اخبار

بی‌بی‌سی: در نخستین ساعات پس از حمله موشکی به مرکز درمانی سوروکا در شهر بئرشبع اسرائیل، پخش گزارش‌های زنده از محل حادثه، در رسانه‌های بین‌المللی مانند سی‌ان‌ان، بی‌بی‌سی، اسکای‌نیوز و نیویورک‌تایمز آغاز شد. خبرنگاران خارجی به سرعت به محل برده شده، از سوی مقامات توجیه شدند و دسترسی کامل به تصاویر و اطلاعات پیدا کردند. دوربین‌ها روشن بود، خبرنگاران پرسش می‌کردند و جهان نظاره‌گر بود.

در نقطه مقابل، سه روز پیش از آن، بیمارستان فارابی در کرمانشاه ایران هدف حمله‌ای مشابه قرار گرفت. اما این حادثه در رسانه‌های بین‌المللی تقریبا هیچ پوششی نداشت و بسیاری از مخاطبان جهانی از وقوع چنین رویدادی بی‌خبر ماندند.

این تفاوت چشمگیر تنها حاصل «جهت‌گیری رسانه‌ها» نیست، بلکه بازتابی از شکاف عمیق در دسترسی، شفافیت و استراتژی رسانه‌ای دولت‌ها در مواجهه با بحران‌هایی است که موضع‌گیری جامعه بین‌المللی در آن ‌اهمیت دارد.

اسرائیل سازوکار رسانه‌ای دقیقی دارد. هنگام وقوع حمله یا حادثه‌ای مهم، به ویژه اگر غیرنظامیان را تحت تاثیر قرار دهد، خبرنگاران خارجی که اغلب در تل‌آویو یا بیت‌المقدس مستقرند، با تشخیص مقام‌های امنیتی بلافاصله با خودروهای نظامی به محل اعزام می‌شوند، با مقامات مصاحبه می‌کنند، آزادانه فیلم‌برداری می‌کنند و به گزارش زنده می‌پردازند. در واقع آنچه رسانه‌ها نیاز دارند، در اختیارشان گذاشته می‌شود.

در ایران اما وضعیت به گونه‌ای دیگر است. خبرنگاران رسانه‌های بین‌المللی مانند بی‌بی‌سی جهانی و بسیاری از رسانه‌های دیگر اجازه حضور در ایران را ندارند و خبرنگاران داخلی هم زیر بار سانسور سنگین و نظارت شدید فعالیت می‌کنند.

در ماجرای کرمانشاه، نخستین تصاویر منتشرشده، تنها چند عکس تیره و تار با کیفیت پایین بود که با تلفن‌های همراه ثبت شده بود. نه نشست خبری‌ برگزار شد، نه تصویری باکیفیت در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت و نه روایتی رسمی و دقیق از میزان آسیب به بیمارستان و بیماران ارائه شد.

تصویر باکیفیت، برگ برنده در رسانه‌ها

موضوع به نبود خبرنگار ختم نمی‌شود. در اسرائیل، دوربین‌های زنده، پهپادها و تصاویر ماهواره‌ای – اگر شامل ممنوعیت امنیتی نشود – تقریبا در تمام لحظات در دسترس رسانه‌ها هستند. تصویر ویدیویی، ستون فقرات محتوای تلویزیونی است. مخاطبان می‌توانند در هر لحظه چشم‌اندازی زنده از آسمان تل‌آویو را در تلویزیون ببینند.

در مقابل، آنچه از ایران مخابره می‌شود اغلب مجموعه‌ای از ویدیوهای لرزان و کوتاه است که شهروندان با اینترنت ناپایدار در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند یا عکس‌هایی غیرحرفه‌ای و تار که با گوشی‌های تلفن همراه گرفته شده است. در مورد بیمارستان فارابی همان سه چهار عکس‌ تیره و تار که در رسانه‌های ایران منتشر شده بودند، هنگام نگارش این گزارش به دلیل محدودیت‌های اعمال شده بر اینترنت باز نمی‌شود.

خلاء اطلاع‌رسانی رسمی

نکته مهم دیگر، انتشار اطلاعات رسمی است. پس از آسیب دیدن بیمارستان بئرشبع در حمله موشکی ایران در روز ۱۹ ژوئن، مقام‌های اسرائیلی بلافاصله آمار مجروحان و اطلاعات تکمیلی درباره نوع حمله را منتشر کردند. در مقابل ایران، اولین آمار رسمی کشته‌ها را در روز سوم حملات اسرائیل اعلام کرد. این آمار نه تفکیک‌شده بود، نه موقعیت زمانی و مکانی داشت. حادثه بیمارستان کرمانشاه در روز ۱۶ ژوئن نیز از این قاعده مستثنا نبود.

در خلأ اطلاع‌رسانی رسمی، تنها چیزی که باقی مانده، روایت‌های شخصی‌ است؛ خانواده‌هایی که تصاویر فرزندان، زنان و غیرنظامیان کشته‌شده را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند و سعی دارند صدایشان را در سکوتی که دولت اعمال کرده به گوش دیگران برسانند.

در حال حاضر اینترنت در ایران تقریبا قطع است. بسیاری از سایت‌های دولتی یا رسانه‌های نیمه‌رسمی از خارج کشور به سختی باز می‌شوند، تصاویر و ویدیوها بارگذاری نمی‌شوند، و برخی از آن‌ها اصلا در دسترس نیستند. این وضعیت کار خبرنگاران خارج از ایران را هم برای راستی‌آزمایی روایت‌های رسمی با مشکل مواجه کرده است.

مجموعه این عوامل باعث شده تا جهان ــ حتی در مواردی که روایت انسانی به سود ایران است ــ تصویری شفاف از آنچه در داخل کشور می‌گذرد نداشته باشد.

حکومت ایران با محدود کردن رسانه‌ها و بستن راه‌های اطلاع‌رسانی قصد داشته به نفع خود عمل کند، اما در شرایط بحرانی فعلی این استراتژی در انتقال روایت‌های انسانی به افکار عمومی جهان ناکام مانده و عملا به زیان جمهوری اسلامی تمام شده است.

در جهانی که روایت‌ها بیش از واقعیت‌ها قدرت دارند، رهبران ایران با سرکوب رسانه‌های مستقل و بستن دسترسی خبرنگاران خارجی، سکوت را انتخاب کرده‌اند؛ آن هم در جنگی که رسانه‌ها به اندازه موشک‌ها اثرگذارند. و این سکوت، برای آنها پرهزینه‌تر از آن چیزی است که شاید انتظار آن را داشتند.

رادیوفردا: شبکه آمریکایی سی‌ان‌ان گزارش داد که بر اساس ارزیابی نهادهای اطلاعاتی این کشور، ایران تا دستیابی به تسلیحات هسته‌ای «سال‌ها فاصله دارد».

این شبکه روز سه‌شنبه با استناد به چهار منبع اطلاعاتی آشنا با موضوع افزود که براساس ارزیابی اطلاعاتی آمریکا ایران به طرزی فعال به دنبال سلاح هسته‌ای نبوده و سه سال تا چنین موقعیتی فاصله داشته است.

این ارزیابی اطلاعاتی آمریکا با روایت اسرائیل در مورد این‌که ایران داشت به سرعت به «مقطع بی‌بازگشت» در مسیر دستیابی به سلاح هسته‌ای نزدیک می‌شد، «تضاد کامل دارد».

در حالی که جنگ اسرائیل در ایران با هدف مصرح از بین بردن برنامه هسته‌ای ایران از روز جمعه گذشته شروع شده، مقامات اطلاعاتی آمریکا افزودند که اسرائیل در اقدامات اخیر خود ممکن است برنامه ایران را «تنها چند ماه به عقب انداخته باشد».

