می‌گوید: «تهران چنین اقدامی را تهدیدی برای ثبات اقتصادی خود می‌داند و هر گونه تلاش خارجی برای کاهش نفت خود را حمله ارزیابی می‌کند.»

عبدالباری عطوان، سردبیر رروزنامه اینترنتی رأی الیوم نیز دخالت ایران در اقدامات خرابکارانه را رد نمی‌کند. او در تفسیر خود در مورد این اقدام به گفته‌های چهره‌های تندرو در ایران اشاره کرده که مدعی شده‌ بودند با شلیک یک راکت می‌توانند ناوهواپیمابر آمریکا در خلیج‌فارس را نابود کنند.

با این حال هر دوی این کارشناسان احتمال دست داشتن سایر کشورها در این حادثه را رد نمی‌کنند. برای هردوی آنها احتمال اینکه اسرائیل پشت این ماجرا بوده باشد، منتفی نیست.

اسرائیل از روز نخست مخالف امضای برجام بود. بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر این کشور معتقد است ایران می‌تواند در پس برجام، برنامه اتمی خود را به طور مخفیانه ادامه دهد و بمب اتمی بسازد.

اسرائیل از سوی دیگر حزب الله لبنان را که مورد حمایت جمهوری اسلامی است، تهدیدی برای امنیت خود می‌داند. نیروهای حزب‌الله از جنگ داخلی سوریه سود جسته‌اند و حال تا مرز سوریه با اسرائیل پیشروی کرد‌ه‌اند.

ابی‌نادر به دویچه‌و‌له می‌گوید: «اتفاقی نیست که این حمله در بندر فجیره امارت رخ داده است. این بندر درست پس از تنگه هرمز واقع شده. تنگه هرمز امنیت بالایی دارد و امکان حمله یا خرابکاری در آن به سختی ممکن است. آنهایی که دست به این خرابکاری زدند، می‌خواهند نشان دهند که که اطراف تنگه آسیب‌پذیر است و آنها توان حمله در سایر نقاط را دارند.»

این دو کارشناس عرب همزمان تصریح می‌کنند که سند یا مدرکی ندارند تا بتوانند ثابت کنند که ایران یا اسرائیل پشت این ماجرا بوده است. تنها چیزی که در این میان روشن است این است که عامل این حملات خواستار افزایش تنش در منطقه بوده است.

همزمان با این گمانه‌زنی‌ها شبکه تلویزیونی المسیره یمن که توسط حوثی‌ها اداره می‌شود از حمله حوثی‌ها به “تأسیسات حیاتی” عربستان خبر داده است.

المسیره به نقل از یک مقام رسمی نظامی حوثی‌ها اعلام کرده بود “هفت هواپیمای بدون سرنشین تاسیسات حیاتی عربستان” را هدف حمله قرار دادند.

خالد فالح، وزیر انرژی عربستان پس از انتشار این خبر تأیید کرد که پهپادهای حامل مواد منفجره سه‌شنبه ۲۴ اردیبهشت (۱۴ مه) به دو خط لوله نفتی این کشور در نزدیکی ریاض حمله کرده‌اند.

بنا به گزارش رویترز هنوز روشن نیست که آیا حوثی‌ها مسئول حمله به تانکرهای عربستان هم بوده‌اند یا خیر.

بی‌بی‌سی: شبه‌نظامیان حوثی یمن با استفاده از دو پهپاد تأسیسات نفتی عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند. در پی این حمله و توقف انتقال نفت از این خط لوله، قیمت نفت در بازار جهانی بالا رفت. عربستان این حمله را “تروریستی” خوانده است.

شبکه تلویزیونی المسیره که به حوثی‌های یمن نزدیک است گزارش داد که این گروه تأسیسات نفتی عربستان سعودی را هدف قرار داده است.

این شبکه‌ تلویزیونی خبر این حمله را به نقل از یکی از مقامات ارشد حوثی که نخواست نامش فاش شود، منتشر کرد. این مقام یمنی گفته حمله با استفاده از هفت پهپاد انجام شده است. او گفته حوثی‌ها آماده‌اند تا عملیات بیشتر و سنگین‌تری را پی‌ریزی کنند.

هم‌زمان، وزارت انرژی عربستان تأیید کرده است که در این حمله هوایی، خط لوله نفت شرق به غرب این کشور هدف قرار گرفته است.

بنابر اعلام این وزارتخانه، تا زمان ارزیابی خسارت‌ها پمپاژ نفت از خط لوله شرق به غرب قطع خواهد بود.

