اخبار

دویچه‌وله: مقامات آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت روسی “کاسپرسکی لب” را در ادارات دولتی این کشور ممنوع کردند. فعالیت‌های این شرکت روسی در زمینه امنیت سایبری و تولید نرم‌افزارهای آنتی ویروس است.

آمریکا علت اتخاذ این تصمیم را نگرانی از درز اطلاعات سری اعلام کرده است. الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا از احتمال ارتباط شرکت روسی کاسپرسکی با سازمان‌های امنیتی و نهادهای دولتی روسیه ابراز نگرانی کرده است.

وزیر امنیت داخلی آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی را خطری برای امنیت داده‌های سری در آمریکا دانسته و از احتمال دسترسی دولت روسیه به اطلاعات محرمانه و همچنین سوءاستفاده دولت روسیه از تکنولوژی اطلاعاتی آمریکا به سود خود سخن گفته است.

الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا

دوک در اظهارات خود عنوان کرده که سازمان‌های امنیتی روسیه قانونا می‌توانند شرکت کاسپرسکی را وادار به دادن اطلاعات و همکاری بکنند.

منع استفاده در ادارات و موسسات دولتی

به مسئولان دولتی آمریکا دستور داده شده است ظرف ۶۰ روز، برنامه‌هایی برای جایگزین کردن نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی بکنند. آنگاه ادارات و نهادهای دولتی آمریکا ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا این برنامه‌ها را به  مورد اجرا بگذارند.

در ماه ژوئیه نیز دولت آمریکا محدودیت‌هایی برای استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی کرده بود. بر همین اساس نام شرکت کاسپرسکی از لیست شرکت‌های مجاز برای تهیه نرم‌افزارهای مربوط به امنیت اینترنتی حذف شده بود.

اعتراض مسئولان کاسپرسکی

شرکت کاسپرسکی در واکنش به تصمیم دولت آمریکا اعلام کرده است که “این شرکت هرگز با هیچ دولتی در جهان در زمینه جاسوسی سایبری همکاری نداشته و نخواهد داشت.”

بیشتر بخوانید: خرید تبلیغات فیس‌بوک از سوی روسیه، موضوع قانون‌گذاران آمریکا

مسئولان شرکت کاسپرسکی همچنین اعلام کرده‌اند که دولت آمریکا برای اثبات ادعای خود هیچ سند و مدرکی ندارد. باید یادآور شد که ۸۵ درصد فروش محصولات شرکت کاسپرسکی به مشتریان خارجی و در خارج از روسیه صورت می‌گیرد.

یوجین کاسپرسکی پایه‌گذار شرکت روسی کاسپرسکی

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی شرکت کاسپرسکی، بیش از ۴۰۰ میلیون نفر در جهان از نرم‌افزارهای این شرکت و از جمله از برنامه آنتی‌ویروس آن استفاده می‌کنند. در ضمن ۲۷۰ هزار شرکت نیز برای تامین امنیت اینترنتی خود از نرم‌افزارهای کاسپرسکی بهره می‌گیرند.

شرکت کاسپرسکی در سال ۱۹۹۷ توسط یوجین کاسپرسکی تاسیس شد. یوجین کاسپرسکی در سال‌های دهه هشتاد در آموزشگاه عالی “کا‌‌گ‌ب” در مسکو و در رشته ریاضیات فنی تحصیل کرده بود.

دویچه‌وله: ایران ورود “نهنگ آبی” به کشور را رد می‌کند. چالش یا بازی اینترنتی “نهنگ آبی” کاربر را تشویق به طی ۵۰ مرحله می‌کند که در انتها به خودکشی می‌انجامد. وزیر ارتباطات ایران گفته است با روسیه در ارتباط با این بازی در تماس است.

رییس اورژانس اجتماعی کشور روز دوشنبه (۲۰ شهریور/ ۱۱ سپتامبر) ورود “نهنگ آبی” به ایران و خودکشی دو جوان ایرانی به علت شرکت در “چالش نهنگ آبی” را تکذیب کرد.

حسن اسدبیگی در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت: «هرکسی می‌تواند کلیپ‌های مختلف خودکشی را که دلایلی جز این بازی دارند را به دست آورده و با نگارش زیرنویسی به‌ روی آن علت را شرکت در چالش نهنگ آبی عنوان کند، اما این ادعاها کاملا بی‌پایه و اساس است.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

به گفته اسدبیگی و بر پایه برخی مشاهدات در فضای مجازی که گفته‌ی او را تایید می‌کند، ادعا شده بود در ایران هم “چالش نهنگ آبی” قربانی گرفته است. او این موضوع را “شایعه” و “کاملا بی‌اساس” خواند. او از کاربران اینترنت خواست تا به تبلیغ برای این بازی/ چالش اینترنتی خشونت‌بار دامن نزنند.

رییس اورژانس اجتماعی کشور از کاربران خواست تا در اینترنت روش‌های پیشگیری از خودکشی را منتشر کنند و مثال زد: «به افراد آموزش دهیم چنانچه با فردی مواجه شدند که دارای علائم خودکشی بوده و به صورت مستقیم و غیرمستقیم اظهاراتی مبنی بر تمایلات خودکشی دارد، وی را به متخصصان از جمله مددکاران، روانشناسان و روانپزشکان ارجاع دهند.»

محمد جواد آذری جهرمی نیز روز پنجشنبه در پستی اینستاگرامی که عکس آن یک نهنگ آبی است نوشت: «این بازی از بسیاری از فروشگاههای نرم‌افزار حذف شده و به طریق معمول از ایران هم قابل دسترس نیست. امروز با مدیران vk برای عدم اشاعه خشونت از طریق این شبکه اجتماعی مذاکره می‌کنیم هر چند این شبکه اجتماعی در ایران مسدود است اما تلاشی برای این موضوع خواهیم کرد.»