دونالد ترامپ گفته‌های تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا را رد کرده که ماه مارس در نشست ادای شهادت در کنگره به قانون‌گذاران گفت نهادهای اطلاعاتی آمریکا باور ندارند که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای است.

بی‌بی‌سی: روز جمعه پس از حمله بی‌سابقه اسرائیل به ایران، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در سخنانی مستقیما مردم ایران را خطاب قرار داد. او به زبان انگلیسی گفت که زمان آن فرا رسیده است که در برابر «یک رژیم شرور و ستمگر» بایستید. نتانیاهو به مردم ایران گفت که عملیات نظامی اسرائیل در حال «هموار کردن راه آزادی شماست». اکنون که رویارویی نظامی میان ایران و اسرائیل شدت گرفته و دامنه اهداف گسترش یافته، بسیاری این پرسش را مطرح می‌کنند که هدف نهایی اسرائیل چیست؟

آیا هدف صرفا پایان دادن به چیزی است که نتانیاهو در نخستین شب حملات آن را «تهدید هسته‌ای و موشک‌های بالستیک رژیم اسلامی» نامید؟آیا هدف این بوده که گفت‌وگوهای احتمالی میان آمریکا و ایران برای رسیدن به توافقی جدید جهت محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران در ازای لغو تحریم‌های شدید اقتصادی را نیز از بین ببرد؟

آیا این حملات با هدف ناکام گذاشتن مذاکرات برای توافق میان ایران و آمریکا انجام شد؛ توافقی که ممکن بود با محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران باعث لغو تحریم‌های سنگین علیه تهران شود؟

آیا پیام او خطاب به مردم ایران درباره «هموار کردن راه آزادی»، اشاره‌ای است به هدفی بزرگ‌تر،‌ یعنی تلاش برای پایان دادن به حکومت روحانیون در ایران؟

از ژنرال‌ها تا ترامپ؛ چه کسانی بر نتانیاهو تاثیر دارند؟

کارنامه سیاسی نخست‌وزیر باسابقه اسرائیل، با ماموریت شخصی‌ او در هشدار به جهانیان درباره خطرات جمهوری اسلامی شناخته می‌شود؛ از نشان دادن طرحی کارتونی از یک بمب در سازمان ملل گرفته تا تکرار مداوم این عبارت در ۲۰ ماه گذشته که در میانه جنگی سوزان در منطقه، ایران بزرگ‌ترین تهدید است.

روسای‌جمهور آمریکا و حتی ژنرال‌های خود نتانیاهو، در طول سال‌ها بارها او را از صدور دستور حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران بازداشته‌اند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید که او برای حمله چراغ سبز نشان نداده است. اما به نظر می‌آید حتی چیزی در حد چراغ زرد هم کافی بوده است.

یکی از مقام‌های غربی درباره راهبرد نتانیاهو گفت: «او اکنون وارد عمل شده و به صورت تمام‌عیار هم وارد عمل شده است.» او همچنین تاکید کرد که هدف اصلی اسرائیل، فلج کردن برنامه هسته‌ای ایران است.

تصمیم نتانیاهو با محکومیت گسترده کشورهایی در منطقه روبه‌رو شده و همچنین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز آن را نکوهش کرده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفت: «من بارها اعلام کرده‌ام که تاسیسات هسته‌ای در هیچ شرایطی نباید هدف حمله قرار بگیرد.» همچنین گروهی از حقوقدانان نیز این حملات را غیرقانونی و مغایر با حقوق بین‌الملل دانسته‌اند.

اما اکنون بسیاری می‌پرسند که آیا اهداف نخست‌وزیر اسرائیل با مشاوران ارشد و متحدانش یکسان است.

دکتر صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده چتم هاوس، می‌گوید: «در حالی که نتانیاهو شخصا تمام اعتبار سیاسی‌اش را بر تغییر رژیم ایران گذاشته، نظام سیاسی و نظامی اسرائیل بیشتر بر عقب راندن جدی برنامه هسته‌ای ایران متمرکز است.»

او می‌افزاید: «دومی کاری دشوار اما تا حدی قابل دستیابی است. اما اولی، یعنی تغییر رژیم، در یک درگیری فشرده و کوتاه‌مدت، بسیار سخت‌تر به نظر می‌رسد.»

نابودی برنامه هسته‌ای ایران

نتانیاهو عملیات اسرائیل را به عنوان حملاتی پیش‌دستانه برای نابود کردن یک تهدید وجودی توصیف کرده است. او اعلام کرد که ایران «در دقیقه ۹۰» دستیابی به بمب هسته‌ای قرار دارد.

متحدان غربی اسرائیل نیز تکرار کرده‌اند که نباید اجازه داد ایران از این مرز عبور کند. اما زمان‌بندی مطرح‌شده از سوی نتانیاهو بارها مورد تردید قرار گرفته است.

ایران بارها انکار کرده که تصمیم به ساخت بمب هسته‌ای دارد. در ماه مارس تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در کنگره گفت که جامعه اطلاعاتی ایالات متحده «همچنان ارزیابی می‌کند که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست».

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش فصلی خود اعلام کرد که ایران به اندازه‌ای اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ذخیره کرده – یک گام فنی کوتاه تا رسیدن به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصد – که به صورت بالقوه برای ساخت ۹ بمب هسته‌ای کافی است.

در روزهای نخست حمله، سه سایت کلیدی از برنامه گسترده هسته‌ای ایران هدف قرار گرفت: نطنز، اصفهان و فردو. آژانس تایید کرده است که یک تاسیسات آزمایشی غنی‌سازی سوخت روی سطح زمین در نطنز نابود شده است.

همچنین طبق گزارش آژانس، چهار ساختمان «حیاتی» در مجتمع اصفهان آسیب دیده‌اند. اسرائیل این خسارات را «قابل توجه» توصیف می‌کند؛ اما ایران می‌گوید میزان آسیب‌ها «محدود» بوده است.

اسرائیل همچنین در حال هدف قرار دادن «منابع علمی» است و تاکنون دست کم ۹ دانشمند هسته‌ای و شماری فزاینده از فرماندهان ارشد نظامی ایران را ترور کرده است. فهرست اهداف اسرائیل که شامل پایگاه‌های نظامی، سکوهای پرتاب و کارخانه‌های ساخت موشک است، به تاسیسات اقتصادی و نفتی نیز گسترش یافته است.

ایران نیز در حال پاسخ دادن است و فهرست اهداف خود را افزایش داده است، در حالی‌ که شمار قربانیان غیرنظامی در هر دو کشور رو به افزایش است.

اما برای وارد آوردن ضربه‌ای قاطع به برنامه گسترده هسته‌ای ایران، اسرائیل باید به تاسیسات فردو آسیب جدی وارد کند که دومین مرکز بزرگ و محافظت‌شده‌ترین تاسیسات هسته‌ای ایران است. این مجتمع که در اعماق کوه واقع شده، به باور برخی کارشناسان محل انباشت بخش قابل‌توجهی از اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی ایران است.

رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده‌اند که هدف فعلی، قطع دسترسی ایران به این تاسیسات است.

اسرائیل بمب‌ سنگرشکن (پناه‌کوب) برای نفوذ به عمق زمین در اختیار ندارد. اما نیروی هوایی آمریکا این بمب‌ها را دارد که با نام ام‌اوپی شناخته می‌شوند؛ بمب عظیم نفوذگر با قابلیت هدایت دقیق و وزنی بیش از ۱۳هزار کیلوگرم. اما حتی با این بمب‌ها نیز، وارد آوردن خسارت عمده، نیاز به انجام حملات متعدد طی چندین روز دارد.