به گزارش رویترز، در پی انتشار خبر این حمله، قیمت نفت در بازارهای جهانی بالا رفت و قیمت هر بشکه نفت برنت با ۹۲ سنت افزایش به بیش از ۷۱ دلار رسید.
اهمیت خط لوله شرق به غرب

خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری “شرق به غرب”، یک خط انتقال نفت مهم عربستان است که ظرفیت انتقال دستکم ۵ میلیون بشکه نفت در روز را دارد.

خط لوله شرق به غرب، نفت را از مناطق نفت‌خیز شرق عربستان به بندر صنعتی یانبو در دریای سرخ منتقل می‌کند.

این خط لوله چند دهه پیش و به عنوان جایگزینی برای تنگه هرمز ساخته شد. در آن زمان نزدیک بود تنگه هرمز بسته شود.

در ماه‌های گذشته، ایران بارها تهدید کرده در صورتی که صادرات نفت این کشور با مانع روبرو شود، بستن تنگه هرمز را به عنوان یک گزینه در دستور کار قرار می‌دهد.

وزارت انرژی عربستان این حمله را “تروریستی” خوانده است.

این حمله یک روز پس از آن روی داد که عربستان سعودی گفت دو تانکر نفتی این کشور در میان چهار کشتی بود که در آب‌های امارات متحده عربی مورد حمله قرار گرفت.

حوثی‌ها حمله اخیر را پاسخی خوانده‌اند به محاصره یمن و حملات هوایی ائتلاف به رهبری عربستان به مناطق تحت کنترل این گروه.

حوثی‌ها بارها از طریق پهپاد تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار داده‌اند.

عربستان در حملات پهپادی پیشین، حوثی‌ها را متهم کرده بود که از پهپاد ساخت ایران استفاده می‌کنند.

حوثی ها مورد حمایت ایران هستند، اما ایران ارسال سلاح و تجهیزات نظامی برای شبه‌نظامیان شیعی حوثی را تکذیب می‌کند.

از سال ۲۰۱۵، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، حملات خود به مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را آغاز کرد. این ائتلاف مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را در محاصره قرار داده است. سازمان ملل می‌گوید در حال حاضر میلیون‌ها نفر در یمن در شرف قحطی قرار دارند.

عربستان سعودی در یمن از نیروهای تحت رهبری عبد ربه منصور هادی حمایت می‌کند که با حوثی در جنگند.

بی‌بی‌سی: خالد فالح بر مسئولیت مشترک جامعه بین‌الملل برای تامین عبور و مرور دریایی و امنیت نفت‌کش‌ها تاکید کرد

عربستان سعودی “عملیات خرابکارانه” را که چهار کشتی‌ را در دریای عمان هدف قرار داده بود، محکوم کرد و تایید کرد که دو کشتی متعلق به این کشور بوده‌اند.

روز گذشته وزارت خارجه امارات متحده عربی اعلام کرد که چهار کشتی باری متعلق به کشورهای مختلف در حاشیه آب‌های شرقی این کشور در نزدیکی بندر فجیره هدف “عملیات خرابکارانه” قرار گرفته‌اند، اما به کسی آسیبی نرسیده است.

به گفته خالد فالح، وزیر انرژی عربستان سعودی دو نفت‌کش سعودی که در حال عبور در دریای عمان بودند، در این عملیات به شدت آسیب دیده‌اند، هر چند به گفته او این عملیات منجر به آسیب دیدن کسی و یا پخش شدن نفت در دریا نشد.

به گفته او یکی از نفت‌کش‌ها به قصد بارگیری نفت خام عربستان از بندر راس تنوره در شرق این کشور در خلیج فارس برای مشتریان آمریکایی در حرکت بود.

به گزارش خبرگزاری سعودی آقای فالح در بیانیه‌ای این عملیات را محکوم کرد و هدف آن را تهدیدی برای آزادی عبور و مرور دریایی و امنیت تولید‌کنندگان نفت در جهان خواند.

آقای فالح همچنین بر مسئولیت مشترک جامعه بین‌الملل برای تامین عبور و مرور دریایی و امنیت نفت‌کش‌ها تاکید کرد و گفت که این گونه رخدادها پیامدهای زیان‌باری از جمله تاثیرگذاری بر بازار انرژی و به خطر انداختن اقتصاد جهان دارد.
حق نشر عکس Reuters
Image caption عکس آرشیوی از عبور نفتکشی از تنگه هرمز

در واکنش به این رخداد وزارت امور خارجه ایران آن را “نگران کننده و تاسف بار” خواند و خواهان روشن شدن ابعاد دقیق آن شد.

عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران آن را “دسیسه از سوی بدخواهان جهت برهم زدن ثبات و امنیت در منطقه” خواند و خواهان هوشیاری کشورهای منطقه نسبت به هرگونه ماجراجویی از سوی عوامل خارجی شد.