اشاره وزیر ارتباطات و فن‌آوری ایران به وکُنتاکته، سرویس شبکه اجتماعی محبوب در میان کاربران روس‌زبان در جهان بود.

اگرچه واکنش وزیر ارتباطات از سوی برخی ناظران مثبت ارزیابی شد، اما تنها دو روز پس از آن بود که حسن کریمی قدوسی، مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ایران، گفته بود که نهنگ آبی “مانند چالش سطل آب یخ، یک چالش است و نه یک بازی رایانه‌ای”.

کریمی قدوسی گفت که “بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای از سه ماه پیش از این موضوع مطلع بوده اما آن را رسانه‌ای نکرده چرا که می‌دانست تاثیر منفی می‌گذارد. همان تاثیری که امروز در سطح جامعه شاهد آن هستیم.” او در رابطه با تاثیر منفی‌ای که می‌گوید اکنون در سطح جامعه مشاهده می‌شود، توضیح نداد.

به گزارش ایسنا، حسن کریمی قدوسی که روز یکشنبه در نشست خبری سومین لیگ بازی‌های رایانه‌ای ایران صحبت می‌کرد گفت که پرداختن به نهنگ آبی “سبب می‌شود آدم‌های سودجو به فکر کپی کردن آن در کشور بیفتند و بحران جدیدی را در سطح کشور ایجاد کنند.”

بازی یا چالش “نهنگ آبی” که گفته می‌شود یک جوان روس ۲۱ ساله به نام فیلیپ بودکین در سال ۲۰۱۳ خالق آن بوده است، نوجوانان را به آسیب رساندن به خود از طریق پشت سر گذاشتن ۵۰ مرحله‌ی پرحادثه این بازی تشویق می‌کند. مرحله آخر خودکشی است. این جوان روس به همین دلیل دستگیر و به زندان محکوم شده است،

بیش‌تر بخوانید: تلاش‌ فیس‌بوک برای پیش‌بینی خودکشی کاربران و پیش‌گیری از آن

بنا به گزارشی در روزنامه روسی “نووایا گازتا” سرنخ‌هایی از ارتباط بیش از ۱۳۰ خودکشی در روسیه در ظرف یک دوره‌ی شش ماهه با “نهنگ آبی” دیده می‌شود.

شرکت فیس‌بوک روز جمعه و در آستانه روز جهانی پیشگیری از خودکشی (۱۰ سپتامبر / ۱۹ شهریور) اعلام کرد که با سازمان‌های همکار خود در زمینه پیشگیری از خودکشی مشغول جمع‌آوری عبارت‌ها، هشتگ‌ها و اسامی گروه‌هایی است که با چالش‌های آن‌لاین برای تشویق به آسیب رساندن به خود مرتبط‌ هستند. فیس‌بوک چنین محتوایی را از روی شبکه اجتماعی خود حذف می‌کند.

دویچه وله فارسی پیش از این به پنج راهکار در مواجهه با فرد در معرض خودکشی در عصر اینترنت پرداخته است. اگر به نوشته‌ها یا رفتاری از فردی آشنا یا ناشناس در شبکه‌های اجتماعی برخوردید که نشان از تمایل او به آسیب به خود و یا خودکشی دارد، این قدم‌هایی است که می‌توانید بردارید:

۱- به او احترام بگذارید

۲- کامنت گذاشتن را رها کنید و پیغام شخصی بنویسید

۳- با افراد یا سازمان‌های یاری‌گر تماس بگیرید

۴- به نقش خود واقف باشید

۵- آگاه باشید که درمان ممکن است

بیشتر بخوانید: پنج راهکار در مواجهه با فرد در معرض خودکشی در عصر اینترنت

دویچه‌وله: اپل می‌گوید بر اساس تحریم‌های آمریکا اپلیکیشن‌های ایرانی را از اپ‌استور حذف می‌کند. اپلیکیشن‌هایی چون دیجی‌کالا و اسنپ حذف شده‌اند. در این‌باره با فعالان استارت‌آپ‌ها و توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌ در ایران گفت‌وگو کرده‌ایم.

اپل در چند روز اخیر به مرور دست به حذف اپلیکیشن‌های ایرانی از اپ استور زده است. این نخستین بار نیست که اپل اپلیکشن‌های ایرانی را حذف می‌کند ولی این بار بر خلاف گذشته شرط خاصی از سوی اپل برای بازگشت اپلیکیشن‌ها به اپ استور مطرح نشده است

اپل در زمستان گذشته از توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌ها در ایران خواسته بود که به علت تحریم‌های مالی موجود آمریکا علیه ایران، هر گونه درگاه پرداخت بانکی را از اپلیکیشن‌های خود حذف کنند. پس از این درخواست بیش‌تر اپلیکیشن‌های ایران مثل اپلیکیشن شناخته‌شده ارایه خدمات حمل و نقل درون شهری “اسنپ” از روش‌های دیگر برای انجام پرداخت‌ها استفاده کردند و آن دسته از اپلیکیشن‌هایی که پیش‌تر به علت داشتن درگاه پرداخت از اپ استور حذف شده بودند با حذف درگاه مجددا به اپ استور بازگشتند.