ریچارد نفیو، مقام پیشین آمریکایی و کارشناس مسائل ایران در مرکز سیاست جهانی انرژی در دانشگاه کلمبیا، به بی‌بی‌سی گفت: «به نظر من محتمل‌ترین سناریو این است که نتانیاهو با ترامپ تماس بگیرد و بگوید: ‘من همه کارهای دیگر را کرده‌ام، مطمئن شده‌ام که تهدیدی متوجه بمب‌افکن‌های B-2 یا نیروهای آمریکایی نیست، اما نمی‌توانم برنامه تسلیحات هسته‌ای ایران را از بین ببرم.’»

یک مقام غربی به من گفت: «هنوز روشن نیست که ترامپ در نهایت چه تصمیمی خواهد گرفت.»

حملات با هدف برهم زدن مذاکرات صلح؟

ترامپ همچنان موضع خود را تغییر می‌دهد. در آغاز هفته گذشته، او از اسرائیل خواست که تهدیدهای نظامی علیه ایران را متوقف کند، چون معتقد بود چنین حمله‌ای می‌تواند «همه چیز را خراب کند»،‌ به ویژه روند مذاکرات هسته‌ای با ایران را که همواره گفته ترجیح او است.

اما وقتی اسرائیل حمله را آغاز کرد، ترامپ این حملات را «عالی» توصیف کرد و هشدار داد که «حملات بیشتری در راه است، بسیار بیشتر». اما هم‌زمان اشاره کرد که این حملات ممکن است در نهایت ایران را به سمت توافق سوق دهد.

او سپس روز یکشنبه در تروث، شبکه اجتماعی‌اش، نوشت: «به زودی بین اسرائیل و ایران صلح خواهیم داشت! تماس‌ها و دیدارهای زیادی در حال انجام است.»

مذاکره‌کنندگان ایرانی اکنون ظن این را دارند که گفت‌وگوهایی که قرار بود روز یکشنبه در مسقط، پایتخت عمان، از سر گرفته شود، در واقع ترفندی بوده برای این که ایران را قانع کنند که با وجود افزایش تنش‌ها حمله‌ای از سوی اسرائیل در کار نخواهد بود. حملات شدید صبح جمعه اسرائیل، تهران را غافلگیر کرد.

برخی دیگر نیز زمان‌بندی این حملات را معنادار می‌دانند. الی گرانمایه، معاون برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در شورای روابط خارجی اروپا، می‌گوید: «حملات بی‌سابقه اسرائیل، برای از بین بردن شانس ترامپ در دستیابی به توافقی برای مهار برنامه هسته‌ای ایران طراحی شده بود.»

او می‌افزاید: «در حالی‌ که برخی مقام‌های اسرائیلی می‌گویند این حملات برای تقویت قدرت چانه‌زنی آمریکا در مسیر دیپلماتیک انجام شده، اما روشن است که زمان و گستره وسیع آن با هدف برهم زدن کامل روند مذاکرات بوده است.»

هفته گذشته، مقام‌هایی آگاه از روند مذاکرات به من گفته بودند که «توافق در دسترس» است. اما همه چیز وابسته به آن بود که آمریکا از خواسته حداکثری خود برای پایان کامل غنی‌سازی اورانیوم در ایران عقب‌نشینی کند؛ حتی غنی‌سازی بسیار سطح پایین که کاربرد غیرنظامی دارد و تهران آن را «خط قرمز» خود اعلام کرده بود.

پس از آن که ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌ خود – تا حدی تحت فشارهای مکرر نتانیاهو – از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ خارج شد، ایران نیز از تعهد خود به محدود کردن غنی‌سازی تا سطح ۳/۶۷ درصد (میزانی که برای تولید سوخت نیروگاه‌های برق هسته‌ای کاربرد دارد) فاصله گرفت و شروع به انباشت ذخایر کرد.

این بار رئیس‌جمهور آمریکا به ایران «۶۰ روز» فرصت داده بود تا به توافق برسد؛ مهلتی که میانجی‌گران باتجربه در این حوزه، برای مسئله‌ای به این پیچیدگی، بسیار کوتاه و ناکافی می‌دانستند.

اسرائیل در روز شصت‌و‌یکم حمله کرد.

دکتر صنم وکیل می‌گوید: «مسیر عمان فعلا مرده است. اما تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش و یافتن راه‌های خروج از بحران در جریان است.»

«حال‌و‌هوای چرچیل‌گونه» نتانیاهو

از دید تهران، این تشدید تنش تنها به ذخایر اورانیوم، سانتریفیوژها یا موشک‌های مافوق صوت مربوط نمی‌شود.

ولی نصر، استاد مطالعات خاورمیانه و روابط بین‌الملل در دانشکده مطالعات پیشرفته بین‌المللی دانشگاه جانز هاپکینز و نویسنده کتاب «راهبرد بزرگ ایران»، می‌گوید: «در نگاه مقام‌های ایران، اسرائیل می‌خواهد یک بار برای همیشه توانمندی‌های ایران به عنوان یک دولت، نهادهای نظامی آن، و موازنه قدرت میان ایران و اسرائیل را به شکلی قاطع از بین ببرد، و اگر بتواند، حتی جمهوری اسلامی را به طور کامل سرنگون کند.»

اما هنوز مشخص نیست که مردم ایران چه واکنشی نشان خواهند داد.

یک ملت ۹۰ میلیون نفری سال‌هاست که از تاثیر تحریم‌های سنگین بین‌المللی و فساد ساختاری داخلی رنج می‌برد. اعتراض‌ها سال‌به‌سال شعله‌ورتر شده‌اند؛ از تورم بالا و بیکاری گسترده گرفته تا کمبود آب و برق و سخت‌گیری‌های گشت ارشاد علیه زندگی زنان. در سال ۲۰۲۲، موجی بی‌سابقه از اعتراضات که خواهان آزادی‌های بیشتر بود با سرکوبی شدید پاسخ گرفت.

ولی نصر ارزیابی خود از حال‌و‌هوای عمومی مردم ایران را چنین بیان می‌کند: «شاید در آغاز، زمانی که چهار یا پنج فرمانده بسیار نامحبوب کشته شدند، مردم احساس آسودگی کردند، اما حالا ساختمان‌های مسکونی آن‌ها هدف قرار گرفته، غیرنظامیان کشته شده‌اند و زیرساخت انرژی و برق کشور در معرض حمله است.»

او می‌گوید: «من سناریویی نمی‌بینم که در آن اکثریت ایرانی‌ها با یک متجاوز که کشورشان را بمباران می‌کند، هم‌سو شوند و آن را به مثابه آزادی تلقی کنند.»

اما نتانیاهو همچنان به اهدافی فراتر از حملات نظامی اشاره دارد.

روز شنبه، نتانیاهو هشدار داد که کشورش «تمام مراکز و اهداف رژیم آیت‌الله‌ها» را هدف قرار خواهد داد.

روز یک‌شنبه، وقتی فاکس‌نیوز از او پرسید که آیا تغییر رژیم بخشی از اهداف نظامی اسرائیل است، نخست‌وزیر اسرائیل پاسخ داد که «کاملا ممکن است چنین نتیجه‌ای حاصل شود، چون رژیم ایران بسیار ضعیف است.»

آنشل پفر، خبرنگار نشریه اکونومیست در اسرائیل و نویسنده کتاب زندگی‌نامه نتانیاهو، می‌گوید: ««آن‌ها می‌خواهند با دامن زدن به ترس رژیم از فروپاشی کنترل، بخشی از جنگ روانی خود را پیش ببرند.»

او اضافه می‌کند: «اجماع در میان دستگاه اطلاعاتی اسرائیل این است که پیش‌بینی یا مهندسی فروپاشی رژیم ایران کاری بی‌فایده است. ممکن است خیلی زود اتفاق بیفتد،‌ یا شاید هم ۲۰ سال دیگر.»

اما به باور آقای پفر ذهنیت نخست‌وزیر اسرائیل متفاوت است: «فکر می‌کنم احتمال زیادی وجود دارد که نتانیاهو، برخلاف روسای اطلاعاتی‌اش، واقعا به این پیام باور دارد. او حال‌و‌هوایی چرچیل‌گونه دارد.»