بندر فجیره در حدود ۱۴۰ کیلومتری تنگه هرمز قرار دارد که محل عبور یک سوم تجارت جهانی نفت از طریق دریاست.

موقعیت فجیره در مسیر کشتیرانی در خلیج فارس، شبه قاره هند و آفریقا که محل سوختگیری نفت‌کش‌ها و سایر کشتی‌های باری است استراتژیک توصیف می‌شود.

وزارت خارجه امارات اقداماتی را که کشتی‌های تجاری و خدمه آنها را در خطر قرار دهد “خطرناک” خواند و گفت جامعه بین‌المللی باید در قبال کسانی که امنیت عبور و مرور دریایی را در خطر قرار می‌دهند مسئولیت نشان دهد.

حادثه گزارش شده از سوی امارات درحالی روی می‌دهد که در هفته های اخیر تنش میان آمریکا و ایران درحال افزایش بوده است.

دو روز پیشتر اداره کشتیرانی آمریکا به کشتی‌های تجاری و باربری این کشور درباره تهدیدهای ادعایی ناشی از تحرکات ایران و متحدانش هشدار داده بود.

این سازمان گفت: “ممکن است ایران و متحدانش کشتی‌های تجاری، از جمله نفتکش‌ها، یا کشتی‌های نظامی آمریکا را در دریای سرخ، باب المندب یا خلیج فارس هدف قرار دهند.”

آمریکا با اعزام ناو هواپیمابر لینکلن و استقرار چهار بمب‌افکن ب ۵۲ حضور نظامی خود در خلیج فارس را تقویت کرده است.

مقام‌های ایرانی در هفته‌های قبل به احتمال بستن تنگه هرمز اشاره کرده‌اند، اما در عین حال می‌گویند امنیت منطقه اولویت آنها است و این نیروهای آمریکایی هستند که امنیت منطقه را به خطر می‌اندازند.

رادیوفردا: روزنامه هاآرتص سندی از ۵۶ سال پیش را که اخیرا از طبقه‌بندی خارج شده است منتشر کرده که فاش می‌کند سیاست موسوم به «ابهام عمدی» درباره توان هسته‌ای اسرائیل چگونه زاده شد.

ناظران و نهادهای متعدد بین‌المللی بارها ادعا کرده‌اند که اسرائیل ده‌ها سال است توانمندی اتمی با ماهیت نظامی دارد اما دولت اسرائیل سیاست «ابهام عمدی» را در پیش گرفته و از تایید یا تکذیب این گونه ادعاها سر باز می‌زند.

برخی گزارش‌ها شمار کلاهک‌های اتمی اسرائیل را دست‌کم دویست مورد ذکر کرده و گفته‌اند تل‌آویو موشک‌های بلندبردی، از جمله موشک «یریخو»، برای حمل این کلاهک‌ها در اختیار دارد و زیردریایی‌هایی که آلمان به این کشور داده نیز دارای قابلیت شلیک اتمی هستند.

سندی که هاآرتص به تازگی منتشر کرده، در واقع به مفاد نشستی محرمانه در ۹ ژوئیه ۱۹۶۳ (تیر ۱۳۴۲) در اورشلیم/بیت‌المقدس اشاره دارد که ریاست آن با لوی اشکول، نخست وزیر وقت است که تنها دو هفته بود که جانشین داوید بن گوریون، اولین نخست وزیر اسرائیل شده بود.

در آن زمان حدود ۱۵ سال از تأسیس اسرائیل می‌گذشت و تأسیسات اتمی «دیمونا» اندکی پیش از این جلسه افتتاح شده بود.

یکی از حاضران در این جلسه شیمون پرز بود که بعدها از او به عنوان پدر کوره اتمی دیمونا نام برده شد.

بر پایه سند تازه انتشاریافته، لوی اشکول در این جلسه به سردبیران روزنامه‌های اسرائیلیِ مورد اعتماد نهادهای امنیتی می‌گوید که هیچ مطلبی درباره توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمک‌های فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هسته‌ای نیز خودداری کنند.

به نوشته هاآرتص، خواسته اشکول از سردبیران روزنامه‌های وقت، که در نبود تلویزیون به عنوان رسانه اصلی اسرائیل قلمداد می‌شدند، در واقع این بود که «کور، کر و لال» باشند.

پیش از این جلسه نیز مقام‌های اسرائیل چند نشست دیگر با مسئولان ارشد روزنامه‌ها درباره کوره دیمونا برگزار کرده بودند و برداشت طرفین این بود که اسرائیل به توان اتمی دست یافته اما نباید این راز را برملا کرد.

لوی اشکول در جلسه ژوئیه ۱۹۶۳ به مسئولان روزنامه‌ها تأکید می‌کند که از انتشار هر مطلبی که از آن برداشت شود اسرائیل به توان نظامی هسته‌ای دست یافته جدا بپرهیزند.