بیش‌تر بخوانید: آیا تهران “دره سیلیکون” خواهد شد؟

این بار اما اپل در یک اقدام ضربتی اعلام کرده است “بر اساس قوانین تحریم آمریکا، اپ استور نمی‌تواند میزبانی، توزیع یا انجام کسب و کار با اپلیکیشن‌ها یا توسعه‌دهندگان مرتبط به کشورهایی را که تحت نظام تحریم آمریکا قرار دارند برعهده بگیرد.” این اقدام محدود به ایران نیست و اپل همین تصمیم را درباره اپلیک‍یشن‌های چینی نیز اجرا کرده است. به گزارش نیویورک تایمز، بسیاری از اپلیکیشن‌های چینی که برای تسهیل دسترسی کاربران به اینترنت آزاد از سانسورهای دولتی چین فعالیت داشته‌اند حالا حذف شده‌اند.

در ایران کاربران، توسعه‌دهندگان اپلیک‍یشن‌ها و فعالان کسب و کارهای اینترنتی با امضای طوماری به این اقدام اپل اعتراض کرده‌اند. آن‌ها در توییتر با استفاده از هشتگ #StopRemovingIranianApps خواهان توقف این رویه اپل در برخورد با اپلیک‍یشن‌های ایرانی هستند. محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات ایران، نیز در توییتر از پیگیری حقوقی اقدام اپل خبر داد.

۱۱% سهم بازار گوشی ایران متعلق به اپل است. احترام به حقوق مصرف کننده امروزه یک اصل است که اپل رعایت نکرده. حذف اپها را پیگیری حقوقی میکنیم.

— MJ Azari Jahromi (@azarijahromi) August 24, 2017

بر اساس لیست تهیه شده از اسامی اپلیکیشن‌های حذف شده، ۱۹ اپلیک‍یشن که برخی از آن‌ها از نام‌دارترین اپلیکیشن‌های استارت‌آپ‌های ایرانی هستند تا کنون از اپ استور حذف شده‌اند. اسامی اپلیکیشن خریدهای آن‌لاین “دیجی کالا” و “اسنپ” هم در این لیست به چشم می‌خورد.

تماس خبرنگار دویچه وله فارسی با برخی فعالان این دو استارت‌آپ بی‌نتیجه ماند. آن‌ها اعلام کردند که بر اساس تصمیم گرفته شده در شرکت‌شان قرار نیست در این زمینه مصاحبه‌ای کنند. اما یک منبع مرتبط با موضوع که نخواست نامش درگزارش برده شود، گفت در میان استارت‌آپ‌هایی که اپلیکیشن‌های آن‌ها حذف شده است، “برخی می‌خواهند از طریق وکیل شکایتی را در آمریکا تنظیم کنند و برخی نیز به دنبال روش‌های دور زدن اپل هستند”. به گفته او “شرکت‌ها بخاطر رقابت” برنامه‌شان را اعلام نمی‌کنند.

بیش‌تر بخوانید: از تهران تا سیلیکون ولی؛ کارآفرینان ایرانی در “آی‌بریج” برلین

حذف اپلیکیشن‌ها به این معنی است که کاربر جدید امکان دانلود آن‌ها را ندارد و کاربران قدیمی نیز هرچند می‌توانند از نسخه‌ای که روی گوشی یا تبلت خود دارند همچنان استفاده کنند اما نمی‌توانند اپلیکیشن را به روز رسانی کنند و حتی اگر اپلیکیشن به مشکلی بربخورد، در صورت رفع مشل امکان ارائه نسخه به روز شده به کاربران وجود ندارد. چیزی که می‌تواند در طولانی مدت به از رونق افتادن فعالیت استارت‌آپ‌های ایرانی که در چند سال اخیر نگاه دنیا را به سوی خود چرخانده بودند منجر شود.

حذف، چه کسانی و چرا؟

گفته می‌شود تعداد اپلیکیشن‌های حذف شده بیش از ۱۹ اپلیکیشنی است که اسم‌شان در لیست منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی آمده است. میلاد نوری، توسعه‌دهنده اپلیکیشن در ایران (Mobile app developer) و مدیرعامل شرکت “توکان‌تک”، که لیست را روی صفحه توییتر خود قرار داده است، در گفتگو با خبرنگار دویچه وله فارسی می‌گوید که “اپلیکیشن‌هایی که لیست کردیم اپلیکیشن‌های معروفی هستند که صدایشان شنیده شده است. خیلی از اپلیکیشن‌ها بوده‌اند که صرفا پنج هزار کاربر داشته‌اند و صدایشان درنیامده است چون یا غیرتجاری بوده‌اند و یا در شبکه‌های اجتماعی شناخته‌شده نبوده‌اند.” او تاکید می‌کند که “اپلیکیشن‌ها دارند به صورت تدریجی حذف می‌شوند و تعداد حذفی‌ها خیلی بیشتر از این اعداد است”.

همگی با هشتگ #StopRemovingIranianApps به حذف اپ‌های ایرانی از اپ‌استور اعتراض کنیم. انگلیسی توییت کنید رسانه‌های خارجی هم ببینند #ریتوییت

— Miladᴺᴼᵁᴿᴵ（ツ） (@MilaDnu) August 22, 2017

نوری همچنین بحث درباره این‌که اپل چه گروه از اپلیکیشن‌ها را حذف می‌کند “حدس و گمان” خواند. او گفت: «بر اساس بررسی‌‌های ما، هم اپلیکیشن‌هایی که درگاه پرداخت داشته‌اند، حذف شده‌اند و هم آن‌ها که نداشته‌اند. هم اپلکیشن‌هایی که به اسم افراد ایرانی بوده‌اند حذف شده‌اند و هم اپلیکیشن‌هایی که به اسم افراد خارجی یا شرکت‌های خارجی راه‌اندازی شده‌اند.»