تا عصر یکشنبه، گزارش‌هایی در رسانه‌های آمریکایی منتشر شد که هر کدام با استناد به منابع خود اعلام کردند رئیس‌جمهور ترامپ در روزهای اخیر با طرح اسرائیل برای کشتن آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مخالفت کرده است. موج این گزارش‌ها زمانی آغاز شد که خبرگزاری رویترز نخستین بار این خبر را با استناد به گفته دو مقام آمریکایی که نامشان را نبرده بود، منتشر کرد.

مقام‌های اسرائیلی – از گیدئون سعار، وزیر خارجه تا تساحی هنگبی، رئیس شورای امنیت ملی – در پاسخ به پرسش‌ها درباره اهداف اسرائیل از این حملات تاکید کرده‌اند که تمرکز آن‌ها بر رهبری سیاسی ایران نیست. با این حال، هنگبی یادآور شد: «البته، مفهوم ‘در حال حاضر’ فقط برای مدت محدودی اعتبار دارد.»

در نهایت سرنوشت این رویارویی پرمخاطره و غیرقابل پیش‌بینی، بستگی به مسیر تحولات و رفتار رئیس‌جمهور غیرقابل پیش‌بینی آمریکا دارد.

دنیل لوی، رئیس پروژه خاورمیانه‌ آمریکا و مشاور پیشین دولت اسرائیل، ارزیابی می‌گوید: «موفقیت یا شکست، تقریبا به طور کامل با این مسئله تعیین می‌شود که آیا آمریکا وارد ماجرا خواهد شد یا نه. تنها ایالات متحده است که می‌تواند با تعیین نتایج و نقاط توقف، در آینده نزدیک پایانی برای این بحران رقم بزند.»

دستور تخیله تهران که بوسیله اسرائیل صادر شد و ترامپ هم آنرا تکرار کرد گرچه بعدا حرفش را پس گرفت ولی پشت پرده تصمیم آنها برای ویران کردن تهران قابل انکار نیست. ترجمه متن تویت: ایران باید «توافقی» را که من به آنها گفتم امضا می‌کرد. چه شرم‌آور و اتلاف جان انسان‌ها. به عبارت ساده، ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. من بارها و بارها این را گفته‌ام! همه باید فوراً تهران را تخلیه کنند!» – رئیس جمهور دونالد جی. ترامپ

"Iran should have signed the “deal” I told them to sign. What a shame, and waste of human life. Simply stated, IRAN CAN NOT HAVE A NUCLEAR WEAPON. I said it over and over again! Everyone should immediately evacuate Tehran!" –President Donald J. Trump pic.twitter.com/oniUSgsMWA

— The White House (@WhiteHouse) June 16, 2025

صدای آمریکا: گزارش‌ها حاکی از آن است که آمریکا تعداد زیادی از هواپیماهای سوخت‌رسان خود را به اروپا منتقل کرده است تا در پی افزایش تنش در خاورمیانه و درگیری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، گزینه‌های متعددی در اختیار دونالد ترامپ، رئیسِ جمهوری آمریکا، قرار داشته باشد.

رویترز روز دوشنبه ۲۶ خرداد به نقل از دو مقام آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود همچنین گزارش داد که ناو هواپیمابر یواس‌اس نیمیتز به‌سوی خاورمیانه در حرکت است. بنا بر این گزارش، حرکت ناو نیمیتز که ظرفیت حمل پنج‌هزار پرسنل و بیش از ۶۰ فروند هواپیما، از جمله هواپیماهای جنگنده، را دارد اقدامی «از پیش برنامه‌ریزی شده» بود.

مجموع این نقل و انتقالات، در شرایطی که جمهوری اسلامی و اسرائیل وارد جنگی آشکار و بی‌سابقه شده‌اند، نشان می‌دهد که ایالات متحده به‌طور قابل‌توجهی در حال تقویت توان هوایی خود برای انجام عملیات‌ احتمالی و بلندمدت است.

پیشتر دونالد ترامپ،‌ رئیس جمهوری آمریکا، که برای شرکت در نشست گروه ۷ به کانادا رفته روز دوشنبه ۲۶ خرداد در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران حاضر درباره هرگونه نشانه یا پیام احتمالی از سوی جمهوری اسلامی برای کاهش تنش‌ها، گفت که حکومت ایران مایل به گفت‌و‌گو است،‌ اما «می‌بایست قبلا این کار را می‌کردند.»

آقای ترامپ با اشاره به این که به جمهوری اسلامی ۶۰ روز فرصت داده بود تا به توافق برسند، گفت: «در روز شصت و یکم به آنها گفتم که ما به توافق نرسیده‌ایم. آنها می‌بایست به توافق دست می‌یافتند.»

او با بیان این که این درگیری برای هر دو طرف دردناک است، هشدار داد که جمهوری اسلامی «برنده این جنگ نیست و آنها باید بی‌درنگ و پیش از آن که خیلی دیر شود، گفت‌و‌گو کنند.»

ساعاتی پیش از اظهارات رئیس جمهوری آمریکا، روزنامه وال استریت ژورنال در مطلبی اختصاصی به نقل از مقامات اروپایی و خاورمیانه‌ای گزارش داد که جمهوری اسلامی با ارسال پیام‌هایی به اسرائیل و ایالات متحده از طریق میانجی‌های عرب، پایان فوری خصومت‌ها با اسراییل را خواستار شده است.

بنا بر این گزارش، جمهوری اسلامی گفته است در صورتی که آمریکا به حملات اسرائیل نپیوندد، مایل است مذاکرات با ایالات متحده در مورد برنامه هسته‌ای را از سر بگیرد.

ارتش اسرائیل از بامداد جمعه ۲۳ خرداد حمله به مواضع جمهوری اسلامی در خاک ایران را آغاز کرد و در شبکه‌های اجتماعی خود از اجرای «یک عملیات تهاجمی پیش‌دستانه، دقیق، و ترکیبی را برای هدف قرار دادن برنامه هسته‌ای ایران» خبر داد.

اسرائيل از روز جمعه تاکنون بسیاری از مراکز مهم حکومتی و نظامی را هدف قرار داده است. در یکی از تازه‌ترین موارد روز دوشنبه ۲۶ خرداد ساختمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی در جریان پخش زنده هدف حمله قرار گرفت و پخش تصاویر از آن قطع شد.

ارتش اسرائیل پیشتر به افراد حاضر در منطقه سه تهران برای تخلیه آن هشدار فوری داده بود.

تاکنون بسیاری از تاسیسات مهم نظامی در ایران از جمله پایگاه‌ها، مراکز تولید سلاح، پرتابگرهای موشک، سامانه‌های پدافند هوایی، و همچنین به زیرساخت‌های هسته‌ای نظیر تاسیسات نطنز، زیرساخت‌های انرژی از جمله پارس جنوبی و مراکز و بسیاری مناطق دیگر در چندین استان ایران از جمله تهران، فارس، آذربایجان شرقی، خراسان، کرمانشاه، و کردستان، هدف حملات اسرائیل قرار گرفته‌اند.

شهر تهران نیز صحنه حملات شبانه‌روزی نیروی هوایی اسرائيل بوده است. پدافند هوایی جمهوری اسلامی در مقابله با حملات هوایی اسرائيل عملا اثری نداشته است و بسیاری سعی کرده‌اند تهران را ترک کنند.

یسرائيل کاتز، وزیر دفاع ⁧‫اسرائيل که پیش‌تر در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشته بود بهای حملات موشکی جمهوری اسلامی به غیرنظامیان اسرائیلی را «ساکنان تهران» به زودی خواهند پرداخت در نوشته دیگری گفت که هیچ‌گونه قصدی برای «آسیب فیزیکی» به ساکنان تهران برخلاف آنچه «دیکتاتور قاتل» در قبال ساکنان اسرائیل انجام می‌دهد وجود ندارد.