تصویری از نیروگاه اتمی دیمونا در اسرائیل

بنابر سند تازه منتشرشده، نخست وزیر اسرائیل به حاضران می‌گوید که «وظیفه میهنی و مسئولانه» ایجاب می‌کند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند و «کسی دشواری ایجاد نکند … بگذارید ما کار خودمان را بکنیم».

اشکول در آن جلسه همچنین از اینکه سفارت آمریکا در اسرائیل تصویر مقاله‌های منتشرشده در روزنامه‌های اسرائیلی را به واشینگتن مخابره می‌کند و از آن طریق در دسترس دنیا قرار می‌گیرد گلایه دارد؛ در آن دوره هنوز آمریکا هم‌پیمان اصلی اسرائیل محسوب نمی‌شد و رهبران وقت اسرائیل به کشورهایی مانند فرانسه بیش‌تر تکیه داشتند.

در گزارش هاآرتص، گفته‌های سردبیران روزنامه‌ها در آن جلسه نیز بازتاب یافته است.

یعکوو عامیت، سردبیر روزنامه «عال هامیشمار» به اشکول می‌گوید: «مطمئن باشید که شما را ناامید نمی‌کنیم؛ قدردان اطمینانی هستیم که به ما دارید؛ پای موضوعی کاملا سری در میان است و همه ما متوجه‌ایم».

آریه دیسنچیک، سردبیر روزنامه معاریو، نیز می‌گوید «قبلا توافق شده که درباره این موضوع شلوغ نشود».

صورت‌جلسه دیداری که تابستان ۵۶ سال پیش برگزار شد مهر «محرمانه» خورد اما بتازگی از طبقه‌بندی خارج شد و روزنامه هاآرتص گزارش خود را بر اساس نسخه موجود در آرشیو دولتی اسرائیل منتشر کرده است.

شیمون پرز دهه‌ها پس از پایه‌گذاری کوره دیمونا گفته بود همین که دشمنان فکر کنند اسرائیل بمب اتم دارد، به خودی خود، جنبه بازدارندگی دارد.

حدود ۲۳ سال پس از جلسه نخست وزیر وقت اسرائیل با روزنامه‌نگاران، یک کارشناس اتمی اسرائیل که به خارج از این کشور رفته بود جزئیاتی از برنامه‌های هسته‌ای کشورش را لو داد.

فرد افشاگر «مردخای وانونو» نام داشت و تکنیسین پیشین کوره اتمی دیمونا بود. او پس از آنکه به جناح چپ افراطی پیوست، از یهودیت به مسیحیت تغییر دین داد، به حمایت از گروه‌های فلسطینی روی آورد و از اسرائیل به استرالیا مهاجرت کرد.

این فرد در اواخر دهه هشتاد میلادی روی قایقی در آب‌های اروپا توسط مأموران موساد بازداشت و پس از بازگرداندن به اسرائیل به ۱۸ سال زندان محکوم شد؛ وی حدود ۱۴ سال پیش آزاد شد اما هنوز ممنوع‌الخروج است.

شیمون پرز که بعدها به نخست وزیری و ریاست جمهوری اسرائیل رسید، دهه‌ها پس از پایه‌گذاری کوره دیمونا گفته بود همین که دشمنان فکر کنند اسرائیل بمب اتم دارد، به خودی خود، جنبه بازدارندگی دارد.

پرز همچنین گفته بود: «دیمونا به اسرائیل قدرتی تازه داد و ابهام در وجود این کوره نیز امنیت و اعتماد به نفس اسرائیل را بالا برد و همگان فهمیدند که گزینه نابود کردن اسرائیل دیگر وجود ندارد».

به هر روی پس از گذشت ۵۶ سال از جلسه لوی اشکول با سردبیران روزنامه‌ها، اسرائیل همچنان به سیاست «ابهام عمدی» در توانمندی هسته‌ای خود پایبند است.

از سوی دگیر، شماری از تحلیلگران می‌گویند حمله اسرائیل به تأسیسات اتمی دو کشور عربی و همچنین مخالفت سرسختانه‌اش با فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران از جمله به این دلیل بوده است که این کشور می‌خواهد همچنان در خاورمیانه یکه‌تاز توان هسته‌ای باشد.

اسرائیل در اوایل دهه ۱۹۸۰ تأسیاست تازه‌ساز اتمی «عصیراک» در عراق را بمباران کرد و بعدها نیز تأسیسات اتمی دیرالزور سوریه را منهدم ساخت.

در یک دهه گذشته نیز اسرائیل اصلی‌ترین مخالف توان هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران بوده است.

با این حال اسرائیل در برابر احداث نیروگاه اتمی در عربستان فعلا سکوت کرده است.