این توسعه‌دهنده اپلیکیشن در ایران نتیجه می‌گیرد که “هویت شخص مهم نیست که ایرانی باشد یا آلمانی، اپلیکیشن “تخفیفان” به اسم یک شرکت آلمانی ارائه شده بود و حذف شده است. اینکه اپلیکیشن تجاری یا غیرتجاری باشد هم مهم نیست. انگار برای اپل مهم این است که بازار اپلیکیشن کجاست و چه درصدی از کاربرهایش داخل ایران هستند. این چیزی است که ما بر اساس بررسی لیست اپلیکیشن‌های حذف شده به آن رسیده‌ایم.”

موقتی بودن راهکارها

گفته می‌شود اگر اپل در تصمیم اخیر خود تجدیدنظر نکند ضربه‌ای که به کسب و کارهای ایرانی می‌خورد “جبران‌ناپذیر” است. میلاد نوری از تاثیر اقدامات شرکت اپل بر کار توسعه‌دهندگان اپلیکیشن می‌گوید: «این اتفاقی که افتاده تاثیر بزرگی روی کار توسعه‌دهندگان اپلیکیشن، خصوصا توسعه‌دهندگان اپلیکیشن سیستم عامل آی‌او‌اس دارد. چون یکسری از این افراد به صورت مستقیم اپلیکیشن خود را در بازار منتشر می کردند و درآمد داشتند که فعلا دیگر نمی‌توانند این کار را بکنند و یکسری هم توسعه اپلیکیشن آی‌او‌اس را برای کسب و کارها انجام می‌دادند که مطمئنا فعالیت‌شان محدودتر می‌شود.»

او اعتقاد دارد که با این‌همه “ضربه بزرگ” را خود کسب و کارهای اینترنتی می‌خورند: «الان شش تا هفت میلیون ابزار فعال با سیستم عامل آی‌او‌اس در ایران داریم. فرض کنید اگر یک اپلیکیشن جدید بخواهد منتشر شود، مثل اپلیکیشن خود ما، اپلیکیشن پونز، نمی‌تواند به این کاربرها دسترسی داشته باشد و این تعداد ابزار تعدادی نیست که در طول یک شب یا یک هفته و یک ماه بشود به سیستم عامل جدیدی کوچ‌شان داد. این کاربرها در طور چند سال این ابزار (آیفون یا آی‌پد و …) را خریده‌اند و فکر کنم دو تا سه سال طول بکشد تا بخواهند به سوی ابزار جدیدی بروند.»

اپلیکیشن پونز یک اپلیکیشن مکان محور است که اماکن مختلف شهرهای ایران نظیر رستوران، پمب بنزین و … را به کاربر نشان می‌دهد.

به گفته میلاد نوری خیلی از کسب و کارها در این وضعیت مجبور خواهند بود یا از قسمتی از بازار چشم‌پوشی کنند یا باید دنبال راه‌کار جایگزین باشند. او البته به راه‌های جایگزین یا آن‌طور که گفته می‌شود راه‌های دور زدن خوش‌بین نیست و آن‌ها را “موقتی” می‌داند، چرا که به اعتقاد او “باز هم اپل متوجه می‌شود و جلویشان را می‌گیرد.”

او درباره اپلیکیشن خودش می‌گوید که “اپلیکیشن پونز در طول چهار ماه ۱۷۰ هزار کاربر اندروئیدی به دست آورده است و ۳۵۰ هزار کاربر هم روی ربات تلگرامی دارد و خیلی امید داشتیم که وارد بازار آی‌او‌اس هم بشویم. اما حالا درآمدی را که با حضور کاربرهای آی‌او‌اس می‌توانستیم داشته باشیم از دست داده‌ایم.”

ترس بزرگ‌تر، ترس از دست دادن بازار اندروئید

اسما کروبی، مدیر عامل شرکت تیارا، هم درباره از دست دادن مشتری‌های کسب و کارها با دویچه وله فارسی صحبت می‌کند. او می‌گوید: «اتفاقی که دارد می‌افتد این است که ۱۱ درصد مردم در ایران موبایل‌شان آی‌او‌اس است. استارت آپ‌ها دارند این مشتری‌ها را از دست می‌دهند.»

او که سال‌هاست در استارت‌آپ‌های ایرانی فعال است می‌گوید: «این حقیقتی است که کاربر آی‌او‌اس اصولا کاربر با کیفیت‌تری برای استارت آپ است به این معنا که عموما آدم‌هایی که گوشی‌هایشان آی‌او‌اس است سطح تمول‌شان و توانایی خریدشان بالاتر است، مدل استفاده از اینترنت‌شان بهتر است و خب توی خریدها و اطلاعات آماری کسب و کارها این موضوع مشخص است.»

او نیز مثل میلاد نوری به تجربه خودش برمی‌گردد و می‌گوید که “اپلیکیشن “آبانو”، اپلیکیشن کتاب صوتی ما است و در اندروئید ۵۰۰ هزار مورد نصب داشته است. ولی نکته‌ای که وجود دارد این است که نمی‌توانیم برای کاربر آی‌اواس آن را ارایه دهیم با اینکه مطمئنیم کاربر آی‌او‌اس از آن استقبال می‌کند.”

اسما کروبی می‌گوید: «با مسایلی که وجود دارد ترجیح می‌دهیم حتی توسعه نسخه آی‌او‌اس را شروع هم نکنیم، آن وقتی که باید بگذاریم نسخه آی‌او‌اس را تهیه کنیم و بعد ببینیم پذیرفته می‌شود یا نه، و بعد ببینیم فردا از اپ استور برش می‌دارند یا نه، یا آپدیت می‌شود برایش ارایه داد یا نه… آن وقت را صرف طراحی محصولات جدید در اندروئید می‌کنیم.»