کاتز در ادامه این مطلب نوشت: «ساکنان تهران ناچار خواهند شد بهای دیکتاتوری را بپردازند و خانه‌های خود را در مناطقی که لازم است اهداف حکومتی و زیرساخت‌های امنیتی مورد حمله قرار گیرند، تخلیه کنند.»

ارتش اسرائیل در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس گفت به مراکز فرماندهی متعلق به نیروی قدس سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی با «هدایت دقیق اطلاعاتی» حمله کرده است.

در این پست آمده است که در این مراکز فرماندهی، عوامل قدس با استفاده از نیروهای نیابتی رژیم ایران در خاورمیانه، حملات تروریستی علیه کشور اسرائیل را پیش بردند.

رادیوفردا: رسانه‌های ایران عصر دوشنبه خبر دادند که سازمان صداوسیما هدف حمله اسرائیل قرار گرفت.

این اقدام ساعتی پس از هشدار وزیر دفاع اسرائیل صورت گرفت و گفت که «بلندگوی تبلیغاتی و فتنه‌انگیزی ایران در آستانه خاموش شدن است».

این حمله ساعت ۱۸:۳۴ به وقت تهران و در زمان پخش یک برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی صورت گرفت و آخرین تصاویر نشان می‌داد که آوار روی استودیوی برنامه فرو ریخته است.

رسانه‌های ایران از کشته شدن شماری از کارمندان صداوسیما خبر داده‌اند.

🔸اسرائیل به ساختمان صداوسیمای جمهوری اسلامی حمله کرد.

🔸رسانه‌های ایران عصر دوشنبه خبر دادند که سازمان صداوسیما هدف حمله اسرائیل قرار گرفت.

🔸این اقدام ساعتی پس از هشدار وزیر دفاع اسرائیل صورت گرفت و گفت که بلندگوی تبلیغاتی و فتنه‌انگیزی ایران در آستانه خاموش شدن است. pic.twitter.com/HLysg8l18y

— RadioFarda‌|‌راديو فردا (@RadioFarda_) June 16, 2025

صدای آمریکا: همزمان با بالا گرفتن درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، آمریکا ابراز تمایل و امیدواری کرد که مذاکرات میان تهران و واشنگتن ادامه یابد.

یک مقام بلندپایه دولت ایالات متحده در پیامی اختصاصی به صدای آمریکا گفت «اگرچه روز یکشنبه دیداری برگزار نخواهد شد، اما ما همچنان به گفت‌وگوها پایبند هستیم و امیدواریم ایرانی‌ها به‌زودی به میز مذاکره بازگردند.»

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، عصر شنبه اعلام کرده بود که مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده که قرار بود یکشنبه ۲۵ خرداد برگزار شود، لغو شده است.

پیش از این، عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ادامه مذاکرات میان تهران و واشنگتن را در شرایطی که حملات اسرائیل ادامه دارد، «بی‌معنا» توصیف کرده بود.

اما دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ابراز امیدواری کرده است که رسیدن به توافق با تهران همچنان میسر باشد.

او روز جمعه چند دقیقه پیش از رفتن به اتاق وضعیت برای جلسه‌ای راهبردی درباره جمهوری اسلامی به آکسیوس گفت که باور دارد حمله گسترده اسرائیل احتمال دستیابی به توافق هسته‌ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی را افزایش داده است.

دونالد ترامپ استدلال کرد که پس از حملات فلج‌کننده اسرائیل، جمهوری اسلامی اکنون انگیزه بیشتری برای رسیدن به توافق دارد.
او گفت: «نتوانستم آن‌ها را در عرض ۶۰ روز به توافق برسانم. خیلی نزدیک بودند، باید آن را انجام می‌دادند. شاید حالا اتفاق بیافتد.»

دونالد ترامپ همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز گفت: «من تلاش کردم جمهوری اسلامی را از تحقیر و مرگ نجات دهم. من واقعاً سخت تلاش کردم که این اتفاق نیافتد، چون دوست داشتم یک توافق حاصل شود.»

پوشش زنده بی‌بی‌سی:

ارتش اسرائیل می‌گوید به سایت‌های نگهداری و پرتاب موشک در غرب ایران حمله کرده است

ارتش اسرائیل در پست تلگرام از حملاتی به «سایت‌های نگهداری و پرتاب» موشک در غرب ایران در یک ساعت گذشته خبر داد.در این پست تلگرامی تصاویری منتشر شده که ارتش اسرائیل می‌گوید مربوط به همین حمله است.

ارتش اسرائیل همچنین گفت نیروی هوایی و نیروی دریایی‌اش هفت ریزپرنده را که از ایران شلیک شده بودند هدف قرار داده‌اند.

تصاویری که ارتش اسرائیل منتشر کرده یک انفجار در آسمان را نشان می‌دهد که به گفته آنها لحظه انهدام یک پهپاد است.

درگیری ایران و اسرائیل محور اصلی اجلاس گروه ۷ خواهد بود, جیمز لندل — خبرنگار دیپلماتیک بی‌بی‌سی

اجلاس این هفته گروه هفت (جی۷) در کانادا تحت‌الشعاع جنگ اسرائیل -ایران قرار خواهد گرفت؛ اما این درگیری نظامی چیزی نبود که شاید این رهبران انتظار آنرا داشتند.

در ابتدا قرار بود محور اصلی گفتگوها، جنگ روسیه علیه اوکراین و جنگ تعرفه‌ای دونالد ترامپ علیه شرکای تجاری آمریکا باشد.

اما اکنون، این نشست سه‌روزه در کوه‌های راکی استان آلبرتا، به‌ناچار بر جنگ در خاورمیانه متمرکز خواهد بود.

آژیر خطر حمله برای شب دوم در اسرائیل به صدا درآمد, هوگو باچگا — خبرنگار خاورمیانه بی‌بی‌سی در بیروت

برای دومین شب پیاپی، آژیر خطر در سراسر اسرائیل به صدا درآمد وسامانه‌های پدافند هوایی این کشور تلاش کردند موشک‌های ایرانی را رهگیری کنند.

در شهر طمره در شمال اسرائیل، شهری عمدتاً فلسطینی‌نشین – یک خانه پس از اصابت موشک تا حدی فرو ریخت.

ساعاتی بعد و در موج دوم حملات، ساختمانی در شهر مرکزی بت یام به شدت آسیب دید. با طلوع صبح، تیم‌های امدادی همچنان در حال جست‌وجو برای یافتن افراد مفقود بودند.

در ایران نیز حملات هوایی تازه‌ای از سوی اسرائیل انجام شد.

اهداف این حملات شامل ساختمان وزارت دفاع در تهران و مکان‌هایی بود که اسرائیل می‌گوید با برنامه هسته‌ای ایران مرتبط هستند، از جمله یک مخزن نفت، که به نظر می‌رسد نخستین حمله به زیرساخت انرژی ایران بوده باشد.

روابط ایران و اسرائیل؛ از بد به بدتر

تشدید اخیر درگیری‌های نظامی میان ایران و اسرائیل چندان هم غافلگیرکننده نبود. این دو قدرت منطقه‌ای سال‌هاست درگیر یک «جنگ در سایه» هستند، یعنی به تعبیری حمله به منافع یکدیگر بدون پذیرش مسئولیت مستقیم.

اما از زمان آغاز جنگ در غزه، این حملات بین ایران و اسرائیل شدت گرفته‌اند. اسرائیل در سپتامبر سال گذشته رهبر حزب‌الله را کشت و اوایل این ماه نیز رئیس حماس را هدف قرار داد. این دو گروه از نزدیک‌ترین نیروهای نیابتی ایران در منطقه محسوب می‌شوند.