با این‌همه کروبی می‌گوید نگرانی مهم‌تر همه در حال حاضر این است که “چند وقت دیگر این طور نشود که گوگل هم همین بازی را درآورد” و دسترسی به بازار اندروئید هم حذف شود.

در دولت اول حسن روحانی به علت اقبالی که به ایجاد رابطه با جهان نشان داده شد، فعالیت استارت‌آپ‌ها و کسب و کارهای اینترنتی رونقی نسبی یافت. تا جایی که برخی از نشریات بین‌المللی از شکل‌گیری یک “سیلیکون ولی” در قلب تهران نوشتند. با این‌همه هم‌زمان قوانین به روز نشده‌ تجارت ایران و مساله مالکیت معنوی موانع راه استارت‌آپ‌ها بوده‌اند. البته این شرکت‌های جوان‌گرا از فیلترینگ شدید اینترنت هم رنج برده‌اند و همواره ابهام در پرونده رفع تحریم‌ها مانعی بر سر راه‌شان بوده است.

رادیوفردا:
کوین میستون (نام مستعار)، پژوهشگر امنیت و اینترنت

در ماه‌های اخیر داستان انتقال سرورهای تلگرام به داخل ایران سروصدای زیادی داشته است به گونه‌ای که هر از چند گاهی یکی از مسئولین ایران در مورد مذاکرات با تلگرام برای انتقال سرورهایش به داخل ایران سخنی می‌گوید و پس از آن تلگرام آن را به شدت تکذیب می‌کند؛ و این داستان در طی هفته‌های اخیر و با آغاز استفاده تلگرام از شبکه تحویل محتوا (CDN) این بحث داغ‌تر از گذشته شده است.

با داغ شدن بحث امکان دسترسی دولت ایران به سرورهای تلگرام و به خطر افتادن کاربران ایرانی، یکی از سوالاتی که به صورت مستمر در حال مطرح شدن است آن است که آیا تلگرام با دولت ایران همکاری می‌کند؟

متاسفانه پاسخ دادن به این سوال آنقدرها آسان نیست و به صورت قطعی نمی‌توان جواب مشخص مثبت و یا منفی داد زیرا هر دو طرف این ماجرا – دولت ایران و تلگرام – شفافیت کامل در این زمینه نداشته‌اند. با این حال با کمی کند و کاو می‌توان یک سری فرضیات در این زمینه را مطرح کرد که در ادامه به یکی از این فرضیات پرداخته می‌شود هر چند که قبل از آن نیاز است که یک سری مفاهیم را برای درک بهتر توضیح داد.

درک یک سری مفاهیم پایه‌ای زیرساخت اینترنت

شرکت‌های بزرگ اینترنتی در مسیریابی‌های بین‌المللی برای انتقال داده‌های خود یک سری از پروتکل‌های اینترنتی یا همان IP را در اختیار خود دارند که از آنها به عنوان «سامانه‌های خودگران» یا Autonomous System – به صورت مخفف AS نامیده می‌شوند – یاد می‌شود. این سامانه‌های خودگران برای سرویس‌های مختلف دارای یک سری اعداد هستند، به عنوان مثال سامانه‌های خودگردان برای سرویس تلگرام عبارتند از AS62014 و AS59930 و AS44907 و AS62041.

این سامانه‌های خودگران برای انتقال اطلاعات – مثلا جستجوی واژه رادیو فردا در گوگل از رایانه شما به سرورهای گوگل و بازگرداندن پاسخ و نمایش آن بر روی صفحه نمایش شما – از یک سری جدول مسیریابی استفاده می‌کنند که اگر این جدول‌های مسیریابی به هر دلیل دستکاری شوند، امکان اخلال یا قطع دسترسی به آن سرویس و یا ارسال اطلاعات به یک آدرس مسیر اشتباه وجود خواهد داشت. به عنوان مثال اگر سامانه‌های خودگران مربوط به گوگل دستکاری شود، این امکان وجود دارد که شما نتوانید وب‌سایت گوگل را باز کنید و یا به جای اینکه نتایج یک جستجوی خاص نشان داده شود، کلیدواژه‌هایی که جستجو می‌کنید به یک مسیر اشتباه – مثلا سرورهای یک سازمان اطلاعاتی – ارسال شود!

یکی از مثال‌ها در ماه‌های اخیر را می‌توان به خبر سانسور و فیلتر کردن ۲۵۶ وب‌سایت پورنوگرافی توسط ایران و از دسترس خارج شدن آن‌ها در سایر کشورهای آسیایی مانند روسیه، هنگ‌کنگ و… اشاره کرد.

آیا دولت ایران به سرورهای تلگرام دسترسی دارد؟

حال که مفهوم سامانه‌های خودگردان توضیح داده شد بد نیست به یکی از این سامانه‌هایی که توسط تلگرام مورد استفاده قرار می‌گیرد نگاهی انداخت.

همانگونه که در بالا بیان شد، یکی از سامانه‌های خودگردان که توسط تلگرام مورد استفاده قرار می‌گیرد، AS44907 است و با نگاهی ساده می‌توان دید که این سامانه خودگردان یکی از سامانه‌های خودگردان متعلق به شرکت ارتباطات زیرساخت ایران – که مسئول خرید پهنای باند اینترنت در ایران و فروش آن به شرکت‌های دیگر را بر عهده دارد – است، را به عنوان یکی از سامانه‌های خودگردان مورد اطمینان خود در نظر گرفته است. و این بدین معناست که باید توافق و اعتماد احتمالی بین تلگرام و شرکت ارتباطات زیرساخت ایران وجود داشته باشد. موضوعی که مسئولان تلگرام امکان اجرایی شدن چنین طرح و برنامه‌ای را رد و حتی مذاکره بر سر موضوع آن را تا چند هفته پیش به صورت کلی تکذیب و دروغ اعلام کرده‌اند.

با نگاهی دقیق‌تر می‌توان به این نکته اشاره کرده که AS44907 که برای شبکه تحویل محتوای پیام‌رسان تلگرام (TELEGRAM_MESSENGER_CDN) استفاده می‌شود، برای اولین بار در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ (۹ ژوئن ۲۰۱۷) ارتباط مستقیم خود را با AS48159 که متعلق به شرکت ارتباطات زیر ساخت ایران آغاز کرده است. علاوه بر این تلگرام از طریق AS44907 در کنار ارتباط با شبکه ایران، با دو شرکت اینترنتی دیگر از کشورهای ترکیه و اندونزی نیز اقدام به همکاری و شروع فعالیت کرده است.

نکته بالا در حالت کلی برای تمام شرکت‌های ارائه دهنده خدمات اینترنتی در سرتاسر جهان، یک امر طبیعی و عادی است و حتی یکی از لازمه‌های پایه‌ای برای شکل‌گیری و کارکرد بهینه اینترنت محسوب می‌شود. حال آنکه این موضوع می‌تواند زمانی حساس و نگران‌کننده باشد که احتمال دستکاری و سانسور محتوا، ضعف و آسیب‌پذیری در مقابل حملات سایبری وجود داشته باشد؛ که یکی از آخرین مثال‌ها – همانگونه که در بالا به آن اشاره شد – داستان مشکل دسترسی به یک سری وب‌سایت پورنوگرافی در کشورهای دیگر آسیایی بوده است در حالی که ایران سعی در مسدود کردن آنها را داشته است.

با توجه وضعیت سانسور اینترنت در ایران و تلاش دولت برای کنترل محتوا و فضای اینترنت، به راحتی می‌توان وقوع چنین سرنوشتی را برای تلگرام نیز امکان‌پذیر و ممکن دانست؛ هر چند که با توجه به بستر ارتباطی فعلی تلگرام با ایران، در صورت انجام دستکاری در محتوا و سانسور، تنها احتمال اختلال در محتوای عمومی، مانند فایل‌های تصاویر و ویدیویی در کانال‌ها را می‌توان پیش‌بینی کرد و نگرانی‌های دیگر مانند نشت و نقض اطلاعات در مورد کاربران.

​از همین رو آنچه مشهود است آن است که دولت ایران این امکان را دارد که در سرویس تلگرام اختلال ایجاد کند و سعی کند که به بخشی از اطلاعات کاربران دسترسی پیدا کند. از طرفی براساس اطلاعات و سوابق فنی بررسی‌شده، احتمال همکاری رسمی شرکت تلگرام با دولت ایران، این‌بار بیشتر از همیشه و مستند است.

عصرایران: یک عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی خواستار رفع فیلتر توییتر شد.

به گزارش ایسنا، پروانه سلحشوری در صفحه شخصی خود در اینستاگرام نوشت: این روزها خبررسانی در تویتتر جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. بسیاری از افراد جامعه ما از جمله مقامات و مسئولین از این شبکه اجتماعی استفاده می کنند. من هم استفاده از تویتتر را می‌پسندم اما این شبکه اجتماعی فیلتر است بدین معنی که دسترسی به آن جرم است. دایره جرم را اینقدر تنگ کرده ایم که خود مسئولین ما بدان پایبند نیستند. اما اعتقاد دارم زمانی برای استفاده از این شبکه اجتماعی به آن ملحق میشوم که استفاده از آن به راحتی و بدون مسدود بودن در اختیار همه هموطنانم باشد و همگان در ایران بتوانند آزادانه به آن دسترسی داشته باشند. همچنانکه همین کار را برای حضور در ورزشگاه‌ها عنوان کردم.

مسئولین گرامی که خود تویتتر دارید و توییت می‌کنید، چگونه سایر مردم را محروم می‌کنید!!؟؟ نهادهای مسئول، توییتر را رفع فیلتر کنید.

رادیوفرانسه: گروه ایرانسک که «با انگیزۀ بالا بردنِ امنیّت فعالان مدنی و بویژه روزنامه نگاران و مدافعان حقوق بشر ایرانی» پایه‌گذاری شده است، روز سه شنبه ١٨ ژوئیه/ ٢٧ تیر، در گزارشی فاش ساخت که تنها در شش ماه دسامبر ٢٠١٦ تا مه ٢٠١٧، حداقل تن و از جمله شمار فراوانی از فعالانِ مدنی ایرانی ساکن آمریکا هدف حملات سایبری قرار گرفته اند. بر اساس بررسیِ کارشناسانِ امنیّت رایانه‌ای، هدف از این حملات بدست آوردنِ اطلاعات مربوط به این فعالان بوده است.

گزارش گروه ایرانسک از سه حملۀ مختلف یاد می‌کند که در دو حملۀ اول و دوم حدود ٣٠٠ نفر و در حملۀ سوم ٢٠٠ نفر هدف تهاجم رایانه‌ای قرار گرفته‌اند. نیمی از این افراد «فعالانِ مدنی ایرانی ساکن آمریکا» و نیمِ دیگر سیاست مداران، بازرگانان و دیگر شخصیت‌های اقتصادی و نظامی آمریکای شمالی، اروپا، اسرائیل و کشورهای حاشیۀ خلیج فارس بوده‌اند.

این حملات، به گزارش گروه ایرانسک، «به صورت سازمان یافته و مستمر و […] با ارسال ایمیل‌های فیشینگ یا راه اندازیِ تارنماهای تقلبی» صورت گرفته است.