در مقابل، تهران در ماه اکتبر بیش از ۱۸۰ موشک به سوی اسرائیل شلیک کرد که بیشتر آن‌ها رهگیری شدند.

اسرائیل نیز با حملات هوایی پاسخ داد — اما در ماه‌های اخیر، عملیات‌های نظامی فروکش کرده بود.

اسرائیل بارها اعلام کرده که ایران تهدیدی وجودی برای بقای آن است – در حالی که آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران، از عباراتی مانند «غده سرطانی» برای توصیف اسرائیل استفاده کرده است.

اسرائیل نگران است که ایران در حال تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای باشد و می‌گوید هدف عملیات کنونی، زیرساخت‌های نظامی ایران از جمله تأسیسات هسته‌ای آن است.

ایران ساخت سلاح هسته‌ای را رد می‌کند. اما بسیاری از کشورهای غربی در این خصوص به عبارتی قانع نشده‌اند. روز پنجشنبه، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران تعهداتش در زمینه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را نقض کرده است.

قرار بود واشنگتن و تهران روز یک‌شنبه گفتگوهایی درباره برنامه هسته‌ای ایران از سر بگیرند — اما طبق اعلام عمان که کشور میانجی این مذاکرات بوده است اکنون این گفتگوها لغو شده‌اند.

افزایش تعداد کشته‌های حملات موشکی ایران به ۹ نفر

ایران شب گذشته دو موج حملات موشکی به اسرائیل انجام داد که براساس آخرین خبرها ۹ شهروند اسرائیلی در آنها کشته شده‌اند.

به گزارش چندین رسانه خبری اسرائیلی، در یکی از حملات، برخورد موشک‌ها به یک محله مسکونی در نزدیکی حیفا در شمال این کشور، حداقل پنج نفر کشته شدند.

به گفته سرویس اورژانس اسرائیل، در حملات دیگری در نزدیکی تل‌آویو، یک زن ۶۰ ساله کشته شده و ۲۰ نفر دیگر در همان منطقه و ۲۴ نفر در کوهپایه‌های جودین زخمی شده‌اند.

اورژانس اسرائیل همچنین گفته در شهر ساحلی بت یام درست در جنوب تل‌آویو نیز سه نفر کشته و بیش از ۱۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

نخست‌وزیر بریتانیا بر «کاهش تنش» تاکید دارد, کریس میسون — دبیر سیاسی بی‌بی‌سی

پیام کی‌یراستامر، نخست‌وزیر بریتانیا، در جنگ بین اسرائیل و ایران روشن است: «کاهش تنش». او به ما گفت که او نه احتمال کمک جنگنده‌های بریتانیایی به اسرائیل را رد می‌کند و نه تأیید — همان‌طور که در آوریل و اکتبر سال گذشته رخ داد.

ایران به بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده هشدار داده که دراست صورت حمایت از اسرائیل، کشتی‌ها و پایگاه‌های آن‌ها در منطقه اهداف مشروع تلقی خواهند شد.

آقای استارمر شب گذشته با مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در اینجا دیدار و گفت‌وگوهایی درباره امنیت و تجارت داشت. هر دو قرار است به استان آلبرتای کانادا برای شرکت در اجلاس گروه هفت (G7) بروند. خاورمیانه در صدر دستور کار قرار دارد.

فریدریش مرتز، صدراعظم آلمان، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از جمله رهبرانی هستند که برای سه روز گفت‌وگو در این اجلاس گرد هم می‌آیند.

رسانه‌های اسرائیلی: تعداد کشته‌های حملات اخیر ایران به پنج نفر رسید

رسانه‌های اسرائیلی گزارش کرده‌اند تعداد کشته‌های حملات موشکی اخیر ایران به شهر طمره، در نزدیکی حیفا به پنج نفر افزایش یافته است.

هاآرتص هم در گزارش دیگری گفته یک نفر در حملات ایران کشته شده و ۲۰ نفر در نقاط مختلف اسرائیل زخمی شده‌اند.

به نوشته این رسانه حال سه نفر از زخمی‌ها وخیم است.

ارتش اسرائیل می‌گوید به سایت‌های زیرساخت هسته‌ای ایران حمله کرده است

ارتش اسرائیل می‌گوید که در ساعات گذشته مجموعه‌ای از حملات را به تأسیسات زیربنایی در تهران که با برنامه هسته‌ای ایران مرتبط هستند، انجام داده‌ است.

به گفته اسرائیل این اهداف شامل مقر وزارت دفاع ایران و سازمان نوآوری و تحقیقات دفاعی است.

در این اطلاعیه همچنین آمده که به «اهداف دیگری» که «تلاش‌های رژیم ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را پیش می‌بردند و جایی که ایران آرشیو هسته‌ای خود را پنهان می‌کرد» نیز حمله کرده است.

ارتش اسرائیل خطاب به مردم: «دفاع هوایی غیرقابل نفوذ نیست» به هشدارها توجه کنید

تصاویر منتشر شده از بندر حیفا نشان‌دهنده تخریب گسترده در پی اصابت موشک‌های شلیک شده از سوی ایران است.

پلیس اسرائیل اعلام کرد که در محل نقاطی که موشک‌های ایرانی اصابت کرده حضور دارد و مشغول کمک به مجروحان است.

ارتش اسرائیل پیشتر از شهروندان این کشور خواسته بود که به دستورالعمل‌های صادر شده عمل کنند.

در بیانیه‌ ارتش اسرائیل تاکید شده که سیستم «دفاع هوایی غیرقابل نفوذ نیست» و مردم باید به هشدارهای صادر شده توجه کنند.

آتش‌نشانی تهران: در تلاش برای کنترل حریق در شهران هستیم

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران گفته آتش‌نشانان در‌ تلاش برای به کنترل در آوردن حریق در شهران هستند.

به گفته او «در انبار شهران دو سه مخزن دچار آتش‌سوزی شده که این مخازن بنزین نبوده و از مشتقات دیگر نفتی بوده» است.

سپاه می‌گوید اگر حملات اسرائیل ادامه یابد «حملات ایران شدت خواهد گرفت»

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیانیه‌ای درباره حمله امشب به اسرائیل منتشر کرده است.

در این بیانیه آمده است که تأسیسات اسرائیلی «مرتبط با تولید سوخت جت جنگنده و مراکز تأمین انرژی» هدف حمله امشب قرار گرفته‌اند.

سپاه پاسداران در ادامه بیانیه هشدار داده است که اگر حملات اسرائیل ادامه یابد «حملات ایران شدت خواهد گرفت».

همچنین در بخش دیگری از این بیانیه، سپاه پاسداران مدعی شده که «سه موشک کروز، ۱۰ پهپاد و ده‌ها ریزپهپاد متخاصم» را که به مناطق مختلف ایران حمله کرده بودند، رهگیری و منهدم کرده است.

ارتش اسرائیل: میلیون‌ها اسرائیلی به پناهگاه‌ها رفتند

ارتش اسرائیل در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «میلیون‌ها» شهروند این کشور به پناهگاه‌ها رفته‌اند.

ارتش اسرائیل در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس گفته که صدای آژیر خطر در نقاط مختلف این کشور به صدا در آمده و اسامی شهرهای زیادی را آورده است.

کابینه امنیتی به ریاست نتانیاهو تشکیل جلسه داد

آغاز موج جدید حملات ایران به اسرائیل

رسانه‌های ایران لحظاتی پیش از آغاز موج جدید حملات موشکی ایران به اسرائیل خبر داده است.

تصاویری هم از این شلیک‌ها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های خبری منتشر شده است.

هدف قرار گرفتن پالایشگاه نفت در حیفا

براساس یک ویدیو منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی که بی‌بی‌سی هم‌اکنون می‌تواند آن را تایید کند، پالایشگاه نفت حیفا هدف موشک‌های ایران قرار گرفته است.

این ویدیو آتش‌سوزی در پالایشگاه نفت حیفا را پس از شلیک موشک‌های امشب از سوی ایران نشان می‌دهد.

در این ویدیو که از فاصله دور فیلمبرداری شده است، می‌توانیم پالایشگاه نفت حیفا را با تطبیق نشانه‌های شناخته شده اطراف آن و یافتن مکان دقیقی که از آن فیلمبرداری شده است، تشخیص دهیم.

بی‌بی‌سی وریفای همچنان به بررسی ویدیوهای بیشتری از پیامدهای حملات امشب هر دو کشور ادامه می‌دهد.

پیش از این مقامات دولتی در حیفا اصابت هرگونه موشک به حیفا را تکذیب کرده بودند و به همین دلیل بی‌بی‌سی تاکنون نتوانسته بود هدف قرار گرفتن پالایشگاه را تایید کند.

انفجاری مهیب در کرج

روزنامه‌ شرق ویدیویی از یک انفجار مهیب در شهر کرج منتشر کرده است.

تصاویر مختلفی از این انفجار منتشر شده و برخی کاربران از اتوبان کرج به تهران دود بلند شده از این انفجار را دیده‌اند.

در ویدیو منتشر شده صدای پرواز جنگنده‌های اسرائیلی نیز شنیده می‌شود.

گزارش‌های تایید نشده حاکی از هدف قرار گرفتن یک مرکز نظامی سپاه پاسداران می‌باشد.

گزارش‌ها از هدف قرار گرفتن ستاد وزارت دفاع ایران

براساس تصاویری که به دست بی‌بی‌سی فارسی رسیده، منطقه نوبنیاد تهران هدف حملات اسرائیل قرار گرفته و انفجار بزرگی در آن رخ داده است.

خبرگزاری ایلنا تایید کرد که «ستاد وزارت دفاع در تهران» هدف حمله «هواگردهای» اسرائیل قرار گرفته است.

به نوشته این رسانه این ساختمان «ستاد فرماندهی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح» در منطقه نوبنیاد «یکی از ساختمان‌های اداری این ستاد » بوده است.

ایلنا نوشته این ساختمان «آسیب جزئی» دیده است و طی حمله دیگری در این منطقه «سازمان پژوهش‌ و نوآوری‌های دفاعی وزارت دفاع (سپند)» نیز مورد اصابت قرار گرفته است.

روزنامه شرق هم گزارش کرده «دود ناشی از انفجار در شرق تهران» دیده شده است.

رادیوفردا: درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل، که پس از حملات اسرائیل به نقاط مختلف ایران آغاز شد و شدت گرفت،‌ پرسش‌های مهمی درباره هدف و پیامدهای واقعی این عملیات در محافل سیاسی و فنی مطرح کرده است.

مارک هیبز، تحلیلگر مؤسسه کارنگی در برلین، در گفت‌وگو با رادیوفردا این احتمال را مطرح می‌کند که حملۀ اخیر ممکن است هدفی فراتر از بازداشتن هسته‌ای داشته باشد و از جمله موضوع «تغییر رژیم» مطرح باشد.

در همین حال آقای هیبز می‌گوید از آن‌جا که ایران ممکن است «‌در کوتاه‌مدت قادر به عبور از یک آستانه و دستیابی به توانایی سلاح‌های هسته‌ای باشد و این اتفاق پیشتر نیفتاده،‌ سطح دیپلماسی برای جلوگیری از گسترش نزاع بسیار بیشتر از موارد مشابه پیشین خواهد بود».

ارزیابی اولیه شما از حمله بامداد جمعه اسرائیل چیست؟

اطلاعاتی که تاکنون داریم، سؤالات بیشتری را نسبت به پاسخ‌ها مطرح می‌کند. اول از همه، البته ما نمی‌دانیم و ممکن است فهمیدن این موضوع زمان ببرد، ما نمی‌دانیم که حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران چقدر خسارت وارد کرده است. این یک سؤال بسیار مهم است زیرا پس از حملات، باید این سؤال مطرح شود که ایران با چه سرعتی می‌تواند برنامه هسته‌ای خود را بازسازی کند و به خصوص با چه سرعتی می‌تواند غنی‌سازی اورانیوم تحریک‌آمیز را در هر یک از سایت‌هایی که دارد از سر بگیرد.

این مهم است زیرا این حمله تا حدی ممکن است واکنشی از سوی ایران را برانگیزد، که تهدید کرده است که در صورت تشدید چشمگیر خصومت‌های اسرائیل یا ایالات متحده علیه برنامه هسته‌ای ایران، آن را انجام خواهد داد.

این سؤال به طور فزاینده‌ای مطرح شده است که آیا ایران در نتیجه این حملات از ان‌پی‌تی خارج خواهد شد یا خیر. پاسخ ایران ممکن است به میزان خسارت، میزان آسیب به تأسیسات بستگی داشته باشد.

بسیار محتمل است که در روزهای آینده شاهد تصاویری باشیم که به نظر می‌رسد عکس‌هایی چشمگیر از خسارات بمباران و دود و آتش و چیزهای دیگر و مکان‌هایی در ایران باشند، که ممکن است برای ناظر این تصور را ایجاد کند که حملات در تخریب این تأسیسات موفقیت‌آمیز بوده‌اند.

اما در واقع، مسئله اینجاست که آیا این حملات در از کار انداختن و تخریب تجهیزاتی که ممکن است در سنگرها یا در مکان‌هایی زیر زمین قرار داشته باشند، موفق بوده‌اند یا خیر؛ مکان‌هایی که ایران، به دلیل ترس از حمله، با راه‌اندازی آنها در زیر زمین یا نصب آنها در زیر زمین، یا ایجاد حفاظت فیزیکی بسیار بسیار محکم برای این تأسیسات برای جلوگیری از حمله موفقیت‌آمیز از آن‌ها محافظت کرده است.

اما حتی اگر در تخریب موفق باشد، همیشه این صحبت مطرح بوده است که شما نمی‌توانید دانش موجود در کشور را بمباران کنید. بله، شش دانشمند کشته شده‌اند، اما دانش هنوز وجود خواهد داشت.

بله، اساساً برخی در اسرائیل در گذشته نگرانی خود را در مورد نتیجه انجام چنین حمله‌ای با نامیدن چنین عملیاتی به عنوان چمن‌زنی ابراز کرده‌اند.

به عبارت دیگر، مثل این است که یک ماشین چمن‌زنی بردارید و چمن را کوتاه کنید، اما چمن اساساً دوباره رشد خواهد کرد. شما چمن را نابود نکرده‌اید. شما چمن را کوتاه کرده‌اید، اما می‌تواند دوباره رشد کند.

این‌گونه است که برخی نگرانی خود را در مورد آنچه اتفاق خواهد افتاد ابراز می‌کنند. این دانش وجود خواهد داشت. البته اگر تجهیزات به طور کامل نابود شوند، یک عقب‌گرد جدی رخ داده است.

سپس این سؤال مطرح می‌شود که چقدر طول می‌کشد تا ایران این برنامه را بازسازی کند. بنابراین ممکن است افرادی که این حمله را انجام داده‌اند، علاوه بر حمله به تأسیسات و حداقل عقب راندن ایران برای مدت معینی، هدف تغییر رژیم در کشور را داشته باشند؛ جایی که اساساً گسترش درگیری علیه ایران توسط اسرائیل، از نظر آن‌ها، ممکن است منجر به تلاش برای سرنگونی حکومت یا تغییر حکومت و در نتیجه تغییر سیاست هسته‌ای اساسی ایران به سمت سیاست همکاری شود.

یعنی شما فکر می‌کنید این حمله ممکن است آن‌طور که اسرائیل می‌گوید پیشگیرانه نبوده باشد، بلکه یک دستور کار بزرگ‌تر مانند تغییر رژیم در پشت آن نهفته است.