این حملات بر اساس بررسی‌های ایرانسک «تنها به زمستان سالِ ١٣٩٥ محدود نبوده و در بازه‌های زمانی مختلف […] تکرار شده است». بر پایۀ همین گزارش «گستردگی حملات، استفاده از چندین دامنه و سِروِر، اصلاحِ روش‌های هک و نیز تمرکز بر فعالین مدنی و سیاسی و روزنامه نگارانِ منتقدِ حکومت ایران، احتمالِ اینکه این حمله با پشتیبانی حکومت ایران بوده است را تقویّت می کند».

در این زمینه می توانید توضیحات علی نیکویی، یکی از اعضای گروه ایرانسک، را در فایل صوتی زیر گوش کنید

SECURITE INFORMATIQUE 19/07/2017 گوش کنید

وبرای بدست آوردن اطلاعات بیشتر و بویژه توجه به «توصیه‌های» این گروه «برای جلوگیری از افتادن در دام» اینگونه حملات به پایگاه اطلاع رسانی ایرانسک مراجعه کنید.

رادیوفردا: وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که دو ایرانی، روز دوشنبه، متهم شدند که با هک کردن رایانه یک پیمانکار وزارت دفاع، نرم افزاری مهم برای طراحی گلوله و کلاهک‌ها را سرقت کرده اند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، بر اساس کیفرخواست تازه منتشر شده، یک تاجر ۳۵ ساله ایرانی به نام محمد سعید آجیلی، مرد ۳۹ ساله ای را با نام محمد رضا رضاخواه، استخدام کرده بود تا با هک کردن رایانه‌های شرکت‌ها، نرم افزار آنها را برای فروش به دانشگاه ها، ارتش و دولت ایران سرقت کند.

این دو تن و شخص سومی که سال ۲۰۱۳ دستگیر و سال گذشته در جریان تبادل زندانی به ایران تحویل داده شد، متهم به هک کردن رایانه‌های اَروتک هستند. اَروتک یک شرکت آیرودینامیک مستقر در ورمونت آمریکا و یکی از پیمانکاران وزارت دفاع است.

دادگاه فدرال ورمونت حکم جلب این دو تن را که به نظر می‌رسد در حال حاضر درایران هستند صادر کرده است.

دویچه‌وله: معاون قضائی دادستان کل کشور از “اشغال فضای مجازی کشور توسط بیگانگان” انتقاد کرده و خواهان بسته شدن کانال‌های تلگرام شده است. وزیر ارتباطات می‌گوید که دولت ملزم نیست از “نظر شخصی یک نفر” پیروی کند.

محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جمع خبرنگاران از آزاد بودن ارتباطات و تبادل آزاد اطلاعات در فضای مجازی دفاع کرده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، وزیر ارتباطات با این گفته در برابر انتقادهای عبدالصمد خرم‌آبادی، معاون قضائی دادستانی کل کشور و دبیر کارگروه فیلترینگ، موضع گرفته است.

آقای واعظی از نظام کنونی فیلترینگ هوشمند و همچنین لزوم گسترش شبکه اینترنتی دفاع کرده و گفته است: «چنین امری مختص ایران نیست و همه جای دنیا رواج داد و باید مردم آزادی انتخاب در تعیین نوع خرید خود را داشته باشند.» او تاکید می‌کند: «باید به مردم آزادی عمل در انتخاب‌های خود داده شود».

خرم‌آبادی، دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، گفته بود: «چندین بار دستور فیلتر کانال‌های ضدانقلابی به وزارت ارتباطات ارسال شده اما این وزارتخانه توانایی اجرای این دستورات را ندارد.»

اکنون محمود واعظی در پاسخ به انتقاد بالا می‌گوید: «ایشان تخصص این مسایل را ندارند اما همواره مصاحبه کرده و اعلام نظر می‌کنند و نظرشان بسته شدن همه چیز است.»

بیشتر بخوانید: انتقال سرورهای تلگرام به داخل ایران؛ نقض حریم شخصی کاربران

“نفوذ شبکه‌های بیگانه” از طریق “اتوبان‌کشی”

به تازگی عبدالصمد خرم‌آبادی، معاون قضائی دادستانی کل کشور و دبیر کارگروه فیلترینگ، در جمع خبرنگاران گفته بود: «تاکنون حدود ۸۰ هزار کانال تلگرامی مجرمانه که علیه امنیت کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران و علیه مقدسات و هویت ملی، دینی و فرهنگی مردم مشغول فعالیت هستند شناسایی شده و فهرست این کانال‌ها بارها با دستور قضایی جهت فیلتر شدن برای وزارت ارتباطات ارسال شده است، ولی تاکنون فیلتر نشده‌اند.»

به گفته معاون دادستان کل کشور: «دستور انسداد برخی از این کانال‌ها بیش از ۴۰ مرتبه برای وزارت ارتباطات ارسال شده است».

معاون قضایی دادستان کل کشور شکوه کرده است: «در واقع وزارت ارتباطات برای بیگانگان در فضای مجازی اتوبان‌کشی کرده است. دلیل این مدعا اینکه در حال حاضر بیش دو سوم پهنای باند فضای مجازی کشور در اشغال بیگانگان است».
به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

محمدجواد آذری جهرمی، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت ایران در صفحه اینستاگرام خود به اظهارات معاون قضایی دادستان کل کشور واکنش نشان داد و نوشت: «اتوبان و شاهراه ارتباطات کشور برای نفوذ کشیده نشده، بلکه برای رفاه زندگی مردم و توسعه شبکه ملی اطلاعات است.»