درست است. ما نمی‌دانیم چه چیزی در پشت تصمیم نتانیاهو برای انجام این کار نهفته است. واضح است که در گذشته، دولت اسرائیل عزم اصلی خود را برای مقابله با تهدید حمله ایران به اسرائیل با دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای ابراز کرده است. و

بدون شک بحثی بین دولت‌های درگیر در این مورد وجود دارد که ایران چقدر به دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای نزدیک است. این بحث مدت‌هاست که ادامه دارد و بستگی به این دارد که شما چه تصوری از پیش‌بینی خود برای تبدیل شدن ایران به یک کشور دارای سلاح هسته‌ای دارید. بنابراین این موضوعی است که به سختی می‌توان آن را قطعی کرد. این موضوع بر اساس اطلاعاتی است که بیشتر آن‌ها را در اختیار نداریم.

در روزهای آینده، احتمالاً یک مسئله مطرح خواهد شد. علاوه بر این سؤال که دولت ایالات متحده در این مورد چه می‌داند، سؤالاتی در مورد نقش و جایگاه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وجود دارد. در مورد ایالات متحده، در روزها و هفته‌های آینده خواهیم دید که آیا ایالات متحده در متقاعد کردن موضع خود مبنی بر این‌که در این ماجرا دخیل نبوده و در آن شرکت نداشته است، موفق خواهد شد یا خیر.

از دیدگاه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، فکر می‌کنم باید سؤالاتی پرسیده شود و این سؤال مطرح خواهد شد که آیا اطلاعاتی به صورت غیررسمی یا رسمی توسط طرف‌هایی که اطلاعاتی در مورد آماده‌سازی برای حمله داشتند، در اختیار آژانس قرار گرفته است یا خیر.

من این سؤال را فقط به این دلیل می‌پرسم که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در انجام راستی‌آزمایی بسیار دخیل است. ایران برنامه هسته‌ای بسیار پیچیده‌ای دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌سختی تلاش می‌کند تا فعالیت‌های ایران را روزانه راستی‌آزمایی کند. بنابراین سؤال این است که آیا آژانس و پرسنل آن در طول حمله در معرض خطر بوده‌اند یا خیر.

آیا سازوکاری برای ایران وجود دارد که این حملات متوقف شود؟ زیرا آنچه رئیس جمهور آمریکا ساعتی پیش به صورت آنلاین منتشر کرد و اظهارات نخست وزیر اسرائیل، به نظر می‌رسد که این تازه آغاز کار است و می‌تواند برای مدتی ادامه یابد. آیا راهی برای ایران، به عنوان یک عضو پیمان عدم اشاعه یا ان‌پی‌تی، وجود دارد که این حملات علیه تأسیسات هسته‌ای خود را متوقف کند؟

این اولین بار نیست که به تأسیسات هسته‌ای حمله می‌شود. ما در سال‌های اخیر شاهد خشونت علیه تأسیسات هسته‌ای در اوکراین بوده‌ایم. سابقه‌ای از حملات علیه تأسیسات هسته‌ای در خاورمیانه وجود دارد. در این موارد، آنچه بلافاصله اتفاق می‌افتاد این بود که جلسه‌ای با حضور مدیرکل برگزار می‌شد که اعضای هیئت مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از جمله کشوری که تأسیسات آن مورد حمله قرار گرفته بود، در آن حضور داشتند.

معمولاً آنچه اتفاق می‌افتد این است که ابراز تأسف کشورهای عضو از چنین حمله‌ای صورت می‌گیرد. سپس پیامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارسال می‌شود تا این رویدادها را بررسی کند.

بنابراین من گمان می‌کنم که این دوباره اتفاق خواهد افتاد. بسیار محتمل است که به دلیل ماهیت وخیم این موضوع و احتمال این‌که ایران در بدترین حالت ممکن است از ان‌پی‌تی خارج شود، دیپلماسی برای رسیدگی به این موضوع بسیار فشرده باشد.

این فراتر از سطح دیپلماسی‌ای خواهد بود که قبلاً در چنین مواقعی دیده‌ایم، زیرا در این مورد خاص ما در مورد کشوری صحبت می‌کنیم که تأسیسات هسته‌ای آن در یک دوره زمانی بسیار حساس توسط یک دشمن مورد حمله قرار گرفته است.

کشوری که مورد حمله قرار گرفته ممکن است در کوتاه مدت قادر به عبور از یک آستانه و دستیابی به توانایی سلاح‌های هسته‌ای باشد. این قبلاً اتفاق نیفتاده است. این بدان معناست که این وضعیت بسیار جدی‌تر از موارد قبلی است.

من انتظار دارم که دیپلماسی در حال حاضر در سطح بسیار بالایی باشد تا جلوی این امر را بگیرد و سعی کند حمله را مهار و محدود کند و به نوعی به توافقی برسد که در آن بحث با ایران باید در مورد آینده برنامه هسته‌ای آن صورت گیرد.

دویچه‌وله: دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، پس از بمباران سایت‌های هسته‌ای کلیدی ایران توسط اسرائیل و کشته شدن مقامات ارشد نظامی جمهوری اسلامی در حمله ۲۳ خرداد، هشداری جدی به ایران داد و به تهران گفت: «قبل از اینکه خیلی دیر شود، توافق کنید». ترامپ در ساعات اولیه صبح جمعه در شبکه اجتماعی “تروث سوشال” خود نوشت: «مرگ و ویرانی بزرگی رخ داده است، اما هنوز زمان برای پایان دادن به این قتل عام وجود دارد و حملات بعدی که از قبل برنامه‌ریزی شده‌اند، حتی بیرحمانه‌تر خواهند بود. ایران باید قبل از اینکه همه چیز از بین برود، توافق کند.»

اسرائیل یک حمله گسترده به ایران را در طول سحرگاه جمعه ۲۳ خرداد آغاز کرد و اهدافی، از جمله تأسیسات هسته‌ای نطنز، مقامات هسته‌ای، فرماندهان نظامی و دانشمندان کلیدی هسته‌ای را هدف قرار داد. به گفته سخنگوی ارتش اسرائیل، تهران با بیش از ۱۰۰ پهپاد در اقدامی تلافی‌جویانه به اسرائیل حمله کرده است.

ترامپ نوشت که “به ایران فرصت‌های زیادی برای رسیدن به توافق” و توقف برنامه هسته‌ای‌اش داده است، اما “هر چقدر هم که تلاش کردند، هر چقدر هم که به آن نزدیک شدند، نتوانستند آن را به سرانجام برسانند”.

او در ادامه شرح داد: «به آنها گفتم که این بسیار بدتر از هر چیزی خواهد بود که می‌دانند، پیش‌بینی می‌کنند یا به آنها گفته شده است. گفتم ایالات متحده بهترین و کشنده‌ترین تجهیزات نظامی را در هر کجای جهان می‌سازد و اسرائیل مقدار زیادی از آنها را در اختیار دارد و چیزهای بیشتری هم در راه است.»

اما به گفته او، “تندروهای ایران” به هشدارها توجه نکردند و “آنها اکنون مرده‌اند و اوضاع فقط بدتر خواهد شد”.

قرار بود دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا روز یک‌شنبه ۲۵ خرداد برگزار شود. 

تشدید چشمگیر تنش‌ میان ایران و اسرائیل رهبران جهان را شوکه کرده است. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، وضعیت را “عمیقا نگران‌کننده” خوانده‌ و از همه طرف‌ها خواسته تا “خویشتن‌داری کنند، تنش‌زدایی کنند و تلافی نکنند”.

مارک روته، دبیرکل ناتو نیز گفت که برای متحدان اسرائیل “بسیار مهم” است که برای کاهش تنش‌ها تلاش کنند. روته در یک کنفرانس مطبوعاتی در استکهلم به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم این امر اکنون اولویت اول روز است.»