مهر نیوز: سفر علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری به گرگان

وزیر ارتباطات گفت: به دلیل افزایش میزان استفاده کاربران از اینترنت، فروش حجمی اینترنت متوقف می شود و کاربران می توانند با خرید اشتراک ثابت هر میزان که بخواهند از حجم اینترنت مصرف کنند.

محمود واعظی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تصمیم برای توقف فروش اینترنت به صورت دانلود حجمی گفت: این تصمیم برای فروش اینترنت ثابت ADSL و اینترنت ثابت TD LTE در نظر گرفته شده است.

وی توضیح داد: با توجه به افزایش میزان سرعت دسترسی به اینترنت از طریق موبایل، اپراتورهای موبایل روشهای مختلفی را برای کاربران درنظر گرفته اند که به کاربر این امکان را می دهد تا با پرداخت یک مبلغ ثابت به صورت قرارداد، ماهانه و سالانه هر میزان اینترنت که بخواهد استفاده کند. هم اکنون کاربران موبایل می توانند با پرداخت مبلغ اشتراک، برای مثال هر تعداد فیلم که خواستند تماشا کنند. اما این موضوع هنوز برای اپراتورهای اینترنت ثابت اتفاق نیافتاده است.

وزیر ارتباطات با بیان اینکه به دنبال این هستیم که این اتفاق در اینترنت ثابت نیز بیافتد، گفت: با توجه به جدی شدن بحث استفاده از سایتهای ویدئویی و محتوای چندرسانه ای در کشور، اینترنت حجمی دیگر کاربردی نبوده و به سرعت به اتمام می رسد و کاربران فکر می کنند که حجم خوری و گیگ خوری اتفاق افتاده است.

واعظی ادامه داد: اما ما معتقدیم که حجم خوری اینترنت وجود ندارد. چرا که در گذشته سرعت دسترسی به دیتا، کند بود و به همین دلیل یک ویدئو با سرعت پایین دانلود می شد اما هم اکنون کاربران ویدئو را به صورت آنلاین می بینید و متوجه میزان مصرف حجم اینترنت نمی شوند.

وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: به همین دلیل درصدد تغییر سیاست فروش اینترنت هستیم. اپراتورهای موبایل را تشویق کردیم که سیاست گذشته خود را ادامه دهند و با شرکتهای حوزه محتوا در حال قرارداد هستند تا ترافیک بر بستر شبکه ملی اطلاعات با سرعت و کیفیت بالا و باقیمت مناسب به کاربران ارائه شود. در همین حال برای تدوین دستورالعمل توقف فروش حجمی اینترنت ثابت نیز کمیته ای در سازمان تنظیم مقررات ارتباطات تشکیل شده است که در حال بررسی موضوع است.

وی افزود: باید اپراتورهای اینترنتی متقاعد شوند که به جای فروش حجمی اینترنت، به کاربران اشتراک ثابت و اینترنت نامحدود بدهند تا کاربران مجبور نباشند در طول ماه چند بار گیگ اینترنت خریداری کنند.

واعظی تصریح کرد: این تصمیم در راستای افزایش استفاده نامحدود حجم اینترنت از شبکه ملی اطلاعات صورت گرفته است تا با تسهیلات تعرفه ای مردم بتوانند از سایتهای داخلی با سرعت و کیفیت و تعرفه مناسب استفاده کنند. قرار است این دستورالعمل مردادماه به کمیسیون تنظیم مقررات ارائه و مطرح شود.

دویچه‌وله: انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای شهر و روستا در ایران روز جمعه ۲۹ اردیبهشت ماه (۱۹ مه) برگزار خواهد شد. خبرهای لحظه به لحظه این دو انتخابات را در این صفحه دنبال کنید.

• حمله روزنامه کیهان به روحانی
روزنامه کیهان در شماره روز پنجشنبه خود زیر عنوان “از اعتدال تا انتحار” نوشت: «اگر روحانی کارنامه قابل قبولی داشته باشد، به سیم آخر نمی‌زند و اگر این کارنامه بین مردم مقبول افتاده باشد نیز، صاحب کارنامه خود را به در و دیوار نمی‌کوبد.»
این یادداشت می‌افزاید: «حمله به سپاه، ارتش، قوه قضائیه و توانمندی‌های نظامی کشورمان و اظهارات خلاف امنیت ملی – که بعضا دستاویزی شده برای رژیم‌های مرتجع صهیونیستی و وهابی- و در یک کلام، ظاهر شدن در قامت یک اپوزیسیون تمام عیار نظام یعنی، دولت دستش خالی است و چیزی برای عرضه ندارد، یعنی هیجانی کردن فضا برای تعطیل کردن عقل مردم و جمع کردن رای؛ البته این حالت خوش بینانه ماجراست.»
به باور نویسنده روزنامه کیهان: «فردی که امنیت کشور را بدون توجه به شرایط حساس منطقه به هم می‌ریزد، یا فریب خورده و ناخواسته در حال تکمیل طراحی نیمه کاره دشمن است، یا به چیزی غیر از انتخابات فکر می‌کند!»

• رای‌گیری الکترونیک در ۱۴۲ شهر
به گفته علی اصغر احمدی، رئیس ستاد انتخابات ایران تبلیغات انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و میان دوره‌ای مجلس شورای اسلامی از شامگاه چهارشنبه ۲۰ اردیبهشت شروع شده و تا ساعت ۸ صبح روز ۲۸ اردیبهشت ادامه خواهد داشت.
او همچنین افزود: «رای گیری الکترونیکی فقط برای انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستایی که دارای ۷ تا ۹ عضو باشند، مجاز است و تعداد این شهرها در سراسر کشور ۱۴۲ شهر است.»